ITổng Quan
Linh Bảo nghĩa là báu vật linh thiêng. Đây là tên một kinh hệ Đạo Giáo ra đời khoảng năm 400 ở miền nam Trung Hoa, và là tên phái hình thành quanh kinh hệ ấy. Cùng thời với Thượng Thanh nhưng đi hướng khác: Thượng Thanh trọng thiền quán cá nhân, Linh Bảo trọng nghi lễ cộng đồng và việc cứu độ.
Linh Bảo là dòng Đạo Giáo đầu tiên nhận vào nhiều ý niệm Phật Giáo như luân hồi và cứu độ muôn loài. Phái không còn tồn tại như một tổ chức riêng, nhưng bộ khung nghi lễ mà nó dựng nên vẫn là nền của nghi lễ Đạo Giáo ngày nay.
IILịch Sử Hình Thành
Kinh Linh Bảo được Cát Sào Phủ soạn trong các năm 397 tới 402. Ông nói kinh được truyền xuống từ Cát Huyền, sống từ năm 164 tới 244, là ông chú họ của nhà luyện đan Cát Hồng. Giới nghiên cứu cho rằng việc gán kinh cho Cát Huyền là để kinh có vẻ cổ và có uy tín. Sau khi Cát Sào Phủ trao kinh cho đệ tử, kinh lan rất nhanh.
Người đặt nền cho phái là Lục Tu Tĩnh, sống từ năm 406 tới 477. Năm 471 ông lập mục lục toàn bộ kinh Linh Bảo, gồm 34 bản, sau mất ba, và chỉnh lý, chuẩn hóa nghi lễ. Ông cũng là người đầu tiên chia kinh Đạo Giáo thành ba động, cách chia về sau thành khung của bộ Đạo Tạng.
- 397 tới 402Cát Sào Phủ soạn kinh Linh BảoTrong đó có Ngũ Phù Kinh, khung của cả kinh hệ.
- 471Lục Tu Tĩnh lập mục lụcGhi 34 bản kinh và chuẩn hóa nghi lễ.
- Thế kỷ 5 tới 7Thời thịnhLinh Bảo phát triển khoảng hai thế kỷ, tới đời Đường thì Thượng Thanh chiếm ưu thế.
- Từ đời Đường về sauHòa vào dòng lớnLinh Bảo nhập dần vào Thượng Thanh và Chính Nhất.
IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng
Kinh Linh Bảo được các nhà nghiên cứu gọi là kinh lai Phật Đạo. Kinh dùng nhiều thuật ngữ Phật Giáo, phiên âm tên thần và tên cõi trời theo lối phiên âm tiếng Phạn, và nhận vào vũ trụ quan Phật Giáo.
- Năm đường tái sinh. Trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục.
- Mười phương và ba mươi hai tầng trời chia trong ba cõi.
- Cứu độ muôn người. Cứu độ không dành riêng cho người tu mà mở ra cho mọi người, kể cả vong linh.
- Ngũ Phù. Năm lá phù ứng năm phương, là khung của cả kinh hệ.
Dù nhận ý luân hồi, người tu Linh Bảo vẫn theo đuổi đường thành tiên cổ truyền của Đạo Giáo, như hấp thụ tinh khí mặt trời mặt trăng và dùng phù. Hai lớp ý niệm đi song song chứ không loại nhau.
IVNghi Lễ Trai Đàn
Nghi lễ Linh Bảo thời đầu là việc tu riêng trong nhà. Về sau, khi có đội ngũ đạo sĩ chuyên nghiệp, trọng tâm chuyển sang lễ cho cả cộng đồng. Lục Tu Tĩnh định ra các loại trai đàn.
- Kim Lục Trai. Cầu cho quốc thái, tránh thiên tai.
- Hoàng Lục Trai. Cầu siêu cho người chết được yên nghỉ.
- Ngọc Lục Trai. Cầu cứu độ muôn người, nghi thức nay đã thất truyền.
Các đàn lễ ấy có tính sân khấu rõ: có nhạc, có vũ bộ, có tụng xướng, và theo quan niệm của phái thì diễn ra cùng lúc trên nhiều tầng thiêng.
Người xem đàn cầu siêu ở cung quán thường nghĩ đó là nghi lễ Phật Giáo vì thấy ý cứu độ vong linh. Thực ra phần lớn khung trai đàn Đạo Giáo ngày nay đi ra từ Linh Bảo, dù Linh Bảo từng mượn nhiều ý của Phật Giáo.
VTổ Chức Và Di Sản
Linh Bảo không còn tổ chức riêng. Theo Wikipedia, di sản của phái thấy ở ba chỗ. Thứ nhất, nghi lễ Đạo Giáo hiện nay dựa trên bộ khung nghi lễ Linh Bảo. Thứ hai, cách chia Đạo Tạng thành ba động là Động Chân, Động Huyền, Động Thần phản ánh cách xếp kinh của Linh Bảo. Thứ ba, ở miền bắc Trung Quốc, giới thầy âm dương làm lễ tang là đạo sĩ Chính Nhất theo kinh truyền Linh Bảo. Sự dung hợp Phật Đạo của Linh Bảo cũng góp phần giúp Phật Giáo thấm sâu vào xã hội Trung Hoa.
VITại Việt Nam
Chưa có tổ chức hay cộng đồng nào mang danh Linh Bảo được ghi nhận ở Việt Nam. Các đàn cầu siêu rằm tháng Bảy ở đạo quán người Hoa có thể mang dấu nghi thức Linh Bảo theo lẽ chung của nghi lễ Đạo Giáo, nhưng thư viện chưa tìm được nguồn khảo cụ thể về điều này.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Linh Bảo Ngũ Phù
靈寶五符
VIIICác Nhánh Khác Của Đạo Giáo
Chính Nhất Đạo正一道Nối từ Thiên Sư Đạo của Trương Đạo Lăng năm 142.
Toàn Chân Đạo全真道Do Vương Trùng Dương lập năm 1167 ở Sơn Đông.Dùng biểu tượng chung của đạo
Long Môn Phái龍門派Dòng lớn nhất của Toàn Chân, tôn Khưu Xử Cơ làm tổ, trung tâm là Bạch Vân Quán.Thượng Thanh Phái上清派 茅山Hình thành từ các bản kinh Dương Hy chép khoảng 364 tới 370, bà Ngụy Hoa Tồn được tôn làm tổ.Dùng biểu tượng chung của đạoLinh Bảo Phái靈寶派Khởi khoảng năm 400 từ kinh Linh Bảo do Cát Sào Phủ soạn trong các năm 397 tới 402.
Võ Đang Phái武當派Gắn với núi Võ Đang ở Hồ Bắc và tín ngưỡng Chân Vũ, tức Huyền Vũ.Tịnh Minh Đạo淨明道, đủ tên 淨明忠孝道Tôn Hứa Tốn đời Tấn làm tổ, lập thành phái đời Nam Tống.Dùng biểu tượng chung của đạoĐạo Giáo Tại Việt NamĐạo quán, thầy pháp và tín ngưỡng chịu ảnh hưởng Đạo GiáoKhông phải một phái mà là dạng tồn tại của Đạo Giáo ở Việt Nam.Dùng biểu tượng chung của đạoIXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
?Hỏi Đáp Nhanh
Linh Bảo Phái là gì
Là dòng Đạo Giáo hình thành quanh kinh Linh Bảo do Cát Sào Phủ soạn khoảng năm 400. Phái nổi bật về nghi lễ cộng đồng và ý cứu độ muôn người, và nhận vào nhiều ý niệm Phật Giáo.
Lục Tu Tĩnh làm gì cho Linh Bảo
Năm 471 ông lập mục lục kinh Linh Bảo gồm 34 bản và chuẩn hóa nghi lễ. Ông cũng chia kinh Đạo Giáo thành ba động, khung về sau của bộ Đạo Tạng.
Linh Bảo Phái còn không
Không còn là phái độc lập. Từ đời Đường về sau, Linh Bảo nhập vào Thượng Thanh và Chính Nhất. Nhưng nghi lễ trai đàn của Đạo Giáo ngày nay vẫn dựa trên khung Linh Bảo.