Liên Hiệp Phúc Âm (CMA): Phúc Âm Tứ Giềng Và Nhánh Đã Đem Tin Lành Vào Việt Nam

ITổng Quan

Xét trên thế giới, đây là một họ hội thánh vừa phải, không lớn như Baptist hay Ngũ Tuần. Nhưng với Việt Nam, CMA có một vị trí riêng: đây là hội truyền giáo đã lập cơ sở Tin Lành thường trực đầu tiên trên đất Việt năm 1911, và hai tổ chức Tin Lành lớn nhất trong nước hiện nay đều đi ra từ công việc ấy.

Nét dễ nhận nhất của CMA là bản tóm lược niềm tin gọi là Phúc Âm Tứ Giềng, tức bốn điều về Chúa Giê-xu: Đấng Cứu Rỗi, Đấng Thánh Hóa, Đấng Chữa Lành và Vua Sắp Đến. Bốn điều ấy cũng là bốn vật trên giáo hiệu của Hội thánh Tin Lành Việt Nam.

IILịch Sử Hình Thành

Người lập CMA là Albert Benjamin Simpson, một mục sư Trưởng Lão gốc Canada. Năm 1887 ông lập hai tổ chức song song: một hội để nuôi đời sống tâm linh của tín hữu các hệ phái, và một hội để gửi giáo sĩ ra nước ngoài. Năm 1897 hai hội nhập làm một, thành Christian and Missionary Alliance.

Ban đầu CMA tự coi mình là một liên hiệp truyền giáo xuyên hệ phái, chứ không muốn làm một hệ phái mới. Qua thế kỷ 20, các hội thánh CMA ở Bắc Mỹ dần có đủ cơ cấu của một hệ phái. Ở hải ngoại, chủ trương của hội là lập hội thánh bản xứ tự trị, tự lo tài chính và tự truyền giảng. Năm 1975 các hội thánh ấy họp lại trong Liên hiệp Thế giới của CMA, tên tiếng Anh là Alliance World Fellowship.

• 1887A. B. Simpson lập hai hội
  Một hội nuôi đời sống tâm linh, một hội gửi giáo sĩ ra nước ngoài, cùng đặt ở New York.
• 1897Hợp nhất thành CMA
  Hai hội nhập làm một, lấy tên Christian and Missionary Alliance.
• 1911Tới Đà Nẵng
  Giáo sĩ R. A. Jaffray cùng P. M. Hosler và G. L. Hughes lập cơ sở tại Tourane, nay là Đà Nẵng.
• 1927Đại hội đồng đầu tiên
  Các hội thánh tại Việt Nam họp ở Đà Nẵng, lập tổ chức chung, về sau mang tên Hội thánh Tin Lành Việt Nam.
• 1975Liên hiệp Thế giới của CMA
  Các hội thánh quốc gia gốc CMA lập diễn đàn chung, không có quyền cai quản thành viên.

IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng

Về căn bản, CMA đứng chung nền với khối Tin Lành Phúc Âm: Kinh Thánh là thẩm quyền tối hậu, con người được cứu nhờ ân điển qua đức tin nơi Chúa Giê-xu, và mỗi tín hữu có bổn phận làm chứng. CMA nhận tín điều Ba Ngôi và các bản tín điều cổ.

Vế Đấng Chữa Lành làm CMA gần với Ngũ Tuần ở một điểm, nhưng hai bên khác nhau rõ. CMA không dạy rằng nói tiếng lạ là dấu hiệu bắt buộc của việc được đầy dẫy Thánh Linh. Câu quen trích trong giới CMA là không tìm kiếm, cũng không ngăn cấm.

Về nghi lễ, CMA làm báp-têm cho người đã tự tin nhận, thường bằng cách dìm mình, và giữ tiệc thánh như một lễ tưởng niệm.

IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống

Một buổi nhóm Chủ Nhật trong hội thánh gốc CMA thường gồm hát thánh ca, cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, giảng luận và dâng hiến.

Việc truyền giáo là trọng tâm từ ngày lập hội. Các hội thánh gốc CMA thường có ngày dâng hiến riêng cho truyền giáo, và nuôi các trường Kinh Thánh để đào tạo người phục vụ. Ở Việt Nam, trường Kinh Thánh đầu tiên mở tại Đà Nẵng năm 1921 theo tư liệu của Hội thánh Tin Lành Việt Nam.

VTổ Chức Và Phân Bố

Tại Hoa Kỳ, CMA có đại hội đồng họp định kỳ và văn phòng quốc gia. Trên thế giới, mỗi hội thánh quốc gia gốc CMA là một tổ chức tự trị. Liên hiệp Thế giới của CMA chỉ là diễn đàn hiệp thông, không có quyền ra lệnh.

Theo số liệu của Liên hiệp Thế giới được Wikipedia tiếng Anh dẫn, năm 2024 các hội thánh thành viên có khoảng 6,7 triệu người trong 24.000 hội thánh ở 88 nước.

VITại Việt Nam

Theo tư liệu của Hội thánh Tin Lành Việt Nam, ngày 25 tháng 5 năm 1911 giáo sĩ R. A. Jaffray cùng hai giáo sĩ Paul M. Hosler và G. Lloyd Hughes tới Tourane, mua hai lô đất số 66 và 67 để làm cơ sở đầu tiên. Năm 1927, đại hội đồng đầu tiên họp tại Đà Nẵng lập tổ chức chung cho các hội thánh.

Về việc tổ chức tách làm hai, các nguồn ghi không giống nhau. Có tài liệu đặt mốc sau Hiệp định Genève năm 1954, có cách ghi gắn với giai đoạn sau năm 1975. Hai cách ghi đều nhận rằng nay đây là hai tổ chức riêng, mỗi bên có hiến chương, ban trị sự và đại hội đồng riêng.

Tên của Hội thánh Tin Lành Liên hiệp Truyền giáo Việt Nam, được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động năm 2018 theo Ban Tôn giáo Chính phủ, gợi tên CMA. Thư viện chưa tìm được văn bản xác nhận quan hệ giữa tổ chức này với CMA nên không xếp vào nhánh.

VIIBiểu Tượng Của Nhánh

Giáo hiệu Hội thánh Tin Lành Việt Nam

Giáo hiệu HTTLVN

VIIICác Nhánh Con

• Hội thánh Tin Lành Việt Nam (miền Bắc)
• Hội thánh Tin Lành Việt Nam (miền Nam)

IXCác Nhánh Khác Của Tin Lành

Ngũ TuầnPentecostalismNhánh trẻ nhất và tăng nhanh nhất, nhấn mạnh các ơn của Đức Thánh Linh còn hoạt động hôm nay như nói tiếng lạ, chữa bệnh, nói tiên tri.Cải Cách Và Trưởng LãoReformed, PresbyterianĐi ra từ Zwingli ở Zurich và Calvin ở Genève.Anh GiáoAnglicanismTách khỏi quyền Rôma năm 1534 tại Anh, giữ chức giám mục và phụng vụ theo Sách Kinh nguyện chung.Giám LýMethodismSinh ra từ phong trào của John Wesley trong lòng Anh giáo thế kỷ 18, thành hội thánh riêng sau năm 1791.LutherLutherische KircheNhánh đầu tiên, khởi từ Martin Luther năm 1517, bản tuyên tín nền là Augsburg 1530.Báp-títBaptistsKhởi từ John Smyth ở Amsterdam năm 1609.Dùng biểu tượng chung của đạoCơ Đốc Phục LâmSeventh-day Adventist ChurchHình thành tại Hoa Kỳ thế kỷ 19 từ phong trào chờ Chúa trở lại.Liên Hiệp Phúc Âm (CMA)Christian and Missionary AllianceDo mục sư A.Anabaptist Và Men-nô-naiAnabaptism, MennonitesKhởi ở Zurich ngày 21 tháng 1 năm 1525.

XNguồn Tham Khảo

Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.

1. Alliance World Fellowship, Wikipedia
2. CMA, Our Faith and Mission
3. Ban Tôn giáo Chính phủ, Tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam (2023)
4. Hội thánh Tin Lành Việt Nam, hiến chương và giáo hiệu

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp