Đạo Cao Đài: phẩm trật và truyền thừa

IMàu sắc

Màu dùng cho trang này của thư viện: Vàng (màu Đạo, phái Thái) #E0A91B. Mọi mã màu là gần đúng, vì phần lớn các đạo chỉ gọi tên màu chứ không công bố mã.

Màu chủ đạo màu biểu trưng của đạo

Màu nơi thờ không gian thờ thật

Màu hành lễ theo dịp, theo mùa

Màu tang và kiêng

IIPhẩm trật

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, lập năm 1926 tại Tây Ninh, chủ trương Tam giáo quy nguyên. Tổ chức theo Pháp Chánh Truyền gồm ba đài: Bát Quái Đài là phần thiêng do Đức Chí Tôn làm chủ, Hiệp Thiên Đài giữ phần thông công và luật pháp, Cửu Trùng Đài lo hành chánh và phổ độ. Không có một giáo hội trung ương duy nhất. Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh là hệ lớn nhất, bên cạnh nhiều Hội Thánh và chi phái độc lập khác.

1. 1
   Giáo Tông 教宗 · Pope

   Đứng đầu Cửu Trùng Đài, một vị, thay Đức Chí Tôn dìu dắt về phần đời. Ngang hàng Hộ Pháp của Hiệp Thiên Đài.

2. 2
   Chưởng Pháp 掌法 · Censor Cardinal

   Ba vị, mỗi phái một vị (Thái, Thượng, Ngọc), xem xét luật lệ trước khi ban hành.

3. 3
   Đầu Sư 頭師 · Cardinal

   Ba vị, mỗi phái một vị, cai quản cả phần đạo và phần đời của Cửu Trùng Đài.

4. 4
   Chánh Phối Sư 正配師 · Principal Archbishop

   Ba vị chọn trong 36 Phối Sư, mỗi phái một vị, đứng đầu Phối Sư phái mình.

5. 5
   Phối Sư 配師 · Archbishop

   36 vị, mỗi phái 12 vị.

6. 6
   Giáo Sư 教師 · Bishop

   72 vị, mỗi phái 24 vị, lo sổ bộ và lễ.

7. 7
   Giáo Hữu 教友 · Priest

   3000 vị, mỗi phái 1000 vị, gần tín đồ nhất, lo truyền giáo.

8. 8
   Lễ Sanh 禮生 · Student Priest

   Không hạn số, chọn trong hàng môn đệ, lo lễ.

9. 9
   Chánh Trị Sự 正治事 · Chief Village Dignitary

   Chức việc, đứng đầu Bàn Trị Sự của Hương Đạo, do đạo hữu trong thôn xã cộng cử.

10. 10
    Phó Trị Sự 副治事 · Vice Village Dignitary

    Chức việc, coi về hành chánh trong Hương Đạo, được gọi là Giáo Tông em. Do đạo hữu trong thôn xã cộng cử.

11. 11
    Thông Sự 通事 · Village Law Officer

    Chức việc, coi về luật pháp trong Hương Đạo, được gọi là Hộ Pháp em. Do đạo hữu trong thôn xã cộng cử.

12. 12
    Tín đồ (đạo hữu) 信徒 · Adherent

    Người đã nhập môn, cúng Tứ Thời, mặc áo dài trắng khi hành lễ.

13. 1
    Hiệp Thiên Đài: Hộ Pháp 護法 · Hộ Pháp, Guardian of the Law

    Đứng đầu Hiệp Thiên Đài, giữ phần thông công và luật pháp, ngang Giáo Tông. Chỉ huy chi Pháp.

14. 2
    Hiệp Thiên Đài: Thượng Phẩm, Thượng Sanh 上品, 上生 · Thượng Phẩm, Thượng Sanh

    Hai vị phụ tá Hộ Pháp. Thượng Phẩm chỉ huy chi Đạo, Thượng Sanh chỉ huy chi Thế. Bậc này tính trong nội bộ Hiệp Thiên Đài.

15. 3
    Hiệp Thiên Đài: Thập Nhị Thời Quân 十二時君 · Twelve Zodiacal Dignitaries

    12 vị chia ba chi. Chi Pháp: Bảo Pháp, Hiến Pháp, Khai Pháp, Tiếp Pháp. Chi Đạo: Bảo Đạo, Hiến Đạo, Khai Đạo, Tiếp Đạo. Chi Thế: Bảo Thế, Hiến Thế, Khai Thế, Tiếp Thế.

16. 4
    Hiệp Thiên Đài: Bộ Pháp Chánh Lower dignitaries of Hiệp Thiên Đài

    Tiếp Dẫn Đạo Nhơn, Chưởng Ấn, Cải Trạng, Giám Đạo, Thừa Sử, Truyền Trạng, Sĩ Tải, Luật Sự.

Tín đồ: tín đồ Cao Đài, đạo hữu. chưa tìm được nguồn về cách chia bậc tín đồ

IIIXưng hô

IVY phục theo cấp

Hình vẽ trải phẳng theo mô tả trong nguồn, không vẽ người. Màu là gần đúng.

VDòng truyền thừa

Cao Đài tin Đức Chí Tôn trực tiếp lập đạo qua cơ bút, nên chức sắc cao nhất được coi là do Thiên phong. Ở Tòa Thánh Tây Ninh, sau Quyền Giáo Tông Lê Văn Trung và Hộ Pháp Phạm Công Tắc không còn ai giữ phẩm Giáo Tông hay Hộ Pháp, Hội Thánh do các vị chưởng quản và từ năm 1979 do Hội đồng Chưởng quản điều hành. Ngoài Tây Ninh còn nhiều Hội Thánh, chi phái song song, mỗi nơi có người đứng đầu riêng.

Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh: các vị đứng đầu qua các thời kỳ

1. Khai đạo năm Bính Dần 1926Đức Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng Đế, Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát 高臺仙翁大菩薩摩訶薩

   Đấng tối cao mà tín đồ tin đã lập đạo qua cơ bút và phong phẩm cho các môn đệ đầu tiên.

2. Từ 1926Lý Thái Bạch, Nhứt Trấn Oai Nghiêm kiêm Giáo Tông vô vi 李太白

   Tín đồ tin Ngài giữ phẩm Giáo Tông về mặt thiêng liêng của Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ.

3. #1 · 1878 tới 1932, theo sử Cao Đài nhận thị Thiên Nhãn ở Phú Quốc năm 1921Ngô Văn Chiêu 吳文昭

   Môn đệ đầu tiên của Đức Cao Đài. Ông từ chối ngôi Giáo Tông, rời nhóm phò loan năm 1926 và lập dòng Chiếu Minh.

4. #2 · 1876 tới 1934, Quyền Giáo Tông 1926 tới 1934Lê Văn Trung, Quyền Giáo Tông, thánh danh Thượng Trung Nhựt 黎文忠

   Được Thiên phong Đầu Sư rồi Quyền Giáo Tông, là người duy nhất ở Tây Ninh giữ quyền Giáo Tông hữu hình.

5. #3 · 1888 tới 1929Cao Quỳnh Cư, Thượng Phẩm 高瓊璩

   Một trong ba người phò loan đầu tiên năm 1925, giữ phẩm Thượng Phẩm của Hiệp Thiên Đài.

6. #4 · 1890 tới 1959, chưởng quản Hiệp Thiên Đài kiêm Cửu Trùng Đài từ 1935Phạm Công Tắc, Hộ Pháp 范公稷

   Người đứng đầu Hiệp Thiên Đài, sau khi Lê Văn Trung mất thì cầm quyền cả hai đài. Bị đày sang Madagascar 1941 tới 1946, sang Campuchia năm 1956 và mất ở Phnom Penh năm 1959.

7. #5 · 1901 tới 1971, chưởng quản Hiệp Thiên Đài từ 1956Cao Hoài Sang, Thượng Sanh 高懷

   Một trong ba người phò loan đầu tiên, đứng đầu Hiệp Thiên Đài sau khi Hộ Pháp rời Tây Ninh năm 1956.

8. #6 · Có huấn từ từ 1963 tới 1971Trương Hữu Đức, Hiến Pháp 張有德

   Chưởng quản Bộ Pháp Chánh và Hiệp Thiên Đài trong giai đoạn sau Hộ Pháp.

9. #7 · 1888 tới 1980Trần Ngọc Sáng, Thượng Đầu Sư Thượng Sáng Thanh 陳玉創

   Vị Đầu Sư của Cửu Trùng Đài, đồng ký Đạo Lịnh năm 1979 của Hội Thánh.

10. #8 · Chưởng quản vào năm 1979, bị đưa ra xét năm 1983Hồ Tấn Khoa, Bảo Đạo, Chưởng quản Hiệp Thiên Đài 胡進科

    Ký Đạo Lịnh 01 năm 1979 với chức Chưởng quản. Năm 1983 ông bị đưa ra buổi hội lên án và xin thôi lãnh đạo.

11. #9 · Lập ngày 4/6/1979 theo quyết định 124/QĐ-UBHội đồng Chưởng quản

    Cơ quan tập thể thay cho cơ cấu Hội Thánh cũ. Năm 1997 Hội Thánh được Nhà nước công nhận với Hiến Chương mới.

12. #10 · Sinh tháng 4/1936, đang giữ chức Chưởng quản tính tới tháng 9/2026Nguyễn Thành Tám, Đầu Sư Thượng Tám Thanh, Chưởng quản Hội Thánh 阮成三

    Vị Đầu Sư đứng đầu Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh hiện nay, mừng thọ 90 tuổi tháng 4/2026.

Các Hội Thánh, chi phái Cao Đài chính và người khai lập

1. Tách từ 1926, được công nhận 1996Chiếu Minh Tam Thanh Vô Vi (Chiếu Minh Long Châu): Ngô Văn Chiêu

   Dòng tu vô vi theo Ngô Văn Chiêu, không lập phẩm trật hành chánh như Tây Ninh.

2. Lập đầu thập niên 1930 ở Mỹ Tho, được công nhận 2000Minh Chơn Lý (Hội Thánh Cao Đài Chơn Lý): Nguyễn Văn Ca 阮文歌

   Một trong những chi phái sớm nhất tách khỏi Tây Ninh.

3. Lập thập niên 1930 ở Bến Tre, được công nhận 1995Tiên Thiên: Lê Kim Tỵ 黎金巳

   Chi phái nhấn mạnh tu luyện, nay có Hội Thánh riêng.

4. Lập thập niên 1930 ở Bạc Liêu, được công nhận 1996Minh Chơn Đạo: Trần Đạo Quang, rồi Cao Triều Phát 高朝發

   Chi phái mạnh ở miền Tây Nam Bộ.

5. Tách năm 1934, được công nhận 1997Ban Chỉnh Đạo (Bến Tre): Nguyễn Ngọc Tương 阮玉相

   Tách khỏi Tây Ninh sau khi Quyền Giáo Tông Lê Văn Trung mất.

6. Được công nhận 1996Truyền Giáo Cao Đài (Đà Nẵng)

   Hội Thánh lo phổ độ ở miền Trung.

7. Được công nhận 1998Bạch Y Liên Đoàn Chơn Lý

   Một Hội Thánh Cao Đài được Nhà nước công nhận.

8. Được công nhận 2000Cầu Kho Tam Quan

   Một Hội Thánh Cao Đài được Nhà nước công nhận.

Bậc được tôn thờ: thư viện không dùng chân dung, chỉ ghi tên trong ấn tròn.

VICách thụ phong và truyền thừa

Chức sắc được phong phẩm, không có truyền giới kiểu tăng đoàn. Có hai loại: Thiên phong là phẩm do Đức Chí Tôn ban qua cơ bút, và Phàm phong là phẩm do người phong. Chức việc do đạo hữu trong thôn xã cộng cử. Hành chánh đạo đi từ Trung ương tới Trấn Đạo, Châu Đạo, Tộc Đạo, Hương Đạo, Ấp Đạo.

1. Nhập môn làm tín đồĐiều kiện: Tự nguyện. Chưa tìm được nguồn gốc về điều kiện chi tiết.Nghi thức: Lễ nhập môn tại Thánh Thất
2. Chức việc (Thông Sự, Phó Trị Sự, Chánh Trị Sự)Điều kiện: Được toàn thể đạo hữu trong thôn xã cộng cử, biết tuân luật Đạo, có phẩm hạnh tốtNghi thức: chưa tìm được nguồn chi tiết
3. Lễ Sanh, lên dần tới Giáo Hữu, Giáo Sư, Phối SưĐiều kiện: Thiên phong qua cơ bút, hoặc Hội Thánh xét công nghiệp và thâm niên. Chưa tìm được nguồn chi tiết về tiêu chuẩn thăng phẩm.Nghi thức: Lễ phong phẩm. Chưa tìm được nguồn chi tiết.

VIIChỗ các nguồn còn vênh nhau

• Màu phái Ngọc vênh nhau: cờ Đạo ghi đỏ, còn phẩm phục trong Pháp Chánh Truyền ghi màu hồng. Trang nên dùng đỏ cho cờ và hồng cho y phục phái Ngọc.
• Thượng Chưởng Pháp mặc toàn trắng, không mặc xanh như Đầu Sư phái Thượng. Nguồn daotam.info ghi rõ như vậy.
• Chiều sọc cờ: Wikipedia tiếng Anh ghi cờ ba màu vàng, xanh, đỏ theo chiều dọc. Hiến chương Hội Thánh Truyền Giáo ghi ba màu song song theo chiều dài, tức sọc ngang, vàng trên, xanh giữa, đỏ dưới. Các Hội Thánh có kiểu cờ khác nhau.
• Màu cũ trong mau-sac.json: sâu #8C6408 là vàng tối để đọc chữ, hợp lý làm màu chữ. Màu vàng nhận diện nên sáng hơn, đề xuất #E0A91B.
• Màu nơi thờ cũ trong mau-that.json (trần #8DBFE8, cột #D9869B) khớp với nguồn mô tả. Màu tường ngoài chỉ có nguồn nói màu phấn, chưa đo được.
• Mọi mô tả phẩm phục ở đây theo Hội Thánh Tòa Thánh Tây Ninh. Các chi phái khác có thể khác.
• Bậc số của Hiệp Thiên Đài chỉ tính trong nội bộ đài ấy. Chỉ có nguồn cho việc Hộ Pháp ngang Giáo Tông, chưa có nguồn đối chiếu các bậc dưới với Cửu Trùng Đài.
• Bát Quái Đài là phần thiêng do Đức Chí Tôn và Thần Thánh Tiên Phật làm chủ, không có phẩm người nên không ghi vào phẩm trật.
• Ten_en của các phẩm là cách dịch thông dụng trong tài liệu tiếng Anh, không phải tên chính thức.
• Sau năm 1975 một bộ phận chức sắc và tín đồ Tây Ninh, trong và ngoài nước, không nhận Hội đồng Chưởng quản và Hội Thánh công nhận năm 1997 là chính thống, gọi đó là Chi phái 1997. Nguồn VNFORB (của phía này) chép rằng năm 2015 Cơ quan Lập pháp của Hội Thánh truyền thống công khai tách mình. Thư viện ghi cả hai phía, không phán xét.
• Ngô Văn Chiêu: trang Wikipedia về Caodaism nói ông ký Tuyên ngôn khai đạo 7/10/1926, trang Wikipedia về ông lại nói ông không ký. Các nguồn Cao Đài thống nhất là ông từ chối ngôi Giáo Tông.
• Danh sách người đứng đầu Hội đồng Chưởng quản giữa năm 1983 và thời ông Nguyễn Thành Tám chưa tìm được nguồn đủ tin, cũng chưa rõ năm ông Tám bắt đầu giữ chức Chưởng quản.
• Năm sinh mất của Cao Quỳnh Cư (1888 tới 1929) và mốc Thiên Nhãn ở Phú Quốc năm 1921 lấy theo sử Cao Đài phổ biến, chưa đối chiếu được nguồn gốc trong phiên này.
• Năm lập của các chi phái trước 1975 ghi theo thập niên vì các nguồn chênh nhau vài năm. Năm công nhận lấy theo nhipcautamgiao.net. Nguồn này còn ghi 19 tổ chức Cao Đài độc lập khác được công nhận 1998 tới 2008.
• Chữ Hán của tên Cao Hoài Sang chưa kiểm được đủ, chữ cuối để phiên âm.
• Chưa lấy được ảnh: máy chủ chặn truy cập Wikimedia Commons trong phiên này, mọi mục anh để null. Nên thử lại cho Phạm Công Tắc, Lê Văn Trung, Ngô Văn Chiêu, Cao Hoài Sang.

VIIINguồn tư liệu

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp