Đi dọc theo đại lộ rợp bóng cây tiêu huyền Via Merulana trên đỉnh đồi Esquilino, chỉ cách Vương cung thánh đường Đức Bà Cả khoảng hai trăm năm mươi mét về phía nam trên trục đường thẳng dẫn tới Tổng vương cung thánh đường Thánh Gioan Lateranô, du khách sẽ bắt gặp một mặt tiền nhà thờ bằng gạch đỏ và đá vôi travertine mang những vòm nhọn thanh thoát kiểu Tân Gothic hoàn toàn khác lạ giữa một thành Roma tràn ngập kiến trúc Phục Hưng và Baroque. Ngay trên trán tường nhọn của cổng chính, một bức tranh khảm vàng rực rỡ khắc họa hình ảnh Đức Trinh Nữ Maria bế Chúa Hài Đồng giữa hai Tổng lãnh thiên thần đón chào bước chân người hành hương từ khắp năm châu.
Đó là Nhà thờ Chúa Cứu Thế Rất Thánh và Thánh Anphongsô trên đồi Esquilino (Chiesa del Santissimo Redentore e di Sant'Alfonso all'Esquilino), mà hàng triệu tín hữu Công giáo Việt Nam và thế giới vẫn quen gọi một cách thân thương là Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp tại Roma. Chính trên bàn thờ chính của ngôi thánh đường thuộc Tổng hội Dòng Chúa Cứu Thế này đang tôn trí bức Linh ảnh gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (Mater de Perpetuo Succursu) có niên đại từ thế kỷ 15: nguyên bản duy nhất mà từ đó hàng triệu bản sao đã được rước đi khắp các nhà thờ, tu viện và từng gia đình Công giáo trên toàn thế giới suốt hơn một thế kỷ rưỡi qua.
IBức Linh Ảnh Gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp Thế Kỷ 15, Chiếc Dép Tụt Của Chúa Hài Đồng Và Thánh Anphongsô Liguori
Ngôi thánh đường trên đường Via Merulana được cung hiến cho Chúa Cứu Thế Rất Thánh và Thánh Anphongsô Maria Liguori (Sant'Alfonso Maria de' Liguori, 1696 tới 1787, vị Giám mục, Tiến sĩ Hội Thánh và Đấng sáng lập Dòng Chúa Cứu Thế năm 1732), nhưng trái tim thu hút muôn triệu tâm hồn tìm về nơi đây chính là bức Linh ảnh gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp ngự trên bàn thờ cao. Đây là một bức linh ảnh cổ kiểu Byzantine thuộc đề tài Đức Mẹ Thương Khó (Amolyntos), được vẽ bằng màu keo trứng (tempera) trên một tấm gỗ cây hồ đào (óc chó) dày khổ 54 nhân 41,5 xentimét, phủ nền lá vàng ròng, ra đời tại một xưởng vẽ đan viện trên đảo Crete (Hy Lạp) vào thế kỷ 15 (kết quả giám định đồng vị phóng xạ carbon-14 của Phòng thí nghiệm Bảo tàng Vatican năm 1990 tới 1994 xác nhận tấm gỗ có niên đại từ khoảng năm 1325 tới 1480).
Mỗi đường nét và sắc màu trên bức Linh ảnh gốc đều là một bản giáo lý bằng hình ảnh sâu sắc. Trên nền vàng tượng trưng cho ánh sáng Thiên Đàng có ghi bốn cụm chữ viết tắt tiếng Hy Lạp cổ: MP OY (Meter Theou, Mẹ Thiên Chúa), IC XC (Iesous Christos, Chúa Giêsu Kitô), O A M (Tổng lãnh thiên thần Micae ở góc trái nâng bình giấm chua, cây sậy gắn bọt biển và ngọn giáo đâm cạnh sườn Chúa) và O A G (Tổng lãnh thiên thần Gabrien ở góc phải dùng khăn bao tay nâng cây Thánh giá bốn thanh ngang cùng bốn chiếc đinh sắt). Khi nhìn thấy các khí cụ của cuộc Thương Khó tương lai mà hai vị thiên thần đưa ra, Chúa Hài Đồng Giêsu trong thân phận con người đã giật mình chạy vội vào lòng Mẹ Maria nhanh đến mức chiếc dép ở bàn chân phải bị tụt ra, chỉ còn treo lơ lửng bằng một sợi dây quai mỏng manh. Hai bàn tay nhỏ nhắn của Chúa Giêsu nắm chặt lấy bàn tay phải của Đức Mẹ để tìm sự che chở; thế nhưng đôi mắt lớn đầy từ ái và trầm tư của Đức Maria không nhìn xuống Con mình mà nhìn thẳng vào từng người đang đứng cầu nguyện trước bức tranh, còn những ngón tay dài thanh mảnh của Mẹ vừa đỡ lấy tay Chúa, vừa mở ra chỉ vào Chúa Giêsu như lời mời gọi mọi người con gặp gian nan hãy chạy đến nắm lấy bàn tay Mẹ.
Tại Roma, nếu như Đền Pantheon, Roma tôn kính Đức Mẹ và các Thánh Tử đạo từ thế kỷ 7, thì Nhà thờ Sant'Alfonso cùng với Vương cung thánh đường Đức Bà Cả nằm ngay đầu đường Via Merulana hợp thành trục hành hương Thánh Mẫu nổi tiếng nhất trên đồi Esquilino.
Trong linh đạo của Thánh Anphongsô Liguori (tác giả kiệt tác Vinh quang Đức Maria) và truyền thống Dòng Chúa Cứu Thế, tước hiệu Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp kết hợp trọn vẹn mầu nhiệm Ơn Cứu Chuộc chứa chan (Copiosa Apud Eum Redemptio) của Chúa Kitô với vai trò chuyển cầu không ngừng nghỉ của Mẹ Maria. Chi tiết chiếc dép sắp rơi của Chúa Hài Đồng nhưng vẫn được giữ lại bởi sợi dây quai nhỏ thường được các nhà giảng thuyết suy niệm như hình ảnh của linh hồn con người: dù có yếu đuối, vấp ngã và tưởng chừng sắp lìa xa ân sủng, chỉ cần còn giữ một sợi dây lòng cậy trông nơi Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp thì sẽ không bao giờ bị hư mất.
Sử liệu lưu trữ tại Roma ghi lại hành trình ly kỳ kéo dài gần bốn thế kỷ của bức Linh ảnh trên chính mảnh đất đường Via Merulana này. Vào cuối thế kỷ 15, một thương gia vận chuyển bức tranh từ đảo Crete đến Roma; trước khi qua đời ông trối trăn cho người bạn đem bức tranh đặt vào một nhà thờ để tôn kính. Sau khi Đức Mẹ hiện ra trong giấc mơ với cô con gái sáu tuổi của gia đình người bạn ấy và chỉ rõ rằng Mẹ muốn ngự tại ngôi nhà thờ nằm giữa Vương cung thánh đường Đức Bà Cả và Vương cung thánh đường Thánh Gioan Lateranô với tước hiệu Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, vào ngày 27 tháng 3 năm 1499, bức linh ảnh đã được rước vào tôn trí tại Nhà thờ Thánh Matthêu trên đường Merulana (San Matteo in Merulana) do các tu sĩ dòng Augustinô coi sóc.
Suốt ba trăm năm (1499 tới 1798), nhà thờ San Matteo là trung tâm hành hương sầm uất cho tới năm 1798, khi biến cố chiến tranh thời Napoléon làm ngôi nhà thờ San Matteo bị san phẳng hoàn toàn. Các tu sĩ Augustinô đã kịp đem bức tranh về cất giấu tại một nhà nguyện nhỏ riêng tư ở Santa Maria in Posterula gần sông Tiber, nơi bức tranh dần rơi vào quên lãng suốt hơn sáu mươi năm. Mãi tới năm 1855, các tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế mua lại khu đất Villa Caserta trên đường Via Merulana để xây nhà thờ mới kính Thánh Anphongsô mà không hề biết rằng mình đang xây dựng ngay trên chính nền móng của nhà thờ San Matteo cổ xưa! Năm 1863, linh mục Dòng Chúa Cứu Thế là Cha Michele Marchi (người thuở nhỏ từng giúp lễ cho tu sĩ già Agostino Orsetti ở nhà nguyện Posterula và được nghe kể về bức tranh kỳ diệu từng ngự trên đường Merulana) đã kết nối các manh mối lịch sử. Ngày 11 tháng 12 năm 1865, Bề trên Tổng quyền Nicholas Mauron trình bày sự việc lên Chân phước Giáo hoàng Piô IX; Đức Giáo hoàng xúc động truyền lệnh đưa bức Linh ảnh trở về đúng vị trí giữa hai đại vương cung thánh đường tại Nhà thờ Sant'Alfonso và trao cho Dòng Chúa Cứu Thế mệnh lệnh lịch sử: Fatela conoscere al mondo! (Hãy làm cho toàn thế giới nhận biết Mẹ!).
Do các bản sao in ấn phổ biến khắp thế giới thường chỉ đóng khung phần hình chữ nhật của Đức Mẹ và Chúa Hài Đồng trên nền vàng, nhiều khách hành hương khi lần đầu bước vào Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino thường tưởng bức Linh ảnh gốc có kích thước khổng lồ cao hàng mét. Trên thực tế, bức Linh ảnh gốc thế kỷ 15 bằng gỗ óc chó có kích thước rất khiêm tốn và ấm cúng (cao 54 xentimét, rộng 41,5 xentimét), được đặt trang trọng ở tâm điểm của một khám thờ bằng đá cẩm thạch trắng và đồng mạ vàng cao lớn trên bàn thờ chính.
IITừ Nhà Thờ Cổ San Matteo Năm 1499 Tới Thánh Đường Tân Gothic Của Dòng Chúa Cứu Thế Năm 1859
Lịch sử kiến tạo của Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino bắt đầu vào năm 1853, khi Bề trên Tổng quyền Dòng Chúa Cứu Thế quyết định chuyển trụ sở trung ương (Curia Generalizia) của toàn dòng về Roma và mua lại dinh thự Villa Caserta của gia tộc Caetani trên đường Via Merulana. Đồ án thiết kế ngôi thánh đường mới được giao cho kiến trúc sư Công giáo người Anh là George J. Wigley (1825 tới 1866, học trò của bậc thầy kiến trúc Phục hưng Gothic Augustus Pugin). Khởi công ngày 28 tháng 5 năm 1855 và hoàn thành, cung hiến vào ngày 3 tháng 5 năm 1859, Sant'Alfonso trở thành một trong những nhà thờ đầu tiên được xây mới tại Roma sau thời kỳ Cộng hòa La Mã năm 1849 và là đại diện tiêu biểu hiếm hoi của trường phái Tân Gothic Bắc Âu kết hợp đa sắc Ý giữa lòng thủ đô.
Bảy năm sau khi khánh thành nhà thờ, ngày 26 tháng 4 năm 1866 đã đi vào lịch sử Giáo hội khi bức Linh ảnh gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (sau khi được họa sĩ người Ba Lan Leopold Nowotny tu sửa nhẹ nhàng) được rước trọng thể qua các con phố rải đầy hoa trên đồi Esquilino để an vị trên bàn thờ chính của Nhà thờ Sant'Alfonso. Chỉ một năm sau, vào ngày 23 tháng 6 năm 1867, Kinh sĩ đoàn Đền thờ Thánh Phêrô đã cử hành nghi thức đội hai triều thiên vàng nạm ngọc lục bảo lên đỉnh đầu Chúa Hài Đồng và Đức Mẹ để công nhận hàng loạt ơn lạ chữa lành diễn ra tại đền thánh. Cuối thế kỷ 19 (từ năm 1898 tới 1900), họa sĩ kiêm kiến trúc sư tu sĩ dòng Phan Sinh người vùng Bavaria là Max Schmalzl (1850 tới 1930) đã thiết kế lại toàn bộ bàn thờ chính lộng lẫy và vẽ hệ thống bích họa cung thánh. Từ năm 1990 tới 1994, bức Linh ảnh gốc được Bảo tàng Vatican bảo quản khoa học toàn diện, và năm 2016 toàn Giáo hội đã long trọng mừng Đại lễ Kỷ niệm 150 năm Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp trở về ngự trị tại đền thánh.
- Ngày 27 tháng 3 năm 1499Bức Linh ảnh từ đảo Crete được rước vào tôn trí tại Nhà thờ San Matteo trên đường MerulanaTheo lời Đức Mẹ nhắn nhủ trong thị kiến về ngôi nhà thờ nằm giữa Đức Bà Cả và Thánh Gioan Lateranô, bức linh ảnh thế kỷ 15 được tôn kính tại San Matteo in Merulana suốt ba thế kỷ.
- Năm 1798 tới năm 1863Nhà thờ San Matteo bị phá hủy và hơn sáu mươi năm bức Linh ảnh ẩn mình tại PosterulaCác tu sĩ Augustinô đưa bức tranh về nhà nguyện riêng tại Santa Maria in Posterula; người tu sĩ già Agostino Orsetti truyền lại ký ức về nguồn gốc bức tranh cho cậu lễ sinh Michele Marchi.
- Năm 1855 tới ngày 03/05/1859Dòng Chúa Cứu Thế xây dựng Nhà thờ Tân Gothic Sant'Alfonso ngay trên nền San Matteo cũKiến trúc sư người Anh George Wigley xây dựng nhà thờ trung ương Dòng Chúa Cứu Thế trên đường Via Merulana từ năm 1855 và cử hành lễ cung hiến ngày 3 tháng 5 năm 1859.
- Ngày 11/12/1865 và 26/04/1866Giáo hoàng Piô IX trao phó bức Linh ảnh và Đại lễ rước về Nhà thờ Sant'AlfonsoGiáo hoàng Piô IX truyền lệnh trao bức Linh ảnh cho Dòng Chúa Cứu Thế với lời nhắn Hãy làm cho thế giới nhận biết Mẹ; ngày 26 tháng 4 năm 1866 bức tranh được rước về tôn trí trên bàn thờ chính.
- Ngày 23/06/1867 và năm 1898 tới 1900Lễ Đội Triều thiên Vàng của Kinh sĩ đoàn Vatican và kiến tạo Bàn thờ chính của Max SchmalzlNăm 1867 bức Linh ảnh được đội triều thiên vàng chính thức; từ năm 1898 tới 1900 tu sĩ nghệ nhân Max Schmalzl thiết kế khám bàn thờ đá cẩm thạch và vẽ bích họa cung thánh hiện nay.
- Năm 1990 tới 1994 và năm 2016Phục chế khoa học tại Bảo tàng Vatican và Đại lễ Kỷ niệm 150 năm (1866 tới 2016)Bảo tàng Vatican giám định carbon-14 và bảo quản toàn diện bức gỗ hồ đào cổ; năm 2016 Dòng Chúa Cứu Thế toàn cầu mừng 150 năm đón nhận bức Linh ảnh.
Từ Nhà thờ Sant'Alfonso tại Roma tới hàng triệu gia đình Việt Nam. Thực hiện mệnh lệnh của Giáo hoàng Piô IX năm 1866, các tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế từ Nhà thờ Sant'Alfonso đã cho họa lại hàng nghìn bản sao chuẩn xác đầu tiên (mỗi bản sao đều được áp chạm trực tiếp vào bức Linh ảnh gốc và có chứng thư đóng dấu từ Roma) để gửi đi khắp thế giới. Tại Việt Nam, khi các nhà thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế tỉnh dòng Sainte-Anne-de-Beaupré (Canada) đến thành lập tu viện tại Huế (năm 1925), Thái Hà ở Hà Nội (năm 1928) và Kỳ Đồng ở Sài Gòn (năm 1933), lòng sùng kính và các Tuần Cửu Nhật Kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp mỗi ngày thứ Tư đã bén rễ sâu rộng vào đời sống đạo của người Việt. Vì thế, đối với mọi đoàn hành hương Việt Nam khi đặt chân đến Roma, Nhà thờ Sant'Alfonso trên đường Via Merulana luôn là điểm dừng chân xúc động như được trở về chiêm ngưỡng dung nhan nguyên bản của Người Mẹ thân quen trong mỗi mái nhà.
IIIMặt Tiền Gạch Đỏ Tân Gothic, Hàng Cột Đá Hoa Cương Đỏ Baveno Và Bàn Thờ Khảm Vàng Của Max Schmalzl
Đứng giữa đại lộ Via Merulana, Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino nổi bật bởi vẻ đẹp thanh tao của phong cách Tân Gothic (Neogotico) thế kỷ 19. Mặt tiền nhà thờ do kiến trúc sư George Wigley thiết kế được xây bằng gạch đất nung màu đỏ xen kẽ đá vôi travertine trắng, lùi nhẹ vào sau một hàng rào sắt nghệ thuật và bậc tam cấp đá. Khối mặt đứng mở ra ba cổng vòm nhọn, trong đó trán tường cổng giữa trang trí bức tranh khảm Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp ngự giữa hai thiên thần, phía trên là cửa sổ hoa hồng lớn bằng kính màu (rosone) và đỉnh thu hồi gắn tượng Chúa Cứu Thế bằng đá trắng nhìn xuống đại lộ.
Bước vào bên trong, thánh đường có chiều dài khoảng 42 mét và rộng 14 mét, được chia thành ba gian lòng nhà thờ bởi hai hàng cột đá hoa cương màu đỏ hồng khai thác từ vùng Baveno (miền Bắc Ý), nâng đỡ các vòm sườn nhọn vẽ nền trời xanh điểm sao vàng. Dọc theo hai gian bên là sáu nhà nguyện phụ (ba nhà nguyện mỗi bên, trong đó có nhà nguyện kính Thánh Anphongsô Liguori và nhà nguyện kính Thánh Giêrađô Majella cùng Thánh Clêmentê Maria Hofbauer), được chiếu sáng bởi các ô cửa sổ kính màu sản xuất tại vùng Bavaria (Đức) và xưởng của nghệ nhân tu sĩ người Pháp Léonardo.
Tâm điểm rực rỡ nhất của toàn bộ nội thất là Gian Cung thánh và Bàn thờ chính do nghệ nhân dòng Phan Sinh Max Schmalzl thiết kế từ năm 1898 tới 1900. Trên một cấu trúc tháp thờ (baldacchino) chạm trổ công phu bằng đá cẩm thạch trắng Carrara, đá mã não, đồng mạ vàng và tranh khảm, bức Linh ảnh gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp được lồng trong khung ngọc và vàng tỏa sáng ấm áp dưới vòm bán nguyệt vẽ bích họa Chúa Kitô Vua Vinh Hiển cùng các thánh Dòng Chúa Cứu Thế.
Mặt đứng hiếm hoi mang phong cách Tân Gothic tại Roma hoàn thiện năm 1859 bằng gạch đỏ và đá travertine, nổi bật với cửa sổ hoa hồng kính màu, tranh khảm cổng chính và tượng Chúa Cứu Thế trên đỉnh mái.
Tuyệt tác nghệ thuật Tân Gothic của Max Schmalzl kết hợp đá cẩm thạch trắng, cột đá porphyry, đồng mạ vàng và khảm mosaic để làm ngai tòa tôn trí bức Linh ảnh gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp thế kỷ 15.
Nguyên bản thế kỷ 15 từ đảo Crete được vẽ bằng màu tempera trên gỗ óc chó dát vàng, mang hai triều thiên vàng nạm ngọc của Kinh sĩ đoàn Vatican trao tặng ngày 23 tháng 6 năm 1867.
Hệ thống cột đá hoa cương nguyên khối màu hồng đưa từ mỏ đá Baveno (hồ Maggiore) về Roma, chia lòng nhà thờ thành ba gian và nâng đỡ hệ vòm nhọn trang trí bích họa của Max Schmalzl.
Các nhà nguyện cạnh bên tôn kính Đấng sáng lập Dòng Chúa Cứu Thế là Thánh Tiến sĩ Anphongsô Liguori và vị tu huynh hay làm phép lạ bảo trợ các bà mẹ mang thai là Thánh Giêrađô Majella.
Hệ thống đại phong cầm trên gác đàn phía trên cổng vào cùng tòa nhà Tổng hội Dòng Chúa Cứu Thế và Học viện Thần học Luân lý Anphongsô (Accademia Alfonsiana) nằm liền kề nhà thờ.
| Hạng mục | Thông số lịch sử và kiến trúc | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Bức Linh ảnh gốc | Tranh gỗ óc chó (hồ đào) nền vàng khổ 54 x 41,5 cm, trường phái đảo Crete thế kỷ 15 | Báo cáo bảo quản Bảo tàng Vatican (1990 tới 1994) & Sant'Alfonso |
| Niên đại xây dựng nhà thờ | Khởi công ngày 28/05/1855, cung hiến ngày 03/05/1859 (kiến trúc sư George J. Wigley) | Văn khố Trung ương Dòng Chúa Cứu Thế (Archivum Generale C.Ss.R.) |
| Mốc lịch sử Linh ảnh | Tôn trí tại San Matteo (27/03/1499); rước về Sant'Alfonso (26/04/1866); đội triều thiên (23/06/1867) | Biên niên sử Đền thánh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (santalfonso.it) |
| Kích thước và Phong cách | Phong cách Tân Gothic (dài khoảng 42 mét, rộng 14 mét, ba gian cột đá hoa cương Baveno) | Sở Du lịch và Di sản Roma (turismoroma.it) |
| Nghệ nhân nội thất chính | Max Schmalzl (1850 tới 1930, thiết kế bàn thờ chính và vẽ bích họa cung thánh năm 1898 tới 1900) | Hồ sơ nghệ thuật Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino |
| Địa chỉ hành chính | Via Merulana, 26, 00185 Roma (RM), đồi Esquilino, Italia | Giáo phận Roma & Wikidata Q1469362 |
IVThế Đất Và Hướng
Quy hoạch nhà thờ Công giáo tại Roma không sử dụng phong thủy Á Đông; vị trí của Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino được xác lập trực tiếp trên khu đất nền nhà thờ cổ San Matteo in Merulana, ứng nghiệm lời Đức Mẹ chỉ dẫn từ năm 1499 về một ngôi đền nằm ngay trên trục đường nối giữa hai đại vương cung thánh đường. Tuy nhiên, khi khảo sát địa cuộc của nhà thờ dưới góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện, nơi đây nằm trên một long mạch đô thị kết nối hai đại huyệt thánh của thành Roma.
Xét về địa hình đồi cao và trục mạch đô thị tại tọa độ 41,8958 độ vĩ bắc, 12,5015 độ kinh đông, Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp tọa lạc trên sống lưng bằng phẳng và cao ráo của đồi Esquilino (ngọn đồi lớn nhất và cao nhất trong Bảy Ngọn Đồi lịch sử của thành Roma). Điểm đặc biệt nhất của vị trí này là nhà thờ nằm ngay bên lề phía đông của đại lộ thẳng tắp Via Merulana: con đường lịch sử được Giáo hoàng Grêgôriô XIII và Sixtô V mở rộng vào cuối thế kỷ 16 để nối liền trực tiếp hai Đại Vương cung thánh đường Giáo hoàng là Đức Bà Cả (Santa Maria Maggiore) ở đầu phía tây bắc và Thánh Gioan Lateranô (San Giovanni in Laterano) ở đầu phía đông nam. Trong phép xem mạch khí cổ truyền, đại lộ thẳng nối liền hai trung tâm tâm linh tối cao ấy đóng vai trò như một Long mạch dẫn khí xuyên suốt đỉnh đồi Esquilino, và Nhà thờ Sant'Alfonso nằm ở vị trí đón nhận trực tiếp dòng nhân khí hành hương qua lại giữa hai đại thánh đường.
Xét về phương vị kiến trúc, ngôi thánh đường có trục tọa Đông Bắc hướng Tây Nam: mặt tiền Tân Gothic mở ra đại lộ Via Merulana ở hướng Tây Nam đón ánh sáng mặt trời buổi chiều ấm áp chiếu xuyên qua cửa sổ hoa hồng vào thẳng gian giữa, trong khi gian cung thánh và bàn thờ tôn trí bức Linh ảnh gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp tựa lưng vững chãi vào khu khuôn viên vườn cây tĩnh lặng của Tổng hội Dòng Chúa Cứu Thế ở phía Đông Bắc, tạo nên thế tiền động hậu tĩnh hài hòa ngay giữa lòng thủ đô Roma.
VTuần Cửu Nhật Hằng Tuần, Lễ Rước Linh Ảnh 26 Tháng Tư Và Đại Lễ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp 27 Tháng Sáu
Là đền thánh mẹ của lòng sùng kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp trên toàn thế giới, Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino duy trì nhịp sống cầu nguyện liên tục với các giờ Kinh Tuần Cửu Nhật Hằng Tuần (Novena Perpetua) bằng nhiều ngôn ngữ và các kỳ đại lễ kỷ niệm lịch sử của bức Linh ảnh gốc theo lịch phụng vụ Công giáo.
| Thời điểm | Hệ lịch | Tên lễ tiết và nghi thức | Nội dung phụng vụ và truyền thống tại Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino |
|---|---|---|---|
| Hằng tuần (đặc biệt vào các ngày Thứ Tư và Thứ Bảy) | Chu kỳ Phụng vụ Hằng tuần | Giờ Kinh Tuần Cửu Nhật Hằng Tuần Kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (Novena Perpetua) | Các linh mục Dòng Chúa Cứu Thế cử hành giờ kinh khấn Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, đọc các ý nguyện xin ơn và tạ ơn từ khắp thế giới gửi về trước bức Linh ảnh gốc, kết thúc bằng phép lành Thánh Thể. |
| Ngày 26 tháng 4 hằng năm | Dương lịch (Lịch sử Đền thánh 1866) | Lễ Kỷ niệm Ngày Rước Bức Linh Ảnh Gốc Về Ngự Tại Nhà Thờ Sant'Alfonso (26/04/1866) | Tưởng nhớ biến cố lịch sử ngày 26 tháng 4 năm 1866 khi bức Linh ảnh gốc được phục hồi và rước trọng thể về tôn trí trên bàn thờ chính theo lệnh của Giáo hoàng Piô IX. |
| Ngày 27 tháng 6 hằng năm (kèm Tuần Cửu Nhật từ 18 tới 26/6) | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Công giáo) | Đại Lễ Trọng Kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (Solennità della Madre del Perpetuo Soccorso) | Ngày đại lễ lớn nhất trong năm của đền thánh và của toàn Dòng Chúa Cứu Thế: cử hành Thánh lễ bằng nhiều ngôn ngữ (Ý, Anh, Tây Ban Nha, Ba Lan, Việt Nam, Tagalog...) và kiệu rước Linh ảnh Đức Mẹ qua đại lộ Via Merulana. |
| Ngày 1 tháng 8 hằng năm | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Rôma) | Đại lễ Kính Thánh Anphongsô Maria Liguori, Giám mục và Tiến sĩ Hội Thánh | Lễ bổn mạng của ngôi nhà thờ và Đấng sáng lập Dòng Chúa Cứu Thế, quy tụ các tu sĩ, học giả của Học viện Anphongsô và giáo dân tại Roma. |
| Ngày 16 tháng 10 hằng năm | Dương lịch (Lịch riêng Dòng Chúa Cứu Thế) | Lễ Kính Thánh Giêrađô Majella, Tu huynh Dòng Chúa Cứu Thế | Cử hành Thánh lễ cầu nguyện đặc biệt cho các bà mẹ mang thai, các gia đình hiếm muộn và trẻ sơ sinh tại nhà nguyện Thánh Giêrađô bên trong nhà thờ. |
Điểm hẹn tâm linh của các đoàn hành hương người Việt tại Roma. Do lòng sùng kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp đã gắn bó máu thịt với đời sống của người Công giáo Việt Nam từ đầu thế kỷ 20, Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino thường xuyên đón tiếp các linh mục tu học tại Roma, các hội đoàn Công giáo Việt Nam ở châu Âu và các đoàn hành hương từ quê nhà sang dâng Thánh lễ tiếng Việt ngay trước bức Linh ảnh gốc. Đứng dưới mái vòm Tân Gothic trên đường Via Merulana và cất lên lời kinh Lạy Mẹ Hằng Cứu Giúp quen thuộc trước chính bức tranh gỗ thế kỷ 15 là một trải nghiệm thiêng liêng khó quên đối với mỗi người con Việt Nam xa xứ.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Via Merulana, 26, 00185 Roma (RM), Lazio, Italia
- Đường tới
- Nhà thờ tọa lạc tại số 26 đường Via Merulana, quận Esquilino, trung tâm thành phố Roma, nằm cách Vương cung thánh đường Đức Bà Cả (Santa Maria Maggiore) chỉ 250 mét về phía đông nam và cách Ga tàu hỏa trung tâm Roma Termini khoảng 700 mét (chừng 8 tới 10 phút đi bộ). Nếu đi tàu điện ngầm, quý vị có thể xuống tại ga Vittorio Emanuele (Tuyến A), từ quảng trường đi bộ rẽ vào đường Via Merulana chỉ khoảng 200 mét là tới ngay mặt tiền gạch đỏ của nhà thờ.
- Toạ độ
- 41.8958, 12.5015
Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (Sant'Alfonso all'Esquilino) mở cửa hằng ngày cho tín hữu và khách hành hương vào cầu nguyện trước bức Linh ảnh gốc. Khi vào nhà thờ, quý vị cần mặc trang phục lịch sự kín vai và dài qua gối, bỏ mũ nón và giữ trật tự tuyệt đối. Để chiêm ngưỡng rõ từng chi tiết của bức Linh ảnh gốc kích thước 54 nhân 41,5 xentimét trên bàn thờ chính, quý vị có thể tiến lên các hàng ghế đầu ngoài giờ cử hành Thánh lễ nhưng không bước lên bậc thềm cung thánh và không dùng đèn flash khi chụp ảnh.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (Sant'Alfonso all'Esquilino), Roma
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Bức tranh trên bàn thờ chính của Nhà thờ Sant'Alfonso ở Roma có phải là bức Linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp gốc không?
Đúng vậy. Bức tranh đang được tôn trí trên bàn thờ chính của Nhà thờ Sant'Alfonso all'Esquilino (số 26 đường Via Merulana, Roma) chính là bức Linh ảnh gốc Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp duy nhất trên thế giới, được vẽ bằng màu keo trứng trên tấm gỗ cây óc chó dát vàng khổ 54 nhân 41,5 xentimét tại đảo Crete vào thế kỷ 15.
Vì sao bức Linh ảnh gốc lại được trao cho Dòng Chúa Cứu Thế coi giữ từ năm 1866?
Bức Linh ảnh vốn được tôn kính suốt 300 năm (1499 tới 1798) tại Nhà thờ San Matteo trên đường Merulana trước khi nhà thờ ấy bị phá hủy năm 1798 và bức tranh bị thất lạc trong một nhà nguyện nhỏ. Tới năm 1855, Dòng Chúa Cứu Thế tình cờ mua lại đúng mảnh đất nền của nhà thờ San Matteo cũ để xây Nhà thờ Sant'Alfonso; khi phát hiện ra sự trùng hợp kỳ diệu này, Giáo hoàng Piô IX đã truyền lệnh trao trả bức Linh ảnh về Nhà thờ Sant'Alfonso vào ngày 26 tháng 4 năm 1866.
Chi tiết chiếc dép bị tụt ở bàn chân Chúa Hài Đồng trên bức Linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp có ý nghĩa gì?
Trên bức Linh ảnh, khi nhìn thấy hai Tổng lãnh thiên thần Micae và Gabrien cầm các khí cụ của cuộc Thương Khó tương lai (thánh giá, đinh sắt, ngọn giáo), Chúa Hài Đồng Giêsu đã hoảng sợ chạy vội vào vòng tay Mẹ Maria nhanh đến mức chiếc dép ở bàn chân phải bị tụt ra, chỉ còn giữ lại bằng một sợi dây quai nhỏ, biểu trưng cho sự che chở vững vàng của Đức Mẹ trước mọi nỗi sợ hãi và yếu đuối của con người.
Ai là người thiết kế kiến trúc Tân Gothic của Nhà thờ Sant'Alfonso và bàn thờ chính bên trong?
Tòa nhà thờ phong cách Tân Gothic bằng gạch đỏ và đá travertine được thiết kế bởi kiến trúc sư người Anh George J. Wigley và xây dựng từ năm 1855 tới năm 1859. Còn khám bàn thờ chính lộng lẫy bằng đá cẩm thạch trắng Carrara, đồng mạ vàng và các bức bích họa trên vòm cung thánh là tác phẩm của tu sĩ nghệ nhân dòng Phan Sinh người Đức Max Schmalzl thực hiện từ năm 1898 tới 1900.
Ngày đại lễ chính kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp tại Nhà thờ Sant'Alfonso diễn ra vào ngày nào?
Đại lễ trọng kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp được cử hành vào ngày 27 tháng 6 hằng năm theo lịch phụng vụ Công giáo (sau chín ngày Tuần Cửu Nhật từ 18 tới 26 tháng 6), bên cạnh ngày lễ kỷ niệm rước bức Linh ảnh gốc về đền thánh vào ngày 26 tháng 4 và các giờ kinh Tuần Cửu Nhật hằng tuần.