ITổng Quan
Trang này không nói về một phái mà về dạng tồn tại của Đạo Giáo ở Việt Nam. Đạo Giáo vào nước ta rất sớm, từng có cung quán do triều đình dựng, từng được đưa vào khoa thi. Nhưng khác Phật Giáo, nó không dựng được giáo hội riêng. Nó tan vào tín ngưỡng dân gian, vào Đạo Mẫu, vào nghề thầy cúng và vào cả hệ thuật số mà người Việt dùng hằng ngày.
Ngày nay có thể thấy Đạo Giáo ở ba chỗ. Một là các đạo quán của cộng đồng người Hoa, rõ nhất là Khánh Vân Nam Viện ở Chợ Lớn. Hai là giới thầy pháp, thầy cúng hành nghề ở làng quê, trong đó có dòng Lư Sơn của người Hoa Phúc Kiến ở Châu Đốc. Ba là vô số tục lệ mà người làm không còn nhớ gốc Đạo Giáo: cúng sao giải hạn, ông Táo, bùa trấn trạch, gương bát quái.
IILịch Sử
Wikipedia tiếng Anh ghi Đạo Giáo vào Việt Nam từ thời Bắc thuộc thứ nhất. Thời tự chủ, triều Lý và Trần đối xử với Đạo Giáo khá trọng thị. Bài của Hoàng Thị Thu Hường và Phạm Minh Phương trên Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo số 12 năm 2021, dựa chủ yếu vào Đại Việt sử ký toàn thư, nêu nhiều mốc cụ thể.
- 1011Cung Thái ThanhLý Thái Tổ cho xây cung Thái Thanh.
- 1027Ban áo cho đạo sĩVua ban áo ngự cho Trần Tuệ Long, đạo sĩ ở quán Nam Đế.
- 1031Đạo sĩ được nhận ký lụcTriều đình chuẩn cho các đạo sĩ được nhận ký lục.
- 1102Ba quán mớiLý Nhân Tông cho dựng ba quán Khai Nguyên, Thái Dương, Bắc Đế.
- 1195Bắt đầu thi Tam giáoNgười đỗ được cho xuất thân. Năm 1247 đời Trần Thái Tông vẫn tiếp tục khoa thi này.
- 1302Hứa Tông Đạo sang Đại ViệtĐạo sĩ phương Bắc theo thuyền buôn sang, theo hầu Trần Nhật Duật. Sử chép phép phù thủy, đàn chay thịnh từ đó, dù các tác giả cho rằng mốc này có chỗ nhầm.
- Thập niên 1930Khánh Vân Nam ViệnCác đạo trưởng từ Khánh Vân Động ở Quảng Đông sang Sài Gòn, năm 1942 dời về chỗ hiện nay ở Quận 11.
Từ đời Lê trở đi, Nho Giáo lên làm hệ tư tưởng chính của triều đình, và Đạo Giáo lùi về đời sống dân gian. Đạo Giáo ở Việt Nam từ đó tồn tại chủ yếu qua đền quán, qua giới hành nghề cúng lễ và qua các tín ngưỡng bản địa vay mượn nó.
IIIBa Dạng Hiện Diện
- Đạo quán người Hoa. Theo bài của Dương Hoàng Hải Bình trên Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo số 1 năm 2018, Khánh Vân Nam Viện ở 269/2 Nguyễn Thị Nhỏ, Quận 11 là nơi duy nhất có hoạt động Đạo Giáo mang tính chính quy trong cộng đồng người Hoa. Đạo sĩ đều là người Hoa. Đạo viện thờ chung Nho, Đạo, Thích, lễ lớn nhất là lễ vía Lữ Tổ.
- Dòng Lư Sơn ở Châu Đốc. Wikipedia tiếng Anh ghi các thực hành của phái Lư Sơn trong cộng đồng người Hoa Phúc Kiến ở Châu Đốc. Lư Sơn là một dòng pháp sư dân gian ở Hoa Nam, gần với lối phù lục.
- Thầy pháp dân gian. Wikipedia tiếng Anh ghi phần lớn người hành đạo ngoài cộng đồng người Hoa là thầy pháp chứ không thuộc tổ chức tôn giáo nào. Họ dùng sớ chữ Hán, bùa và pháp khí theo lối Đạo Giáo, học theo lối truyền miệng và pha nhiều nguồn.
IVDấu Vết Trong Đời Sống
Bài chính của thư viện về Đạo Giáo liệt kê nhiều chỗ người Việt gặp Đạo Giáo mà không gọi tên. Trong nhà có ông Táo, ông Địa, Thần Tài, tục cúng sao giải hạn đầu năm. Ở đền quán có tên gọi quán như Trấn Vũ Quán, Bích Câu Đạo Quán. Rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy, rằm tháng Mười vốn là ba ngày Tam Nguyên của Đạo Giáo, dù nay nhiều người hiểu rằm tháng Bảy theo nghĩa Vu Lan của Phật Giáo.
Đạo Mẫu và Cao Đài đều chịu ảnh hưởng Đạo Giáo, theo Wikipedia tiếng Anh. Đạo Mẫu vay hệ thống phủ, sớ điệp, phù chú. Văn chương kẻ sĩ như Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm mang hơi Lão Trang. Toàn bộ hệ thuật số xem ngày, xem hướng, phong thủy đứng trên nền vũ trụ quan âm dương ngũ hành gắn với Đạo Giáo.
Người Việt hay dùng lẫn chữ đạo sĩ và thầy phù thủy. Đạo sĩ theo nghĩa chuẩn là người xuất gia hoặc thụ pháp trong một dòng Đạo Giáo, có thầy truyền, có pháp lục, có giới luật. Thầy phù thủy ở làng quê thường là người hành nghề tự do, học truyền miệng. Hai vai trò ấy không đồng nhất.
VVị Trí Pháp Lý
Theo số liệu công bố ngày 01/08/2025 tại lễ kỷ niệm bảy mươi năm ngành quản lý nhà nước về tôn giáo do Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức, Việt Nam công nhận 16 tôn giáo với 43 tổ chức tôn giáo, hơn 27,7 triệu tín đồ. Trong danh sách ấy không có Đạo Giáo. Khánh Vân Nam Viện sinh hoạt dưới sự quản lý của Phật giáo người Hoa thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam, theo Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo năm 2018. Đền Quán Thánh và Bích Câu Đạo Quán ở Hà Nội là di tích, không gắn với một tổ chức Đạo Giáo.
VINgày Nay
Đạo Giáo ở Việt Nam hôm nay không có giáo hội, không có số tín đồ, không có hàng ngũ đạo sĩ người Việt được đào tạo theo một dòng chính thức. Khánh Vân Nam Viện vẫn hoạt động, nổi tiếng về việc từ thiện. Theo bài năm 2018, đạo viện có phòng khám miễn phí tiếp khoảng một trăm bệnh nhân mỗi ngày, có nhà dưỡng lão và xây nhà tình thương. Theo báo Người Lao Động năm 2025, đạo viện hỗ trợ hơn hai mươi nghìn người mỗi năm qua phòng khám miễn phí và các ca mổ tim cho trẻ nghèo.
Trong khi đó, những thực hành gốc Đạo Giáo như xem ngày, cúng sao, phong thủy vẫn phổ biến, qua sách, mạng xã hội và dịch vụ tư vấn. Người làm những việc ấy hiếm khi tự nhận là theo Đạo Giáo. Đó có lẽ là nét đặc trưng nhất của Đạo Giáo trên đất Việt: ảnh hưởng rộng, danh xưng mờ.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Nhánh này chưa có biểu tượng riêng được ghi nhận có nguồn, nên thư viện dùng biểu tượng chung của đạo.
VIIICác Nhánh Con
- Đạo quán người Hoa
- Lư Sơn phái ở Châu Đốc
- Thầy pháp dân gian
IXCác Nhánh Khác Của Đạo Giáo
Chính Nhất Đạo正一道Nối từ Thiên Sư Đạo của Trương Đạo Lăng năm 142.Toàn Chân Đạo全真道Do Vương Trùng Dương lập năm 1167 ở Sơn Đông.Dùng biểu tượng chung của đạo
Long Môn Phái龍門派Dòng lớn nhất của Toàn Chân, tôn Khưu Xử Cơ làm tổ, trung tâm là Bạch Vân Quán.Thượng Thanh Phái上清派 茅山Hình thành từ các bản kinh Dương Hy chép khoảng 364 tới 370, bà Ngụy Hoa Tồn được tôn làm tổ.Dùng biểu tượng chung của đạo
Linh Bảo Phái靈寶派Khởi khoảng năm 400 từ kinh Linh Bảo do Cát Sào Phủ soạn trong các năm 397 tới 402.
Võ Đang Phái武當派Gắn với núi Võ Đang ở Hồ Bắc và tín ngưỡng Chân Vũ, tức Huyền Vũ.Tịnh Minh Đạo淨明道, đủ tên 淨明忠孝道Tôn Hứa Tốn đời Tấn làm tổ, lập thành phái đời Nam Tống.Dùng biểu tượng chung của đạoĐạo Giáo Tại Việt NamĐạo quán, thầy pháp và tín ngưỡng chịu ảnh hưởng Đạo GiáoKhông phải một phái mà là dạng tồn tại của Đạo Giáo ở Việt Nam.Dùng biểu tượng chung của đạoXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
- Wikipedia, Taoism in Vietnam
- Hoàng Thị Thu Hường, Phạm Minh Phương, Đạo giáo ở Việt Nam thời Lý, Trần qua một số tác phẩm Hán Nôm tiêu biểu, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo số 12 năm 2021
- Dương Hoàng Hải Bình, Đạo giáo trong cộng đồng người Hoa, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo số 1 năm 2018
- Người Lao Động, Khánh Vân Nam Viện: Hành trình gần 100 năm giữ hồn Đạo, 2025
- Vạn Đạo Đường, bài chính Đạo Giáo, mục Tại Việt Nam
?Hỏi Đáp Nhanh
Việt Nam có công nhận Đạo Giáo không
Không. Theo số liệu công bố ngày 01/08/2025, Việt Nam công nhận 16 tôn giáo và Đạo Giáo không nằm trong số đó. Đạo Giáo tồn tại qua đạo quán người Hoa, thầy pháp và tín ngưỡng dân gian.
Đạo quán lớn nhất ở Việt Nam là ở đâu
Là Khánh Vân Nam Viện ở 269/2 Nguyễn Thị Nhỏ, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh. Đạo viện có từ thập niên 1930, dời về chỗ hiện nay năm 1942, thờ chung Nho, Đạo, Thích.
Thời Lý Trần có Đạo Giáo không
Có. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1011 Lý Thái Tổ xây cung Thái Thanh, năm 1102 Lý Nhân Tông dựng ba quán, và năm 1195 bắt đầu thi Tam giáo gồm Nho, Phật, Đạo.
Thầy pháp có phải là đạo sĩ không
Không hẳn. Đạo sĩ theo nghĩa chuẩn là người thụ pháp trong một dòng Đạo Giáo, có giới luật. Thầy pháp ở làng quê Việt thường học truyền miệng và hành nghề tự do.