ITổng Quan
Phật Giáo Hòa Hảo không chia tông phái về giáo lý. Các nhóm khác nhau ở cách tổ chức. Giáo hội Phật Giáo Hòa Hảo là tổ chức được Nhà nước công nhận, và là nhóm có bộ máy lớn nhất.
Giáo hội đặt trụ sở tại An Hòa Tự, tín đồ quen gọi là chùa Thầy, ở xã Phú Tân, tỉnh An Giang, tức làng Hòa Hảo xưa. Bộ máy gồm Ban Trị sự Trung ương và các Ban Trị sự cấp cơ sở. Tất cả là cư sĩ tại gia do tín đồ bầu, gọi là chức việc. Họ vẫn làm ruộng, làm nghề như mọi người.
Giáo lý, kinh sách và cách thờ của Giáo hội là của toàn đạo: Học Phật Tu Nhân, Tứ Ân, bộ Sấm Giảng Thi Văn Giáo Lý, tấm Trần Dà và ngôi Thông Thiên.
IILịch Sử Hình Thành
Đức Huỳnh Giáo Chủ, thế danh Huỳnh Phú Sổ, khai đạo ngày 18 tháng 5 năm Kỷ Mão, năm 1939, tại làng Hòa Hảo. Bài chính của thư viện kể phần này kỹ hơn.
Tài liệu lưu hành trên trang hoahao.org cho thấy trước năm 1975 đạo đã có hệ thống Ban Trị sự nhiều cấp, từ trung ương xuống tỉnh, quận, xã và ấp.
Ngày 11 tháng 6 năm 1999, Ban Tôn giáo Chính phủ ra Quyết định số 21/QĐ/TGCP công nhận tổ chức và hoạt động của Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hảo, về sau đổi tên là Ban Trị sự Trung ương, theo Tạp chí Nghiên cứu Phật học. Một số tài liệu của cơ quan tôn giáo địa phương ghi năm 2004. Bài chính của thư viện hiểu năm 2004 là mốc kiện toàn tên gọi và cơ cấu như hiện nay.
- 1939Khai đạoNgày 18 tháng 5 năm Kỷ Mão tại làng Hòa Hảo.
- 1999Công nhậnQuyết định 21/QĐ/TGCP ngày 11 tháng 6 công nhận Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hảo.
- 2004Kiện toànMốc tên gọi và cơ cấu Ban Trị sự như hiện nay, theo một số tài liệu địa phương.
- 2024Đại hội VIHọp ngày 18 và 19 tháng 12 tại An Hòa Tự, nhiệm kỳ 2024 tới 2029.
IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng
Giáo hội giữ giáo lý của Đức Huỳnh Giáo Chủ: Học Phật Tu Nhân, đền Tứ Ân gồm ân tổ tiên cha mẹ, ân đất nước, ân Tam Bảo, ân đồng bào và nhân loại. Kinh sách chính là bộ Sấm Giảng Thi Văn Giáo Lý sáu quyển. Tám Điều Răn Cấm là giới luật chung.
Điểm riêng của Giáo hội không nằm ở giáo lý mà ở chỗ có một bộ máy được pháp luật thừa nhận. Nhờ tư cách pháp nhân, Giáo hội đứng tên các cơ sở thờ tự, tổ chức hai đại lễ toàn đạo và điều phối việc từ thiện ở quy mô lớn. Phương châm được nêu tại Đại hội VI là Vì đạo pháp, vì dân tộc.
Có người tưởng Giáo hội này là một nhánh Phật Giáo thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Không phải. Phật Giáo Hòa Hảo là tôn giáo được công nhận riêng, có tổ chức riêng, không có tăng ni và không thuộc Bắc tông hay Nam tông.
IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống
Tín đồ tu tại gia, cúng hai thời sớm tối trước bàn Tam Bảo có tấm Trần Dà, bàn Cửu Huyền Thất Tổ và ngôi Thông Thiên ngoài sân. Lễ phẩm chỉ nước lã, hoa tươi và nhang.
Giáo hội tổ chức hai đại lễ toàn đạo tại An Hòa Tự và Tổ đình: Đại lễ Khai Đạo ngày 18 tháng 5 âm lịch và Đản sinh Đức Huỳnh Giáo Chủ ngày 25 tháng 11 âm lịch. Mùa đại lễ tháng Năm thường kéo dài ba ngày.
Từ thiện là mảng nổi bật nhất. Theo báo Nhân Dân, nhiệm kỳ 2019 tới 2024 toàn đạo đóng góp gần 2.500 tỷ đồng, gồm hơn 546 tỷ cho cầu nông thôn, hơn 523 tỷ cho bếp cơm từ thiện, hơn 327 tỷ cho nhà tình thương và hơn 326 tỷ quà cho người nghèo.
VTổ Chức Và Phân Bố
Bộ máy có hai cấp. Ở trung ương là Ban Trị sự Trung ương. Ở cơ sở là Ban Trị sự cấp xã, phường, thị trấn. Tỉnh thành đông tín đồ có Ban Đại diện. Tạp chí Nghiên cứu Phật học ghi khoảng 400 Ban Trị sự cơ sở.
Đại hội đại biểu tín đồ cấp toàn đạo lần thứ VI họp ngày 18 và 19 tháng 12 năm 2024 tại An Hòa Tự với 879 đại biểu. Đại hội bầu Ban Trị sự Trung ương nhiệm kỳ 2024 tới 2029 gồm 25 trị sự viên và 5 dự khuyết. Ông Nguyễn Tấn Đạt tiếp tục làm Trưởng ban.
| Chỉ số | Con số | Nguồn và năm |
|---|---|---|
| Tín đồ | Trên 1,5 triệu | Sách trắng Ban Tôn giáo Chính phủ 2023, Đại hội VI 2024 |
| Phạm vi | 22 tỉnh thành, tập trung ở 9 tỉnh miền Tây | Sách trắng 2023 |
| Chức việc | Khoảng 4.000 | Sách trắng 2023 |
| Cơ sở thờ tự được công nhận | 50 | Sách trắng 2023 |
| Đại biểu Đại hội VI | 879 | Báo Nhân Dân, tháng 12 năm 2024 |
VINgày Nay
Giáo hội là tổ chức duy nhất của Phật Giáo Hòa Hảo có tư cách pháp nhân. Ngoài Giáo hội còn có tín đồ tu tại gia không sinh hoạt trong tổ chức nào, nhóm Phật Giáo Hòa Hảo Thuần Túy không đăng ký, và các cộng đồng ở hải ngoại. Thư viện trình bày mỗi nhóm ở trang riêng, cùng một giáo lý và cùng cách thờ.
Sau đợt sắp xếp địa giới năm 2025, trụ sở An Hòa Tự thuộc xã Phú Tân, tỉnh An Giang. Hằng năm hai mùa đại lễ vẫn đưa hàng trăm nghìn người về vùng đất này.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Tấm Trần Dà và cờ dà
Trần dà
VIIICác Nhánh Khác Của Phật Giáo Hòa Hảo
IXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
- Tạp chí Nghiên cứu Phật học, Khái quát về Phật giáo Hòa Hảo
- Báo Nhân Dân, Đại hội đại biểu tín đồ Phật giáo Hòa Hảo cấp toàn đạo lần thứ 6 (tháng 12 năm 2024)
- Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo, cổng thông tin chính thức
- Phật Giáo Hòa Hảo, Phụ bản: Hệ thống Ban Trị Sự Phật Giáo Hòa Hảo
- Phật Giáo Hòa Hảo, Cách thờ phượng
?Hỏi Đáp Nhanh
Giáo hội Phật Giáo Hòa Hảo được công nhận năm nào?
Ngày 11 tháng 6 năm 1999, theo Quyết định số 21/QĐ/TGCP của Ban Tôn giáo Chính phủ. Một số tài liệu địa phương ghi năm 2004, được hiểu là mốc kiện toàn cơ cấu.
Ai đứng đầu Giáo hội hiện nay?
Ông Nguyễn Tấn Đạt, Trưởng ban Trị sự Trung ương, được bầu lại tại Đại hội VI tháng 12 năm 2024 cho nhiệm kỳ 2024 tới 2029.
Giáo hội có bao nhiêu tín đồ?
Trên 1,5 triệu tín đồ ở 22 tỉnh thành, theo Sách trắng năm 2023 của Ban Tôn giáo Chính phủ và báo cáo Đại hội VI năm 2024.
Giáo hội có tu sĩ không?
Không. Toàn bộ chức việc là cư sĩ tại gia do tín đồ bầu vào Ban Trị sự, vẫn làm ăn sinh sống như mọi người.