ITổng Quan
Người quen cảnh Tòa Thánh Tây Ninh bước vào Tòa thánh Chơn Lý ở Mỹ Tho sẽ thấy nhiều điều lạ. Nơi đây có tới bốn đài chứ không phải ba, và vật thờ chính mang bốn chữ Tâm, Thần, Lẽ, Thật.
Tên theo hiến chương là Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội thánh Cao Đài Chơn Lý, gọi tắt là Cao Đài Chơn Lý. Trụ sở tại số 193 đường Nguyễn Trung Trực, xã Mỹ Phong, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo Nhịp Cầu Tam Giáo, Tòa thánh rộng khoảng 3 héc ta.
Tôn chỉ ghi trong hiến chương là tu nhơn đạo, lấy tu thân làm gốc, hướng người đời về điều thiện.
IILịch Sử Hình Thành
Theo Nhịp Cầu Tam Giáo, năm 1928 ông Nguyễn Văn Ca, về sau được gọi là Anh lớn Thái Phối sư, lập thánh thất Mỹ Tho. Ngày 17 tháng 6 năm 1931, một An Thiên Đại Hội kỳ nhứt họp tại Rạch Giá, và ông Nguyễn Văn Ca được phong Chưởng quản Cửu Trùng Đài.
Hiến chương nhiệm kỳ V ghi hội thánh lập năm 1931, năm Tân Mùi, tại Mỹ Tho, do Anh lớn Nguyễn Văn Ca, Chưởng quản Cửu Trùng Đài. Trang tiểu sử trên caodaichonly.org chia hai giai đoạn: thời Minh Chơn Lý từ 1931 tới 1937 và thời Hội Thánh Chơn Lý từ 1938 tới 1947. Theo trang này, ông Nguyễn Văn Ca đại diện phần xác của đạo, còn ông Lê Văn Được đại diện phần hồn.
Tài liệu tổng quan trên Nghiên cứu lịch sử ghi thời Minh Chơn Lý đặt ở Định Tường, nhắm ba việc: chỉnh đạo, đón người mới và in sách dạy đạo đức.
- 1928Thánh thất Mỹ ThoÔng Nguyễn Văn Ca lập thánh thất.
- 1931An Thiên Đại HộiHọp tại Rạch Giá ngày 17 tháng 6. Năm lập hội thánh theo hiến chương.
- 1938Hội Thánh Chơn LýChuyển từ thời Minh Chơn Lý sang thời Hội Thánh Chơn Lý.
- 2000Công nhận pháp nhânHội thánh được Nhà nước công nhận.
IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng
Hiến chương ghi cách thờ tại Tòa thánh như sau: thờ Thánh tượng Tâm, Thần, Lẽ, Thật, bốn bài vị Tứ Thánh là Đức Thích Ca, Đức Lão Tử, Đức Khổng Tử và Đức Da Tô, cùng ngai đèn mười lăm ngọn.
Chỗ khác thứ nhất là bốn đài. Ngoài Bát Quái Đài, Hiệp Thiên Đài, Cửu Trùng Đài như các hội thánh khác, Chơn Lý có thêm Châu Thiên Đài. Tòa thánh còn có Phổ Đà Cảnh.
Chỗ khác thứ hai là cách gọi Tứ Thánh, đặt Đức Da Tô ngang hàng với ba vị của Tam Giáo trên bàn thờ chính.
Chỗ khác thứ ba là cờ đạo. Cờ Tam Thanh của Chơn Lý có ba màu đỏ cho Nho giáo, vàng cho Thích giáo, xanh cho Đạo giáo, hình chữ nhật, chiều ngang bằng hai phần ba chiều dài.
Một trang tổng hợp ghi Chơn Lý dùng Tâm Nhãn. Hiến chương thì ghi thánh tượng Tâm, Thần, Lẽ, Thật. Thư viện theo hiến chương và không vẽ Thiên Nhãn làm biểu tượng riêng cho nhánh này khi chưa có nguồn mô tả hình vẽ.
IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống
Theo hiến chương, lễ lớn hằng năm của hội thánh gồm: Lễ Tân Xuân, Thượng Nguyên, Long Hoa, Tam Tôn, An Thiên, Trung Nguyên, Liên Hoa, Hạ Nguyên và Lễ Tu My, tức lễ khai đạo. Hội Thường lệ họp vào ngày 24 tháng 12 dương lịch, nhân Lễ Tu My.
Chức sắc từ Lễ sanh trở lên có năm bộ đạo phục: áo dài chẹt trắng, đơn phục trắng, thường phục, đại phục và các bộ riêng theo phẩm. Nữ phái chia năm cung là Quế, Diêu, Quỳnh, Liên, Bích.
VTổ Chức Và Phân Bố
Hội thánh có hai cấp. Cấp trung ương gồm Ban Thập ngũ linh đăng và Hội đồng Chưởng quản. Cấp cơ sở là họ đạo, có Ban Cai quản và Ban Điều hành Trường quy. Ban Thập ngũ linh đăng không có nhiệm kỳ, hằng năm bầu bổ sung nếu có chỗ khuyết.
| Bậc | Phẩm vị |
|---|---|
| 1 | Lễ sanh |
| 2 | Giáo hữu |
| 3 | Giáo sư |
| 4 | Phối sư |
| 5 | Chánh Phối sư |
| 6 | Tứ bửu |
| 7 | Ngũ Hành Thiên sư |
| 8 | Đầu sư |
| 9 | Chưởng quản |
VINgày Nay
Hội Thánh Cao Đài Chơn Lý được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân năm 2000, theo bài nghiên cứu trên Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam năm 2024. Hội thánh là thành viên cơ chế liên giao hành đạo giữa các tổ chức Cao Đài. Hiến chương nhiệm kỳ V (2020 tới 2025) được đăng trên trang Ban Tôn giáo Chính phủ.
Mục đích hội thánh tự nêu là thực hiện phương châm Nước vinh, Đạo sáng. Chưa có số liệu đáng tin về số tín đồ và số họ đạo. Sau năm 2025, Tòa thánh thuộc tỉnh Đồng Tháp.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Nhánh này chưa có biểu tượng riêng được ghi nhận có nguồn, nên thư viện dùng biểu tượng chung của đạo.
VIIICác Nhánh Khác Của Đạo Cao Đài
Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây NinhĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ Tòa Thánh Tây NinhHội thánh lớn nhất, trung tâm là Tòa Thánh Tây Ninh với Đền Thánh.Hội Thánh Cao Đài Ban Chỉnh ĐạoĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Ban Chỉnh Đạo, Tòa thánh An HộiTách khỏi Tây Ninh năm 1934, trụ sở Tòa thánh An Hội ở Bến Tre, nay thuộc Vĩnh Long.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Tiên ThiênTiên Thiên Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội thánh Cao Đài Tiên ThiênTrụ sở Tòa thánh Châu Minh ở Bến Tre, nay thuộc Vĩnh Long, lập năm 1937.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Truyền Giáo Cao ĐàiĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Truyền Giáo Cao Đài, Trung Hưng Bửu TòaHội thánh chính của Cao Đài ở miền Trung, trụ sở Trung Hưng Bửu Tòa tại Đà Nẵng, lập năm 1956.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Minh Chơn ĐạoĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Cao Đài Minh Chơn Đạo, Tòa thánh Ngọc SắcTrụ sở Tòa thánh Ngọc Sắc ở Thới Bình, Cà Mau, dựng lại năm 1954 sau khi tòa cũ bị phá năm 1946.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Cầu Kho Tam QuanĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Cao Đài Cầu Kho Tam QuanTrụ sở Tòa thánh Tam Quan ở Hoài Nhơn, Bình Định, nay thuộc Gia Lai, lập năm 1954, dựng lại năm 2007.Dùng biểu tượng chung của đạo
Dòng Chiếu MinhChiếu Minh Vô Vi, Chiếu Minh Tam Thanh Vô ViDòng gắn với ông Ngô Văn Chiêu, người đầu tiên nhận Thiên Nhãn năm 1921.Hội Thánh Cao Đài Chơn LýĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội thánh Cao Đài Chơn LýTrụ sở Tòa thánh Chơn Lý ở Mỹ Tho, Tiền Giang, nay thuộc Đồng Tháp, dựng khoảng 1928 tới 1931, là một trong những nhánh tách sớm nhất.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Bạch YBạch Y Liên Đoàn Chơn Lý, Tòa thánh Ngọc KinhCòn gọi Bạch Y Liên Đoàn Chơn Lý, trụ sở Tòa thánh Ngọc Kinh ở Kiên Giang, nay thuộc An Giang, lập năm 1955.Dùng biểu tượng chung của đạoThánh thất Cao Đài độc lậpCao Đài Bảo Thủ Chơn Truyền, Cao Đài Pháp Chánh TruyềnCác thánh thất và tín đồ không sinh hoạt trong hội thánh được công nhận, tự gọi là giữ luật pháp chơn truyền năm 1926.Dùng biểu tượng chung của đạoIXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
- Hiến chương Hội thánh Cao Đài Chơn Lý nhiệm kỳ V (2020 tới 2025), trang Ban Tôn giáo Chính phủ
- Cao Đài Chơn Lý, Thời kỳ Hội Thánh Chơn Lý, Tiểu sử Ngài Nguyễn Văn Ca
- Nhịp Cầu Tam Giáo, Các Tòa Thánh Đạo Cao Đài
- Nghiên cứu lịch sử, Khái quát về Đạo Cao Đài (2023)
- Nguyễn Thanh Xuân, Nguyễn Thị Quế Hương, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 9 năm 2024
- Văn hóa tâm linh, Các Hội thánh, tổ chức Cao Đài
?Hỏi Đáp Nhanh
Tòa thánh Chơn Lý ở đâu?
Số 193 đường Nguyễn Trung Trực, xã Mỹ Phong, thành phố Mỹ Tho cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp.
Chơn Lý thờ gì?
Theo hiến chương, Tòa thánh thờ Thánh tượng Tâm, Thần, Lẽ, Thật, bốn bài vị Tứ Thánh gồm Đức Thích Ca, Đức Lão Tử, Đức Khổng Tử, Đức Da Tô, và ngai đèn mười lăm ngọn.
Chơn Lý được công nhận năm nào?
Năm 2000, theo bài nghiên cứu trên Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam năm 2024.
Châu Thiên Đài là gì?
Là đài thứ tư trong cơ cấu của Chơn Lý, bên cạnh Bát Quái Đài, Hiệp Thiên Đài và Cửu Trùng Đài. Các hội thánh Cao Đài khác thường chỉ có ba đài.