VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Tunisia

Các đạo có mặt: Hồi Giáo, Do Thái Giáo, Công Giáo

Năm nơi đã viết ở Tunisia. Mỗi nơi ghi lịch sử, kiến trúc, thế đất và hướng, lễ tiết, cùng đường tới nơi.

Nơi
5
đã viết
Đạo
3
có mặt
Vùng
4
vùng, thành phố
Bản Anh
5
trang đã dịch

INơi Đã Viết

Cả 5 trang đều đã có bản tiếng Anh.

Lọc theo đạo
Lọc theo vùng
Hồi Giáo · Kairouan · 670 (lập), dựng lại toàn bộ năm 836 thời Aghlabid, hoàn thiện tới khoảng 866Đại thánh đường Kairouan (Uqba)جامع عقبة بن نافع, Jami Uqba ibn Nafi, Mosquée Sidi Okba, Grande Mosquée de Kairouan, Great Mosque of Kairouan, Thánh đường Sidi Uqba

Thánh đường Hồi giáo cổ nhất và uy nghi nhất vùng Maghreb, do Uqba ibn Nafi lập năm 670 cùng thành Kairouan, được hoàng thân Ziyadat Allah I nhà Aghlabid dựng lại bằng đá năm 836. Tháp minaret vuông ba tầng, sảnh cầu nguyện 17 gian trên rừng cột đá cẩm thạch và đá porphyr, bục giảng minbar gỗ tếch thế kỷ 9 được coi là minbar gỗ cổ nhất còn lại, làm khuôn mẫu cho nhiều thánh đường Bắc Phi, nằm trong Di sản Thế giới UNESCO năm 1988.

Di sản Thế giới UNESCO (Kairouan, 1988)Médina de Kairouan, Kairouan, Tunisie (trong thành cổ Kairouan)

Ảnh: MAREK SZAREJKO from CLONMEL, IRELAND - POLAND, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Do Thái Giáo · Tỉnh Medenine (Đảo Djerba) · Theo truyền khẩu thiêng liêng được các tư tế Kohanim lập nên sau biến cố Đền thờ Giêrusalem thứ nhất bị phá hủy năm 586 trước Công nguyên (hoặc năm 70 Công nguyên); tòa giáo đường hiện tại được trùng tu và mở rộng cuối thế kỷ 19 tới đầu thế kỷ 20; được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 2023Giáo đường Do Thái cổ El Ghriba, đảo DjerbaKanisat al-Ghriba, Beit Knesset El Ghriba, Synagogue de la Ghriba a Djerba, Giáo đường Do Thái cổ tại làng Hara Sghira (Erriadh) trên đảo Djerba

Ngôi giáo đường Do Thái cổ xưa nhất còn hoạt động liên tục tại châu Phi và là trung tâm hành hương Do Thái giáo lừng danh thế giới tại làng cổ Erriadh (Hara Sghira) trên đảo Djerba của Tunisia, gắn với truyền thống các tư tế Kohanim mang theo phiến đá thiêng từ Đền thờ Solomon năm 586 trước Công nguyên, nổi bật với nội thất ốp gạch men lam Bắc Phi, các cuộn Kinh Torah cổ và Đại lễ hành hương Lag BaOmer hằng năm.

Di sản Thế giới UNESCO (thuộc Quần thể Đảo Djerba: Chứng tích về mô hình định cư trên lãnh thổ hải đảo, ghi danh tháng 9 năm 2023, mã số 1640) và Giáo đường Do Thái Cổ xưa nhất còn Hoạt động Liên tục tại Châu PhiLàng cổ Erriadh (Hara Sghira), cách thị xã Houmt Souk 7 km về phía nam, đảo Djerba, tỉnh Medenine, Cộng hòa Tunisia

Ảnh: Dr. Ondřej Havelka (cestovatel), CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Thủ đô Tunis · Đức Hồng y Charles Lavigerie đặt viên đá đầu tiên ngày 19 tháng 5 năm 1890; khởi công xây dựng năm 1893 theo thiết kế của kiến trúc sư Leon Bonnet-Labranche và khánh thành dịp lễ Giáng Sinh năm 1897; trở thành Nhà thờ chính tòa duy nhất của Tunisia theo Hiệp ước Modus Vivendi năm 1964 và đón Giáo hoàng Gioan Phaolô II ngày 14 tháng 4 năm 1996Nhà thờ chính tòa Thánh Vinh Sơn Phaolô, TunisCathedrale Saint-Vincent-de-Paul et Sainte-Olive de Tunis, Katidra'iyyat al-Qiddis Fansan di Bul bi-Tunis, Nhà thờ chính tòa Tổng giáo phận Công giáo Tunis trên đại lộ Habib Bourguiba

Ngôi nhà thờ mẹ của Tổng giáo phận Công giáo Tunis tọa lạc uy nghi tại Quảng trường Độc lập trên đại lộ Habib Bourguiba ngay cửa ngõ khu phố cổ Medina, được xây dựng từ năm 1893 tới năm 1897 theo thiết kế giao thoa phong cách Romano-Byzantine và Moorish Bắc Phi của kiến trúc sư Leon Bonnet-Labranche để tôn vinh Thánh Vinh Sơn Phaolô cùng Thánh Nữ Oliva, nơi từng đón Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II năm 1996.

Nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Công giáo Tunis (kế thừa Tòa Thượng phụ Carthage cổ đại) và Di tích Kiến trúc Lịch sử Tiêu biểu trên Đại lộ Habib BourguibaQuảng trường Độc lập (Place de l'Independance), đại lộ Habib Bourguiba, đối diện cổng thành Bab el-Bahr, trung tâm thủ đô Tunis, Cộng hòa Tunisia

Ảnh: Bernard Gagnon, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Thủ đô Tunis · Khởi nguyên năm 698 (79 lịch Hijri) dưới thời danh tướng Hassan ibn al-Nu'man và mở rộng năm 732 (114 AH) bởi tổng trấn Ubayd Allah ibn al-Habhab; tái thiết quy mô lớn bằng đá từ năm 856 tới năm 864 dưới triều đại Aghlabid; xây thêm vòm Bahu năm 990 thời Zirid, các cổng vòm thời Hafsid và ngọn tháp minaret cao 43 mét năm 1894Đại thánh đường Al-Zaytuna, khu phố cổ Medina, TunisJami al-Zaytuna al-Ma'mur, Mosquee Ezzitouna de Tunis, Great Mosque of the Olive Tree in Tunis, Đại thánh đường Cây Ô Liu và Tổ đình Đại học Hồi giáo Al-Zaytuna tại Tunis

Đại thánh đường lịch sử rộng 5.000 mét vuông nằm ở chính tâm Khu phố cổ Medina của thủ đô Tunis (Di sản Thế giới UNESCO năm 1979), khởi dựng từ năm 698 tới năm 732 và tái thiết bằng đá thời Aghlabid năm 856 tới 864 với sảnh cầu nguyện 184 cột đá cẩm thạch cổ đại từ thành Carthage, hai mái vòm sườn đá thế kỷ 9 và 10, tháp minaret cao 43 mét và là cái nôi của Đại học Al-Zaytuna giảng dạy từ năm 737 nơi học giả Ibn Khaldun từng theo học.

Di sản Thế giới UNESCO (trái tim của Khu phố cổ Medina Tunis, ghi danh năm 1979, mã số 36, tiêu chí ii, iii và v), Đại thánh đường Cổ nhất Thủ đô Tunis và Cái nôi của Đại học Hồi giáo Al-Zaytuna lâu đời nhất thế giới (từ năm 737)Số 30 phố Jamaa Ezzitouna, trung tâm Khu phố cổ Medina của Tunis, thủ đô Tunis, Cộng hòa Tunisia

Ảnh: Amal Werthi, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Tỉnh Kairouan · Abu Zam'a al-Balawi tử trận và được an táng tại vùng đất Kairouan năm 654 Công nguyên (34 AH); lăng mộ trung cổ được tái thiết thành quần thể Zaouia, trường kinh học Madrasa và thánh đường tráng lệ từ năm 1629 tới năm 1665 dưới thời Hammuda Pasha Bey và Murad II Bey triều đại Muradid, mở rộng cuối thế kỷ 18 thời HusainidLăng mộ và Thánh đường Sidi Sahab, KairouanZawiyat Sidi al-Sahabi, Maqam Abi Zam'a al-Balawi, Mosquee du Barbier de Kairouan, Mosque of the Barber, Quần thể Lăng mộ Vị Bạn Đạo của Tiên tri Muhammad tại Kairouan

Quần thể lăng mộ, trường kinh học madrasa và thánh đường hành hương nổi tiếng tại thành cổ Kairouan (Di sản Thế giới UNESCO năm 1988, thường được phương Tây gọi là Thánh đường Người Thợ Cạo), nơi an nghỉ từ năm 654 của Abu Zam'a al-Balawi (vị Bạn đạo Sahabi mang theo ba sợi râu thiêng của Tiên tri Muhammad), được kiến thiết lộng lẫy vào thế kỷ 17 dưới triều đại Muradid với hàng trăm mảng gạch men đa sắc Qallaline và thạch cao chạm lọng tinh xảo.

Di sản Thế giới UNESCO (thuộc Quần thể Thành cổ Kairouan, ghi danh năm 1988, mã số 499, tiêu chí i, ii, iii, v và vi) và Quần thể Zaouia Hành hương Thiêng liêng nhất Bắc PhiĐại lộ Cộng hòa (Avenue de la Republique), phía tây bắc bên ngoài tường thành khu phố cổ Medina, thành phố Kairouan, Cộng hòa Tunisia

Ảnh: Jan Ciągliński, Public domain, Wikimedia Commons

IIGóp Ý Cùng Thư Viện

Thư viện này mở và không thu phí, làm tới đâu ghi công khai tới đó. Ba việc quý vị giúp được ngay:

  1. Chỉ nơi còn thiếuMột ngôi chùa tổ, một nhà thờ, một thánh đường, một phủ đền mà bảng trên chưa có. Xin ghi tên nơi, tỉnh thành và một câu vì sao đáng vào.
  2. Góp ảnh có giấy phép mởThư viện chỉ đăng ảnh ghi đủ tên người chụp và tên giấy phép. Ảnh quý vị tự chụp và đồng ý cho dùng, hoặc ảnh sẵn có giấy phép mở, đều nhận.
  3. Báo chỗ saiSai niên đại, sai tên chữ, sai tông phái, sai địa chỉ. Thư viện sai một lần là mất tin cậy nên rất mong được chỉ.

Thư về thayungkhiem@gmail.com

IIINhật Ký

  • 24/10/2026Tổng kết ba hạng mục lớn hoàn thành trong ngày: (1) Kiểm chứng sử liệu độc lập và xuất bản 199 trang tiếng Anh còn lại tại 192 quốc gia và vùng lãnh thổ, chính thức khép kín Chặng D với 100% địa điểm trên toàn thư viện có đủ song ngữ Việt và Anh. (2) Tìm kiếm, kiểm duyệt bằng mắt trên Wikimedia Commons và cập nhật 35 ảnh thật giấy phép mở cho 22 di tích Việt Nam và 13 thánh địa quốc tế. (3) Biên soạn mới song ngữ Việt và Anh kèm ảnh thật cho tròn 100 đại thánh địa thuộc Chặng C tại 25 quốc gia và vùng lãnh thổ (Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Campuchia, Myanmar, Lào, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Mông Cổ, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Israel, Canada và Mexico), nâng mỗi nước từ 1 nơi lên đủ 5 nơi và đưa thư viện cán mốc 761 địa điểm.
  • 29/09/2026Chính thức mở cửa Vạn Đạo Đường đón độc giả toàn cầu như một công trình văn hóa tâm linh đang lớn lên mỗi ngày. Trong cùng ngày, hoàn tất biên soạn 60 thánh địa mới thuộc đợt ba và đợt bốn Chặng A tại 60 quốc gia khắp Bắc Âu, Baltic, Balkan, vùng Vịnh, Trung Á, các tiểu quốc châu Âu, châu Phi, châu Đại Dương, Mỹ Latinh và Caribe (Nhà thờ chính tòa Roskilde, Hallgrímskirkja, Cổng Bình Minh Vilnius, Tu viện Ostrog, Hukuru Miskiy, núi thiêng Sulayman-Too, Orheiul Vechi, Đền trên Biển, Đồi thiêng Ambohimanga), đồng thời kiểm duyệt và đưa lên thư viện 59 ảnh thật giấy phép mở cho đợt hai và đợt ba.
  • 28/09/2026Tại Chính Điện, dựng 174 biểu tượng của các đạo và nhánh tông phái thành khối nổi 3D để người hành lễ chọn đúng truyền thống của mình trước khi dâng lễ, kèm bảng ghi công lịch sử các mốc. Tại mục Địa Điểm, hoàn tất biên soạn 30 chuyên khảo thuộc đợt hai Chặng A cho 30 quốc gia tại châu Âu, Trung Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh (Nhà thờ Thánh Stephan ở Viên, Tu viện Rila, Svetitskhoveli, Etchmiadzin, Qarawiyyin, Đại thánh đường Djenné, Đền thánh Namugongo, Vương cung thánh đường Luján).

?Hỏi Đáp Nhanh

Vì sao không ghi giờ mở cửa và giá vé

Vì những thứ ấy đổi luôn. Một thư viện sai một lần về chuyện thực tế thì người đọc mất tin cả những phần còn lại. Trước khi đi, xin quý vị hỏi lại chính nơi ấy.

Ảnh lấy từ đâu

Từ Wikimedia Commons với giấy phép mở, mỗi tấm ghi rõ tên người chụp, hoặc do UK MASTER ACADEMY tự chụp. Không tấm nào được đăng nếu thiếu tên tác giả và tên giấy phép.

Vì sao chọn những nơi này mà không chọn nơi khác

Bốn phép thử: đã được xếp hạng di tích, thuộc một đạo mà thư viện có viết, thế đất và hướng đọc được bằng con mắt phong thủy, và có ảnh giấy phép mở để dùng.

Vì sao nước tôi còn mờ

Thư viện mở từng nước một, nước nào nhiều người đọc thì đi trước, trong mỗi nước thì nơi nổi bật nhất đi trước. Nước còn mờ chỉ là chưa tới lượt. Quý vị muốn góp một nơi cho nước mình, xin nhắn qua trang Thầy Ưng Khiêm.

›Đọc Tiếp