Đi tàu điện qua cầu Erasmus vượt dòng sông Nieuwe Maas xuống bờ nam thành phố cảng Rotterdam, khi đến nút giao đường sắt và kênh nước tại khu Feijenoord gần sân vận động De Kuip, quý vị sẽ thấy hai ngọn tháp đá mảnh mai màu cát vàng vươn thẳng lên bầu trời ở độ cao 50 mét. Giữa hai ngọn tháp có chóp lưỡi liềm mạ vàng ấy là một mái vòm đồng xanh xám cao 25 mét, soi bóng xuống mặt nước hồ đào dọc theo đại lộ Colosseumweg và khoảng sân lát đá rộng mở của quảng trường Vredesplein.
Công trình bề thế ấy là Đền thờ Hồi Giáo Essalam (Essalammoskee), một trong những đại thánh đường Hồi giáo lớn và nổi bật nhất tại Vương quốc Hà Lan cũng như khu vực Tây Âu. Được khởi dựng từ năm 2003 và chính thức mở cửa đón tín đồ vào ngày 17 tháng 12 năm 2010 theo bản vẽ của kiến trúc sư người Hà Lan Wilfried van Winden, ngôi thánh đường dung hòa truyền thống kiến trúc Mamluk thế kỷ 15 tại Cairo và nghệ thuật chạm khắc Maroc với tư duy tổ chức không gian nhiều tầng đặc trưng của đô thị Hà Lan hiện đại.
IÝ Nghĩa Danh Hiệu Essalam Trên Quảng Trường Hòa Bình Và Đời Sống Tín Ngưỡng Tại Rotterdam
Danh hiệu Essalam (phiên âm từ chữ Ả Rập As-Salam) mang ý nghĩa là Hòa Bình hay Sự Bình An, đồng thời cũng là một trong chín mươi chín Hồng danh tuyệt mỹ của Thượng Đế (Allah) trong kinh điển Hồi giáo, hàm ý Đấng ban phát sự an hòa và che chở cho muôn loài. Khi chính quyền đô thị Rotterdam quy hoạch lại khu vực giao lộ giữa hai phường Feijenoord và Hillesluis ở bờ nam thành phố, quảng trường trước mặt ngôi thánh đường đã được đặt tên chính thức là Vredesplein, trong tiếng Hà Lan cũng có nghĩa là Quảng trường Hòa Bình. Sự tương ứng trọn vẹn giữa tên gọi tiếng Ả Rập của ngôi thánh đường và tên gọi tiếng Hà Lan của quảng trường đô thị thể hiện ước vọng gắn kết hài hòa giữa cộng đồng tín hữu Hồi giáo với xã hội đa văn hóa tại thành phố cảng lớn nhất châu Âu.
Theo giáo nghĩa Hồi giáo chính thống (dòng Sunni, trường phái giáo luật Maliki phổ biến tại Bắc Phi và Maroc), ngôi thánh đường (masjid, nghĩa đen là nơi phủ phục lễ bái) trước hết là không gian thanh tịnh để cộng đoàn thực hiện năm thời lễ bái bắt buộc mỗi ngày (Salat) hướng về thánh thất Kaaba tại Makkah. Trong thần học Hồi giáo tuyệt đối độc thần (Tawhid), bên trong chánh điện hoàn toàn không có bất kỳ pho tượng hay tranh vẽ hình nhân nào. Vẻ đẹp tâm linh của không gian thờ phượng được biểu đạt thông qua ánh sáng tự nhiên chiếu từ vòm cao, nghệ thuật thư pháp Ả Rập khắc các câu kinh Qur'an, các mảng hoa văn hình học vô tận (arabesque) và vòm hốc tường Mihrab định vị hướng Qibla.
Bên cạnh chức năng lễ bái, Đền thờ Essalam còn được thiết kế theo mô hình trung tâm cộng đồng tổng hợp (Kulliye hay Medina), nơi giáo dục đạo đức, dạy ngôn ngữ Ả Rập, tổ chức từ thiện xã hội (Zakat và Sadaqah), hỗ trợ thanh thiếu niên và mở rộng đối thoại liên tôn với các cộng đồng tôn giáo bạn tại Rotterdam.
Sự ra đời của Đền thờ Hồi Giáo Essalam gắn liền với lịch sử định cư của cộng đồng người lao động gốc Maroc tại thành phố cảng Rotterdam từ nửa sau thế kỷ 20. Theo hồ sơ của dự án nghiên cứu kiến trúc Hồi giáo châu Âu Mosqpedia và sử liệu đô thị Rotterdam, cộng đồng tín hữu Essalam tại khu vực Feijenoord được thành lập lần đầu vào năm 1987. Ban đầu, giáo đoàn sinh hoạt trong một cơ sở cải tạo nhỏ hẹp trên phố cổ, không đủ sức chứa cho cộng đồng đã tăng lên tới khoảng 2.500 người vào cuối thập niên 1990, khiến vào mỗi trưa thứ Sáu hay các kỳ đại lễ Eid, nhiều tín đồ phải trải thảm cầu nguyện ngoài vỉa hè dưới mưa gió.
Năm 1999, Quỹ từ thiện Al Maktoum (trụ sở tại Dubai) đã cam kết tài trợ kinh phí cùng với nguồn đóng góp của cộng đồng địa phương để xây dựng một ngôi thánh đường mới khang trang tại quảng trường Vredesplein. Sau khi hoàn tất quy hoạch và cấp phép, công trình chính thức khởi công vào tháng 9 năm 2003 và khánh thành vào ngày 17 tháng 12 năm 2010, trở thành một điểm nhấn kiến trúc tiêu biểu của khu vực Nam Rotterdam.
Trong nhiều bài báo và cẩm nang du lịch quốc tế, Đền thờ Hồi Giáo Essalam thường được giới thiệu ngắn gọn là thánh đường Hồi giáo lớn nhất châu Âu hoặc lớn nhất Hà Lan. Các tài liệu kiến trúc học tại Hà Lan đã đính chính chi tiết này một cách chuẩn xác: tại khu vực Tây Âu, những đại thánh đường Hồi giáo ở Rome, Paris, Évry hay London có diện tích lớn hơn nhiều. Ngay tại Hà Lan, vào thời điểm khánh thành tháng 12 năm 2010, Essalam quả thực là thánh đường lớn nhất cả nước và giữ kỷ lục về hai ngọn tháp gọi lễ cao nhất Hà Lan (50 mét). Đến năm 2015, khi Thánh đường Ulu (Ulumoskee) tại Utrecht hoàn thành với diện tích sàn lớn hơn đôi chút, Essalam cùng với Ulu trở thành hai đại thánh đường Hồi giáo quy mô hàng đầu của Vương quốc Hà Lan.
IIHành Trình Kiến Tạo Thánh Đường Từ Năm 1987 Đến Năm 2010
Quá trình hình thành Đền thờ Hồi Giáo Essalam phản ánh bước chuyển mình lịch sử của kiến trúc Hồi giáo tại Hà Lan: từ những phòng cầu nguyện tạm bợ đặt trong các nhà kho, xưởng máy cũ hoặc nhà phố cải tạo (thường được gọi là moskeeën in oude panden) sang những công trình kiến trúc được thiết kế chuyên biệt, đàng hoàng và hài hòa với quy hoạch cảnh quan đô thị hiện đại, tiếp nối con đường mà Đền thờ Hồi Giáo Mobarak ở Den Haag từng khởi xướng từ năm 1955.
- 1987Thành lập hội đoàn thánh đường Essalam đầu tiênCộng đồng tín hữu Hồi giáo gốc Maroc sinh sống tại khu vực Feijenoord và Hillesluis ở bờ nam Rotterdam thành lập hiệp hội thánh đường Essalam để đáp ứng nhu cầu lễ bái và giáo dục tôn giáo thường nhật.
- 1999 đến 2001Hoạch định dự án và thiết kế kiến trúcTrước tình trạng cơ sở cũ quá tải đối với cộng đồng 2.500 tín đồ, dự án xây dựng thánh đường mới tại quảng trường Vredesplein được khởi động với sự bảo trợ tài chính của Quỹ Al Maktoum. Kiến trúc sư người Hà Lan Wilfried van Winden (thuộc hãng Molenaar & Van Winden architecten tại Delft) được chọn làm tổng công trình sư.
- Tháng 9 năm 2003Khởi công xây dựng tại quảng trường VredespleinLễ đặt viên đá đầu tiên và đóng cọc móng sâu xuống nền đất châu thổ bờ nam Rotterdam được tiến hành vào tháng 9 năm 2003, mở đầu giai đoạn thi công kết cấu bê tông cốt thép và ốp đá tự nhiên.
- 2006 đến 2009Hoàn thiện mái vòm 25 mét và hai tháp minaret 50 métKhối mái vòm trung tâm cùng hai ngọn tháp gọi lễ cao 50 mét vươn lên trên đường chân trời khu Feijenoord. Các nghệ nhân thủ công lành nghề từ Maroc được mời sang Rotterdam để trực tiếp chạm khắc thạch cao, gỗ tuyết tùng và lắp ghép gạch men truyền thống trong nội thất.
- 17 tháng 12 năm 2010Khánh thành trọng thể Đền thờ Hồi Giáo EssalamNgôi thánh đường chính thức khánh thành và đi vào hoạt động ngày 17 tháng 12 năm 2010, đúng vào dịp lễ thứ Sáu hàng tuần, cung cấp không gian cầu nguyện và sinh hoạt văn hóa rộng 2.600 mét vuông cho hơn 1.500 tín đồ cùng lúc.
- 2011 đến nayTrung tâm sinh hoạt đa sắc tộc và đối thoại cộng đồngBên cạnh cộng đồng gốc Maroc, thánh đường đón tiếp đông đảo tín hữu gốc Thổ Nhĩ Kỳ, Suriname, Somalia, Indonesia, Pakistan và người Hà Lan cải đạo, đồng thời thường xuyên mở cửa đón học sinh, sinh viên và du khách tham quan tìm hiểu văn hóa Hồi giáo.
Theo chuyên trang kiến trúc Hà Lan Architectuurgids và hồ sơ Mosqpedia, bản thiết kế của kiến trúc sư Wilfried van Winden cho Đền thờ Essalam đã tạo nên một cuộc thảo luận học thuật thú vị trong giới kiến trúc châu Âu đầu thế kỷ 21. Van Winden đề xuất khái niệm Tân truyền thống kết hợp hòa nhập (Fusion architecture): ông lập luận rằng trong một đô thị hiện đại gồm toàn các khối nhà hình hộp kính và thép của Rotterdam, việc sử dụng ngôn ngữ hình học Hồi giáo kinh điển (mái vòm bán cầu, tháp minaret thanh mảnh, vòm nhọn Mamluk) nhưng được tiết chế tỷ lệ và ốp bằng đá tự nhiên cắt phẳng theo kỹ thuật xây dựng Hà Lan chính là cách giúp ngôi thánh đường vừa giữ được linh hồn thiêng liêng quen thuộc với tín đồ, vừa đóng góp một điểm nhấn thẩm mỹ rõ ràng cho không gian công cộng.
IIICấu Trúc Ba Khối Vòm Kiểu Mamluk, Hai Tháp 50 Mét Và Không Gian Ba Tầng Sáng
Nhìn từ bên ngoài, Đền thờ Hồi Giáo Essalam được kiến tạo trên một khu đất chân đế rộng khoảng 800 mét vuông nhưng phát triển theo chiều đứng thành một tổ hợp kiến trúc tổng diện tích sàn 2.600 mét vuông. Kiến trúc sư Wilfried van Winden đã lấy cảm hứng chủ đạo từ kiến trúc Mamluk thế kỷ 15 tại Cairo (Ai Cập) và cấu trúc thánh đường Medina cổ điển. Toàn bộ khối công trình được cấu thành từ ba không gian lồng ghép nối tiếp nhau theo trục từ Tây sang Đông Nam, mỗi không gian đều được đội một mái vòm riêng: ngoài cùng ở phía tây là khối cổng vòm đại sảnh (entreeportaal) vươn cao đón khách từ quảng trường Vredesplein, ở giữa là khối lập phương lớn của đại sảnh cầu nguyện chính đội mái vòm trung tâm cao 25 mét, và nhô ra ở phía đông nam là khối bán nguyệt của hốc tường Mihrab định hướng về thánh địa Makkah.
Mặt đứng của công trình được ốp hoàn toàn bằng những tấm đá tự nhiên màu vàng cát ấm áp xen kẽ các dải đá xanh xám (hardsteen) chạy ngang theo lối xây dựng truyền thống vùng Mamluk (kỹ thuật ablaq phối hai màu đá sáng tối), đồng thời hài hòa với sắc gạch đá của các khu phố Hà Lan xung quanh. Các mảng tường mặt tiền được trổ những ô cửa sổ vòm nhọn lồng trong khung chữ nhật chạm lưới hoa văn hình học (mashrabiya bằng đá), vừa giảm bớt bức xạ nhiệt trực tiếp, vừa lọc ánh sáng dịu nhẹ vào bên trong.
Đứng đối xứng hai bên khối sảnh chính là hai ngọn tháp minaret vươn cao đúng 50 mét, giữ kỷ lục tháp thánh đường Hồi giáo cao nhất Hà Lan. Thân tháp chuyển dần từ chân đế vuông sang thân bát giác mảnh mai với ban công chạm rỗng và đỉnh chóp đồng mạ vàng.
Mái vòm chính cao 25 mét tính từ mặt đất, đường kính rộng mở, phần chân vòm trổ 24 ô cửa sổ kính màu hình vòm cung để đón ánh sáng tự nhiên. Từ đỉnh vòm buông xuống một chùm đèn đồng và pha lê nhiều tầng đường kính lớn, tỏa ánh sáng ấm áp xuống thảm lễ bái màu đỏ thẫm.
Nằm ở chính giữa bức tường phía đông nam (hướng Qibla) là hốc tường Mihrab hình bán nguyệt được các nghệ nhân Maroc chạm khắc thạch cao trắng (gebs), ốp gạch men cắt tay (zellij) và viền thư pháp kinh Qur'an. Kế bên là bục giảng Minbar bằng gỗ tuyết tùng chạm khảm tinh xảo để vị Imam thuyết giảng vào ngày thứ Sáu.
Khác với nhiều thánh đường cũ thường bố trí phòng cầu nguyện của nữ giới ở một phòng tách biệt kín cổng cao tường, tầng hai của Đền thờ Essalam được thiết kế như một tầng lửng ban công hình chữ U rộng tới gần 500 mét vuông, không bị che khuất bởi vách ngăn, giúp các nữ tín đồ nhìn thấy trọn vẹn vòm chính, chùm đèn và khu vực Mihrab bên dưới.
Toàn bộ tầng trệt được dành cho các hoạt động chuẩn bị và xã hội: sảnh đón khách lát đá cẩm thạch, khu vực rửa thanh tẩy (Wudu) riêng biệt cho nam và nữ ốp gạch men sạch sẽ, hội trường sinh hoạt cộng đồng, thư viện sách Hồi giáo và các phòng học dành cho trẻ em.
Cách bố trí mặt bằng theo chiều thẳng đứng (verticale stapeling) trên ba tầng chính và tầng vòm của Đền thờ Essalam là một giải pháp kiến trúc thông minh thích ứng với mật độ đất đai đắt đỏ của đô thị Hà Lan. Khi bước từ quảng trường Vredesplein qua tiền sảnh, tín đồ đi theo hệ cầu thang rộng lên tầng một để bước vào đại sảnh cầu nguyện chính. Việc nâng chánh điện lên tầng một giúp tách biệt hoàn toàn không gian chiêm niệm thiêng liêng khỏi tiếng ồn xe cộ và tàu điện bên dưới, đồng thời cho phép tầng cầu nguyện chính và tầng ban công nữ giới cùng hưởng trọn vẹn chiều cao thông tầng dưới mái vòm 25 mét.
IVThế Đất Và Hướng
Đạo Hồi không sử dụng thuật phong thủy Á Đông khi chọn đất hay định hướng xây dựng thánh đường. Quy tắc thiêng liêng và bất di bất dịch duy nhất quyết định phương hướng của mọi ngôi thánh đường Hồi giáo trên thế giới là hướng Qibla: bức tường chính có hốc Mihrab bắt buộc phải quay chính xác về phía thánh thất Kaaba tại thành phố Makkah (Ả Rập Xê Út). Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường nhằm khảo sát sự tương tác giữa công trình với địa hình sông nước của thành phố cảng Rotterdam.
Xét trên bản đồ địa hình khu vực Nam Rotterdam tại tọa độ 51,8986 độ vĩ Bắc và 4,5136 độ kinh Đông, Đền thờ Hồi Giáo Essalam tọa lạc tại mũi giao hội của các trục giao thông và thủy đạo thuộc khu Feijenoord. Để đáp ứng chuẩn xác hướng Qibla từ Rotterdam về Makkah (nằm ở góc phương vị khoảng 126 độ Đông Nam), kiến trúc sư đã xoay trục chính của tòa nhà theo hướng tọa Tây Bắc hướng Đông Nam, trong khi cổng đón khách mở về phía Tây nhìn ra quảng trường Vredesplein. Trong phép xem hình thế, khoảng sân rộng lát đá của quảng trường Vredesplein ở phía trước cổng vào đóng vai trò là nội minh đường thoáng đãng, giúp luồng người và khí lưu thông êm ả trước khi bước vào thánh đường.
Điểm đáng chú ý nhất về mặt thủy pháp là ngay dọc theo mạn phía bắc và đông bắc của thánh đường (dọc theo trục đường Colosseumweg và Rosekade) là một dải hồ kênh đào dài và phẳng lặng, từng là một nhánh đường thủy nội địa nối với hệ thống cảng sông Nieuwe Maas. Mặt nước phẳng như gương chạy dọc bên hông tòa nhà phản chiếu trọn vẹn hình ảnh mái vòm 25 mét và hai ngọn tháp cao 50 mét, tạo thành thế thủy nhiễu thanh long (nước ôm phía bên trái khi nhìn từ cổng chính ra quảng trường hoặc ôm phía tả của trục nhà). Ở vùng đất cảng công nghiệp có nhiều tuyến đường sắt và cầu vượt chạy qua, chính dải mặt nước tĩnh lặng kết hợp với hàng cây xanh của quảng trường Hòa Bình đã giúp hóa giải sự khô cứng của hạ tầng đô thị, giữ cho khu vực quanh thánh đường một trường khí thanh bình đúng như tên gọi Essalam.
VNăm Thời Lễ Bái, Tháng Ramadan Và Các Kỳ Đại Lễ Theo Lịch Hồi Giáo
Đời sống tâm linh tại Đền thờ Hồi Giáo Essalam vận hành theo hai nhịp thời gian song hành: nhịp cầu nguyện năm thời mỗi ngày tính theo vị trí mặt trời, và nhịp các kỳ lễ trọng hàng năm tính theo Lịch Hồi giáo (lịch âm Hijri gồm 12 tháng mặt trăng, mỗi năm ngắn hơn dương lịch khoảng 10 đến 11 ngày). Tương tự như tại Đền thờ Hồi Giáo Mobarak ở Den Haag, đây là điểm quy tụ của hàng ngàn tín hữu đa sắc tộc tại vùng Nam Hà Lan trong các dịp lễ lớn.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Nghi lễ và đại lễ | Nội dung thực hành tại Đền thờ Hồi Giáo Essalam |
|---|---|---|---|
| Hàng ngày (5 thời) và trưa thứ Sáu | Theo chu kỳ mặt trời và tuần lễ | Năm thời lễ Salat và Lễ hội tụ thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah) | Cử hành năm thời lễ bái mỗi ngày (Fajr, Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha). Vào trưa thứ Sáu, hơn 1.500 tín đồ lấp đầy cả tầng chánh điện nam và tầng lửng nữ để nghe bài thuyết giảng (Khutbah) bằng tiếng Ả Rập và tiếng Hà Lan. |
| Trọn tháng thứ 9 (tháng Ramadan) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Tháng nhịn chay Ramadan, lễ nguyện đêm Tarawih và bữa Iftar | Sau khi mặt trời lặn, thánh đường tổ chức bữa ăn xả chay cộng đồng (Iftar) mở rộng cho cả người nghèo và khách liên tôn, tiếp nối bằng giờ kinh đêm Tarawih ngân vang dưới mái vòm 25 mét và đêm linh thiêng Laylat al-Qadr (đêm 27 Ramadan). |
| Ngày mùng 1 tháng Shawwal (tháng 10) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại lễ Xả chay (Eid al-Fitr / Suikerfeest) | Đại lễ mừng kết thúc tháng chay tịnh Ramadan. Do lượng tín đồ đổ về quá đông, thánh đường thường phải tổ chức nhiều ca lễ cầu nguyện Eid liên tiếp trong buổi sáng, kèm theo hoạt động tặng quà cho trẻ em và quyên góp từ thiện Zakat al-Fitr. |
| Ngày mùng 10 tháng Dhu al-Hijjah (tháng 12) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại lễ Hiến sinh (Eid al-Adha / Offerfeest) | Đại lễ tưởng niệm lòng vâng phục Thượng Đế của Tiên tri Ibrahim, đồng hành cùng mùa hành hương Hajj tại Makkah với lễ cầu nguyện trọng thể và chia sẻ thực phẩm từ thiện cho người hoàn cảnh khó khăn. |
| Ngày 12 tháng Rabi' al-Awwal (tháng 3) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Lễ kỷ niệm ngày sinh Tiên tri Muhammad (Mawlid an-Nabi) | Tổ chức các buổi thuyết giảng về cuộc đời và tấm gương đạo đức của Tiên tri Muhammad, ngâm tụng thơ ca tôn giáo và giáo dục truyền thống cho thanh thiếu niên. |
Ngoài các kỳ lễ tôn giáo, Đền thờ Hồi Giáo Essalam còn tích cực tham gia Ngày Mở cửa Thánh đường Quốc gia tại Hà Lan (Nationale Moskeedag) và các chương trình tham quan kiến trúc của thành phố Rotterdam (như Ngày Kiến trúc Rotterdam và Open Monumentendag), tạo cơ hội cho người dân bản xứ và du khách quốc tế bước vào chiêm ngưỡng nghệ thuật chạm khắc Maroc dưới mái vòm 25 mét và trò chuyện trực tiếp với các vị hướng dẫn viên của cộng đồng.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Từ ga tàu lửa trung tâm Rotterdam (Rotterdam Centraal), quý vị đi tuyến tàu điện (tram) số 20 hoặc số 25 hướng về phía nam, xuống ngay tại trạm Vredesplein nằm sát chân hai ngọn tháp cao 50 mét của thánh đường.
- Toạ độ
- 51.8986, 4.5136
Khi đến thăm Đền thờ Hồi Giáo Essalam, quý vị cần tuân thủ các quy tắc tôn nghiêm của thánh đường Hồi giáo: mặc trang phục lịch sự kín đáo (che kín vai, cánh tay và dài qua đầu gối), phụ nữ cần quàng khăn trùm đầu khi bước vào khu vực chánh điện. Trước khi bước lên thảm cầu nguyện ở tầng một hoặc tầng lửng ban công, quý vị bắt buộc phải tháo giày dép đặt lên kệ gỗ ở sảnh quy định. Xin quý vị giữ yên lặng tuyệt đối khi các tín đồ đang thực hiện nghi thức lễ bái, không đi cắt ngang trước mặt người đang quỳ lạy và xin phép ban quản lý trước khi chụp ảnh bên trong chánh điện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền thờ Hồi Giáo Essalam, Rotterdam
Contribute photos, information or video for Essalam MosqueThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tên gọi Essalam của ngôi thánh đường và quảng trường Vredesplein có mối liên hệ gì?
Chữ Essalam (As-Salam trong tiếng Ả Rập) có nghĩa là Hòa Bình và là một trong chín mươi chín Hồng danh của Thượng Đế trong Hồi giáo. Khi quy hoạch khu vực này ở Nam Rotterdam, chính quyền thành phố đã đặt tên quảng trường trước thánh đường là Vredesplein, nghĩa tiếng Hà Lan cũng là Quảng trường Hòa Bình, tạo nên sự đồng điệu giữa hai ngôn ngữ.
Ai là người thiết kế Đền thờ Hồi Giáo Essalam và công trình mang phong cách gì?
Ngôi thánh đường do kiến trúc sư người Hà Lan Wilfried van Winden (thuộc hãng Molenaar & Van Winden) thiết kế và hoàn thành năm 2010 theo trường phái Tân truyền thống. Công trình kết hợp bố cục không gian ba mái vòm của kiến trúc Mamluk thế kỷ 15 tại Cairo và nghệ thuật chạm khắc thủ công Maroc với kỹ thuật xây dựng và ốp đá tự nhiên của Hà Lan đương đại.
Kích thước mái vòm và hai ngọn tháp của Đền thờ Essalam lớn đến mức nào?
Hai ngọn tháp gọi lễ (minarets) của Đền thờ Essalam vươn cao đúng 50 mét, là những ngọn tháp thánh đường Hồi giáo cao nhất tại Vương quốc Hà Lan. Mái vòm trung tâm cao 25 mét. Toàn bộ tòa nhà có diện tích sàn 2.600 mét vuông trải trên ba tầng chính, đủ sức chứa hơn 1.500 tín đồ cầu nguyện cùng lúc.
Không gian cầu nguyện dành cho phụ nữ tại Đền thờ Essalam có điểm gì nổi bật?
Thay vì bố trí ở một phòng kín tách biệt như tại nhiều cơ sở cũ, khu vực cầu nguyện dành cho nữ giới tại Đền thờ Essalam nằm trên tầng lửng ban công rộng gần 500 mét vuông ở tầng hai. Ban công này mở thông thoáng ra không gian dưới mái vòm chính, cho phép các nữ tín đồ nhìn thấy trực tiếp chùm đèn pha lê, hốc tường Mihrab và bục giảng Minbar bên dưới.
Đền thờ Hồi Giáo Essalam có phải là thánh đường lớn nhất châu Âu như lời đồn không?
Không phải lớn nhất châu Âu, vì tại Rome, Paris, Évry và London có những đại thánh đường lớn hơn. Tại Hà Lan, khi khánh thành năm 2010, Essalam là thánh đường Hồi giáo lớn nhất cả nước. Từ năm 2015, Thánh đường Ulu tại Utrecht có tổng diện tích sàn nhỉnh hơn đôi chút, nhưng Essalam vẫn giữ kỷ lục về hai ngọn tháp cao 50 mét và nằm trong nhóm thánh đường lớn nhất Tây Âu.