ITổng Quan
Sikh Dharma, tên cũ là Sikh Dharma của bán cầu tây, là cộng đồng Sikh do Harbhajan Singh Khalsa, được biết với tên Yogi Bhajan, lập tại Hoa Kỳ. Tổ chức anh em 3HO, viết tắt của Healthy, Happy, Holy Organization, tức tổ chức khỏe mạnh, hạnh phúc, thánh thiện, ra đời năm 1969 ở Los Angeles để dạy yoga kundalini.
Thành viên phần lớn là người phương Tây cải đạo, không có gốc Punjab. Họ nhận mười vị Guru và kinh Guru Granth Sahib, nhiều người nhận lễ Amrit và giữ năm chữ K. Điều khiến cộng đồng nổi bật là y phục trắng, việc cả nam lẫn nữ quấn khăn, và việc đặt yoga kundalini cùng thiền vào trung tâm đời sống tôn giáo. Các nhà nghiên cứu tôn giáo thường nhắc tới cộng đồng này như một trường hợp hiếm, khi một đạo vốn gắn chặt với một vùng đất và một dân tộc lại thu hút được nhiều người cải đạo từ bên ngoài.
IILịch Sử Hình Thành
Harbhajan Singh là một viên chức hải quan Ấn Độ, sang Bắc Mỹ năm 1968. Ở Los Angeles cuối thập niên 1960, ông dạy yoga kundalini cho giới trẻ phản văn hóa, vốn đang tìm kiếm tâm linh phương Đông. Nhiều học trò về sau theo đạo Sikh. Tổ chức 3HO lập ngày 13 tháng 7 năm 1969. Tổ chức tôn giáo Sikh Dharma ra đời năm 1971 theo Britannica, một số nguồn ghi năm khác.
- 1968Tới Bắc MỹHarbhajan Singh bắt đầu dạy yoga ở Toronto rồi Los Angeles.
- 13 tháng 7 năm 1969Lập 3HOTổ chức dạy yoga kundalini và lối sống lành mạnh.
- 1971Sikh DharmaTổ chức tôn giáo cho các thành viên theo đạo Sikh, theo Britannica.
- 1977SGPC bác danh hiệuChủ tịch SGPC tuyên bố không nhận thẩm quyền mà Yogi Bhajan tự nhận với danh hiệu Siri Singh Sahib.
- 2004Yogi Bhajan qua đờiSau đó có nhiều vụ kiện về quyền kiểm soát tài sản của các doanh nghiệp liên quan.
- 2020Báo cáo điều tra độc lậpCông bố sau các cáo buộc của cựu thành viên về hành vi của Yogi Bhajan.
IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng
Sikh Dharma tự giới thiệu là một phần của cộng đồng Sikh toàn cầu, theo Guru Granth Sahib và Rehat Maryada. Tổ chức giảng rằng yoga kundalini là một công cụ giúp con người sống theo lời dạy của các Guru, sống khỏe, hạnh phúc và thánh thiện. Biểu tượng riêng của cộng đồng được gọi là Adi Shakti.
Một số điểm khác thực hành thường thấy ở chính dòng:
- Y phục trắng cho mọi người, được giải thích là giúp mở rộng hào quang.
- Phụ nữ quấn khăn như nam giới, điều hiếm gặp ở người Sikh Punjab.
- Yoga kundalini, mantra, tantric yoga trắng do Yogi Bhajan dạy. Nhiều người Sikh chính dòng coi đây là thêm vào, vì kinh sách Sikh không dạy các phép tu ấy.
- Ăn chay và kiêng rượu, thuốc lá như chính dòng.
Quan hệ với chính dòng có hai mặt. Nhiều gurdwara chính dòng đón thành viên Sikh Dharma, và cộng đồng này điều hành một trường nội trú ở Amritsar là Miri Piri Academy. Đồng thời, năm 1977, chủ tịch SGPC bác thẩm quyền của Yogi Bhajan, và một vị lãnh đạo tôn giáo Sikh gọi các phép tu yoga và tantra ông dạy là trái với đạo. Thư viện ghi cả hai mặt.
IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống
Ngày của thành viên thường bắt đầu trước bình minh với sadhana, gồm đọc Japji Sahib, tập yoga kundalini và hát mantra. Các cộng đồng tổ chức trại hè lớn, như lễ hội đông chí và hạ chí ở New Mexico và Florida. Lễ Amrit, lễ cưới Anand Karaj, langar và hát kirtan theo cách thức Sikh chung. Nhiều gia đình gửi con sang học ở Miri Piri Academy tại Amritsar để sống gần văn hóa Punjab.
VTổ Chức Và Phân Bố
Mạng lưới gồm Sikh Dharma International lo việc tôn giáo, 3HO lo việc dạy yoga, Viện Nghiên cứu Kundalini lo đào tạo giáo viên, và nhiều doanh nghiệp từng gắn với cộng đồng như hãng trà Yogi Tea và công ty bảo vệ Akal Security. Trung tâm chính ở Española, bang New Mexico. Thư viện chưa có số liệu đáng tin về số thành viên theo đạo, vì số người tập yoga kundalini lớn hơn nhiều so với số người theo Sikh Dharma.
Năm 2020, sau khi một cựu thư ký của Yogi Bhajan xuất bản hồi ký và nhiều cựu thành viên lên tiếng, tổ chức thuê một bên độc lập điều tra. Báo cáo kết luận nhiều khả năng Yogi Bhajan đã có hành vi sai trái về tình dục và lạm dụng quyền của một vị thầy tâm linh. Sau đó các tổ chức trong mạng lưới thay đổi cách điều hành và cách nói về vai trò của ông. Một số thành viên rời đi, số khác ở lại và phân biệt giữa đạo Sikh với con người Yogi Bhajan.
VITại Việt Nam
Thư viện chưa tìm được nguồn về cộng đồng Sikh Dharma tại Việt Nam. Một số trung tâm yoga ở các thành phố lớn có dạy yoga kundalini theo hệ của Yogi Bhajan, nhưng đó là lớp tập thể dục và thiền, người học không nhất thiết theo đạo Sikh. Không nên đồng nhất việc tập yoga kundalini với việc theo Sikh Dharma.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Nhánh này chưa có biểu tượng riêng được ghi nhận có nguồn, nên thư viện dùng biểu tượng chung của đạo.
VIIICác Nhánh Khác Của Đạo Sikh
Sikh Chính Dòng (Khalsa Panth)ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ Khālsā PanthĐại đa số người Sikh.
Nihangਨਿਹੰਗ NihangDòng chiến binh trong lòng Khalsa, không phải một đạo tách ra.
Namdhari (Kuka)ਨਾਮਧਾਰੀ NāmdhārīDòng do Satguru Ram Singh lập tháng 4 năm 1857 tại Sri Bhaini Sahib.Sikh Dharma (3HO)Sikh Dharma InternationalDo Harbhajan Singh, tức Yogi Bhajan, lập tại Hoa Kỳ năm 1971 theo Britannica, một số nguồn ghi 1969.Dùng biểu tượng chung của đạoNirankariਨਿਰੰਕਾਰੀ NirankārīDòng do Baba Dayal lập năm 1851 ở tây bắc Punjab.Dùng biểu tượng chung của đạoUdasiਉਦਾਸੀ UdāsīDòng tu xuất gia độc thân do Sri Chand, con Guru Nanak, lập.Dùng biểu tượng chung của đạo
Ravidassiaਰਵਿਦਾਸੀਆ RavidāsīāCộng đồng tôn Guru Ravidas, trước coi là một nhánh Sikh.IXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
?Hỏi Đáp Nhanh
Sikh Dharma có phải là người Sikh thật không?
Thành viên Sikh Dharma nhận mười Guru, kinh Guru Granth Sahib và nhiều người nhận lễ Amrit, nên họ tự coi mình là Sikh và nhiều gurdwara đón họ. Một phần người Sikh chính dòng phê phán việc đưa yoga kundalini và các giáo huấn riêng của Yogi Bhajan vào đạo.
Tập yoga kundalini có phải là theo đạo Sikh?
Không. Yoga kundalini theo hệ của Yogi Bhajan được dạy rộng rãi như một môn tập. Sikh Dharma là cộng đồng tôn giáo có lễ nhập đạo riêng, và kinh sách Sikh không dạy yoga.
Có bao nhiêu người theo Sikh Dharma?
Chưa có số liệu đáng tin. Số người tập yoga kundalini trên thế giới lớn hơn nhiều so với số người thực sự theo đạo trong cộng đồng này.