Đi qua những con hẻm lát đá bazan của khu Campus Martius cổ đại rồi bất ngờ bước ra Quảng trường della Rotonda, người lữ khách đứng sững trước mười sáu cột đá hoa cương nguyên khối cao gần mười hai mét nâng đỡ trán tường hình tam giác của Đền Pantheon. Trên diềm đá phía dưới trán tường, dòng chữ đồng cổ đại của Marcus Agrippa từ thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên vẫn hiện lên rõ nét. Phía sau hàng cột tiền sảnh theo thức Corinth ấy là khối tường gạch hình trụ khổng lồ dày hơn sáu mét, ôm trọn không gian nội thất đã đứng vững qua gần hai thiên niên kỷ lịch sử của thành phố vĩnh hằng Roma.
Bước qua bộ cửa đồng cổ đại cao hơn bảy mét vào trong lòng đền, cảm giác về trọng lực dường như tan biến dưới mái vòm bán cầu bằng bê tông không cốt thép rộng 43,3 mét. Toàn bộ công trình không có bất kỳ một khung cửa sổ nào ở xung quanh mà chỉ đón ánh sáng tự nhiên duy nhất từ mắt trời Oculus rộng gần 9 mét mở thông thẳng lên bầu trời ở chính giữa đỉnh vòm. Luồng sáng mặt trời di chuyển chậm rãi qua năm vòng ô hộc chữ nhật trên trần vòm rồi chiếu xuống nền đá cẩm thạch đa sắc gồm đá porphyry đỏ, đá hoa cương Ai Cập và đá vàng Numidia, nơi an nghỉ của danh họa Phục Hưng Raphael bên cạnh bàn thờ Đức Mẹ và các Thánh Tử Đạo.
ITừ Đền Thờ Chư Thần La Mã Tới Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ Và Các Thánh Tử Đạo
Tên gọi Pantheon có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ đại Pantheion (ghép từ pan nghĩa là "tất cả" và theos nghĩa là "thần linh"), mang ý nghĩa là ngôi đền dâng kính toàn thể chư thần hoặc ngôi đền mang hình ảnh của cả vũ trụ thần thánh. Sử gia La Mã Cassius Dio (khoảng năm 155 tới 235 sau Công nguyên) từng giải thích trong bộ Lịch sử La Mã rằng sở dĩ công trình có tên gọi này vì nơi đây đặt tượng của nhiều vị thần trong các hốc tường bên cạnh tượng thần Chiến tranh Mars và nữ thần Tình yêu Venus (hai vị thần tổ của dòng tộc Julius - Augustus), nhưng theo chính ông, lý do sâu xa hơn là vì mái vòm tròn của ngôi đền mô phỏng hoàn hảo bầu trời vòm thiên cầu nơi chư thần ngự trị.
Bước chuyển lịch sử quyết định giúp Đền Pantheon trở thành công trình kiến trúc La Mã cổ đại duy nhất còn bảo tồn nguyên vẹn từ mái vòm tới sàn đá diễn ra vào đầu thế kỷ 7. Năm 609, Hoàng đế Đông La Mã Phocas đã trao tặng ngôi đền cổ cho Giáo hoàng Bônifaciô IV (Bonifacio IV). Ngày 13 tháng 5 năm 609, Giáo hoàng Bônifaciô IV cử hành đại lễ thánh hiến ngôi đền thành Vương cung thánh đường Kitô giáo với tước hiệu Sancta Maria ad Martyres (Đức Mẹ và Các Thánh Tử Đạo). Theo sách Liber Pontificalis (Biên niên sử các Giáo hoàng), trước ngày lễ thánh hiến, hai mươi tám xe hài cốt của các vị Thánh Tử Đạo thời kỳ đầu đã được rước từ các hang toại đạo (catacombe) ngoại thành Roma về an táng ngay dưới bàn thờ chính của ngôi đền mới. Sự kiện thánh hiến ngày 13 tháng 5 năm 609 chính là cội nguồn lịch sử dẫn tới việc thiết lập Đại lễ Các Thánh (Omnium Sanctorum) trong toàn Giáo hội Công giáo.
Bí ẩn dòng chữ khắc tên Marcus Agrippa trên mặt tiền
Suốt nhiều thế kỷ, dòng chữ Latinh bằng đồng cỡ lớn gắn trên diềm trán tường mặt tiền: "M. AGRIPPA L. F. COS. TERTIVM FECIT" (viết đầy đủ là Marcus Agrippa, Lucii filius, consul tertium, fecit, dịch nghĩa: "Marcus Agrippa, con trai của Lucius, trong nhiệm kỳ Chấp chính quan lần thứ ba, đã xây dựng công trình này") từng khiến các học giả lầm tưởng tòa nhà hình tròn hiện tại được dựng từ năm 27 trước Công nguyên. Tuy nhiên, tới cuối thế kỷ 19, các cuộc khảo sát khảo cổ học kiểm tra dấu đóng trên hàng loạt viên gạch đất nung từ móng lên tới mái vòm đã chứng minh toàn bộ tòa nhà tròn hiện nay được xây mới dưới triều Hoàng đế Hadrian vào khoảng năm 118 tới 128 sau Công nguyên. Theo ghi chép trong sách Historia Augusta, Hoàng đế Hadrian vốn có thói quen không bao giờ khắc tên riêng của mình lên các công trình công cộng mà ông xây mới hoặc trùng tu, nên ông đã cho giữ lại nguyên vẹn câu đề tặng của người sáng lập đầu tiên là Marcus Agrippa trên mặt tiền ngôi đền mới.
Trong dân gian thành Roma suốt thời Trung cổ và Phục Hưng, vì thân nhà thờ có hình trụ tròn hoàn hảo nên công trình còn được gọi phổ biến là Santa Maria Rotonda hay La Rotonda, từ đó quảng trường và đài phun nước phía trước mặt tiền mang tên Piazza della Rotonda cho tới ngày nay.
IIHơn Hai Nghìn Năm Lịch Sử Từ Thời Augustus Tới Đương Đại
Lịch sử của Đền Pantheon trải qua ba giai đoạn xây dựng thời Đế quốc La Mã trước khi bước vào hơn mười bốn thế kỷ phụng vụ Kitô giáo. Ngôi đền đầu tiên do danh tướng kiêm kiến trúc sư Marcus Vipsanius Agrippa (con rể và người cộng sự thân tín của Hoàng đế Augustus) khởi dựng vào khoảng năm 27 tới năm 25 trước Công nguyên trong khuôn viên khu quy hoạch công cộng của ông tại Cánh đồng thần Chiến tranh (Campus Martius). Công trình đầu tiên này bị hư hại nặng trong trận đại hỏa hoạn ở Roma năm 80 sau Công nguyên và được Hoàng đế Domitian cho tu sửa. Tới năm 110 sau Công nguyên, dưới triều Hoàng đế Trajan, ngôi đền một lần nữa bị sét đánh cháy. Ngay cuối thời Trajan (khoảng năm 114 theo nghiên cứu dấu gạch của một số học giả hiện đại như Lise Hetland) và chủ yếu dưới triều Hoàng đế Hadrian (từ năm 118 tới khoảng năm 125 - 128 sau Công nguyên), toàn bộ ngôi đền được thiết kế và xây dựng lại từ gốc thành tuyệt tác không gian hình cầu hiện nay, nhiều khả năng có sự tham gia của đại kiến trúc sư Apollodorus thành Damascus.
- 27 - 25 TCNMarcus Agrippa xây dựng ngôi đền Pantheon đầu tiênTrong nhiệm kỳ Chấp chính quan lần thứ ba sau chiến thắng Actium, Marcus Vipsanius Agrippa xây dựng ngôi đền Pantheon đầu tiên tại khu Campus Martius dưới triều Hoàng đế Augustus.
- 80 - 110 SCNHai lần hỏa hoạn dưới triều Titus và TrajanNgôi đền của Agrippa bị cháy trong trận hỏa hoạn lớn năm 80, được Hoàng đế Domitian trùng tu, nhưng lại bị sét đánh hủy hoại vào năm 110 dưới thời Hoàng đế Trajan.
- 118 - 128 SCNHoàng đế Hadrian kiến tạo ngôi đền vòm tròn hiện nayHoàng đế Hadrian cho xây dựng lại hoàn toàn Đền Pantheon theo cấu trúc tiền sảnh cột đá hoa cương kết hợp thân trụ tròn và mái vòm bê tông đường kính 43,3 mét, khánh thành vào khoảng năm 125 tới 128.
- 202 SCNĐợt trùng tu dưới triều Septimius Severus và CaracallaHai hoàng đế Septimius Severus và Caracalla cho tu bổ công trình và khắc thêm một dòng chữ nhỏ ngay bên dưới dòng chữ lớn của Agrippa trên diềm đá mặt tiền.
- 13/05/609Giáo hoàng Bônifaciô IV thánh hiến thành nhà thờ Công giáoĐược Hoàng đế Đông La Mã Phocas trao tặng công trình, Giáo hoàng Bônifaciô IV rước hài cốt các Thánh Tử Đạo về đền và thánh hiến thành Vương cung thánh đường Đức Mẹ và Các Thánh Tử Đạo, giúp công trình thoát khỏi sự phá hủy thời Trung cổ.
- 1520An táng danh họa Raphael và thành lập Hội Virtuosi al PantheonDanh họa vĩ đại thời Phục Hưng Raffaello Sanzio (Raphael) qua đời ngày 6 tháng 4 năm 1520 và được an táng theo di nguyện tại hốc thờ Đức Mẹ Đá trong Đền Pantheon. Tới năm 1542, Hiệp hội Giáo hoàng các Nghệ sĩ tại Pantheon được thành lập.
- 1878 - 1900 & 1980Nơi an nghỉ hoàng gia Italia và Di sản Thế giới UNESCOHai vị vua đầu tiên của nước Ý thống nhất là Vittorio Emanuele II (mất năm 1878) và Umberto I cùng Hoàng hậu Margherita (mất năm 1900) được an táng trong hai khám lớn đối diện nhau. Năm 1980, công trình được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.
Danh kiến trúc sư và điêu khắc gia vĩ đại thời Phục Hưng Michelangelo Buonarroti khi đứng dưới mái vòm Đền Pantheon đã nhận định rằng công trình này mang "thiết kế của các thiên thần chứ không phải của bàn tay con người" (disegno angelico e non umano). Kết cấu vòm và tỷ lệ hình học của Pantheon đã trở thành nguồn cảm hứng trực tiếp cho Filippo Brunelleschi khi xây mái vòm Nhà thờ chính tòa Firenze, cho Donato Bramante và Michelangelo khi thiết kế mái vòm Đại vương cung thánh đường Thánh Phêrô, và cho Andrea Palladio trong kiến trúc cổ điển phương Tây.
IIIKỳ Quan Hình Cầu 43,3 Mét, Mái Vòm Bê Tông La Mã Và Mắt Trời Oculus
Đền Pantheon là sự kết hợp táo bạo giữa ba bộ phận kiến trúc: tiền sảnh hình chữ nhật theo thức cột cổ điển Hy Lạp (Pronaos), khối nhà gạch trung gian nối tiếp (Avancorpo) và thân đền hình trụ tròn (Rotonda) nâng đỡ mái vòm bán cầu. Tiền sảnh rộng 34 mét và sâu 15,6 mét được chống đỡ bởi 16 cột đá hoa cương nguyên khối (monoliti) xếp thành ba hàng: tám cột màu xám ở hàng mặt tiền được khai thác từ mỏ đá Mons Claudianus trên vùng sa mạc phía đông Ai Cập, và tám cột màu hồng đỏ ở hai hàng phía trong được khai thác từ vùng Aswan bên sông Nile. Mỗi thân cột đá nguyên khối cao 11,8 mét (tương đương 40 bộ La Mã), đường kính 1,48 mét và nặng khoảng 60 tấn, được vận chuyển bằng bè qua sông Nile, vượt biển Địa Trung Hải tới cảng Ostia rồi kéo ngược dòng sông Tiber về Roma.
Hình cầu hoàn hảo 43,3 mét và bí quyết bê tông phân tầng cốt liệu
Không gian bên trong thân đền hình tròn được thiết kế theo một tỷ lệ hình học chuẩn xác tuyệt đối: đường kính lọt lòng của thân đền là 43,3 mét (tương đương đúng 150 bộ La Mã cổ đại), bằng đúng chiều cao từ mặt sàn đá cẩm thạch lên tới đỉnh mắt trời Oculus (43,3 mét). Như vậy, nửa dưới là hình trụ cao 21,65 mét và nửa trên là mái vòm bán cầu cao 21,65 mét, khiến toàn bộ lòng đền có thể chứa vừa khít một khối cầu hoàn hảo đường kính 43,3 mét. Cho tới tận ngày nay, gần 1.900 năm sau khi hoàn thành, đây vẫn là mái vòm bằng bê tông không cốt thép (opus caementicium) lớn nhất thế giới.
Để mái vòm khổng lồ nặng khoảng 4.535 tấn không bị sập dưới trọng lượng của chính nó, các kỹ sư thời Hoàng đế Hadrian đã áp dụng bốn giải pháp kỹ thuật bậc thầy. Thứ nhất là xây tường trụ đỡ dày tới 6,2 mét với hệ thống vòm gạch giảm tải ẩn bên trong tường để dồn lực xuống 8 trụ đỡ chính giữa 7 hốc thờ lớn. Thứ hai là giảm dần độ dày của mái vòm từ 5,9 mét ở chân vòm xuống chỉ còn 1,2 mét ở vòng đỉnh quanh Oculus. Thứ ba là đúc 5 vòng gồm 140 ô hộc lõm hình thang (lacunaria, mỗi vòng 28 ô) ở mặt trong vòm để khoét bớt khối lượng bê tông mà vẫn giữ nguyên hệ gân chịu lực. Thứ tư là kỹ thuật phân tầng cốt liệu theo trọng lượng từ nặng tới nhẹ: phần móng và tường dưới trộn vữa pozzolana với đá vôi travertine nặng, phần thân trên trộn gạch nung đập nhỏ, lên tới phần vòm trên trộn đá túp núi lửa xốp nhẹ, và ở vòng đỉnh quanh Oculus chỉ trộn với đá bọt núi lửa (pomice) cực nhẹ.
Lỗ tròn mở hoàn toàn ra ngoài trời ở đỉnh mái vòm có đường kính khoảng 8,7 tới 9 mét (30 bộ La Mã), được viền bằng một vòng gạch nung và tấm đồng cổ đại, vừa là nguồn sáng duy nhất đồng thời hoạt động như một đồng hồ mặt trời khổng lồ, vừa giúp giải phóng lực nén ở tâm đỉnh vòm. Khi trời mưa, nước mưa rơi xuống sàn đá cẩm thạch hơi vồng nhẹ ở giữa rồi thoát ngay qua 22 lỗ thoát nước nhỏ khoan sẵn trên sàn.
Tại hốc chính diện hướng nam đối diện cửa vào là bàn thờ chính thiết kế bởi Alessandro Specchi đầu thế kỷ 18, nơi tôn thờ bức linh ảnh cổ kính vẽ trên gỗ từ thế kỷ 7 khắc họa Đức Trinh Nữ Maria và Chúa Hài Đồng với bàn tay dát vàng.
Nằm dưới khám thờ thứ ba bên trái, dưới chân bức tượng Đức Mẹ Đá (Madonna del Sasso) do học trò Lorenzetto điêu khắc. Trên quan tài đá cẩm thạch khắc câu văn bia tiếng Latinh bất hủ của Hồng y Pietro Bembo: "Ille hic est Raffael, timuit quo sospite vinci, rerum magna parens et moriente mori" (Nơi đây yên nghỉ Raphael, khi chàng còn sống Mẹ Thiên nhiên sợ bị chàng vượt qua, và khi chàng qua đời Mẹ Thiên nhiên sợ mình cũng chết theo).
Một trong những bộ cửa đồng đúc cổ đại lớn nhất còn nguyên vẹn từ thời Đế quốc La Mã, mỗi cánh rộng 2,27 mét và cao 7,53 mét quay trên chốt trục nguyên bản, phía trên là tấm lưới thông gió bằng đồng giúp cân bằng áp suất không khí trong lòng đền.
Mặt sàn lát các tấm đá hình tròn đặt trong ô vuông luân phiên nhau (gợi nhắc cấu trúc hình cầu trong hình trụ của tòa nhà), chế tác từ các loại đá quý hiếm khắp Đế quốc La Mã gồm đá porphyry đỏ Ai Cập (lapis porphyrites), đá hoa cương xám, đá vàng cổ Numidia (giallo antico) và đá vân tím Tiểu Á (pavonazzetto).
Ngoài danh họa Raphael, Đền Pantheon còn là nơi an táng họa sĩ Annibale Carracci, kiến trúc sư Baldassare Peruzzi, nhạc sĩ Arcangelo Corelli cùng hai vị vua đầu tiên của Vương quốc Italia thống nhất là Vua Vittorio Emanuele II, Vua Umberto I và Hoàng hậu Margherita.
Vào ngày 21 tháng 4 hằng năm, đúng ngày kỷ niệm truyền thống thành lập thành phố Roma (Natale di Roma, tương truyền vào năm 753 trước Công nguyên), vào đúng 12 giờ trưa theo giờ mặt trời, chùm ánh sáng tròn xuyên qua mắt trời Oculus sẽ chiếu trùng khớp 100% vào chính giữa vòm cửa ra vào của Đền Pantheon. Theo các nhà khảo cổ thiên văn học, các kiến trúc sư thời Hoàng đế Hadrian đã tính toán chính xác độ cao và đường kính của Oculus để vào ngày lễ kỷ niệm thành phố, khi Hoàng đế bước qua ngưỡng cửa chính lúc giữa trưa, toàn thân ngài sẽ được bao phủ trọn vẹn trong cột ánh sáng mặt trời từ thiên đỉnh chiếu xuống.
IVThế Đất Và Hướng
Quy hoạch đền đài La Mã cổ đại và kiến trúc nhà thờ Công giáo không sử dụng phong thủy Á Đông mà định vị công trình theo trục quy hoạch thánh thiêng của khu Campus Martius và phép đo đạc thiên văn La Mã (templum), sau đó được Giáo hội Công giáo thánh hiến và đặt bàn thờ chính ở hốc đối diện cửa vào. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện nhằm khảo sát địa cuộc đặc biệt của Đền Pantheon trong lòng thành Roma.
Đền Pantheon tọa lạc tại tọa độ 41,8986 độ vĩ bắc và 12,4768 độ kinh đông, nằm ngay trung tâm vùng đất phẳng cổ đại Campus Martius (Cánh đồng thần Chiến tranh) được bao bọc bởi khúc uốn cong hình cánh cung lớn của dòng sông Tiber (Fiume Tevere) ở phía tây và phía bắc, cùng hệ thống Bảy Ngọn Đồi lịch sử của thành Roma ở phía đông và phía nam. Xét đại cuộc sơn thủy, dòng sông Tiber chảy từ vùng núi Apennines phía bắc xuống tới trung tâm Roma thì uốn một vòng chữ C ôm trọn khu Campus Martius như thế "Ngọc đái hoàn bão" (đai ngọc ôm vòng có tình). Phía nam và đông nam của ngôi đền, hai ngọn đồi linh thiêng bậc nhất của Roma cổ đại là đồi Capitoline (Campidoglio) và đồi Palatine (Palatino) vươn lên làm hậu chẩm vững chãi, phía đông là dải đồi Quirinal (Quirinale) và đồi Pincian đứng hộ vệ bên sườn, phía tây bên kia sông Tiber là đồi Janiculum (Gianicolo) và đồi Vatican tạo thành bình phong ngoại vệ che chở bốn phương.
Điểm đặc sắc nhất về phương vị của Đền Pantheon là công trình tọa Nam hướng Bắc (khác với phần lớn đền đài cổ đại thường quay mặt về hướng đông hoặc hướng nam). Mặt tiền tiền sảnh 16 cột đá mở thẳng về chính Bắc (hướng 0 độ Bắc hoàn hảo), nhìn dọc theo một quảng trường có hàng cột bao quanh thời cổ đại hướng thẳng về Lăng mộ của Hoàng đế Augustus (Mausoleo di Augusto) ở phía bắc. Trong lòng công trình, việc kết hợp tiền sảnh hình chữ nhật vuông vức với thân đền và mái vòm hình cầu có đường kính bằng đúng chiều cao 43,3 mét đã hiện thực hóa trọn vẹn triết lý hình học cổ điển tương ứng với nguyên lý "Thiên viên Địa phương" (Trời tròn Đất vuông). Mắt trời Oculus rộng gần 9 mét mở thông ở chính tâm đỉnh vòm đóng vai trò như huyệt thiên tâm (thiên tỉnh) giao hòa nhật nguyệt tinh tú và khí trời trực tiếp xuống lòng đất, giúp ngôi đền tụ khí bền bỉ suốt gần hai mươi thế kỷ mà không hề suy suyển.
VCác Kỳ Đại Lễ Phụng Vụ Và Sự Kiện Truyền Thống Tại Đền Pantheon
Dù là một di tích kiến trúc cổ đại lừng danh thế giới, Đền Pantheon vẫn là một tiểu vương cung thánh đường Công giáo đang hoạt động thuộc Giáo phận Roma, cử hành Thánh lễ hằng tuần và các nghi thức phụng vụ cổ truyền thu hút hàng vạn người tham dự.
| Ngày lễ (Lịch) | Tên đại lễ phụng vụ | Nghi thức và ý nghĩa truyền thống |
|---|---|---|
| Chúa nhật Hiện Xuống, 50 ngày sau Phục Sinh | Đại lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống và Mưa Hoa Hồng Đỏ (Pioggia di petali di rose) | Sau Thánh lễ trọng thể lúc 10 giờ 30 sáng Chúa nhật Hiện Xuống, các nhân viên cứu hỏa Roma trên đỉnh mái vòm thả hàng triệu cánh hoa hồng đỏ thẫm qua mắt trời Oculus rơi lả tả xuống lòng đền ở độ cao 43,3 mét, tượng trưng cho hình ảnh lưỡi lửa Chúa Thánh Thần ngự xuống trên Đức Mẹ và các Tông đồ cùng máu đào của các Thánh Tử Đạo. |
| 21 tháng 4 (Dương lịch) | Kỷ niệm ngày thành lập thành phố Roma (Natale di Roma) | Vào đúng 12 giờ trưa giờ mặt trời ngày 21 tháng 4, cột ánh sáng mặt trời xuyên qua mắt trời Oculus chiếu trùng khớp hoàn hảo vào vòm cửa chính của Đền Pantheon theo đúng tính toán thiên văn từ thời Hoàng đế Hadrian. |
| 13 tháng 5 (Dương lịch) | Lễ kỷ niệm Cung hiến Vương cung thánh đường Đức Mẹ và Các Thánh Tử Đạo | Tưởng nhớ biến cố lịch sử ngày 13 tháng 5 năm 609 khi Giáo hoàng Bônifaciô IV thánh hiến Đền Pantheon thành nhà thờ Kitô giáo dâng kính Đức Trinh Nữ Maria và toàn thể các Thánh Tử Đạo. |
| 01 tháng 11 (Dương lịch) | Đại lễ Các Thánh Nam Nữ (Solennità di Tutti i Santi) | Đại lễ bổn mạng trọng thể của vương cung thánh đường, bởi chính lễ cung hiến ngôi đền này vào thế kỷ 7 là nguồn gốc trực tiếp hình thành nên Đại lễ Các Thánh trong toàn Giáo hội. |
| 06 tháng 4 (Dương lịch) | Tưởng niệm ngày mất của danh họa Raphael (1520) | Hiệp hội Giáo hoàng các Nghệ sĩ tại Pantheon (Pontificia Insigne Accademia di Belle Arti e Lettere dei Virtuosi al Pantheon) cử hành nghi thức tưởng niệm và đặt hoa hồng đỏ bên ngôi mộ đá của danh họa Raphael. |
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Piazza della Rotonda, 00186 Roma (RM), Lazio, Italia
- Đường tới
- Đền Pantheon nằm tại Quảng trường della Rotonda ngay trung tâm khu phố cổ Roma, cách Quảng trường Navona chỉ khoảng 300 mét về phía đông và cách Đài phun nước Trevi khoảng 600 mét về phía tây. Từ nhà ga trung tâm Roma Termini, quý vị có thể đi xe buýt tuyến số 40 hoặc tuyến số 64 tới trạm Largo di Torre Argentina rồi đi bộ khoảng 400 mét theo đường Via di Torre Argentina là tới thẳng mặt tiền ngôi đền.
- Toạ độ
- 41.8986, 12.4768
Vì Đền Pantheon đồng thời là Vương cung thánh đường Đức Mẹ và Các Thánh Tử Đạo đang cử hành phụng vụ của Giáo phận Roma, quý vị cần mặc trang phục kín đáo che kín vai và đầu gối, bỏ mũ nón và giữ trật tự khi bước vào lòng đền. Vào các khung giờ cử hành Thánh lễ chiều thứ Bảy, sáng Chúa nhật và các ngày lễ trọng, việc tham quan du lịch sẽ tạm dừng để dành trọn không gian cho các tín hữu vào dự lễ và cầu nguyện. Khi trời mưa, khu vực chính giữa sàn đền ngay dưới mắt trời Oculus sẽ ướt và được chăng dây an toàn, quý vị vui lòng đi dọc theo vòng hành lang bên ngoài.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền Pantheon (Vương cung thánh đường Đức Mẹ và Các Thánh Tử Đạo), Roma
Contribute photos, information or video for Pantheon, RomeThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Ai là người thực sự đã xây dựng tòa nhà Đền Pantheon hình tròn như chúng ta thấy ngày nay?
Dù trên mặt tiền vẫn khắc dòng chữ ghi tên Marcus Agrippa (người xây ngôi đền đầu tiên vào năm 27 - 25 trước Công nguyên), ngôi đền cũ đã bị cháy hai lần vào năm 80 và năm 110. Toàn bộ tòa nhà hình tròn với mái vòm hiện nay được xây mới dưới thời Hoàng đế Hadrian vào khoảng năm 118 tới 128 sau Công nguyên, nhưng Hadrian đã cho giữ lại dòng chữ tưởng niệm Agrippa.
Vì sao mái vòm Đền Pantheon lại có một lỗ tròn mở thông ra ngoài trời ở trên đỉnh?
Lỗ tròn ở đỉnh vòm gọi là Oculus (con mắt bằng tiếng Latinh), có đường kính gần 9 mét. Oculus đóng vai trò là nguồn chiếu sáng tự nhiên duy nhất cho toàn bộ lòng đền, làm chức năng như một đồng hồ mặt trời thiên văn khổng lồ, đồng thời giúp loại bỏ phần khối lượng nặng nhất ở tâm đỉnh vòm để kết cấu bê tông tự đứng vững.
Khi trời mưa, nước mưa rơi qua lỗ tròn Oculus trên mái vòm Đền Pantheon sẽ đi đâu?
Khi trời mưa tại Roma, nước mưa rơi thẳng qua lỗ tròn Oculus xuống khu vực trung tâm sàn đền. Tuy nhiên, các kiến trúc sư La Mã cổ đại đã thiết kế mặt sàn đá cẩm thạch hơi vồng cao nhẹ khoảng 30 xentimét ở giữa và khoan sẵn 22 lỗ thoát nước nhỏ nối với hệ thống cống ngầm cổ đại bên dưới để nước mưa rút đi nhanh chóng.
Nhờ đâu Đền Pantheon trở thành công trình La Mã cổ đại duy nhất còn nguyên vẹn hoàn toàn?
Trong khi hầu hết các đền đài cổ đại khác ở Roma bị tháo dỡ lấy đá và đồng vào thời Trung cổ, Đền Pantheon được bảo tồn nguyên vẹn nhờ vào năm 609, Hoàng đế Đông La Mã Phocas đã trao tặng ngôi đền cho Giáo hoàng Bônifaciô IV để thánh hiến thành Vương cung thánh đường Đức Mẹ và Các Thánh Tử Đạo, được Giáo hội chăm sóc liên tục suốt hơn 1.400 năm qua.
Những nhân vật lịch sử nổi tiếng nào đang yên nghỉ bên trong Đền Pantheon?
Đền Pantheon là nơi an nghỉ của danh họa thiên tài thời Phục Hưng Raphael (Raffaello Sanzio, mất năm 1520), họa sĩ Annibale Carracci, kiến trúc sư Baldassare Peruzzi, nhà soạn nhạc Arcangelo Corelli, cùng hai vị vua đầu tiên của Vương quốc Italia thống nhất là Vua Vittorio Emanuele II, Vua Umberto I và Hoàng hậu Margherita.