Ai Cập

Tu viện Chính Thống dựng thế kỷ 6 dưới thời hoàng đế Justinian ở chân núi Sinai, nơi Cựu Ước kể ông Môsê gặp Thiên Chúa trong bụi gai cháy và nhận bia Lề Luật. UNESCO gọi đây là tu viện Kitô giáo cổ nhất còn dùng đúng chức năng ban đầu, giữ kho thủ bản và ảnh thánh sớm bậc nhất thế giới.

Di sản Thế giới UNESCO (Khu vực Thánh Catarina, 2002)Chân núi Sinai (Jebel Musa), thị trấn Saint Catherine, tỉnh Nam Sinai

Ảnh: Berthold Werner, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Thánh đường đầu tiên được dựng lên tại kinh đô Cairo mới của vương triều Fatimid (khởi công năm 970, khánh thành năm 972 bởi tướng Jawhar al-Siqilli) và là cội nguồn của Đại học Al-Azhar (năm 988), cơ sở học thuật và thẩm quyền thần học Hồi giáo Sunni danh tiếng bậc nhất thế giới. Quần thể hội tụ hơn một thiên niên kỷ kiến trúc Fatimid, Mamluk và Ottoman với sân đá cẩm thạch trắng Sahn và năm ngọn tháp minaret chạm trổ tinh xảo, thuộc Khu Cairo Lịch sử được UNESCO công nhận Di sản Thế giới năm 1979.

Di sản Thế giới UNESCO (1979)El-Darb El-Ahmar, Islamic Cairo, Cairo Governorate, Egypt (الجامع الأزهر، القاهرة)

Ảnh: Wildoo78, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi nhà thờ Đức Trinh Nữ Maria cổ kính bậc nhất của Giáo hội Chính Thống giáo Coptic tại khu Coptic Cairo, được gọi là Nhà thờ Treo (Al-Muallaqa) vì toàn bộ gian chính được xây bắc ngang trên các dầm gỗ cọ và hai tháp cổng phía nam của Pháo đài Babylon thời La Mã. Từng là Tòa Thượng phụ chính thức của các vị Giáo hoàng Coptic Alexandria từ năm 1047 suốt gần ba thế kỷ, nhà thờ nổi tiếng với mái gỗ vòm hình con tàu Nôê, bục giảng Ambon 13 cột đá cẩm thạch thế kỷ 11, bình phong gỗ mun khảm ngà voi và 110 bức linh ảnh cổ.

Di sản Thế giới UNESCO (1979)Mar Girgis Street, Coptic Cairo (Old Cairo), Cairo Governorate, Egypt (الكنيسة المعلقة، مصر القديمة)

Ảnh: Berthold Werner, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Quần thể đền thờ tôn giáo cổ đại lớn nhất từng được xây dựng trong lịch sử nhân loại (tên Ai Cập cổ đại là Ipet-isut, nghĩa là Nơi được tuyển chọn linh thiêng nhất), trải rộng hơn 100 héc-ta ở bờ đông sông Nile tại Luxor (cố đô Thebes) và được hơn 30 đời Pharaoh liên tục bồi đắp suốt gần 2.000 năm. Tâm điểm của khu đền thờ thần tối cao Amun-Ra là Đại sảnh Đa trụ rộng 5.000 mét vuông với 134 cột đá sa thạch khổng lồ, cột Obelisk đá hoa cương hồng cao 29,56 mét của nữ hoàng Hatshepsut và Hồ Thiêng, được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 1979.

Di sản Thế giới UNESCO (1979)Karnak, East Bank, Luxor Governorate, Egypt (معبد الكرنك، الأقصر)

Ảnh: René Hourdry, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Quần thể hai ngôi đại đền khoét thẳng vào lòng núi đá sa thạch bên bờ tây hồ Nasser tại vùng Nubia (tỉnh Aswan), do Pharaoh Ramesses II (Vương triều thứ 19) xây dựng khoảng từ năm 1264 TCN tới 1244 TCN để thờ các thần Amun-Ra, Ra-Horakhty, Ptah, Hathor cùng chính nhà vua và Hoàng hậu Nefertari. Nổi tiếng với 4 pho tượng Ramesses II cao 20 mét trước mặt tiền và hiện tượng tia nắng bình minh xuyên sâu 60 mét vào hậu cung mỗi năm hai lần (22 tháng 2 và 22 tháng 10), toàn bộ hai ngôi đền đã được UNESCO cưa thành 1.036 khối đá để di dời lên cao hơn 65 mét từ năm 1964 tới 1968.

Di sản Thế giới UNESCO (1979)Abu Simbel, Aswan Governorate, Nubia, Southern Egypt (معبد أبو سمبل، أسوان)

Ảnh: youssef_alam, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Thánh đường Ipet-resyt bên bờ Đông sông Nile tại trung tâm cố đô Thebes, được Pharaoh Amenhotep III và Ramesses II kiến tạo vào thế kỷ 14 tới 13 trước Công nguyên để cử hành đại lễ Opet tái sinh linh hồn tổ tiên hoàng gia.

Di sản Thế giới UNESCO (Thành Thebes cổ đại và khu lăng mộ, 1979, mã số 87)Đại lộ Corniche el-Nil, Bờ Đông sông Nile, trung tâm thành phố Luxor, tỉnh Luxor, Ai Cập

Ảnh: Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Kiệt tác kiến trúc cổ đại Djeser-Djeseru gồm ba tầng sân cột đá vôi giật cấp tựa vào vách núi dựng đứng Deir el-Bahari ở bờ Tây sông Nile, do kiến trúc sư Senenmut thiết kế vào thế kỷ 15 trước Công nguyên để thờ phụng Nữ hoàng Pharaoh Hatshepsut.

Di sản Thế giới UNESCO (Thành Thebes cổ đại và khu lăng mộ, 1979, mã số 87)Thung lũng Deir el-Bahari, Khu khảo cổ Bờ Tây (Theban Necropolis), thành phố Luxor, tỉnh Luxor, Ai Cập

Ảnh: Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Thánh địa cuối cùng của tôn giáo Ai Cập cổ đại thờ Nữ thần Isis cùng thần tổ Osiris giữa dòng sông Nile vùng Aswan, nơi lưu giữ dòng chữ tượng hình cuối cùng năm 394 và được UNESCO giải cứu khỏi lòng hồ thủy điện bằng cách di dời 40.000 khối đá sang đảo Agilkia.

Di sản Thế giới UNESCO (Các di tích Nubia từ Abu Simbel tới Philae, 1979, mã số 88)Đảo Agilkia (hồ chứa đập Aswan Cũ tại Thác ghềnh thứ nhất), thành phố Aswan, tỉnh Aswan, Ai Cập

Ảnh: Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi đền cổ đại được bảo tồn nguyên vẹn nhất trên toàn lãnh thổ Ai Cập tại thành phố Edfu, được vương triều Ptolemaios xây dựng bằng đá sa thạch suốt 180 năm từ năm 237 tới 57 trước Công nguyên để tôn thờ thần chim ưng Horus và nữ thần Hathor.

Di tích Khảo cổ Quốc gia Hạng Đặc biệt của Ai Cập và Danh sách Dự kiến Di sản Thế giới UNESCO (Các đền thời Ptolemaios tại Thượng Ai Cập)Quảng trường Đền Edfu, Bờ Tây sông Nile, thành phố Edfu, tỉnh Aswan, Thượng Ai Cập

Ảnh: Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Đỉnh cao vĩ đại nhất của kiến trúc vương triều Mamluk nằm dưới chân Thành cổ Cairo, được Sultan al-Nasir Hasan khởi dựng từ năm 1356 tới 1363 trên diện tích 7.900 mét vuông với tường đá cao 36 mét và bốn đại sảnh vòm Iwan quy tụ bốn học viện luật học Sunni.

Di sản Thế giới UNESCO (Khu lịch sử Cairo, 1979, mã số 89) và Di tích Lịch sử Hồi giáo số 133 của Ai CậpQuảng trường Salah al-Din (Midan Salah al-Din), quận Al-Khalifa, Khu lịch sử Cairo, Ai Cập

Ảnh: Berthold Werner, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Ngôi thánh đường cổ nhất còn giữ nguyên hình thái kiến trúc gốc và rộng lớn nhất về diện tích tại thủ đô Cairo, do Emir Ahmad ibn Tulun xây dựng từ năm 876 tới 879 trên đồi Jabal Yashkur với những hàng vòm gạch nung trát vữa Samarra và tháp giáo đường xoắn ốc độc nhất ở Ai Cập.

Di sản Thế giới UNESCO (Khu lịch sử Cairo, 1979, mã số 89) và Di tích Lịch sử Hồi giáo số 220 của Ai CậpĐồi Jabal Yashkur, phố Saliba, quận Sayyida Zeinab, Khu lịch sử Cairo, Ai Cập

Ảnh: Wikimedia Commons, Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Biểu tượng kiến trúc nổi bật nhất trên đường chân trời thủ đô Cairo ngự tại đỉnh Thành cổ Salah al-Din, được Phó vương Muhammad Ali Pasha xây dựng từ năm 1830 tới 1848 theo phong cách hoàng gia Ottoman với tường ốp đá thạch anh vàng Beni Suef, mái vòm cao 52 mét và hai ngọn tháp vút cao 84 mét.

Di sản Thế giới UNESCO (Khu lịch sử Cairo, 1979, mã số 89) và Di tích Lịch sử Hồi giáo số 503 của Ai CậpĐỉnh Thành cổ Salah al-Din (Qal'at Salah al-Din), đồi Mokattam, quận Al-Khalifa, Khu lịch sử Cairo, Ai Cập

Ảnh: Wikimedia Commons, Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Đan viện Kitô giáo đang hoạt động cổ xưa nhất thế giới nằm giữa sa mạc Hồng Hải dưới chân núi Al-Qalzam, được các môn đệ của Thánh Antôn Cả sáng lập năm 356 ngay bên dòng suối ngọt cổ đại và ngôi mộ của Ngài, nổi tiếng với chu kỳ bích họa Coptic thế kỷ 13 và thư viện 1.700 thủ bản.

Tu viện Kitô giáo đang hoạt động cổ xưa nhất thế giới và Danh sách Dự kiến Di sản Thế giới UNESCO (2003, mã số 1827)Chân núi Al-Qalzam (cao nguyên Nam Galala), ốc đảo Wadi Araba, Sa mạc phía Đông, cách Zafarana 45 km về phía tây, tỉnh Biển Đỏ, Ai Cập

Ảnh: Alena Belova for Exhibo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Đô thị hành hương Kitô giáo sơ kỳ bằng đá cẩm thạch trên sa mạc Mariout phía tây nam Alexandria, hình thành từ thế kỷ 4 tới thế kỷ 6 quanh mộ phần Thánh Tử đạo Menas với Đại Vương cung thánh đường, Nhà Rửa tội tám cạnh và xưởng bình gốm Ampullae.

Di sản Thế giới UNESCO (Abu Mena, ghi danh năm 1979, mã số 90) và Đại trung tâm Hành hương Kitô giáo Sơ kỳSa mạc Mariout, huyện Borg El Arab, cách thành phố Alexandria 45 km về phía tây nam, tỉnh Alexandria, Ai Cập

Ảnh: isawnyu, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Ngôi giáo đường Do Thái cổ kính nhất Cairo nằm trong lòng Pháo đài Babylon cổ từ năm 882 Công nguyên, nơi triết gia Maimonides từng cầu nguyện và là nơi lưu giữ Kho tàng Cairo Geniza gồm khoảng 400.000 trang bản thảo quý giá suốt một thiên niên kỷ.

Di sản Thế giới UNESCO (Khu Lịch sử Cairo, 1979, mã số 89) và Nơi phát hiện Kho tàng Thủ bản Cairo GenizaĐường Mar Girgis, Khu Phố cổ Coptic (Pháo đài Babylon), quận Misr al-Qadima (Old Cairo), Cairo, Ai Cập

Ảnh: Faris knight, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Ngôi thánh đường Coptic cổ xưa nhất tại Pháo đài Babylon được xây dựng từ thế kỷ 4 ngay phía trên Hang Đá Thiêng sâu 10 mét nơi Thánh Gia từng ẩn náu tại Ai Cập, từng là nơi đăng quang của các Giáo hoàng Alexandria suốt bốn thế kỷ.

Di sản Thế giới UNESCO (Khu Lịch sử Cairo, 1979, mã số 89) và Tâm điểm Hành trình Thánh Gia tại Ai CậpĐường Mar Girgis, Khu Phố cổ Coptic (Pháo đài Babylon), quận Misr al-Qadima (Old Cairo), Cairo, Ai Cập

Ảnh: Sherief1969, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Quần thể bảy nhà thờ khoét sâu vào các hang đá vôi khổng lồ trên núi Mokattam để tôn kính Thánh Simon Thợ Thuộc Da và phép lạ dời núi năm 979, nổi bật với giảng đường hang đá bán nguyệt có sức chứa tới 20.000 tín hữu.

Nhà thờ Hang Đá lớn nhất vùng Trung Đông và Bắc Phi (sức chứa tới 20.000 người) và Thánh địa Phép lạ Dời Núi MokattamKhu núi đá vôi Mokattam, phố Manshiyat Naser, phía đông nam thủ đô Cairo, Ai Cập

Ảnh: Roland Unger, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Ngôi thánh đường năm mái vòm tại quận El-Zeitoun được xây dựng năm 1924 theo lời báo mộng trước bốn mươi năm, nơi hàng triệu người thuộc mọi tôn giáo đã chứng kiến Đức Trinh Nữ Maria hiện ra trong hào quang ánh sáng từ năm 1968 tới 1971.

Thánh địa Đức Mẹ Hiện Ra được Giáo hội Coptic và Tòa Thánh công nhận chính thức năm 1968 cùng Điểm dừng Hành trình Thánh GiaNgã tư đại lộ Tomanbay và phố Khalil, quận El-Zeitoun, phía đông bắc thủ đô Cairo, Ai Cập

Ảnh: F50R2J, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ Đồng Chính tòa Công giáo Latinh mang phong cách Tân Byzantine nguy nga tại trung tâm đô thị Heliopolis, được Nam tước Édouard Empain và kiến trúc sư Alexandre Marcel xây dựng từ năm 1911 tới 1913 theo cảm hứng từ Đại thánh đường Hagia Sophia.

Nhà thờ Đồng Chính tòa của Đại diện Tông tòa Công giáo Latinh tại Alexandria và Di tích Kiến trúc Lịch sử HeliopolisQuảng trường Al-Ahram (giao lộ đại lộ Al-Ahram và phố Baghdad), khu El-Korba, quận Heliopolis, Cairo, Ai Cập

Ảnh: Senni555, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi thánh đường Công giáo phong cách Tân Romanesque thanh lịch nằm trên đảo Gezira giữa lòng sông Nile thuộc quận ngoại giao Zamalek, do các tu sĩ Dòng Phanxicô Bảo vệ Thánh Địa coi sóc và nổi bật với vòm trần sao xanh cùng bích họa Thánh Giuse.

Trung tâm Mục vụ Công giáo Đa quốc gia của Tỉnh dòng Phanxicô Bảo vệ Thánh Địa (Custodia Terrae Sanctae) tại CairoSố 4 phố Mohamed Mazhar, đảo Gezira, quận Zamalek, trung tâm thủ đô Cairo, Ai Cập

Ảnh: Manadily, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons