Dọc theo đại lộ Annette Street rợp bóng cây sồi và cây phong cổ thụ ở phía bắc công viên High Park, thuộc khu phố lịch sử The Junction ở phía tây thành phố Toronto, tòa tháp chuông gạch đỏ mang kiến trúc Tân Gothic Anh Quốc của Nhà thờ Thánh nữ Cecilia (St. Cecilia's Church) đã vươn cao uy nghiêm suốt hơn một thế kỷ kể từ năm 1912. Thế nhưng vào mỗi chiều thứ Bảy và suốt ngày Chúa Nhật hằng tuần, bên dưới những vòm cuốn kính màu trăm tuổi do kiến trúc sư trứ danh Arthur William Holmes thiết kế ấy lại vang lên những lời kinh, tiếng hát ca đoàn bằng tiếng Việt trầm hùng cùng sắc áo dài truyền thống và khăn quàng của hàng trăm em Thiếu Nhi Thánh Thể: đó chính là Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam tại Toronto (Vietnamese Martyrs Catholic Parish).
Được hình thành từ những năm tháng đầu tiên khi làn sóng thuyền nhân Việt Nam đặt chân đến tỉnh bang Ontario vào cuối thập niên 1970, đầu thập niên 1980 và chính thức mang tước hiệu vinh hiển của 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam sau biến cố tuyên phong Hiển Thánh lịch sử tại Roma năm 1988, Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam tại số 161-163 Annette Street không chỉ là mái nhà tâm linh lớn nhất của người Công giáo Việt Nam trong Tổng Giáo phận Toronto. Nơi đây còn là một biểu tượng sống động cho tinh thần hiệp thông của Giáo hội hoàn vũ, nơi một ngôi thánh đường di sản của những người thợ đường sắt gốc Ireland và Anh Quốc đầu thế kỷ hai mươi đã mở rộng vòng tay đón nhận và hồi sinh rực rỡ nhờ lòng đạo nhiệt thành của những người con đất Việt nơi viễn xứ.
IMột Trăm Mười Bảy Thánh Tử Đạo Việt Nam, Đức Mẹ La Vang Và Thánh Nữ Đồng Trinh Tử Đạo Cecilia
Là một thánh đường Công giáo Rôma chính thống trực thuộc Tổng Giáo phận Toronto (Archdiocese of Toronto), trung tâm tối cao của toàn bộ không gian phụng vụ tại nhà thờ số 163 Annette Street là Nhà Tạm lưu giữ Bí tích Thánh Thể và Bàn thờ Hiến tế nơi cử hành mầu nhiệm Cuộc Khổ Nạn, Tử Nạn và Phục Sinh của Đức Giêsu Kitô, Ngôi Hai Thiên Chúa làm người. Điểm đặc biệt làm nên chiều sâu tâm linh rất riêng của ngôi thánh đường này là sự giao hòa trang trọng giữa hai truyền thống tôn kính Các Thánh bổn mạng Đông và Tây dưới cùng một mái vòm thế kỷ.
Trước hết, giáo xứ dân tộc của cộng đồng người Việt nhận Một Trăm Mười Bảy Thánh Tử Đạo Việt Nam (Thánh Anrê Trần An Dũng Lạc và các bạn tử đạo) làm Đấng Bổn Mạng chính thức. Bên trong thánh đường và khuôn viên giáo xứ có đài tôn kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam với hình ảnh các vị giám mục, linh mục, thầy giảng, chủng sinh, quân nhân và giáo dân Việt Nam thuộc đủ mọi tầng lớp tay cầm nhành thiên tuế chiến thắng bên cạnh gông cùm, xiềng xích. Song hành với đài Các Thánh Tử Đạo là linh đài Đức Mẹ La Vang (Our Lady of La Vang) trong trang phục áo dài khăn đóng hoàng gia Việt Nam bồng Chúa Hài Đồng, nơi các gia đình người Việt luôn dừng lại thắp nến khấn nguyện trước và sau mỗi Thánh lễ. Đồng thời, ngôi nhà thờ lịch sử vẫn giữ nguyên tước hiệu nguyên thủy từ năm 1895 là Thánh nữ Cecilia (St. Cecilia), vị thánh đồng trinh tử đạo tại Rôma thế kỷ thứ ba và là bổn mạng của âm nhạc thánh (Patroness of Sacred Music).
Trong thần học và lịch sử Giáo hội Công giáo, châm ngôn cổ điển của giáo phụ Tertullianô từ thế kỷ thứ hai, Máu các vị tử đạo là hạt giống nảy sinh các tín hữu (Sanguis martyrum, semen christianorum), đã được chứng nghiệm một cách hùng hồn qua lịch sử hơn bốn trăm năm đón nhận Tin Mừng tại Việt Nam. Trong suốt các thế kỷ mười bảy, mười tám và mười chín, hàng trăm ngàn tín hữu Việt Nam đã chấp nhận hy sinh mạng sống để bảo vệ đức tin. Trong số đó, 117 vị tiêu biểu (gồm 96 vị người Việt Nam như linh mục Anrê Dũng Lạc, linh mục Phêrô Trương Văn Thi, linh mục Phaolô Lê Bảo Tịnh, ông trùm Tôma Toán, bà thánh Anê Lê Thị Thành cùng 11 vị thừa sai dòng Đa Minh người Tây Ban Nha và 10 vị thừa sai Hội Thừa Sai Paris người Pháp) đã được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II long trọng tuyên phong lên bậc Hiển Thánh vào ngày 19 tháng 6 năm 1988 tại Quảng trường Thánh Phêrô, Vatican.
Đối với cộng đồng người Công giáo Việt Nam vượt biển tìm tự do và định cư tại Canada sau năm 1975, tấm gương kiên trung bất khuất trước gian khổ của Các Thánh Tử Đạo Việt Nam và sự che chở dịu hiền của Đức Mẹ La Vang giữa rừng thiêng nước độc năm 1798 mang một ý nghĩa nâng đỡ tinh thần vô giá. Khi quỳ gối cầu nguyện trước linh ảnh Các Thánh Tử Đạo và Đức Mẹ La Vang dưới mái vòm nhà thờ Thánh nữ Cecilia tại Toronto, người tín hữu tìm thấy sức mạnh nội tâm để vượt qua nỗi đau chia lìa quê hương, kiên trì lao động xây dựng đời sống mới và truyền lại gia sản đức tin cho con cháu giữa lòng xã hội Bắc Mỹ.
Sự gắn kết giữa cộng đoàn Công giáo người Việt tại Toronto và ngôi nhà thờ Thánh nữ Cecilia tại khu phố The Junction là một câu chuyện lịch sử cảm động về lòng bác ái Kitô giáo của Tổng Giáo phận Toronto. Trong giai đoạn cao trào của cuộc khủng hoảng thuyền nhân Đông Nam Á từ năm 1979 đến năm 1981, dưới sự kêu gọi của Đức Hồng y Gerald Emmett Carter (Tổng Giám mục Toronto lúc bấy giờ) và chiến dịch nhân đạo Project Lifeline, hàng trăm giáo xứ Công giáo khắp vùng Đại Đô thị Toronto đã trực tiếp đứng ra bảo trợ tài chính, nhà ở và việc làm cho hàng ngàn gia đình người Việt tị nạn không phân biệt tôn giáo.
Ngay khi đặt chân tới Toronto, các linh mục và giáo dân người Việt đầu tiên đã quy tụ nhau lại để dâng Thánh lễ tiếng Việt tại một số nhà thờ trong nội thành trước khi được Tổng Giáo phận chính thức trao quyền sử dụng và coi sóc cơ sở Nhà thờ St. Cecilia's tại số 161-163 Annette Street. Sau ngày 19 tháng 6 năm 1988, khi 117 vị Tử Đạo Việt Nam được nâng lên hàng Hiển Thánh của Giáo hội hoàn vũ, cộng đoàn chính thức mang danh hiệu Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (Vietnamese Martyrs Parish), hoạt động song hành với giáo xứ địa phương St. Cecilia's Parish dưới sự mục vụ của các linh mục chánh xứ và phó xứ người Việt.
Khi tra cứu địa chỉ hoặc tìm đường trên bản đồ thành phố Toronto, khách hành hương đôi khi thấy hai số nhà liền kề nhau là 161 Annette Street và 163 Annette Street, cũng như hai tên gọi song song là St. Cecilia's Parish và Vietnamese Martyrs Parish. Thực tế, số 161 Annette Street là địa chỉ tòa nhà xứ và văn phòng mục vụ (Rectory and Parish Office), còn số 163 Annette Street (ngay góc ngã tư đường Annette Street và Pacific Avenue) là khối kiến trúc nhà thờ chính nơi cử hành Thánh lễ. Về mặt giáo luật của Tổng Giáo phận Toronto, đây là mô hình kết hợp giữa một giáo xứ địa bàn (territorial parish: St. Cecilia's) phục vụ giáo dân nói tiếng Anh cư ngụ trong khu phố The Junction và một giáo xứ tòng nhân (personal parish: Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam) phục vụ người Công giáo Việt Nam từ khắp thành phố Toronto cùng quy tụ về dâng lễ dưới một mái nhà thờ chung.
IIHơn Một Thế Kỷ Từ Giáo Xứ Thợ Đường Sắt The Junction (1895-1912) Tới Trung Tâm Công Giáo Việt Nam Tại Ontario
Lịch sử của ngôi thánh đường tại góc đường Annette và Pacific là sự nối tiếp kỳ diệu giữa hai làn sóng di dân cách nhau đúng một thế kỷ: những người thợ đường sắt và công nhân gốc Ireland, Scotland, Anh Quốc khai mở thị trấn West Toronto Junction cuối thế kỷ mười chín và những gia đình thuyền nhân Việt Nam vượt đại dương đến gây dựng cuộc sống mới tại tỉnh bang Ontario cuối thế kỷ hai mươi. Trên bản đồ các địa điểm tâm linh của thành phố Toronto, công trình này là một chứng nhân lịch sử sống động của sự chuyển giao thế hệ trong lòng Giáo hội.
- Năm 1895Thành lập Giáo xứ Thánh nữ Cecilia (St. Cecilia's Parish) tại West Toronto JunctionTổng Giáo phận Toronto thiết lập giáo xứ St. Cecilia's để phục vụ đời sống bí tích cho cộng đồng công nhân đường sắt Canadian Pacific Railway và cư dân Công giáo tại thị trấn công nghiệp West Toronto Junction (trước khi khu vực này sáp nhập vào thành phố Toronto năm 1909).
- Năm 1911 tới 1912Kiến trúc sư Arthur William Holmes thiết kế và khánh thành ngôi thánh đường Tân Gothic gạch đỏ hiện nayTrước sự gia tăng dân số mạnh mẽ của khu vực phía bắc High Park, giáo xứ đã mời kiến trúc sư danh tiếng nhất của Giáo hội tại Toronto là Arthur William Holmes thiết kế ngôi thánh đường lớn bằng gạch đỏ và đá vôi tại số 163 Annette Street, hoàn thành và cung hiến trọng thể vào năm 1912.
- Giai đoạn 1975 tới 1980Hình thành Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Tổng Giáo phận TorontoSau biến cố năm 1975 và cao trào thuyền nhân 1979-1980, hàng ngàn tín hữu Công giáo Việt Nam định cư tại Toronto bắt đầu quy tụ cử hành Thánh lễ tiếng Việt, lập ca đoàn, các hội đoàn đạo đức và lớp giáo lý cho thiếu nhi dưới sự hướng dẫn của các linh mục Việt Nam tiên khởi.
- Ngày 19 tháng 6 năm 1988Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên phong Hiển Thánh 117 Thánh Tử Đạo Việt NamHòa chung niềm vui lịch sử của toàn thể Giáo hội Việt Nam khi 117 vị Chân phước Tử Đạo được nâng lên bậc Hiển Thánh tại Roma, cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Toronto chính thức nhận Các Thánh Tử Đạo Việt Nam làm Bổn mạng và phát triển thành Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam tại nhà thờ St. Cecilia's.
- Thập niên 1990 tới nayTrùng tu di sản kiến trúc 1912 và phát triển trung tâm mục vụ Công giáo Việt lớn nhất TorontoGiáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam cùng giáo xứ St. Cecilia's chung tay bảo tồn, trùng tu ngôi thánh đường lịch sử hơn 110 năm tuổi, tôn tạo linh đài Đức Mẹ La Vang và Các Thánh Tử Đạo, đồng thời duy trì trường Việt ngữ, Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể và các hoạt động bác ái khắp vùng Đại Đô thị Toronto.
Dấu ấn của kiến trúc sư Arthur William Holmes (1863-1944) trong lịch sử kiến trúc thánh đường Canada. Việc Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam được thừa hưởng và phụng thờ trong ngôi nhà thờ St. Cecilia's xây dựng năm 1912 mang lại cho cộng đoàn một di sản kiến trúc hết sức quý giá. Tác giả của công trình, kiến trúc sư Arthur William Holmes, sinh năm 1863 tại London (Anh Quốc) và được đào tạo trực tiếp dưới sự dẫn dắt của kiến trúc sư lừng danh George Goldie (người thiết kế nhiều nhà thờ chính tòa Công giáo tại Anh và Ireland) trước khi di cư sang Toronto vào năm 1885. Trong suốt bốn thập niên hành nghề tại Ontario, A. W. Holmes chính là kiến trúc sư được Tổng Giáo phận Toronto tín nhiệm nhất: ông là người thiết kế hàng loạt kiệt tác nhà thờ Công giáo tại Toronto và Ontario như Nhà thờ St. Patrick's (1908), Nhà thờ St. Helen's (1909), Nhà thờ Holy Name trên đại lộ Danforth (1914), Tu viện Loretto Abbey và chính Nhà thờ St. Cecilia's trên đường Annette Street (1912). Nhờ sự chăm sóc tận tụy và lòng quảng đại đóng góp của hàng ngàn gia đình giáo dân Việt Nam suốt nhiều thập niên qua, tác phẩm kiến trúc Gothic năm 1912 của A. W. Holmes vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên bản, vững chãi và tràn đầy sức sống giữa thế kỷ hai mươi mốt.
IIIThánh Đường Tân Gothic Gạch Đỏ Năm 1912, Tháp Chuông Góc Đường Pacific Và Không Gian Linh Đài Việt Nam
Tọa lạc uy nghi ngay góc đông nam của giao lộ đường Annette Street và đường Pacific Avenue, Nhà thờ Thánh nữ Cecilia (Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam) là một mẫu mực cổ điển của phong cách Tân Gothic Anh Quốc thời kỳ Vua Edward (Edwardian Late Gothic Revival) tại thành phố Toronto. Sự kết hợp giữa lớp vỏ kiến trúc gạch đỏ và đá vôi trang nghiêm của năm 1912 với những biểu tượng đức tin mang đậm hồn dân tộc Việt Nam ở bên trong đã tạo nên một không gian thánh thiêng độc đáo hiếm có tại Bắc Mỹ.
Toàn bộ khối tường chịu lực của thánh đường được xây bằng gạch đỏ nung đặc trưng của vùng Toronto đầu thế kỷ hai mươi, điểm xuyết bằng các đường gờ, bệ cửa, trụ chống (buttresses) và vòm cửa nhọn bằng đá vôi trắng xám. Chính giữa mặt tiền nhìn ra đường Annette Street là bức tường đầu hồi cao vút mở ra khung cửa sổ kính màu lớn hình mũi giáo (lancet tracery window) bên trên ba cổng vòm nhọn dẫn vào tiền sảnh.
Điểm nhấn thị giác mạnh mẽ nhất của ngoại thất là tòa tháp chuông vuông vươn cao ở góc tây bắc (ngay giao lộ Annette và Pacific). Tháp được gia cố bằng các trụ đá bậc thang ở bốn góc, tầng lầu chuông mở các ô cửa vòm Gothic có chớp gỗ, và đỉnh tháp kết thúc bằng bờ tường thành hình răng cưa (crenellated parapet) cùng bốn tháp nhọn nhỏ (pinnacles) vươn thẳng lên bầu trời khu phố The Junction.
Bước qua tiền sảnh vào bên trong, lòng nhà thờ mở ra một không gian chiều dọc thâm nghiêm với trần vòm cao nâng đỡ bởi các vì kèo gỗ sẫm màu và hai hàng cột chia lòng chính với hai lối đi bên (side aisles). Dọc hai bức tường hướng đông và hướng tây là hệ thống cửa sổ kính màu nghệ thuật đón ánh sáng tự nhiên, tái hiện các mầu nhiệm cuộc đời Chúa Kitô, Đức Trinh Nữ Maria và Thánh nữ Cecilia.
Phía cuối trục phía nam của thánh đường là Cung Thánh tôn nghiêm được nâng cao, nơi đặt Bàn thờ Hiến tế, Giảng đài, Nhà Tạm lưu giữ Mình Thánh Chúa và các bức tượng Thánh Tâm Chúa Giêsu, Đức Mẹ Maria, Thánh Giuse. Phía trên tiền sảnh hướng bắc là gác đàn (choir loft) rộng rãi, nơi các ca đoàn tiếng Việt và tiếng Anh cất cao tiếng hát thánh ca xứng danh ngôi đền thờ mang tên Thánh nữ Cecilia bổn mạng âm nhạc.
Nét chấm phá mang đậm bản sắc Việt Nam bên trong thánh đường là khu vực tôn kính 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam với bức tranh và tôn tượng khắc họa Thánh Anrê Dũng Lạc cùng các vị tử đạo trong trang phục truyền thống, bên cạnh linh đài Đức Mẹ La Vang dịu hiền mặc áo dài vàng, choàng áo choàng trắng bồng Chúa Hài Đồng đứng trên đám mây xanh và khóm trúc Việt Nam.
Tầng hầm bên dưới nhà thờ là Hội trường Giáo xứ (Parish Hall) rộng lớn cùng hệ thống phòng họp và nhà bếp: đây là nơi tổ chức các lớp Giáo lý Bí tích, lớp Việt ngữ mỗi cuối tuần, nơi sinh hoạt của Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể, và là nơi bà con giáo dân sum họp thưởng thức những món ăn quê hương ấm áp sau các Thánh lễ Chúa Nhật.
| Hạng mục | Thông số lịch sử và kiến trúc | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Tên gọi chính thức | Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (Vietnamese Martyrs Parish) và Giáo xứ Thánh Cecilia (St. Cecilia's Parish) | Niên giám Tổng Giáo phận Toronto (archtoronto.org) |
| Địa chỉ tọa lạc | 161-163 Annette Street (góc đường Pacific Avenue), khu phố The Junction, Toronto, Ontario, M6P 1P5 | Hồ sơ Di sản Kiến trúc tỉnh bang Ontario (Architectural Conservancy of Ontario - ACO BiID 1083) |
| Năm thành lập và xây dựng | Lập giáo xứ St. Cecilia năm 1895; xây dựng nhà thờ hiện nay năm 1912; quy tụ cộng đoàn Việt Nam từ 1975-1980 và nhận tước hiệu Các Thánh Tử Đạo năm 1988 | Lược sử Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam Toronto và Tổng Giáo phận Toronto |
| Kiến trúc sư thiết kế | Arthur William Holmes (1863-1944), kiến trúc sư hàng đầu của các công trình Công giáo tại Toronto đầu thế kỷ XX | Biographical Dictionary of Architects in Canada (1800-1950) |
| Phong cách và Vật liệu | Tân Gothic Anh Quốc (Edwardian Late Gothic Revival) bằng gạch đỏ và đá vôi cắt, có tháp chuông góc phía tây bắc | Hồ sơ kiến trúc St. Cecilia Roman Catholic Church, Toronto |
IVThế Đất Và Hướng
Nằm trên vùng gò đồi cao ráo phía bắc công viên High Park và phía đông dòng sông Humber, vị trí tọa lạc của Nhà thờ Thánh nữ Cecilia (Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam) tại số 161-163 Annette Street hội tụ nhiều yếu tố địa hình đặc sắc của khu vực phía tây thành phố Toronto. Phần dưới đây phân tích thế đất và hướng của thánh đường dưới góc nhìn hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện.
Xét trên địa hình tự nhiên của vùng Bồn địa hồ Ontario (Lake Ontario Basin) tại tọa độ 43,6631 độ vĩ bắc, 79,4658 độ kinh tây, khu phố The Junction và High Park North nằm trên một thềm địa chất cát và đất sét băng hà cổ cao ráo (vốn là bờ biển cổ của hồ băng Iroquois thời tiền sử, gọi là Iroquois Shoreline), nhô cao hẳn lên so với mặt nước Hồ Ontario ở phía nam khoảng năm mươi mét. Về phía tây của khu phố khoảng một phẩy năm kilômét là thung lũng sông Humber River ( một trong hai đại giang huyết mạch ôm lấy hai bên sườn thành phố Toronto cùng với sông Don River ở phía đông) chảy từ rặng đồi Oak Ridges Moraine ở phía bắc xuống đổ vào hồ Ontario; còn ngay phía nam của giáo xứ khoảng tám trăm mét là lá phổi xanh khổng lồ rộng 161 héc-ta của Công viên High Park với những rừng sồi đen cổ thụ và hồ nước Grenadier Pond phẳng lặng.
Trong thế đất tổng thể ấy, ngôi thánh đường tại góc đường Annette Street và Pacific Avenue tọa lạc ngay trên sống đất bằng phẳng, vững chãi và sầm uất của khu dân cư phía tây. Khối kiến trúc nhà thờ được quy hoạch theo trục Tọa Nam triều Bắc (cung thánh đặt ở phía nam, mặt tiền chính và cổng tam quan Gothic mở ra đại lộ Annette Street ở phía bắc, trong khi dãy cửa sổ dọc lòng nhà thờ và tòa tháp chuông góc đón trọn ánh nắng mặt trời từ hướng đông, hướng nam và hướng tây). Việc đặt công trình ngay tại góc giao lộ chữ thập (Corner Lot) giữa đại lộ đông-tây Annette Street và trục đường bắc-nam Pacific Avenue tạo ra một khoảng không gian mở thoáng đãng ở cả hai mặt tiền bắc và tây, đóng vai trò là Minh Đường giao hội hai dòng khí giúp tòa tháp chuông gạch đỏ trở thành cột mốc định hướng tâm linh (spiritual landmark) nổi bật từ xa cho cả bốn hướng tiếp cận. Phía nam cách không xa là mảng rừng sồi rộng lớn của High Park và đại hồ Ontario làm hậu thuẫn sinh thái điều hòa khí hậu bốn mùa, tạo nên một thế đất thượng cao hạ sướng, tàng phong tụ nhân bền vững suốt hơn một trăm mười năm qua.
VĐại Lễ Kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Thánh Lễ Tết Nguyên Đán Và Nhịp Sống Phụng Vụ Trong Năm
Là trung tâm Công giáo Việt Nam lớn nhất tại thành phố Toronto, nhịp sống phụng vụ tại Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam dung hợp trọn vẹn lịch Phụng vụ chung của Giáo hội Công giáo hoàn vũ với những truyền thống văn hóa đạo hiếu ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Vào mỗi chiều thứ Bảy và ngày Chúa Nhật hằng tuần, nhà thờ cử hành nhiều Thánh lễ bằng cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh, quy tụ hàng nghìn tín hữu từ khắp vùng Đại Đô thị Toronto. Bảng dưới đây tổng hợp các kỳ đại lễ trọng thể nhất trong năm tại giáo xứ.
| Thời gian | Theo lịch nào | Tên lễ tiết | Nghi thức phụng vụ và sinh hoạt cộng đoàn tại Giáo xứ |
|---|---|---|---|
| Ngày 24 tháng 11 hằng năm (và Chúa Nhật lễ quan thầy) | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Công giáo Hoàn vũ) | Đại lễ Kính Trọng Thể 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam (Bổn mạng Giáo xứ) | Kỳ đại lễ lớn nhất trong năm của giáo xứ: rước kiệu xương thánh và linh ảnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam trong trang phục truyền thống, cử hành Thánh lễ đồng tế trọng thể và tiệc mừng bổn mạng toàn giáo xứ. |
| Đêm Giao thừa và Mồng 1, 2, 3 Tết | Âm lịch Việt Nam (Tết Nguyên Đán) | Thánh lễ Giao Thừa, Cầu Bình An Năm Mới, Kính Nhớ Tổ Tiên và Thánh Hóa Công Ăn Việc Làm | Giáo dân mặc áo dài truyền thống dự lễ giữa mùa đông tuyết trắng, dâng hương trước bàn thờ Chúa và tổ tiên theo nghi thức hội nhập văn hóa, hái lộc Lời Chúa đầu xuân và chúc tuổi ông bà cha mẹ. |
| Tuần Thánh và Chúa Nhật Phục Sinh (Tháng Ba hoặc tháng Tư) | Lịch Phụng vụ Công giáo | Tam Nhật Vượt Qua, Nghi thức Ngắm Đàng Thánh Giá Tiếng Việt và Đại lễ Phục Sinh | Duy trì truyền thống Ngắm Mười Năm Nơi và Dựng Lầu truyền thống của Công giáo Việt Nam đầy xúc động vào chiều Thứ Sáu Tuần Thánh, tiếp nối bằng Đêm Canh Thức Vượt Qua huy hoàng. |
| Tháng Năm (Tháng Hoa) và Tháng Mười (Tháng Mân Côi) | Lịch Phụng vụ Công giáo | Kiệu Đức Mẹ La Vang, Dâng Hoa Ngũ Sắc và Đại lễ Kính Thánh Nữ Cecilia (22/11) | Các đội hoa của giáo xứ trong tà áo dài năm màu dâng hoa tiến hương kính Đức Mẹ La Vang; vào ngày 22 tháng 11, các ca đoàn mừng lễ Thánh nữ Cecilia bổn mạng nhà thờ và bổn mạng thánh nhạc. |
| Đêm 24 và ngày 25 tháng 12 | Dương lịch | Canh Thức Giáng Sinh, Hoạt Cảnh Truyền Tin và Đại lễ Chúa Giáng Sinh | Ngôi thánh đường Gothic gạch đỏ rực rỡ ánh đèn và hang đá Bêlem lớn; các em Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể và ca đoàn trình diễn diễn nguyện Giáng Sinh ấm áp cho hàng ngàn giáo dân. |
Sự kết nối trong bức tranh đa văn hóa và liên tôn giáo của vùng Đại Đô thị Toronto. Trong đời sống tinh thần của cộng đồng người Việt tại tỉnh bang Ontario, Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam tại đường Annette Street luôn giữ mối tương giao thân hữu, đoàn kết với các cộng đồng tôn giáo bạn, tiêu biểu là các đại tự Phật giáo Việt Nam ở vùng Mississauga lân cận như Tổ đình Từ Ân và Chùa Pháp Vân trong các hoạt động văn hóa Tết Nguyên Đán, cứu trợ bão lụt tại quê nhà và nâng đỡ người cao niên, sinh viên du học. Đồng thời, là một giáo xứ năng động của Tổng Giáo phận Toronto (cùng nhịp đập với những thánh đường biểu tượng của thành phố như Nhà thờ chính tòa Thánh Micae và Đền Các Thánh Tử Đạo Canada tại Midland hay Giáo đường Do Thái Holy Blossom), giáo xứ thường xuyên tham gia chương trình bác ái ShareLife của Tổng Giáo phận, góp phần khẳng định phẩm giá, lòng tri ân và sự đóng góp bền bỉ của người Công giáo Việt Nam trên quê hương thứ hai Canada.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 161 Annette Street (Thánh đường St. Cecilia tại số 163 Annette Street, góc đường Pacific Avenue), khu The Junction và High Park North, Toronto, tỉnh bang Ontario, M6P 1P5, Canada
- Đường tới
- Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (St. Cecilia's Church) tọa lạc tại số 161-163 Annette Street (ngay góc đông nam ngã tư Annette Street và Pacific Avenue), thuộc khu phố The Junction / High Park North ở phía tây thành phố Toronto, tỉnh bang Ontario, mã bưu chính M6P 1P5. Việc di chuyển đến nhà thờ bằng hệ thống giao thông công cộng Toronto Transit Commission (TTC) hết sức thuận tiện: quý vị có thể đi tàu điện ngầm tuyến số 2 (Line 2 Bloor-Danforth Subway) tới ga Keele Station hoặc ga High Park Station (cả hai ga đều nằm cách nhà thờ khoảng 800 tới 900 mét về phía nam, chỉ mất khoảng 10 phút đi bộ ngược lên hướng bắc qua những con phố rợp bóng cây dọc đường Pacific Avenue hoặc Keele Street), hoặc bắt tuyến xe buýt TTC số 26 (Dupont) chạy dọc trực tiếp trên đường Annette Street dừng ngay trước cửa nhà thờ tại trạm Pacific Avenue.
- Toạ độ
- 43.6631, -79.4658
Nhà thờ Thánh nữ Cecilia (Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam) mở cửa đón tiếp mọi tín hữu và du khách đến tham dự Thánh lễ, cầu nguyện riêng tư và chiêm ngưỡng kiến trúc Gothic năm 1912 hoàn toàn miễn phí. Khi bước vào thánh đường tại số 163 Annette Street, xin quý vị giữ thái độ trang nghiêm, chọn trang phục lịch sự kín đáo, bỏ mũ nón khi vào trong lòng nhà thờ và chuyển điện thoại di động sang chế độ im lặng. Đối với du khách không phải là tín hữu Công giáo đến tham quan hoặc dự lễ cùng bạn bè, quý vị hoàn toàn được chào đón ngồi chung với cộng đoàn, cùng đứng và ngồi theo nhịp phụng vụ; tuy nhiên trong phần Hiệp Lễ (Rước Mình Thánh Chúa), theo quy định chung của Giáo hội Công giáo, chỉ những tín hữu Công giáo đã lãnh nhận Bí tích Thánh Thể và đang ở trong tình trạng ân sủng mới tiến lên rước lễ (quý khách chưa phải là người Công giáo có thể ngồi lại tại ghế cầu nguyện hoặc tiến lên khoanh hai tay trước ngực để nhận phép lành từ linh mục). Vào sáng và chiều Chúa Nhật, sau các Thánh lễ tiếng Việt, quý vị có thể xuống tầng hầm Hội trường Giáo xứ để giao lưu với bà con trong cộng đoàn.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Toronto
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao ngôi nhà thờ tại số 161-163 Annette Street ở Toronto vừa có tên là St. Cecilia's Church vừa có tên là Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam?
Ngôi thánh đường được xây dựng vào năm 1912 (khởi nguồn từ giáo xứ lập năm 1895) với tước hiệu nguyên thủy là Nhà thờ Thánh nữ Cecilia (St. Cecilia's Church) để phục vụ cư dân khu phố The Junction. Từ cuối thập niên 1970 và thập niên 1980, Tổng Giáo phận Toronto đã trao ngôi thánh đường này làm nơi sinh hoạt chính cho cộng đoàn người Công giáo Việt Nam tị nạn, và sau năm 1988 cộng đoàn chính thức mang danh hiệu Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (Vietnamese Martyrs Parish), cùng hiện diện song hành dưới một mái nhà thờ.
Ai là kiến trúc sư thiết kế ngôi nhà thờ gạch đỏ St. Cecilia's vào năm 1912?
Công trình được thiết kế bởi kiến trúc sư danh tiếng người gốc Anh Arthur William Holmes (1863-1944), người từng học nghề với kiến trúc sư George Goldie tại London trước khi sang định cư tại Toronto năm 1885. Ông là tác giả của hàng loạt nhà thờ Công giáo tiêu biểu nhất tại Toronto đầu thế kỷ hai mươi theo phong cách Tân Gothic Anh Quốc (Edwardian Late Gothic Revival).
Đấng Bổn Mạng của Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam tại Toronto là ai và được mừng kính vào ngày nào?
Giáo xứ nhận 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam (Thánh Anrê Dũng Lạc và các bạn tử đạo, được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên phong Hiển Thánh ngày 19/6/1988 tại Roma) làm Đấng Bổn Mạng chính thức, với lễ kính trọng thể vào ngày 24 tháng 11 hằng năm theo Lịch Phụng vụ Công giáo Hoàn vũ, đồng thời tôn kính đặc biệt Đức Mẹ La Vang và Thánh nữ Cecilia (ngày 22 tháng 11).
Giáo xứ có những hoạt động giáo dục và văn hóa nào dành cho thế hệ trẻ gốc Việt tại Toronto?
Bên cạnh các Thánh lễ tiếng Việt và tiếng Anh hàng tuần, giáo xứ duy trì đều đặn các lớp Giáo lý Rước Lễ Lần Đầu, Giáo lý Thêm Sức, Trường Việt Ngữ dạy tiếng Việt vào ngày thứ Bảy, cùng sinh hoạt sôi nổi của Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam, giúp hàng trăm thanh thiếu niên gốc Việt sinh ra tại Canada giữ vững đức tin và ngôn ngữ cội nguồn.
Làm thế nào để đi bằng tàu điện ngầm TTC đến Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam?
Quý vị chỉ cần đi tàu điện ngầm TTC Tuyến số 2 (Line 2 Bloor-Danforth) đến ga High Park Station hoặc ga Keele Station, sau đó đi bộ về hướng bắc dọc theo đường Pacific Avenue hoặc đường Keele Street khoảng 850 mét (tương đương 10 phút đi bộ), hoặc chuyển sang xe buýt số 26 Dupont chạy dọc đường Annette Street và xuống ngay tại góc đường Pacific Avenue.