Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh: Đền Thánh, Ba Đài Và Hội Thánh Đông Tín Đồ Nhất

ITổng Quan

Tên đầy đủ là Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh, thuộc nền Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ. Hội thánh giữ bộ máy ba đài theo Pháp Chánh Truyền, thờ Đức Chí Tôn qua Thiên Nhãn, thờ Đức Phật Mẫu tại Báo Ân Từ và các điện thờ Phật Mẫu, và tôn kính Tam Thánh ký hòa ước. Các hội thánh Cao Đài khác cùng tôn chỉ nhưng khác nhau ở tổ chức và ở mức nhấn vào phổ độ hay tịnh luyện.

Tòa Thánh cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng một trăm cây số, khuôn viên rộng khoảng một cây số vuông.

IILịch Sử Hình Thành

• 1926Khai đạo
  Tờ Khai Đạo gửi ngày 7 tháng 10. Đại lễ tại chùa Gò Kén tháng 11.
• 1931Động thổ Đền Thánh
  Theo Wikipedia tiếng Anh. Công trình khởi công thật sự năm 1936.
• 1947Đền Thánh hoàn thành
  Ba khối Hiệp Thiên Đài, Cửu Trùng Đài, Bát Quái Đài trên một trục đông tây.
• 1997Công nhận pháp nhân
  Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân.
• 2024Lễ 100 năm
  Kỷ niệm 100 năm khai đạo, tổ chức tối 14 tháng 11 năm 2024 tại Tòa Thánh.

IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng

Về tôn chỉ, Tây Ninh giữ đúng khung chung của đạo: Tam Kỳ Phổ Độ, quy nguyên Tam Giáo, phục nhất Ngũ Chi. Kinh sách nền tảng là Thánh Ngôn Hiệp Tuyển, Tân Luật và Pháp Chánh Truyền.

Điểm làm Tây Ninh nổi bật là cách giữ trọn bộ máy ba đài mà Pháp Chánh Truyền mô tả. Bát Quái Đài là phần thiêng liêng do Đức Chí Tôn chưởng quản. Hiệp Thiên Đài giữ luật đạo và việc thông công, đứng đầu là Hộ Pháp. Cửu Trùng Đài lo hành chánh và phổ độ, đứng đầu là Giáo Tông, có chín phẩm từ Giáo Tông xuống tín đồ.

Thứ hai là việc tôn kính Tam Thánh: Thanh Sơn Đạo Sĩ tức Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyệt Tâm Chơn Nhơn tức Victor Hugo, Tôn Trung Sơn Chơn Nhơn tức Tôn Dật Tiên. Bức Tam Thánh ký hòa ước đặt trên vách Hiệp Thiên Đài từ năm 1948. Không phải hội thánh nào cũng thờ Tam Thánh.

IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống

Tín đồ cúng tứ thời: giờ Tý, Mão, Ngọ, Dậu. Mỗi thời dâng hoa, rượu, trà, tượng trưng tinh, khí, thần. Người nhập môn giữ ít nhất lục trai, tức sáu ngày chay mỗi tháng, giữ ngũ giới cấm và tứ đại điều quy.

Tại Tòa Thánh, lễ lớn nhất trong năm là Vía Đức Chí Tôn mùng 9 tháng Giêng. Hội Yến Diêu Trì Cung vào đêm 14 rạng 15 tháng Tám âm lịch, tại Báo Ân Từ. Lễ Kỷ niệm Khai Đạo vào ngày 14 và 15 tháng Mười âm lịch, trùng lễ Hạ nguơn.

Trong các đại lễ, hàng chức sắc mặc đạo phục ba màu đi trước: vàng cho phái Thái, xanh cho phái Thượng, đỏ cho phái Ngọc. Tín đồ nam nữ mặc áo dài trắng.

VTổ Chức Và Phân Bố

Người đứng đầu Hội Thánh hiện nay mang danh vị Chưởng quản. Tại lễ 100 năm năm 2024, VietnamPlus ghi Đầu sư Thượng Tám Thanh là Chưởng quản Hội Thánh.

Số liệu dưới đây do Hội Thánh công bố. Ban Tôn giáo Chính phủ ghi khoảng 1,1 triệu tín đồ cho toàn đạo Cao Đài, tính tới tháng 6 năm 2025. Hai bên dùng hai cách đếm: sổ bộ của Hội Thánh và lời tự khai của người dân.

VINgày Nay

Hội Thánh được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân năm 1997.

Tòa Thánh ngày nay vừa là trung tâm hành đạo vừa là điểm đến của du khách. Lễ 100 năm khai đạo tối 14 tháng 11 năm 2024 có đại diện Ban Tôn giáo Chính phủ và hàng vạn tín đồ trong và ngoài nước dự.

Ngoài Hội Thánh được công nhận, có một số thánh thất và tín đồ tự nhận theo luật pháp năm 1926 mà không sinh hoạt trong Hội Thánh này. Thư viện trình bày nhóm ấy ở trang riêng về các thánh thất Cao Đài độc lập.

VIIHải Ngoại

Sau năm 1975, nhiều tín đồ theo truyền thống Tây Ninh sang định cư ở Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Úc. Họ lập thánh thất và hội đoàn tại địa phương, giữ nghi lễ và đạo phục như trong nước. Tạp chí Nghiên cứu Phật học có nhắc tới các cộng đồng Cao Đài ở Bắc Mỹ, Campuchia, châu Âu và Úc. Chưa có số liệu đáng tin về số tín đồ ở nước ngoài.

VIIIBiểu Tượng Của Nhánh

Thiên Nhãn trên Quả Càn Khôn

IXCác Nhánh Khác Của Đạo Cao Đài

Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây NinhĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ Tòa Thánh Tây NinhHội thánh lớn nhất, trung tâm là Tòa Thánh Tây Ninh với Đền Thánh.Hội Thánh Cao Đài Ban Chỉnh ĐạoĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Ban Chỉnh Đạo, Tòa thánh An HộiTách khỏi Tây Ninh năm 1934, trụ sở Tòa thánh An Hội ở Bến Tre, nay thuộc Vĩnh Long.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Tiên ThiênTiên Thiên Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội thánh Cao Đài Tiên ThiênTrụ sở Tòa thánh Châu Minh ở Bến Tre, nay thuộc Vĩnh Long, lập năm 1937.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Truyền Giáo Cao ĐàiĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Truyền Giáo Cao Đài, Trung Hưng Bửu TòaHội thánh chính của Cao Đài ở miền Trung, trụ sở Trung Hưng Bửu Tòa tại Đà Nẵng, lập năm 1956.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Minh Chơn ĐạoĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Cao Đài Minh Chơn Đạo, Tòa thánh Ngọc SắcTrụ sở Tòa thánh Ngọc Sắc ở Thới Bình, Cà Mau, dựng lại năm 1954 sau khi tòa cũ bị phá năm 1946.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Cầu Kho Tam QuanĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội Thánh Cao Đài Cầu Kho Tam QuanTrụ sở Tòa thánh Tam Quan ở Hoài Nhơn, Bình Định, nay thuộc Gia Lai, lập năm 1954, dựng lại năm 2007.Dùng biểu tượng chung của đạoDòng Chiếu MinhChiếu Minh Vô Vi, Chiếu Minh Tam Thanh Vô ViDòng gắn với ông Ngô Văn Chiêu, người đầu tiên nhận Thiên Nhãn năm 1921.Hội Thánh Cao Đài Chơn LýĐại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Hội thánh Cao Đài Chơn LýTrụ sở Tòa thánh Chơn Lý ở Mỹ Tho, Tiền Giang, nay thuộc Đồng Tháp, dựng khoảng 1928 tới 1931, là một trong những nhánh tách sớm nhất.Dùng biểu tượng chung của đạoHội Thánh Cao Đài Bạch YBạch Y Liên Đoàn Chơn Lý, Tòa thánh Ngọc KinhCòn gọi Bạch Y Liên Đoàn Chơn Lý, trụ sở Tòa thánh Ngọc Kinh ở Kiên Giang, nay thuộc An Giang, lập năm 1955.Dùng biểu tượng chung của đạoThánh thất Cao Đài độc lậpCao Đài Bảo Thủ Chơn Truyền, Cao Đài Pháp Chánh TruyềnCác thánh thất và tín đồ không sinh hoạt trong hội thánh được công nhận, tự gọi là giữ luật pháp chơn truyền năm 1926.Dùng biểu tượng chung của đạo

XNguồn Tham Khảo

Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.

1. VietnamPlus, Tây Ninh: Lễ kỷ niệm 100 năm Hoằng khai Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ (15 tháng 11 năm 2024)
2. Nguyễn Thanh Xuân, Nguyễn Thị Quế Hương, Liên giao hành đạo giữa các tổ chức Cao Đài, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 9 năm 2024
3. Wikipedia, Great Divine Temple
4. Wikipedia, Caodaism
5. Nhịp Cầu Giáo Lý, Các Tòa Thánh Đạo Cao Đài
6. Daotam, Thiên Nhãn và Quả Càn Khôn

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp