VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
Thờ Cúng Tổ Tiên · VĂN KHẤN CỔ TRUYỀN · ĐIỀN SỚ VÀ IN A4

Văn Khấn Tết Đoan Ngọ Mồng Năm Tháng Năm: Nghi Thức Dâng Lễ Giờ Chính Ngọ, Trừ Dịch Lệ Và Tục Giết Sâu Bọ

Tiết Đoan Dương Cực Thịnh · Cơm Rượu Nếp, Bánh Tro & Hoa Quả Đầu Mùa · Sơ Đồ 3D & In Giấy Sớ A4

Khảo đính trọn vẹn ba dị bản văn khấn Tết Đoan Ngọ ngày Mồng 5 tháng Năm âm lịch (Thứ Tư, ngày 09-06-2027 dương lịch, ngày Kỷ Mùi, Trực Trừ): cử hành vào giờ Tỵ hoặc giờ Chính Ngọ khi Dương khí đất trời đạt đỉnh cực thịnh, dâng cơm rượu nếp lên men, bánh gio bánh ú, mận đỏ vải thiều đầu hạ kính cáo Thần Linh và Cửu Huyền Thất Tổ.

Dịp hành lễ
Mồng 5 tháng Năm âm lịch hằng năm
Năm Đinh Mùi: Thứ Tư, 09-06-2027 (Ngày Kỷ Mùi, Trực Trừ)
Khung giờ tốt
Giờ Tỵ (09h-11h) hoặc Chính Ngọ (11h-13h)
Giờ Ngọ (11h tới 13h) hội tụ Dương khí mạnh nhất trong năm
Không gian cúng
Bàn thờ Thần Linh và Gia Tiên tại gia đường
Dâng cơm rượu nếp, bánh tro và mâm quả mùa hạ tươi mát
Văn bản và bản in
3 dị bản · Giấy sớ A4
Bản chuẩn giờ Chính Ngọ, bản Trung Nam và bản gọn hiện đại

IĐiền Sớ Cá Nhân, Chọn Ngày Cúng Và Đọc Văn Khấn

Nghi lễ trực thuộc hệ thống Thờ Cúng Tổ Tiên (52 bài văn khấn thuộc đạo này)
Bảng tra 81 lễ ›

1. Chọn ngày cúng dương lịch (tự đổi Âm lịch, Can Chi và Giờ Hoàng Đạo)

Chọn đúng ngày gia đình thực tế làm lễ

2. Thông tin Tín chủ và Gia quyến (tự động điền vào tờ sớ)

Lưu riêng tư ngay trên trình duyệt máy quý vị, không gửi lên máy chủ
Nhập năm sinh dương lịch để tự tính tuổi Can Chi và tuổi âm lịch

3. Chọn bản văn khấn, đứng khấn hoặc in giấy sớ A4

Bản văn khấn cổ truyền chuẩn mực nhất đọc vào giờ Tỵ hoặc giờ Chính Ngọ ngày Mồng 5 tháng Năm: dâng cơm rượu nếp cẩm hoặc nếp cái hoa vàng, bánh tro bánh ú, hoa quả đầu mùa mận vải xoài dưa hấu, cầu trừ dịch lệ sâu bọ, điều hòa khí huyết và mùa màng phong đăng.

VẠN ĐẠO ĐƯỜNG · TỜ SỚ VĂN KHẤN CỔ TRUYỀN

Văn Khấn Tết Đoan Ngọ Mồng Năm Tháng Năm: Nghi Thức Dâng Lễ Giờ Chính Ngọ, Trừ Dịch Lệ Và Tục Giết Sâu Bọ

1. Văn khấn Thần Linh và Gia Tiên Tết Đoan Ngọ giờ Chính Ngọ truyền thống

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 vái)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy Ngài Đương Niên Hành Khiển Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần quản cai năm …………: ………….

Con kính lạy Ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương, Ngài Bản xứ Thần Linh Thổ Địa Phúc Đức Chính Thần, Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân, Ngài Bản gia Thổ Công Địa Chủ cùng các Ngài Ngũ Phương Ngũ Thổ Long Mạch Tài Thần.

Con kính lạy Cửu Huyền Thất Tổ, Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Hiển Khảo, Hiển Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, Cô Di Tỷ Muội, Bà Tổ Cô, Ông Mãnh cùng chư vị Hương linh nội ngoại ………….

Hôm nay là ……………………, nhằm tiết Đoan Ngọ ngày Mồng Năm tháng Năm năm ………….

………… ………………………………, hiện cư ngụ tại địa chỉ: ………….

Giữa tháng Trọng Hạ nắng vàng rực rỡ, tiết Đoan Dương hội tụ Dương khí thuần khiết nhất của đất trời trong năm. Nhớ nếp xưa ông cha truyền dạy đạo dưỡng sinh thuận theo tự nhiên và lòng biết ơn đất trời ban cho mùa quả ngọt đầu hạ, gia đình ………… thành tâm sửa biện hương hoa đăng trà, trầu cau rượu lễ, bát cơm rượu nếp thơm nồng, bánh tro mát lành cùng mâm hoa quả đầu mùa mận đỏ, vải thiều, xoài chín, dưa hấu tươi ngon dâng lên trước án.

………… chí thành kính thỉnh chư vị Tôn thần giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật tiết Đoan Ngọ. Cúi xin chư Thần ban rải phúc lành, dùng chính khí Đoan Dương thanh lọc mọi chướng khí, dịch lệ và sâu bọ gây hại mùa màng, giữ cho ngôi dương trạch tại ………… bốn mùa thông thoáng, mát lành, bình an.

………… cung kính thỉnh mời liệt vị Tiên linh nội ngoại ………… quang lâm về bên hương án, thụ hưởng lễ phẩm cơm rượu, bánh trái đầu mùa của con cháu hiếu kính dâng lên.

Ngưỡng mong Tổ Tiên ………… phù hộ độ trì cho toàn thể gia quyến bước qua nửa chặng đường năm ………… thân thể tráng kiện, khí huyết điều hòa, ăn ngon ngủ yên, tai qua nạn khỏi, công việc kinh doanh và cấy trồng đều đơm hoa kết trái viên mãn.

………… lễ bạc tâm thành, trước án cúi đầu kính bái!

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy hoặc 3 vái)

IIVật Phẩm Sắm Lễ Và Danh Mục Chuẩn Bị

Mâm lễ cúng Tết Đoan Ngọ Mồng Năm Tháng Năm là sự kết hợp tuyệt diệu giữa triết lý cân bằng Âm Dương trong y học cổ truyền và lộc quả đầu mùa hạ. Giữa tiết trời nắng nóng cực Dương của tháng Năm, mâm cúng không thể thiếu cơm rượu nếp lên men (vị cay ngọt ấm bụng giúp diệt khuẩn tiêu thực), bánh tro hoặc bánh ú tro (tính mát thanh nhiệt giải độc) và các loại trái cây đầu mùa có vị chua thanh ngọt đậm như mận hậu, vải thiều, xoài, đào, dưa hấu.

Đã chuẩn bị 0 trên 12 lễ vật

Nhóm 1: Phẩm vật đặc trưng Tết Đoan Ngọ (Cơm rượu nếp, Bánh tro và Quả đầu mùa)

Nhóm 2: Hương trầm, đèn thờ, hoa tươi mùa hạ và trà rượu

Nhóm 3: Mâm cỗ mặn (hoặc chay) trưa Đoan Ngọ và lá thuốc nam

Nguồn ảnh chụp thực tế lễ vật (Wikimedia Commons · Giấy phép mở): 1. Bát cơm rượu nếp cẩm tím hoặc cơm rượu nếp cái hoa vàng: Phương Huy (CC0 · Tệp gốc) · 2. Chùm bánh gio (bánh tro) mật mía miền Bắc hoặc bánh ú tro lá tre miền Trung, Nam: Viethavvh (Public domain · Tệp gốc) · 3. Mâm hoa quả đầu mùa hạ: Mận đỏ, vải thiều, đào, xoài chín, dưa hấu: Rachel41Ng (CC0 · Tệp gốc) · 4. Bát chè hạt kê (miền Trung) hoặc chè trôi nước: Conbo (Public domain · Tệp gốc) · 5. Nhang trầm hương hoặc nhang thảo mộc: Trantuanviet (CC BY-SA 4.0 · Tệp gốc) · 6. Đôi đèn thờ Thái Cực hoặc đôi nến đỏ trên thượng án: Aliva Sahoo (CC BY-SA 4.0 · Tệp gốc) · 7. Bình hoa sen hồng, hoa sen trắng, hoa cúc vàng hoặc hoa mẫu đơn: Frank Gualtieri (Public domain · Tệp gốc) · 8. Ấm trà sen mới pha, kỷ nước sạch và rượu nếp: Phương Huy (Public domain · Tệp gốc) · 9. Đĩa trầu cau tươi têm vôi trang trọng: Phương Huy (CC0 · Tệp gốc) · 10. Mâm cơm trưa Đoan Ngọ: Thịt vịt luộc, bún măng vịt: Phương Huy (Public domain · Tệp gốc) · 11. Mâm cỗ chay thanh nhiệt mùa hạ: Phương Huy (Public domain · Tệp gốc) · 12. Bó lá thuốc nam hái giờ Ngọ (ngải cứu, tía tô, kinh giới, sả, lá bưởi) và tờ sớ A4: Friedrich Haag (CC BY-SA 4.0 · Tệp gốc)

IIIKhám Thờ 3D Tương Tác, Sơ Đồ Bàn Cúng Và Trình Tự Hành Lễ

Kéo để xoay 360 độ · Bấm số 1 tới 7 hoặc thẻ bên dưới để soi từng lễ vật
Đang dựng không gian bàn cúng 3D sơn son thếp vàng…
Cách bài trí bàn thờ ngày Tết Đoan Ngọ Mồng 5 tháng Năm: Đặt theo chuẩn Đông Bình Tây Quả (bình hoa sen hoặc hoa cúc đặt bên phải người đứng khấn, mâm quả mùa hạ gồm mận, vải, xoài, đào, dưa hấu đặt bên trái người đứng khấn). Ngay phía trước kỷ chén nước và trà sen, gia chủ bày hàng 3 hoặc 5 bát cơm rượu nếp kèm thìa nhỏ và đĩa bánh gio (bánh ú tro) mật mía. Nếu gia đình làm thêm mâm cơm trưa (mặn hoặc chay) thì bày ở bàn cơm phụ phía trước án thờ và hành lễ vào giờ Tỵ (09h-11h) hoặc giờ Chính Ngọ (11h-13h).
1
Khám thờ, Bài vị Cửu Huyền Thất Tổ và Tờ Sớ Tết Đoan Ngọ in A4Đặt ở chính giữa phía trong cùng của thượng án; tờ sớ in A4 đặt ngay ngắn trên giá đọc sớ.
2
Đôi đèn thờ Thái Cực hoặc đôi chân nến đồng hai bên tả hữuThắp sáng hai góc trong của bàn thờ khi cử hành lễ cúng giờ Tỵ hoặc giờ Chính Ngọ.
3
Bát hương Thần Linh và Gia Tiên trung tâm (thắp 3 hoặc 5 nén hương trầm)Nơi hội tụ linh khí kết nối lời cầu nguyện trừ dịch lệ, bảo hộ sức khỏe cho cả gia đình.
4
Bình hoa sen tươi hoặc hoa cúc vàng (Đông Bình, bên tay phải người khấn)Đặt bên phải bàn thờ theo hướng người đứng khấn nhìn vào, đem hương sen thanh mát làm dịu nắng hè.
5
Mâm ngũ quả đầu mùa hạ: Mận đỏ, vải thiều, xoài, đào, dưa hấu (Tây Quả, bên trái)Đặt bên trái bàn thờ theo hướng người đứng khấn nhìn vào, dâng thức quả đầu mùa tươi ngon nhất.
6
Kỷ 3 hoặc 5 chén nước sạch, trà sen mới pha, rượu nếp và đĩa trầu cauXếp ngay ngắn phía trước bát hương để kính dâng Thần Linh và Tiên Tổ.
7
Mâm lễ Đoan Ngọ: 3 hoặc 5 bát Cơm Rượu Nếp, đĩa Bánh Tro (Bánh Ú) và Mâm cơm trưaTâm điểm của ngày Mồng 5 tháng 5: bày trang trọng ở giữa bàn thờ hoặc bàn cơm phụ phía trước.

Hình ảnh thực tế cách bài trí bàn thờ và mâm lễ truyền thống

Tư liệu ảnh thật lưu trữ mở từ Wikimedia Commons (bấm vào ảnh để xem tệp gốc)
Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết cổ truyền. Mâm ngũ quả chưng Tết hài hòa sắc màu Ngũ Hành gồm nải chuối xanh nâng đỡ bưởi vàng, phật thủ tươi và cặp dưa hấu đỏ khắc chữ Quốc ngữ Phúc Lộc Thọ.
Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết cổ truyền. Mâm ngũ quả chưng Tết hài hòa sắc màu Ngũ Hành gồm nải chuối xanh nâng đỡ bưởi vàng, phật thủ tươi và cặp dưa hấu đỏ khắc chữ Quốc ngữ Phúc Lộc Thọ.
Ảnh chụp thực tế: Rachel41Ng · Giấy phép: CC0 · Nguồn gốc: Wikimedia Commons
Mâm lễ chay thanh tịnh ngày Rằm và Mồng Một. Mâm cúng chay giản dị tại gia gồm xôi đậu xanh, bánh gói lá, các món rau nấm thanh đạm, đĩa trái cây thanh long chuối chín, ngọn đèn dầu và bình hoa tươi.
Mâm lễ chay thanh tịnh ngày Rằm và Mồng Một. Mâm cúng chay giản dị tại gia gồm xôi đậu xanh, bánh gói lá, các món rau nấm thanh đạm, đĩa trái cây thanh long chuối chín, ngọn đèn dầu và bình hoa tươi.
Ảnh chụp thực tế: Phương Huy · Giấy phép: Public domain · Nguồn gốc: Wikimedia Commons

Trình tự hành lễ từng bước trước án thờ

Trình tự đón Tết Đoan Ngọ Mồng 5 tháng 5 kết hợp nhịp nhàng giữa tục dưỡng sinh Giết Sâu Bọ buổi sáng sớm và đại lễ dâng cúng Tổ Tiên vào giờ Chính Ngọ theo 7 bước sau:

  1. Bước 1
    Nghi tục Giết Sâu Bọ lúc sáng sớm vừa thức dậy (05h00 tới 07h00)

    Theo phong tục cổ truyền, sáng sớm Mồng 5 tháng 5 khi vừa ngủ dậy, mỗi thành viên súc miệng sạch ba lần, ăn một bát nhỏ cơm rượu nếp ấm bụng rồi ăn vài quả mận, vải hoặc đào chua ngọt để thanh lọc đường tiêu hóa (tất cả phần lễ cúng trên bàn thờ phải được tách riêng từ trước, tuyệt đối không lấy phần định cúng ra ăn trước).

  2. Bước 2
    Chọn mua hoa sen tươi, quả đầu mùa lành lặn và chuẩn bị phần lễ cúng riêng

    Chọn những chùm vải thiều, mận đỏ tươi nguyên cuống lá, rửa sạch để ráo; chuẩn bị 3 hoặc 5 bát cơm rượu nếp mới và đĩa bánh gio mật mía (hoặc bánh ú tro) dành riêng để dâng lên bàn thờ.

  3. Bước 3
    Lau dọn hương án và bày lễ vật theo chuẩn Đông Bình Tây Quả trước giờ Ngọ

    Khoảng 09h30 tới 10h45 sáng, gia chủ lau sạch mặt bàn thờ, cắm bình hoa sen bên phải, bày mâm quả đầu mùa bên trái, xếp các bát cơm rượu nếp, bánh tro và mâm cơm trưa lên bàn lễ.

  4. Bước 4
    Lên hương đúng khung Giờ Tỵ (09h-11h) hoặc Giờ Chính Ngọ (11h-13h)

    Đúng vào giờ Hoàng Đạo ban trưa (đặc biệt là từ 11h00 tới 12h30 giờ Chính Ngọ), gia chủ mặc trang phục chỉnh tề, châm đèn thờ, rót nước trà và thắp 3 hoặc 5 nén hương trầm.

  5. Bước 5
    Đọc bài Văn Khấn Tết Đoan Ngọ Mồng Năm Tháng Năm

    Chắp tay vái ba vái rồi đọc to, rõ ràng Dị bản 1 (bản truyền thống giờ Chính Ngọ), Dị bản 2 (bản phong tục miền Trung và miền Nam) hoặc Dị bản 3 (bản ngắn gọn).

  6. Bước 6
    Hái lá thuốc nam vườn nhà giờ Ngọ hoặc treo bó lá thơm thanh lọc không gian

    Trong khoảng giờ Ngọ (11h tới 13h) khi thảo mộc tích tụ tinh dầu Dương khí cao nhất, nhiều gia đình hái lá ngải cứu, tía tô, kinh giới, lá bưởi đem phơi khô cất dùng cả năm hoặc đun nước tắm mát.

  7. Bước 7
    Đợi hương tàn hai phần ba, lễ tạ và sum vầy thụ lộc trưa Đoan Ngọ

    Khi tuần hương cháy quá hai phần ba, gia chủ vái tạ 3 vái, hóa tờ sớ gọn gàng rồi hạ mâm lễ xuống để đại gia đình quây quần dùng bữa cơm trưa giữa năm.

IVHọc Thuyết Âm Dương Ngũ Hành Về Tiết Đoan Ngọ (Trọng Hạ Thuần Dương)

Trong lịch pháp Can Chi và triết học phương Đông, Tết Đoan Ngọ ngày Mồng 5 tháng Năm âm lịch là một cột mốc thời gian đặc biệt bậc nhất trong chu kỳ mười hai tháng. Chữ Đoan mang nghĩa là mở đầu, ngay ngắn, chính trực; chữ Ngọ chỉ tháng Năm âm lịch (tháng Kiến Ngọ thuộc hành Hỏa) và khoảng thời gian mặt trời đứng bóng từ 11h00 tới 13h00 trưa. Vì vậy, Đoan Ngọ (còn gọi là Đoan Dương hoặc Trùng Ngũ vì trùng hai số 5 Dương) chính là thời điểm Dương khí của vũ trụ đạt tới đỉnh điểm cực thịnh giữa mùa hạ trước khi bắt đầu chuyển hóa sang tiết Hạ Chí.

Theo giáo nghĩa

Theo quy luật Dương cực sinh Âm, Vật cực tất phản của Kinh Dịch, khi nắng nóng và độ ẩm mùa hè lên tới đỉnh cao vào đầu tháng Năm âm lịch, vạn vật phát triển mạnh mẽ nhưng đồng thời các loại côn trùng, sâu bọ hại lúa màu và vi khuẩn, ký sinh trùng gây bệnh thời khí trong cơ thể con người cũng sinh sôi dữ dội nhất. Thấu hiểu quy luật tự nhiên ấy, tổ tiên người Việt đã thiết lập nghi lễ Tết Đoan Ngọ Mồng 5 tháng Năm với hai mục tiêu gắn kết chặt chẽ: một mặt dâng lộc đầu mùa cầu xin Trời Đất, Thần Nông và Tổ Tiên bảo hộ ruộng đồng sạch sâu bệnh, mùa màng bội thu; mặt khác thực hành các phép dưỡng sinh ăn uống và thảo dược để bảo vệ sức khỏe con người vượt qua mùa nắng lửa.

VNghi Tục Giết Sâu Bọ Buổi Sáng Sớm Và Cơ Sở Dưỡng Sinh Đông Y Cổ Truyền

Người Việt thường gọi Tết Đoan Ngọ bằng cái tên dân dã mà đầy trí tuệ thực tiễn là Tết Giết Sâu Bọ. Không phải là cầm gậy đi bắt sâu ngoài vườn, chữ sâu bọ ở đây trước hết chỉ các loại ký sinh trùng, hàn thấp và tạp khuẩn tích tụ trong hệ tiêu hóa của con người lúc giao mùa xuân hạ.

Giải mã cơ sở khoa học Đông y đằng sau trình tự ăn Tết Giết Sâu Bọ của người Việt.
Thực phẩm & Thao tácThời điểm thực hiệnTác dụng theo Y lý Đông phương
Súc miệng 3 lần ngay khi ngủ dậyTừ 05h00 tới 06h30 sáng (trước khi đặt chân xuống đất)Thanh sạch khoang miệng sau một đêm dài, đánh thức Dương khí vùng đầu mặt.
Ăn một bát cơm rượu nếp lên menNgay khi bụng còn rỗng buổi sáng sớmMen rượu tự nhiên từ thảo dược kết hợp vị cay ngọt tính ấm của gạo nếp giúp làm ấm Tỳ Vị, ức chế vi khuẩn có hại và kích thích men tiêu hóa.
Ăn trái cây đầu mùa vị chua chát (mận, vải, xoài, đào)Sau khi ăn cơm rượu nếp khoảng 15 phútVị chua thu liễm sinh tân dịch (bù nước và khoáng chất mùa hè), axit hữu cơ tự nhiên trong mận và xoài hỗ trợ làm sạch đường ruột.
Ăn bánh gio (bánh tro) chấm mật míaTrong bữa sáng hoặc sau lễ cúng giờ NgọBánh ngâm nước tro thảo mộc giàu tính kiềm tự nhiên, giúp trung hòa axit dạ dày, thanh nhiệt, lợi tiểu và giải độc nắng nóng.

VIĐặc Trưng Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ Ba Miền Bắc, Trung, Nam

Tuy cùng chung triết lý Đoan Dương, mỗi vùng miền trên đất nước Việt Nam lại sáng tạo nên những lễ vật đặc sản riêng biệt dâng lên bàn thờ Tổ Tiên ngày Mồng 5 tháng 5:

Miền Bắc: Cơm rượu nếp cái hoa vàng, rượu nếp cẩm, bánh gio dài và mận đỏ vải thiều

Mâm cúng Đoan Ngọ miền Bắc nổi bật với hai sắc màu cơm rượu: nếp cái hoa vàng trắng ngà ngọt lịm và nếp cẩm tím sẫm bổ huyết, đặt cạnh đĩa bánh gio thuôn dài trong vắt như hổ phách chấm mật mía, cùng chùm vải thiều Thanh Hà, Lục Ngạn và mận hậu Sơn La đỏ thắm.

Miền Trung: Thịt vịt, chè hạt kê bánh tráng và bánh ú tro

Từ Nghệ An, Hà Tĩnh vào tới Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, người miền Trung có tục ăn thịt vịt ngày Mồng 5 tháng 5 vì tháng Năm vịt chạy đồng vừa béo vừa có tính hàn giải nhiệt cực tốt. Bên cạnh đó là bát chè hạt kê vàng óng thơm lừng mùi gừng và chùm bánh ú tro gói hình chóp tam giác.

Miền Nam: Cơm rượu viên tròn chan nước đường, bánh ú lá tre và chè trôi nước

Người Nam Bộ nắm cơm rượu nếp trắng thành từng viên tròn xinh xắn thả trong bát nước đường pha chút nước cốt dừa béo ngậy; trên bàn thờ luôn có chục bánh ú lá tre nhân đậu xanh sầu riêng hoặc bánh bá trạng, chè trôi nước và mâm trái cây miệt vườn chôm chôm, măng cụt, xoài cát.

Lưu ý phân biệt phần ăn sáng Giết Sâu Bọ và phần dâng cúng trên bàn thờ

Khi đi chợ ngày Mồng 4 hoặc sáng sớm Mồng 5, gia chủ luôn chia cơm rượu và hoa quả làm hai phần riêng biệt: một phần cất riêng tinh khiết để đúng giờ Tỵ hoặc giờ Ngọ dâng cúng Thần Linh Gia Tiên, một phần để cả nhà ăn Giết Sâu Bọ lúc sáng sớm.

VIIKhung Giờ Hoàng Đạo Chuẩn Cúng Tết Đoan Ngọ Năm Đinh Mùi (09-06-2027)

Theo sử liệu

Trong năm Đinh Mùi 2027, ngày Mồng 5 tháng Năm âm lịch rơi vào Thứ Tư, ngày 09 tháng 06 năm 2027 dương lịch. Xét theo lịch Can Chi, đây là ngày Kỷ Mùi, tháng Bính Ngọ, năm Đinh Mùi, trực ngày là Trực Trừ (quét sạch uế trệ, trừ tà khí dịch bệnh, cực kỳ tương hợp với bản chất thanh lọc của Tết Đoan Ngọ).

Về khung giờ hành lễ trên bàn thờ trong ngày Thứ Tư 09-06-2027: Khung giờ chuẩn mực nhất theo cổ lệ là Giờ Ngọ (từ 11h00 tới 13h00 trưa) vì đây là thời khắc Tam Ngọ hội tụ (tháng Ngọ, tiết Đoan Ngọ, giờ Ngọ) mang Dương khí mạnh nhất để cầu bình an và trừ dịch lệ. Bên cạnh đó, vì ngày Kỷ Mùi có các khung Giờ Hoàng Đạo rất đẹp vào buổi sáng gồm Giờ Mão (05h00 tới 07h00, Ngọc Đường Hoàng Đạo) và Giờ Tỵ (09h00 tới 11h00, Tư Mệnh Hoàng Đạo), những gia đình đi làm hành chính có thể dâng lễ cúng vào Giờ Mão trước khi đi làm hoặc Giờ Tỵ cuối buổi sáng đều hoàn toàn cát tường.

VIIITục Hái Lá Thuốc Nam Giờ Chính Ngọ Và Năm Điều Lưu Ý Khi Cúng Tết Đoan Ngọ

Một mỹ tục vô cùng độc đáo của văn hóa y học dân gian Việt Nam gắn liền với Tết Đoan Ngọ là tục Tết Mồng Năm hái lá thuốc nam. Đúng vào khoảng 11h00 tới 13h00 trưa ngày Mồng 5 tháng 5, khi ánh nắng mặt trời chiếu thẳng đứng làm hàm lượng tinh dầu thơm trong thảo mộc đạt mức cao nhất, người dân khắp các vùng quê ra vườn hái ngải cứu, tía tô, kinh giới, sả, hương nhu, lá bưởi, lá tre, đinh lăng, vối, chè xanh đem băm nhỏ phơi khô (gọi là trà Mồng Năm hoặc thuốc Mồng Năm) cất vào chum sành để dành sắc uống hoặc xông giải cảm, trị đau bụng suốt cả năm.

Chỗ hay hiểu lầm

Năm điều lưu ý giúp gia đình đón Tết Đoan Ngọ trọn vẹn phúc lành:

Một là tách bạch rõ phần lễ dâng cúng trên bàn thờ và phần ăn Giết Sâu Bọ buổi sáng. Tuyệt đối không lấy bát cơm rượu hay đĩa mận vải đã bốc ăn buổi sáng đem đặt lên bàn thờ cúng giờ Ngọ.

Hai là không cho trẻ quá nhỏ hoặc người đang viêm loét dạ dày cấp ăn quá nhiều cơm rượu nếp và mận chua lúc bụng đói. Với trẻ nhỏ và người đau dạ dày, chỉ nên nếm một thìa nhỏ cơm rượu lấy may sau khi đã uống chút nước ấm hoặc ăn lót dạ nhẹ.

Ba là chọn hoa quả đầu mùa tươi tự nhiên, rửa sạch kỹ dưới vòi nước chảy. Tháng Năm là mùa quả chín rộ, cần chọn quả lành lặn không dập nát và ngâm rửa sạch bụi bẩn trước khi bày lên đĩa Tây Quả.

Bốn là mở rộng cửa sổ và thông gió nhà cửa vào buổi sáng và trưa Mồng 5 tháng 5. Hãy để ánh nắng Dương khí ngày Đoan Ngọ chiếu vào phòng khách, gian bếp giúp xua tan ẩm mốc mùa mưa đầu hạ.

Năm là giữ tâm thái hòa nhã, mát mẻ trong ngày Hỏa khí vượng. Giữa trưa tháng Năm thời tiết nắng nóng dễ làm con người nóng nảy, vì vậy giữ lời ăn tiếng nói ôn hòa bên mâm cơm gia đình chính là phép dưỡng tâm tốt nhất ngày Đoan Ngọ.

?Hỏi Đáp Nhanh

Ngày Tết Đoan Ngọ Mồng 5 tháng 5 ăn cơm rượu, hoa quả Giết Sâu Bọ trước hay cúng bàn thờ trước?

Theo đúng cổ tục truyền thống Việt Nam, hai việc này diễn ra ở hai khung giờ khác nhau và dùng hai phần lễ vật tách biệt: (1) Vào sáng sớm lúc vừa ngủ dậy (khoảng 05h30 tới 06h30), các thành viên trong nhà lấy phần cơm rượu và trái cây đã để riêng ở bàn ăn để thực hiện tục Giết Sâu Bọ lúc bụng đang rỗng; (2) Còn phần cơm rượu, bánh tro, hoa quả tinh khiết dành riêng cho bàn thờ thì được bày biện trang trọng để dâng cúng Thần Linh và Gia Tiên vào giờ Tỵ (09h-11h) hoặc giờ Chính Ngọ (11h-13h). Trường hợp gia đình muốn cúng bàn thờ sớm vào giờ Mão (05h-07h) rồi hạ lễ xuống ăn Giết Sâu Bọ luôn trong một lượt cũng hoàn toàn tốt đẹp.

Năm Đinh Mùi 2027 Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày nào dương lịch và cúng giờ nào đẹp nhất?

Năm Đinh Mùi 2027, chính lễ Tết Đoan Ngọ Mồng 5 tháng Năm âm lịch rơi vào Thứ Tư, ngày 09-06-2027 dương lịch (ngày Kỷ Mùi, tháng Bính Ngọ, Trực Trừ). Khung giờ đẹp nhất để hành lễ là: Giờ Chính Ngọ (11h00 tới 13h00 trưa) hội tụ Dương khí cực thịnh của tiết Đoan Dương, hoặc hai khung Giờ Hoàng Đạo buổi sáng là Giờ Mão (05h00 tới 07h00) và Giờ Tỵ (09h00 tới 11h00).

Vì sao mâm cúng Tết Đoan Ngọ lại luôn có cơm rượu nếp và bánh tro (bánh gio)?

Hai món này tạo thành một cặp đối đãi Âm Dương cân bằng hoàn hảo cho cơ thể trong ngày nắng nóng đỉnh điểm: Cơm rượu nếp mang tính Ôn Dương (ấm, vị ngọt cay nhẹ của men rượu thảo mộc) giúp ôn ấm Tỳ Vị và diệt trừ tạp khuẩn đường ruột; trong khi Bánh tro (bánh gio, bánh ú tro) làm từ gạo nếp ngâm nước tro thảo mộc lại mang tính Lương Âm (mát, giàu kiềm tự nhiên) giúp thanh nhiệt, giải độc và làm mát lục phủ ngũ tạng sau khi ăn đồ nóng và trái cây mùa hè.

Tết Đoan Ngọ chỉ cúng hoa quả, cơm rượu, bánh tro hay có bắt buộc phải nấu mâm cỗ mặn không?

Không bắt buộc phải có mâm cỗ mặn. Ở rất nhiều gia đình miền Bắc và các hộ gia đình trẻ đô thị, mâm lễ Tết Đoan Ngọ chỉ cần đầy đủ hương đăng, hoa sen tươi, mâm quả đầu mùa (mận, vải, xoài, dưa hấu), 3 hoặc 5 bát cơm rượu nếp và đĩa bánh gio mật mía là đã chuẩn mực 100% cổ lệ. Những gia đình có điều kiện thời gian buổi trưa hoặc theo phong tục miền Trung, miền Nam có thể làm thêm mâm cơm gia đình (với thịt vịt luộc, bún măng vịt hoặc cỗ chay) để con cháu sum họp.

Vì sao người miền Trung lại có tục ăn thịt vịt và chè kê vào ngày Tết Đoan Ngọ Mồng 5 tháng 5?

Theo kinh nghiệm dân gian và y lý cổ truyền miền Trung, bước sang tháng Năm âm lịch tiết trời miền Trung nắng gió khô nóng, thịt vịt có tính hàn (mát), vị ngọt, tác dụng tư âm dưỡng vị và giải nhiệt cơ thể rất hiệu quả; hơn nữa vịt tháng Năm vừa qua vụ gặt lúa chiêm chạy đồng nên béo mập và thơm thịt nhất, không còn mùi hôi lông. Kết hợp cùng bát chè hạt kê dẻo bùi bồi bổ tỳ vị, đây là nét văn hóa ẩm thực vùng miền hết sức tinh tế.

›Đọc Tiếp

Biên soạn, khảo đính văn bản và thiết kế sơ đồ nghi lễ bởi Thầy Ưng Khiêm cùng UK MASTER ACADEMY. Cập nhật lần cuối: 31/10/2026. Nguồn tham khảo: Khảo đính từ Văn khấn cổ truyền Việt Nam, Thọ Mai Gia Lễ, Việt Nam phong tục (Phan Kế Bính), Y lý dưỡng sinh Đông phương và quy chuẩn lễ nhạc gia đình UK Master Academy.