Đi qua dãy mái vòm tấp nập của chợ cổ Souq al-Hamidiyya và những hàng cột đá hoa cương còn sót lại từ cổng đền La Mã cổ đại, quý vị bước qua ngưỡng cửa chính để tiến vào một khoảng sân lát đá cẩm thạch trắng mênh mông phản chiếu ánh nắng vùng Cận Đông. Giữa khoảng sân dài hơn một trăm hai mươi mét ấy, tòa Vòm Kho Báu hình bát giác đứng trên tám thức cột Corinth, đối diện mặt tiền sảnh cầu nguyện rực sáng những mảng tranh ghép mảnh thủy tinh mạ vàng từ đầu thế kỷ thứ tám. Đó là Đại thánh đường Umayyad tại Damascus, được gọi trong tiếng Ả Rập là Al-Jami al-Umawi (الجامع الأموي).
Khác với phần lớn các thánh đường Hồi giáo dựng trên nền đất mới, Đại thánh đường Umayyad đứng ngay trên tâm điểm linh thiêng đã duy trì việc thờ tự suốt hơn ba nghìn năm, nối liền Đền thờ thần bão tố Hadad thời Aram, Đền thờ thần Jupiter thời La Mã và Vương cung thánh đường Thánh Gioan Tẩy Giả thời Byzantine. Bên trong sảnh cầu nguyện, cả tín đồ Hồi giáo lẫn tín đồ Kitô giáo đều dừng bước cúi đầu trước ngôi điện thờ bằng đá cẩm thạch xanh lưu giữ thánh tích đầu của Thánh Gioan Tẩy Giả, vị tiên tri được Kinh Qur'an tôn kính dưới danh hiệu Yahya ibn Zakariya.
IThánh Tích Tiên Tri Yahya Và Sự Giao Hòa Tín Ngưỡng Cận Đông
Đại thánh đường Umayyad là thánh đường chính tòa biểu tượng của vương triều Umayyad (661 tới 750), triều đại Khalip đầu tiên định đô tại Damascus. Trong truyền thống học giả Ả Rập thời Trung cổ như Ibn Jubayr và Yaqut al-Hamawi, Đại thánh đường Damascus được tôn vinh là một trong những thánh địa linh thiêng hàng đầu của thế giới Hồi giáo, chỉ xếp sau các thánh đường tại Mecca, Medina và Jerusalem. Công trình xác lập hình mẫu chuẩn mực cho kiến trúc đại thánh đường kiểu sảnh cột (hypostyle mosque) có sân lớn và hành lang bao quanh.
Trái tim tâm linh bên trong cánh đông sảnh cầu nguyện là Điện thờ Thánh Gioan Tẩy Giả, vị ngôn sứ được Hồi giáo tôn kính là Tiên tri Yahya con trai của Zakariya (nhắc tới trong Kinh Qur'an tại các chương Al-Imran và Maryam như vị tiên tri thanh khiết báo tin cho sự xuất hiện của Đức Giêsu). Theo sử gia thế kỷ thứ 10 Ibn al-Faqih, vào năm 706 khi công nhân của Khalip Al-Walid I đào móng trên nền nhà thờ Byzantine cũ, họ phát hiện một hầm mộ ngầm có chiếc hộp đá đựng phần đầu của Thánh Gioan Tẩy Giả. Khalip Al-Walid I đã xuống tận hầm kiểm chứng rồi truyền lệnh giữ nguyên vị trí ấy và dựng điện thờ đá cẩm thạch có mái vòm bên trên để bảo vệ thánh tích.
Truyền thống Hồi giáo còn gắn Đại thánh đường Damascus với giáo lý cánh chung học qua ngọn tháp cao 77 mét ở góc đông nam mang tên Tháp Chúa Giêsu (Minaret of Isa). Dựa trên các bản Hadith do Sahih Muslim ghi chép về điềm báo Ngày Phán Xét, nhiều học giả Hồi giáo tin rằng Đức Giêsu (Tiên tri Isa) sẽ giáng lâm từ thiên đàng xuống ngọn tháp trắng ở phía đông Damascus vào thời điểm hoàn tất kinh cầu buổi sáng. Ngoài ra, sát tường bắc thánh đường có Lăng mộ của Sultan Saladin (1137 tới 1193), cùng điện thờ bên cánh đông tưởng niệm Husayn ibn Ali, cháu ngoại Tiên tri Muhammad, thu hút đông đảo khách hành hương thuộc cả nhánh Sunni và Shia.
Sự tôn kính chung dành cho Tiên tri Yahya và Tiên tri Isa giúp Đại thánh đường Umayyad trở thành điểm hội tụ hiếm có giữa Hồi giáo và Kitô giáo. Trong bảy mươi năm đầu tiên sau khi quân đội Hồi giáo tiếp quản Damascus năm 634 SCN, khu đất thánh từng được hai tôn giáo chia sẻ chung: người Kitô giáo giữ nửa phía tây để cử hành phụng vụ trong Vương cung thánh đường Thánh Gioan Tẩy Giả, còn người Hồi giáo lập khu cầu nguyện ở nửa phía đông bức tường bao La Mã. Năm 2001, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã tới viếng thăm Đại thánh đường Umayyad và cầu nguyện trước Điện thờ Thánh Gioan Tẩy Giả, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên trong lịch sử của một vị Giáo hoàng Công giáo tới một thánh đường Hồi giáo.
Nhiều người nhìn vào khuôn viên hình chữ nhật có bốn tháp góc và tường đá vôi kiên cố của Đại thánh đường Umayyad thường ngỡ đó là thiết kế mới thời Khalip Al-Walid I. Thực tế, toàn bộ bức tường bao ngoài dài 157 mét, rộng 97 mét ấy chính là vòng tường ngoại vi (temenos) của Đền thờ thần Jupiter thời La Mã từ thế kỷ thứ nhất, vốn kế thừa nền móng của Đền thờ thần Hadad thời Aram. Kiến trúc sư nhà Umayyad đã giữ lại khung tường cổ đại này làm vỏ bọc rồi kiến tạo không gian Hồi giáo ở bên trong.
IIBa Thiên Niên Kỷ Từ Đền Thần Hadad Tới Vương Triều Umayyad
Lịch sử khu đất Đại thánh đường Umayyad là cuốn biên niên sử bằng đá của thành cổ Damascus, nơi từng lớp nền móng chồng xếp lên nhau phản ánh sự chuyển dịch của các nền văn minh lớn vùng Lưỡi Liềm Màu Mỡ từ thời đại Đồ Sắt tới kỷ nguyên Hồi giáo.
Về lớp đền Aram và La Mã cổ đại. Vào thế kỷ thứ 9 trước Công nguyên, dưới triều vua Hazael của vương quốc Aram-Damascus, nơi đây là thánh điện thờ Hadad-Ramman, vị thần bão tố và mưa sấm của người Tây Semit. Một viên đá bazan chạm nổi hình nhân sư có cánh mang phong cách Aram thế kỷ 9 trước Công nguyên được tìm thấy tại góc bắc bức tường thánh đường và hiện trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Damascus. Khi Đế quốc La Mã sáp nhập Syria năm 64 trước Công nguyên, người La Mã đồng hóa thần Hadad với thần Jupiter Damascenus. Dưới thời Hoàng đế Augustus và Tiberius đầu thế kỷ thứ nhất SCN, kiến trúc sư Apollodorus người Damascus đã mở rộng khu đền thành quần thể temenos hai lớp tường bao với bốn cổng lớn. Cuối thế kỷ thứ 4 (khoảng năm 391 SCN), Hoàng đế Đông La Mã Theodosius I chuyển đổi đền thờ Jupiter thành Vương cung thánh đường Kitô giáo dâng kính Thánh Gioan Tẩy Giả.
Về cuộc đại kiến thiết của Khalip Al-Walid I và điểm nguồn vênh về năm khởi công. Sau khi nhà Umayyad định đô tại Damascus năm 661, nửa phía đông khu đất không còn đủ chỗ cho cộng đồng Hồi giáo. Khalip thứ sáu là Al-Walid I (trị vì 705 tới 715) đã thương lượng với cộng đồng Kitô giáo để thu hồi toàn bộ khuôn viên. Về năm khởi công tháo dỡ nhà thờ cũ và đặt móng Đại thánh đường, sử liệu ghi hai mốc sát nhau: hồ sơ Bảo tàng Nghệ thuật Không Biên Giới (Museum With No Frontiers) và sử gia Al-Tabari ghi khởi công tháng 5 năm 706 SCN (năm 87 lịch Hijri), trong khi Bách khoa toàn thư Britannica ghi công trình bắt đầu từ năm 705 SCN (năm 86 lịch Hijri). Toàn bộ công trình hoàn tất năm 715 SCN dưới thời Khalip Sulayman ibn Abd al-Malik, quy tụ nghệ nhân từ Byzantine, Ai Cập, Ba Tư và Ấn Độ.
Về các đợt trùng tu. Trải qua các trận động đất và hỏa hoạn (năm 1069, 1401 và ngày 14 tháng 10 năm 1893), thánh đường đều được phục hồi theo quy thức cổ. Sau vụ cháy năm 1893 thời Ottoman, người dân Damascus đã đại trùng tu hàng cột đá cẩm thạch và mái vòm trung tâm. Năm 1979, Đại thánh đường Umayyad cùng Thành cổ Damascus được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới.
- Thế kỷ 9 trước CNĐền thờ thần bão tố Hadad thời AramDưới triều vua Hazael của vương quốc Aram-Damascus, khu đất được xây dựng thành đền thờ thần bão tố Hadad-Ramman, hiện còn lưu lại phù điêu nhân sư có cánh trên đá bazan.
- Thế kỷ 1 SCNĐền thờ thần Jupiter thời Đế quốc La MãDưới thời Hoàng đế Augustus và Tiberius, kiến trúc sư Apollodorus thiết kế mở rộng thành quần thể đền thờ Jupiter Damascenus với vòng tường đá vôi ngoại vi dài 157 mét, rộng 97 mét.
- Khoảng năm 391Vương cung thánh đường Thánh Gioan Tẩy Giả thời ByzantineHoàng đế Đông La Mã Theodosius I chuyển đổi đền thờ La Mã thành nhà thờ chính tòa Kitô giáo, nơi lưu giữ thánh tích đầu của Thánh Gioan Tẩy Giả.
- 634 tới 705Bảy thập niên Hồi giáo và Kitô giáo cùng chia sẻ khu đất thánhSau khi quân đội Hồi giáo tiến vào Damascus năm 634, tín đồ Hồi giáo lập nhà nguyện ở nửa phía đông bức tường nam, còn tín đồ Kitô giáo tiếp tục hành lễ ở nhà thờ phía tây.
- 706 tới 715Khalip Al-Walid I kiến tạo Đại thánh đường UmayyadKhalip Al-Walid I huy động nghệ nhân xây dựng Đại thánh đường với sảnh cầu nguyện ba gian dọc, Vòm Đại Bàng và hàng nghìn mét vuông tranh ghép mảnh nền vàng.
- 789Dựng Vòm Kho Báu (Qubbat al-Khazna) dưới thời AbbasidTổng trấn Damascus là Al-Fadl ibn Salih cho dựng tòa lầu bát giác trên tám cột đá La Mã ở phía tây sân lớn để cất giữ ngân khố và các bản thảo cổ.
- 1488Hoàn thiện Tháp Qaitbay dưới vương triều MamlukSultan Mamluk là Al-Ashraf Qaitbay cho xây dựng ngọn tháp giáo đường hình bát giác ở góc tây nam theo phong cách kiến trúc Mamluk.
- 1893 và 1979Đại trùng tu thời Ottoman và ghi danh Di sản Thế giới UNESCOSau hỏa hoạn năm 1893, thánh đường được phục dựng toàn diện. Năm 1979, quần thể Thành cổ Damascus với tâm điểm là Đại thánh đường Umayyad được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.
IIISân Cẩm Thạch, Tranh Khảm Vàng Sông Barada Và Ba Tháp Giáo Đường
Đại thánh đường Umayyad có mặt bằng hình chữ nhật với kích thước khoảng 157 mét chiều dài từ đông sang tây và 97 tới 100 mét chiều rộng từ bắc xuống nam. Không gian chia làm hai phần: phía bắc là sân lớn lộ thiên (Sahn) dài 122 mét, rộng 50 mét bao quanh bởi ba dãy hành lang vòm cuốn hai tầng (riwaq), và phía nam là sảnh cầu nguyện có mái che (Haram) dài 136 mét, sâu 37 mét.
Sảnh cầu nguyện thiết kế theo cấu trúc ba gian dọc chạy song song với bức tường hướng Mecca (tường qibla ở phía nam), nâng đỡ bởi hai hàng cột đá Corinth cổ đại. Cắt vuông góc chính giữa ba gian dọc là một gian ngang cao vút (transept) dẫn thẳng từ sân vào hốc tường mihrab trung tâm. Tại giao điểm của gian ngang và gian dọc giữa là Vòm Đại Bàng (Qubbat al-Nisr) cao 36 mét, được gọi như vậy vì khối mái vòm ở giữa trông như đầu chim đại bàng còn hai cánh sảnh hai bên như đôi cánh đại bàng đang sải rộng.
Mảng tranh ghép mảnh thủy tinh màu và lá vàng từ đầu thế kỷ 8 trên mặt tiền gian ngang và hành lang tây, mô tả lâu đài, vườn cây và dòng sông Barada của Damascus (biểu trưng cho vườn Thiên Đàng trong Kinh Qur'an) mà không vẽ hình người hay động vật.
Cấu trúc hình chữ nhật bằng đá cẩm thạch xanh và trắng có mái vòm đặt ở nửa phía đông sảnh cầu nguyện, đánh dấu hầm mộ ngầm lưu giữ phần đầu của Thánh Gioan Tẩy Giả.
Tòa lầu bát giác dựng năm 789 ở góc tây sân lớn trên tám cột đá La Mã đầu cột Corinth, mặt ngoài phủ tranh khảm hoa văn trên nền vàng, từng là nơi giữ ngân khố và kho bản thảo Kinh Qur'an, văn kiện đa ngữ cổ.
Ở phía đông sân lớn là Vòm Đồng Hồ dựng năm 780 trên tám cột mảnh, còn chính giữa sân là đài nước tẩy lễ có mái vòm phục vụ nghi thức thanh tẩy (wudu) trước giờ cầu nguyện.
Tháp Cô Dâu (Minaret of the Bride) thân vuông cổ nhất ở tường bắc, Tháp Chúa Giêsu (Minaret of Isa) cao 77 mét có chóp nhọn ở góc đông nam, và Tháp Qaitbay hình bát giác xây năm 1488 ở góc tây nam.
Thánh đường mở ra bốn phía qua Cổng Bưu Điện (Bab al-Barid) phía tây, Cổng Jayrun (Bab al-Nawfara) phía đông, Cổng Amara phía bắc và Cổng Bab al-Ziyada phía nam, bên trong tường nam có bốn mihrab lớn.
Những mảng tranh ghép mảnh (mosaic) thời Umayyad tại hành lang phía tây (dài gần 35 mét, cao hơn 7 mét, được phát hiện dưới lớp vữa năm 1928) là di sản nghệ thuật vô giá từ năm 715. Tuân thủ giới luật Hồi giáo không tạo hình sinh vật có linh hồn trong nơi thờ tự, các nghệ nhân dùng hàng triệu viên thủy tinh nhỏ (tesserae) nhuộm nhiều sắc độ xanh và mạ vàng lá để kiến tạo bức tranh cây cổ thụ, biệt điện mái vòm và lầu gác soi bóng xuống dòng sông Barada, vừa tái hiện ốc đảo Ghouta quanh thành Damascus, vừa gợi nhắc Vườn Địa Đàng Vĩnh Cửu (Jannah).
IVThế Đất Và Hướng
Phần này là cách đọc của thư viện Vạn Đạo Đường theo con mắt phong thủy hình thế cổ truyền phương Đông đối chiếu với quy tắc định hướng của Hồi giáo, không phải nội dung chép trong sử biên niên Ả Rập hay hồ sơ UNESCO. Trong kiến trúc Hồi giáo (Hồi giáo), quy tắc chi phối hướng của mọi thánh đường là hướng Qibla: bức tường chính của sảnh cầu nguyện và hốc tường mihrab bắt buộc phải quay về phía thánh điện Kaaba tại Mecca. Từ Damascus nhìn về Mecca là hướng chính Nam hơi chếch Đông Nam, trùng khớp với trục định hướng của khu đền La Mã cổ đại.
Xét trên đại cuộc địa hình tại tọa độ 33,5114 độ vĩ Bắc và 36,3067 độ kinh Đông, thành cổ Damascus nằm ở rìa tây bắc ốc đảo Ghouta, dưới chân sườn đông nam của núi Qasioun (Jabal Qasioun, cao 1.151 mét) thuộc dãy núi Đối Liban (Anti-Lebanon). Đọc theo phong thủy hình thế, núi Qasioun đứng chắn ở phương Tây Bắc chính là tổ sơn và hậu chẩm đại cuộc của kinh thành Damascus, giữ vai trò bức bình phong đá ngăn gió lạnh từ núi cao và dẫn mạch đất xuống đồng bằng ốc đảo.
Từ dãy núi Đối Liban ở phía tây bắc, dòng sông Barada chảy qua hẻm núi Rabweh rồi tiến vào phía bắc bức tường thành cổ, phân nhánh tưới mát khu đô thị và ốc đảo Ghouta trước khi đổ về phía đông. Đại thánh đường Umayyad tọa lạc trên nền đất trung tâm bằng phẳng ở bờ nam dòng chính sông Barada. Dòng nước ngọt chảy từ tây sang đông ở phía bắc thánh đường vừa cấp nước cho đài tẩy lễ trong sân, vừa tạo thế thủy đạo hoàn ôm nuôi dưỡng sinh khí cho vùng đất rìa sa mạc Syria.
Trong nội cục công trình, sự kết hợp giữa sân lớn lộ thiên (Sahn) ở phía bắc và sảnh cầu nguyện (Haram) ở phía nam tạo nên cấu trúc tụ khí hoàn chỉnh. Khoảng sân đá cẩm thạch rộng 122 nhân 50 mét đóng vai trò nội minh đường phẳng lặng, tràn ngập ánh sáng và có đài nước tẩy lễ ở tâm điểm. Từ minh đường ấy, tín đồ tiến vào sảnh cầu nguyện và quay mặt về bức tường qibla ở phương Nam (hành Hỏa, hướng về thánh địa Mecca). Bốn bức tường đá vôi La Mã dày bao bọc bốn phía cùng ba ngọn tháp ở các góc tạo thế tàng phong tụ khí vững chãi giữa lòng các khu chợ cổ.
VNghi Thức Cầu Nguyện Và Các Kỳ Đại Lễ Hồi Giáo
Suốt hơn một nghìn ba trăm năm qua, Đại thánh đường Umayyad vẫn là trung tâm tôn giáo sống động nhất của thủ đô Damascus. Nhịp sống tâm linh tại đây vận hành theo năm thời kinh cầu nguyện mỗi ngày (Salat) xướng lên từ ba ngọn tháp và các kỳ lễ trọng theo lịch âm Hijri.
| Thời điểm (Lịch Hijri) | Nghi lễ và kỳ lễ | Hoạt động tôn giáo tại Đại thánh đường Umayyad |
|---|---|---|
| Trưa thứ Sáu hằng tuần | Lễ cầu nguyện tập thể ngày thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah) | Hàng nghìn tín đồ tụ hội tại sảnh cầu nguyện Haram và sân lớn Sahn để nghe bài thuyết giảng (khutbah) từ bục minbar và cùng cúi lạy hướng về Mecca. |
| Trọn tháng thứ 9 (Ramadan) | Tháng nhịn chay Ramadan và lễ kinh đêm Tarawih | Mỗi chiều tối có bữa ăn xả chay (iftar) cộng đồng trong sân cẩm thạch, ban đêm cử hành kinh cầu Tarawih và đêm Quyền Năng (Laylat al-Qadr) vào đêm 27 Ramadan. |
| Mùng 1 tháng 10 (Shawwal) | Đại lễ Kết thúc tháng chay (Eid al-Fitr) | Đại lễ cầu nguyện sáng sớm quy tụ đông đảo cư dân thành cổ Damascus trong trang phục lễ hội, tạ ơn Thượng Đế và chia sẻ quà cho người nghèo. |
| Mùng 10 tháng 12 (Dhu al-Hijjah) | Đại lễ Hiến sinh (Eid al-Adha) | Kỳ lễ lớn nhất trong năm của Hồi giáo kỷ niệm lòng vâng phục của Tiên tri Ibrahim, cử hành đại lễ cầu nguyện đồng thời với kỳ hành hương Hajj tại Mecca. |
| Ngày 12 tháng 3 (Rabi' al-Awwal) | Lễ kỷ niệm ngày sinh Tiên tri Muhammad (Mawlid al-Nabi) | Các buổi tụng đọc thi ca ca ngợi phẩm hạnh Tiên tri Muhammad và thuyết giảng lịch sử Hồi giáo diễn ra trang trọng dưới mái Vòm Đại Bàng. |
Ngoài các giờ lễ chính thức, vào những buổi chiều mát mẻ, khoảng sân đá cẩm thạch rộng lớn của Đại thánh đường Umayyad còn là nơi các gia đình cư dân Damascus, các học giả và khách hành hương ngồi tĩnh tâm dưới bóng mát của dãy hành lang vòm cuốn, lắng nghe tiếng đọc Kinh Qur'an vang vọng từ bên trong sảnh cầu nguyện.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Al-Nawfara, Thành cổ Damascus (Old City of Damascus), thủ đô Damascus, Syria
- Đường tới
- Thánh đường tọa lạc ngay trung tâm khu Thành cổ Damascus (Old City of Damascus), nối liền với đầu phía đông của khu chợ có mái vòm Souq al-Hamidiyya. Từ quảng trường Marjeh ở trung tâm thủ đô Damascus, quý vị đi bộ khoảng 10 phút về phía đông theo trục chợ cổ Souq al-Hamidiyya là tới cổng chính phía tây của thánh đường.
- Toạ độ
- 33.5114, 36.3067
Đại thánh đường Umayyad là nơi thờ tự tôn nghiêm đang hoạt động, vì vậy quý vị cần tuân thủ quy tắc trang phục Hồi giáo khi bước qua cổng: nam giới mặc quần dài và áo có tay, phụ nữ choàng áo dài có mũ trùm kín tóc (được cung cấp tại lối vào phía bắc). Quý vị phải tháo giày dép trước khi bước vào sân lát đá cẩm thạch trắng và sảnh cầu nguyện trải thảm, giữ trật tự và không đi cắt ngang trước mặt những tín đồ đang quỳ lạy cầu nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đại thánh đường Umayyad tại Damascus
Contribute photos, information or video for Umayyad MosqueThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đại thánh đường Umayyad tại Damascus được xây dựng vào năm nào và do ai khởi xướng?
Đại thánh đường Umayyad được xây dựng từ năm 706 (một số nguồn ghi 705) đến năm 715 sau Công nguyên dưới triều đại của Khalip Umayyad thứ sáu là Al-Walid I. Công trình được kiến tạo ngay trên khu đất thánh từng là Đền thờ thần bão tố Hadad thời Aram (thế kỷ 9 trước Công nguyên), Đền thờ thần Jupiter thời La Mã (thế kỷ 1) và Vương cung thánh đường Thánh Gioan Tẩy Giả thời Byzantine (cuối thế kỷ 4).
Vì sao bên trong một thánh đường Hồi giáo lại có Điện thờ Thánh Gioan Tẩy Giả?
Trong Hồi giáo, Thánh Gioan Tẩy Giả được tôn kính là Tiên tri Yahya con trai của Zakariya, một vị ngôn sứ thanh khiết được nhắc tới nhiều lần trong Kinh Qur'an. Khi tháo dỡ nhà thờ Byzantine cũ năm 706 để xây thánh đường, các công nhân của Khalip Al-Walid I đã tìm thấy hầm mộ ngầm lưu giữ phần đầu của ngài, nên vị Khalip đã cho dựng ngôi điện thờ bằng đá cẩm thạch xanh ngay bên trên để cả tín đồ Hồi giáo lẫn Kitô giáo cùng tôn kính.
Những bức tranh ghép mảnh (mosaic) nền vàng tại Đại thánh đường Umayyad mô tả điều gì?
Các mảng tranh ghép mảnh thủy tinh màu và lá vàng từ đầu thế kỷ 8 trên mặt tiền sảnh cầu nguyện và hành lang phía tây mô tả phong cảnh cây cối sum suê, các tòa lâu đài, biệt điện và dòng sông Barada uốn lượn mà hoàn toàn không có hình người hay động vật theo đúng giới luật Hồi giáo. Các học giả giải thích đây vừa là hình ảnh ốc đảo Damascus cổ đại, vừa là biểu tượng của Vườn Địa Đàng (Jannah) trong Kinh Qur'an.
Ba ngọn tháp giáo đường của Đại thánh đường Umayyad có tên gọi và ý nghĩa gì?
Thánh đường có ba ngọn tháp ở ba hướng: Tháp Cô Dâu (Minaret of the Bride) thân vuông cổ nhất ở chính giữa bức tường phía bắc, Tháp Qaitbay hình bát giác xây năm 1488 thời Mamluk ở góc tây nam, và Tháp Chúa Giêsu (Minaret of Isa) cao 77 mét ở góc đông nam. Theo truyền thống cánh chung học Hồi giáo, Tháp Chúa Giêsu là nơi Tiên tri Isa (Đức Giêsu) sẽ giáng lâm xuống trần gian trước Ngày Phán Xét.
Vòm Kho Báu (Qubbat al-Khazna) trong sân thánh đường dùng để làm gì?
Vòm Kho Báu (Qubbat al-Khazna) là tòa lầu hình bát giác phủ tranh khảm vàng được dựng năm 789 trên tám cột đá La Mã cao ráo ở góc tây sân lớn nhằm chống trộm cắp và ẩm mốc. Ban đầu công trình dùng để cất giữ nguồn tài chính công cộng và ngân khố của thánh đường, về sau trở thành kho lưu trữ (genizah) bảo quản hàng nghìn mảnh bản thảo Kinh Qur'an cổ và văn bản đa ngữ quý giá của vùng Cận Đông.