ITổng Quan
Long Môn Phái là dòng lớn nhất trong bảy dòng của Toàn Chân Đạo, và theo Wikipedia là nhánh Đạo Giáo lớn nhất còn tồn tại. Dòng này tôn Khưu Xử Cơ, một trong bảy đệ tử lớn của Vương Trùng Dương, làm tổ. Trung tâm là Bạch Vân Quán ở Bắc Kinh.
Người tu Long Môn là đạo sĩ xuất gia theo quy củ Toàn Chân: độc thân, ăn chay, giữ giới, sống ở tùng lâm. Nét riêng dễ thấy nhất là cách đặt đạo danh. Mỗi đời đạo sĩ mang một chữ theo thứ tự của bài phái thi một trăm chữ, mở đầu bằng hai câu 道德通玄靜 真常守太清, đọc là Đạo Đức Thông Huyền Tĩnh, Chân Thường Thủ Thái Thanh.
IILịch Sử Hình Thành
Tên Long Môn lấy từ núi Long Môn ở vùng Bảo Kê, Thiểm Tây, nơi Khưu Xử Cơ tu từ năm 1180. Theo truyền thống, dòng truyền từ ông qua nhiều đời, phần lớn là truyền riêng một thầy một trò, cho tới đời thứ bảy là Vương Thường Nguyệt.
Vương Thường Nguyệt làm trụ trì Bạch Vân Quán và năm 1656 mở đàn truyền giới công khai đầu tiên theo lối tam đàn đại giới. Ông soạn các bộ giới văn và bộ Long Môn Tâm Pháp. Sau ông, Long Môn thành dòng chiếm ưu thế trong Toàn Chân suốt đời Thanh. Ở phương nam, đạo sĩ đời thứ 11 là Mẫn Nhất Đắc, sống từ năm 1758 tới 1836, soạn bộ Kim Cái Tâm Đăng ghi phả hệ dòng Long Môn ở núi Kim Cái, Chiết Giang.
- 1180Khưu Xử Cơ tu ở núi Long MônNơi dòng lấy tên.
- 1513Dấu chữ Thủ trong đạo danhỞ Tu Chân Cung, Sơn Đông đã có đạo sĩ đời chữ Thủ, theo khảo cứu của Trương Quảng Bảo.
- 1656Đàn giới Bạch Vân QuánVương Thường Nguyệt mở đàn truyền giới công khai, khởi đầu thời phục hưng.
- 1758 tới 1836Mẫn Nhất ĐắcSoạn Kim Cái Tâm Đăng, định phả hệ dòng Long Môn phương nam.
- 1800 tới 192731 đàn giớiBạch Vân Quán độ khoảng 5.465 đạo sĩ, theo luận văn của Yue Wang năm 2017.
Giới nghiên cứu còn bàn về gốc của dòng. Trương Quảng Bảo, trong bài đăng trên trang daoisms.com.cn, cho rằng hai mươi chữ đầu của bài phái thi thành hình đầu đời Minh, khoảng sau niên hiệu Tuyên Đức, và nói rõ đó chỉ là suy đoán. Luận văn năm 2017 của Yue Wang tại Đại học Saskatchewan cho rằng phả hệ nối liền từ Khưu Xử Cơ có thể là một câu chuyện chính danh được dựng vào cuối thời quân chủ, và phả hệ dòng bắc lại được soạn ra trong các nhóm phương nam.
IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng
Về giáo lý, Long Môn chia với Toàn Chân nền chung: tam giáo hợp nhất, nội đan, tính mệnh song tu. Điểm Long Môn nhấn mạnh là giới luật. Theo hệ thống của Vương Thường Nguyệt, người tu đi qua ba bậc giới.
- Sơ Chân Giới. Giới căn bản cho người mới vào.
- Trung Cực Giới. Giới bậc giữa, rộng và chặt hơn.
- Thiên Tiên Đại Giới. Bậc cao nhất, hướng tới tâm địa của người đã thành đạo.
Tới cuối thời quân chủ, ba bậc thường được truyền liền trong một đàn.
Người Long Môn xem giới là nền của mọi phép tu. Không giữ giới thì nội đan chỉ là kỹ thuật. Giữ giới để tâm yên, tâm yên thì khí mới thuận, khí thuận thì mới luyện được.
Nhiều người nghĩ Long Môn là một phái riêng tách khỏi Toàn Chân. Thực ra Long Môn là một dòng bên trong Toàn Chân, cùng giới luật, cùng đời sống tùng lâm. Chữ phái ở đây chỉ một dòng truyền thừa chứ không phải một giáo hội khác.
IVTu Tập Và Đời Sống
Đạo sĩ Long Môn sống theo quy củ tùng lâm: khóa tụng sáng chiều, lao động, học kinh, tĩnh tọa. Khi bái sư, người học nhận một đạo danh có chữ đầu lấy theo bài phái thi. Vương Thường Nguyệt mang chữ Thường nên ông ở đời thứ bảy. Nhờ vậy các đạo sĩ ở những cung quán xa nhau vẫn nhận ra thứ bậc của nhau.
Việc thụ giới diễn ra tại các tùng lâm thập phương có quyền mở đàn, trong đó Bạch Vân Quán là nơi quan trọng nhất. Ở Hồng Kông, các quán Long Môn như Thanh Tùng Quán và Phùng Doanh Tiên Quán kết hợp đời tu với việc từ thiện và giữ nghi lễ cho cộng đồng.
VTổ Chức Và Phân Bố
Long Môn không có một bộ máy riêng tách khỏi Toàn Chân. Ở đại lục, các cung quán Long Môn sinh hoạt trong Hiệp hội Đạo giáo Trung Quốc, trụ sở tại Bạch Vân Quán. Dòng có nhiều chi nhánh mang tên núi hay tên người khai chi, như dòng Kim Cái ở Chiết Giang. Ngoài Trung Hoa, từ nửa sau thế kỷ 20 có nhiều trung tâm ở châu Âu và Bắc Mỹ nhận truyền thừa Long Môn, phần lớn dạy nội đan và khí công cho người phương Tây.
Khảo cứu của Trương Quảng Bảo cho thấy các dòng Long Môn ở nhiều địa phương có gốc truyền thừa riêng, không nhất thiết đi ra từ Vương Thường Nguyệt. Thư viện chưa tìm được số liệu đáng tin về số đạo sĩ Long Môn.
VITại Việt Nam
Chưa có cộng đồng Long Môn đáng kể nào được ghi nhận ở Việt Nam. Khánh Vân Nam Viện ở Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh được Wikipedia tiếng Anh ghi là do đạo sĩ Toàn Chân người Quảng Đông vận hành, nhưng thư viện chưa tìm được nguồn xác nhận đạo viện này thuộc dòng Long Môn.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Bài phái thi một trăm chữ
百字派詩, mở đầu 道德通玄靜 真常守太清
VIIICác Nhánh Khác Của Đạo Giáo
Chính Nhất Đạo正一道Nối từ Thiên Sư Đạo của Trương Đạo Lăng năm 142.
Toàn Chân Đạo全真道Do Vương Trùng Dương lập năm 1167 ở Sơn Đông.Dùng biểu tượng chung của đạoLong Môn Phái龍門派Dòng lớn nhất của Toàn Chân, tôn Khưu Xử Cơ làm tổ, trung tâm là Bạch Vân Quán.Thượng Thanh Phái上清派 茅山Hình thành từ các bản kinh Dương Hy chép khoảng 364 tới 370, bà Ngụy Hoa Tồn được tôn làm tổ.Dùng biểu tượng chung của đạo
Linh Bảo Phái靈寶派Khởi khoảng năm 400 từ kinh Linh Bảo do Cát Sào Phủ soạn trong các năm 397 tới 402.
Võ Đang Phái武當派Gắn với núi Võ Đang ở Hồ Bắc và tín ngưỡng Chân Vũ, tức Huyền Vũ.Tịnh Minh Đạo淨明道, đủ tên 淨明忠孝道Tôn Hứa Tốn đời Tấn làm tổ, lập thành phái đời Nam Tống.Dùng biểu tượng chung của đạoĐạo Giáo Tại Việt NamĐạo quán, thầy pháp và tín ngưỡng chịu ảnh hưởng Đạo GiáoKhông phải một phái mà là dạng tồn tại của Đạo Giáo ở Việt Nam.Dùng biểu tượng chung của đạoIXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
?Hỏi Đáp Nhanh
Long Môn Phái là gì
Là dòng lớn nhất trong bảy dòng của Toàn Chân Đạo, tôn Khưu Xử Cơ làm tổ và lấy Bạch Vân Quán ở Bắc Kinh làm trung tâm. Đạo sĩ Long Môn xuất gia, giữ giới và sống ở tùng lâm.
Bài phái thi Long Môn là gì
Là bài thơ một trăm chữ dùng để đặt đạo danh theo đời. Mở đầu là 道德通玄靜 真常守太清. Đạo sĩ đời thứ nhất mang chữ Đạo, đời thứ hai mang chữ Đức, cứ thế nối tiếp.
Vương Thường Nguyệt là ai
Là đạo sĩ đời thứ bảy của Long Môn, trụ trì Bạch Vân Quán. Năm 1656 ông mở đàn truyền giới công khai và soạn các bộ giới văn, nên được xem là người phục hưng Long Môn.
Long Môn Phái có thật sự do Khưu Xử Cơ lập không
Truyền thống nói vậy. Một số nhà nghiên cứu cho rằng dòng thành hình rõ vào đời Minh và phả hệ nối từ Khưu Xử Cơ được dựng lại về sau. Vấn đề vẫn đang được bàn.