Phật Giáo Hòa Hảo: phẩm trật và truyền thừa

IMàu sắc

Màu dùng cho trang này của thư viện: Dà (nâu đỏ) #7B3B26. Mọi mã màu là gần đúng, vì phần lớn các đạo chỉ gọi tên màu chứ không công bố mã.

Màu chủ đạo màu biểu trưng của đạo

Màu nơi thờ không gian thờ thật

Màu hành lễ theo dịp, theo mùa

Màu tang và kiêng

IIPhẩm trật

Đạo do Đức Huỳnh Giáo Chủ Huỳnh Phú Sổ khai sáng năm 1939 tại làng Hòa Hảo, An Giang, chủ trương học Phật tu Nhân, tu tại gia, không có hàng giáo phẩm tu sĩ. Có tổ chức trung ương là Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo, được Nhà nước công nhận năm 1999, điều hành bởi Ban Trị sự Trung ương đặt tại Tổ đình An Hòa Tự, dưới có Ban Đại diện cấp tỉnh và Ban Trị sự cấp xã, phường. Các chức danh là chức vụ quản trị do đại hội tín đồ bầu theo nhiệm kỳ, không phải phẩm tu.

1. 1
   Trưởng ban Ban Trị sự Trung ương Chairman of the Central Executive Board

   Đứng đầu Giáo hội, do Đại hội đại biểu tín đồ cấp toàn đạo bầu, nhiệm kỳ 5 năm. Nhiệm kỳ 2024 tới 2029 là ông Nguyễn Tấn Đạt.

2. 2
   Phó Trưởng ban Thường trực, Phó Trưởng ban Standing Vice Chairman, Vice Chairmen

   Giúp Trưởng ban, nằm trong Ban Thường trực Ban Trị sự Trung ương.

3. 3
   Ủy viên Ban Thường trực, trưởng các ban chuyên môn, Ủy viên Ban Trị sự Trung ương Standing Committee members, Central Board members

   Đại hội lần VI bầu 25 ủy viên chính thức và 5 ủy viên dự khuyết. Có các ban như Ban Tổ chức và Nhân sự.

4. 4
   Trưởng Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hảo cấp tỉnh Head of Provincial Representative Board

   Đại diện Ban Trị sự Trung ương ở tỉnh có đông tín đồ.

5. 5
   Ban Trị sự cấp xã, phường, thị trấn: Trưởng ban, Phó Trưởng ban, Thư ký, Ủy viên Commune Executive Board

   Từ 3 tới 9 người, do hội nghị đại biểu tín đồ cấp xã bầu. Ủy viên phụ trách phổ thông giáo lý, từ thiện xã hội, tài chính, kiểm soát, tiếp tân, nghi lễ.

6. 6
   Tín đồ Adherent

   Tu tại gia, không cạo tóc, không xuất gia.

Tín đồ: tín đồ Phật giáo Hòa Hảo, đồng đạo. Không chia bậc. Khoảng 1,5 triệu tín đồ, tập trung ở miền Tây Nam Bộ.

IIIXưng hô

IVY phục theo cấp

Hình vẽ trải phẳng theo mô tả trong nguồn, không vẽ người. Màu là gần đúng.

VDòng truyền thừa

Phật giáo Hòa Hảo do Đức Huỳnh Giáo Chủ Huỳnh Phú Sổ khai lập năm 1939, tiếp nối mạch Bửu Sơn Kỳ Hương của Đức Phật Thầy Tây An. Giáo chủ không truyền ngôi cho ai, tín đồ không đặt người kế vị. Tổ chức nối tiếp bằng bầu cử: trước 1975 là Ban Trị sự, từ năm 1999 là Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo do Đại hội đại biểu tín đồ bầu 5 năm một lần.

Mạch Bửu Sơn Kỳ Hương dẫn tới Phật giáo Hòa Hảo

1. 1807 tới 1856, khai đạo Bửu Sơn Kỳ Hương năm 1849Đức Phật Thầy Tây An Đoàn Minh Huyên 段明暄

   Người khai lập Bửu Sơn Kỳ Hương. Phật giáo Hòa Hảo nhận giáo lý của Ngài là gốc của mình.

2. Mất năm 1873Đức Cố Quản Trần Văn Thành 陳文成

   Đại đệ tử của Phật Thầy, lãnh đạo cuộc kháng Pháp Bảy Thưa 1867 tới 1873.

3. Mất năm 1875Đức Phật Trùm

   Được tín đồ Hòa Hảo kể trong mạch các bậc tiền bối sau Phật Thầy.

4. 1831 tới 1890Đức Bổn Sư Ngô Lợi 吳利

   Người lập đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa ở núi Tượng, được tín đồ Hòa Hảo tôn là bậc tiền bối trong mạch Bửu Sơn Kỳ Hương.

5. Sinh 15/1/1920 (25/11 Kỷ Mùi), khai đạo 18/5 Kỷ Mão tức 4/7/1939, vắng mặt từ tháng 4/1947Đức Huỳnh Giáo Chủ Huỳnh Phú Sổ 黃富數

   Người khai lập Phật giáo Hòa Hảo với chủ trương học Phật tu Nhân, thờ phượng giản dị tại gia.

Tổ chức Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo: Ban Trị sự và các Trưởng ban

1. Khai đạo 1939Đức Huỳnh Giáo Chủ Huỳnh Phú Sổ 黃富數

   Người khai lập, không chỉ định người kế vị.

2. Hội trưởng năm 1964Lương Trọng Tường, Hội trưởng Ban Trị sự Phật giáo Hòa Hảo 梁仲祥

   Đứng đầu Ban Trị sự khi tổ chức hành chánh đạo chính thức hoạt động năm 1964, sau 25 năm khai đạo.

3. Giữa năm 1975Giải thể các Ban Trị sự

   Bà Huỳnh Thị Kim Biên và ông Huỳnh Văn Quốc đại diện thông báo giải tán các ban trị sự sau tháng 4/1975.

4. #I · Được suy cử 28/5/1999, công nhận theo Quyết định 21/QĐ-TGCP ngày 11/6/1999Nguyễn Văn Tôn (Mười Tôn), Trưởng Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hảo 阮文尊

   Trưởng ban đầu tiên của tổ chức được Nhà nước công nhận năm 1999, nhiệm kỳ I 1999 tới 2004.

5. #II và III · 2004 tới 2014Trưởng ban nhiệm kỳ II (2004 tới 2009) và III (2009 tới 2014)

   Chưa tìm được nguồn đủ tin ghi tên. Ghi để giữ mạch các nhiệm kỳ.

6. #IV · 22/5/2014 tại An Hòa TựĐại hội lần IV thông qua Hiến chương Giáo hội

   Hiến chương 7 chương 33 điều được biểu quyết tại Tổ đình An Hòa Tự, Phú Tân, An Giang.

7. #IV tới VI · Trưởng ban ít nhất từ nhiệm kỳ IV (2014 tới 2019), tái cử 5/6/2019 và 18 tới 19/12/2024 cho nhiệm kỳ 2024 tới 2029Nguyễn Tấn Đạt, Trưởng ban Ban Trị sự Trung ương 阮進達

   Người đứng đầu Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo hiện nay theo kết quả Đại hội lần VI.

Bậc được tôn thờ: thư viện không dùng chân dung, chỉ ghi tên trong ấn tròn.

VICách thụ phong và truyền thừa

Không có truyền giới hay phong chức. Giáo chủ không truyền ngôi cho ai. Tổ chức nối tiếp bằng bầu cử: Đại hội đại biểu tín đồ cấp toàn đạo 5 năm một lần bầu Ban Trị sự Trung ương, hội nghị tín đồ cấp xã bầu Ban Trị sự xã, rồi được chính quyền công nhận.

1. Làm tín đồĐiều kiện: Tự nguyện giữ Tám điều răn cấm và thờ phượng tại giaNghi thức: chưa tìm được nguồn về lễ nhập đạo
2. Vào Ban Trị sự cấp xãĐiều kiện: Được hội nghị đại biểu tín đồ cấp xã bầuNghi thức: Lễ công bố quyết định công nhận
3. Vào Ban Trị sự Trung ươngĐiều kiện: Được Đại hội đại biểu tín đồ cấp toàn đạo bầuNghi thức: Đại hội tại Tổ đình An Hòa Tự

VIIChỗ các nguồn còn vênh nhau

• Chữ trần điều trong đề bài là tên cũ. Theo hoahao.org, trần thờ ban đầu màu đỏ điều, đổi sang dà khoảng năm 1940. Hiện nay đúng là trần dà.
• Mã hex của dà là ước lượng. Nguồn giáo hội chỉ ghi màu dà, Wikipedia tiếng Anh ghi maroon. Chưa tìm được bảng màu chính thức có mã.
• Màu cũ trong mau-sac.json (#6B4E2E) là nâu ngả xám ô liu, thiếu sắc đỏ nên lệch với dà. Đề xuất đổi sang #7B3B26. Màu trần cũ trong mau-that.json (#A0613F, #8B4A2B) gần đúng hơn nhưng hơi sáng.
• Ngoài Giáo hội được công nhận năm 1999 còn có các nhóm Hòa Hảo khác hoạt động riêng, cả trong nước lẫn hải ngoại. Phẩm trật ở đây chỉ theo Ban Trị sự Trung ương tại An Hòa Tự.
• Năm 1973 hoahao.org ghi có Hội đồng Trị sự Trung ương và Ban Trị sự cấp tỉnh, quận, xã, ấp. Cơ cấu hiện nay gọn hơn: Trung ương, Ban Đại diện tỉnh, Ban Trị sự xã.
• Chưa tìm được nguồn về đồng phục của Ban Trị sự, về nghi thức nhập đạo và về màu tang riêng.
• Nhiều tín đồ Hòa Hảo không nhận Đức Huỳnh Giáo Chủ đã mất, chỉ nói Ngài vắng mặt từ năm 1947. Các nguồn sử học ghi Ngài bị Việt Minh sát hại ngày 16 hoặc 18/4/1947. Năm sinh cũng ghi khác nhau 1919 hay 1920 do cách đổi âm lịch 25/11 Kỷ Mùi.
• Bên cạnh Giáo hội được Nhà nước công nhận năm 1999, có các nhóm Hòa Hảo không đăng ký như Phật giáo Hòa Hảo Thuần túy, Ban Trị sự Trung ương Phật giáo Hòa Hảo cũ của ông Lê Quang Liêm, và chùa Quang Minh Tự. Các nguồn nhân quyền nói tổ chức được công nhận do đảng viên lãnh đạo. Thư viện ghi cả hai phía, không phán xét.
• Chưa tìm được tên Trưởng ban nhiệm kỳ II (2004 tới 2009) và III (2009 tới 2014), cũng chưa chắc ông Nguyễn Tấn Đạt bắt đầu từ năm nào. Nguồn chỉ nói năm 2019 ông tiếp tục được suy cử.
• Mạch Phật Thầy Tây An, Đức Cố Quản, Đức Phật Trùm, Đức Bổn Sư, Huỳnh Giáo Chủ là cách tín đồ Hòa Hảo nhìn truyền thừa, không phải kế vị tổ chức. Tứ Ân Hiếu Nghĩa là đạo riêng, có thể tôn vinh các vị này theo cách khác.
• Thông báo ngày 1/7/2025 của Ban Trị sự Trung ương về việc tạm dừng hoạt động tôn giáo tại An Hòa Tự chỉ có dạng ảnh, chưa đọc được lý do, nên chưa đưa thành mốc.
• Trước 1975 có các lãnh tụ quân sự gốc Hòa Hảo như Trần Văn Soái, Lê Quang Vinh (Ba Cụt), Nguyễn Giác Ngộ. Họ không phải người đứng đầu giáo hội nên không ghi thành mốc.
• Chưa lấy được ảnh: máy chủ chặn truy cập Wikimedia Commons trong phiên này, mọi mục anh để null.

VIIINguồn tư liệu

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp