Báp-tít: Báp-têm Cho Người Tin, Hội Thánh Tự Trị Và Hai Tổ Chức Tại Việt Nam

ITổng Quan

Điểm thứ hai là cách tổ chức. Với người Báp-tít, mỗi hội thánh địa phương là một đơn vị tự trị đầy đủ, tự gọi mục sư, tự quyết tài chính và giáo luật. Các liên hội chỉ là hiệp hội tự nguyện. Vì vậy trong họ Báp-tít có hàng trăm liên hội không thuộc nhau, có nơi rất bảo thủ, có nơi rất cởi mở.

IILịch Sử Hình Thành

Người Báp-tít đầu tiên là nhóm người Anh ly khai khỏi Giáo hội Anh, chạy sang Hà Lan tránh bị bắt bớ. Năm 1609 tại Amsterdam, mục sư John Smyth tự làm báp-têm cho mình rồi cho cả nhóm, vì cho rằng báp-têm lúc sơ sinh không có giá trị. Năm 1612, Thomas Helwys đưa một phần nhóm về London lập hội thánh Báp-tít đầu tiên trên đất Anh, và viết một trong những lời bênh vực tự do tôn giáo sớm nhất bằng tiếng Anh.

Việc dìm cả người xuống nước chỉ trở thành chuẩn chung từ quãng năm 1640. Sang Bắc Mỹ, Roger Williams lập hội thánh Báp-tít đầu tiên ở Providence năm 1638. Thế kỷ 19, các giáo sĩ Báp-tít đi khắp thế giới, nổi tiếng là Adoniram Judson ở Miến Điện.

• 1609John Smyth ở Amsterdam
  Nhóm ly khai người Anh làm báp-têm cho người tin, mốc quen dùng cho khởi đầu Báp-tít.
• 1612Hội thánh đầu tiên ở London
  Thomas Helwys đưa nhóm về Anh.
• 1845Liên hội Báp-tít Nam phương
  Lập tại Augusta, bang Georgia, về sau thành hệ phái Tin Lành lớn nhất Hoa Kỳ.
• 1905Liên hiệp Báp-tít Thế giới
  Lập tại London làm diễn đàn chung cho các liên hội.
• 1959Tới Sài Gòn
  Giáo sĩ Herman Hayes của Hội Truyền giáo Báp-tít Nam phương tới Việt Nam.

IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng

Về các điều cốt lõi như Ba Ngôi, thẩm quyền Kinh Thánh và sự cứu rỗi nhờ ân điển qua đức tin, người Báp-tít đứng chung nền với các hệ phái Tin Lành khác. Chỗ riêng nằm ở các điều người Báp-tít quen gom lại dưới tên các nguyên tắc Báp-tít.

Người Báp-tít coi báp-têm và tiệc thánh là hai lễ do Chúa lập để vâng giữ và tưởng niệm, không phải phương tiện ban ân điển. Trong họ Báp-tít có hai dòng thần học lâu đời: dòng Tổng quát tin Chúa Giê-xu chết cho mọi người, và dòng Riêng biệt gần với thần học Calvin.

IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống

Nhà thờ Báp-tít thường có hồ báp-têm đặt sau bục giảng. Lễ báp-têm diễn ra trước hội chúng: người tin làm chứng về đức tin rồi được mục sư dìm xuống nước. Nhiều hội thánh cũng làm báp-têm ở sông, hồ hay biển.

Buổi nhóm Chủ Nhật xoay quanh bài giảng giải nghĩa Kinh Thánh, xen với thánh ca và cầu nguyện. Mọi việc lớn như gọi mục sư, mua đất hay kết nạp thành viên đều đưa ra biểu quyết trong buổi họp hội viên.

VTổ Chức Và Phân Bố

Theo Liên hiệp Báp-tít Thế giới, năm 2025 các liên hội thành viên có 53.871.526 thành viên đã báp-têm. Liên hiệp ước tính mình chỉ chiếm khoảng một nửa số người Báp-tít, vì nhiều liên hội lớn không tham gia. Liên hội Báp-tít Nam phương ở Hoa Kỳ, đông nhất trong họ này, đã rút khỏi liên hiệp năm 2004.

Vì người Báp-tít chỉ đếm người đã chịu báp-têm, con số của họ thấp hơn số người thật sự sinh hoạt, khi so với các giáo hội đếm cả trẻ em.

VITại Việt Nam

Theo lược sử của Giáo hội Báp-tít Việt Nam, giáo sĩ Herman Hayes và phu nhân thuộc Hội Truyền giáo Báp-tít Nam phương Hoa Kỳ tới Việt Nam năm 1959, mở lớp tiếng Anh, phát tài liệu và mở trường thần học. Năm 1962, Hội thánh Báp-tít Ân Điển được lập tại Sài Gòn. Sau năm 1975, phần lớn cơ sở ngưng hoạt động. Hiện có hai tổ chức Báp-tít được Nhà nước công nhận, hoạt động song song và không trực thuộc nhau.

Cả hai tổ chức đều ghi nguồn gốc từ công việc truyền giáo Báp-tít Nam phương năm 1959. Theo báo VietnamPlus ngày 27 tháng 12 năm 2023, Tổng hội Báp-tít Việt Nam, lúc ấy có hơn 7.000 tín hữu, được chấp thuận lập Viện Thần học Báp-tít Việt Nam, cơ sở đào tạo thứ ba của đạo Tin Lành đang hoạt động trong nước.

VIIBiểu Tượng Của Nhánh

Nhánh này chưa có biểu tượng riêng được ghi nhận có nguồn, nên thư viện dùng biểu tượng chung của đạo.

VIIICác Nhánh Con

• Báp-tít Nam phương (Southern Baptist)
• Báp-tít Hoa Kỳ
• Báp-tít Tự do Ý chí
• Báp-tít Cải Cách

IXCác Nhánh Khác Của Tin Lành

Ngũ TuầnPentecostalismNhánh trẻ nhất và tăng nhanh nhất, nhấn mạnh các ơn của Đức Thánh Linh còn hoạt động hôm nay như nói tiếng lạ, chữa bệnh, nói tiên tri.Cải Cách Và Trưởng LãoReformed, PresbyterianĐi ra từ Zwingli ở Zurich và Calvin ở Genève.Anh GiáoAnglicanismTách khỏi quyền Rôma năm 1534 tại Anh, giữ chức giám mục và phụng vụ theo Sách Kinh nguyện chung.Giám LýMethodismSinh ra từ phong trào của John Wesley trong lòng Anh giáo thế kỷ 18, thành hội thánh riêng sau năm 1791.LutherLutherische KircheNhánh đầu tiên, khởi từ Martin Luther năm 1517, bản tuyên tín nền là Augsburg 1530.Báp-títBaptistsKhởi từ John Smyth ở Amsterdam năm 1609.Dùng biểu tượng chung của đạoCơ Đốc Phục LâmSeventh-day Adventist ChurchHình thành tại Hoa Kỳ thế kỷ 19 từ phong trào chờ Chúa trở lại.Liên Hiệp Phúc Âm (CMA)Christian and Missionary AllianceDo mục sư A.Anabaptist Và Men-nô-naiAnabaptism, MennonitesKhởi ở Zurich ngày 21 tháng 1 năm 1525.

XNguồn Tham Khảo

Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.

1. Baptist World Alliance, Wikipedia
2. Hội đồng Đại kết Thế giới, Baptist World Alliance
3. Britannica, Baptist
4. Ban Tôn giáo Chính phủ, Tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam (2023)
5. Báo Nhân Dân, Trao quyết định công nhận Tổng hội Báp Tít Việt Nam (Ân điển, Nam phương)
6. Giáo hội Báp-tít Việt Nam, Lược sử
7. VietnamPlus, Lễ đón nhận quyết định thành lập Viện Thần học Báp tít Việt Nam

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp