Giữa những tòa cao ốc kính và thép hiện đại của khu tài chính City of London gần cổng thành cổ Aldgate, nếu rẽ khỏi con phố Bevis Marks để bước qua một vòm cổng đá nhỏ dẫn vào ngõ Heneage Lane, quý vị sẽ thấy tiếng ồn đô thị lùi lại phía sau để nhường chỗ cho một khoảng sân lát đá yên tĩnh tuyệt đối. Ngay phía trên vòm cửa chính của ngôi nhà gạch đỏ hai tầng mang dáng dấp cổ điển cuối thế kỷ 17 là tấm biển đá khắc dòng chữ Hêbrơ mạ vàng: Kahal Kadosh Sha'ar Hashamayim, nghĩa là Thánh Hội Cổng Trời. Đó chính là Hội đường Do Thái Bevis Marks (Bevis Marks Synagogue).
Được khởi dựng năm 1699 và cung hiến vào tháng 9 năm 1701 bởi cộng đồng người Do Thái Sephardic (gốc Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha), Bevis Marks là ngôi hội đường Do Thái cổ nhất còn hoạt động tại Vương quốc Anh và là hội đường duy nhất trên toàn lục địa châu Âu chưa từng gián đoạn các buổi lễ cầu nguyện thường nhật suốt hơn 320 năm qua. Bước vào phòng cầu nguyện tràn ngập ánh sáng tự nhiên với mười hai cột gỗ nâng đỡ hành lang lầu và bảy chùm đèn đồng Hà Lan cổ vẫn thắp nến sáp ong vào các dịp đại lễ, người khách hành hương như được bước thẳng vào không gian tâm linh nguyên vẹn của đầu thế kỷ 18.
IThánh Hội Cổng Trời, Truyền Thống Sephardic Và Cuộc Tái Định Cư Năm 1656
Tên gọi nghi thức bằng tiếng Hêbrơ của hội đường là Qahal Kadosh Sha'ar ha-Shamayim (Thánh Hội Cổng Trời), lấy từ lời cảm thán của tổ phụ Gia-cốp (Jacob) trong sách Sáng Thế chương 28 câu 17 sau khi ông chiêm bao thấy chiếc thang nối đất với trời tại Bê-tên: Nơi này quả là nhà của Thiên Chúa, và đây chính là cổng trời. Trong truyền thống của Do Thái giáo, hội đường (synagogue, tiếng Hêbrơ là Beit Knesset tức Nhà Hội Họp, và Beit Tefillah tức Nhà Cầu Nguyện) là không gian thánh thiêng thay thế cho Đền Thờ Jerusalem xưa, nơi cộng đoàn quy tụ mỗi ngày để đọc kinh, học hỏi Luật Torah và hướng lòng về Đấng Tạo Hóa Duy Nhất.
Điểm làm nên bản sắc riêng biệt của Hội đường Bevis Marks là cộng đoàn tại đây thuộc nhánh Do Thái giáo Sephardic (từ chữ Hêbrơ Sefarad chỉ bán đảo Iberia gồm Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha), phân biệt với nhánh Ashkenazi (có nguồn gốc từ vùng Trung và Đông Âu). Sau khi các quân vương Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ban hành sắc lệnh trục xuất hoặc cưỡng bức cải đạo người Do Thái vào các năm 1492 và 1497, nhiều gia đình Do Thái trên bán đảo Iberia buộc phải sống như những người giữ đạo bí mật (gọi là Conversos) trước khi tìm đường vượt biển sang các trung tâm thương mại tự do hơn như Amsterdam, Livorno và sau đó là London để công khai trở về với đức tin của tổ tiên.
Trong phụng vụ và bố cục không gian, truyền thống Sephardic Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha (minhag Sefarad) giữ nhiều nét cổ kính rất đặc trưng. Khác với nhiều hội đường Trung Âu, trong nghi thức của cộng đồng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha tại London, vị chủ sự và ban hợp xướng nam giữ nguyên các giai điệu thánh thi cổ truyền vùng Địa Trung Hải và Amsterdam thế kỷ 17. Suốt hơn một thế kỷ đầu tiên kể từ khi thành lập cho tới tận năm 1833, các bài giảng giáo lý và biên bản quản trị của hội đồng trưởng lão (gọi là Mahamad) tại Bevis Marks đều được thực hiện bằng tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Tây Ban Nha trước khi chuyển sang tiếng Anh.
Tại trung tâm bức tường phía đông hướng về thành thánh Jerusalem là Tủ Kinh Thánh (trong truyền thống Ashkenazi gọi là Aron Kodesh, còn truyền thống Sephardic gọi là Hekhal, nghĩa là Đền Thánh), nơi cất giữ các cuộn Kinh Torah viết tay bằng mực đen trên da thuộc tinh khiết. Đối diện với Hekhal ở nửa phía tây của phòng cầu nguyện là bục đọc kinh cao bằng gỗ gọi là Tebah (tương đương với Bimah), tạo nên hai tiêu điểm đối xứng giữa nơi lưu giữ Lời Chúa và nơi công bố Lời Chúa giữa lòng cộng đoàn.
Sự ra đời của Hội đường Bevis Marks gắn liền với một dấu mốc lớn trong lịch sử nước Anh. Vào năm 1290, Vua Edward I từng ban hành Sắc lệnh Trục xuất toàn bộ người Do Thái khỏi vương quốc Anh. Phải hơn 360 năm sau, vào tháng 12 năm 1655, học giả kiêm giáo sĩ Do Thái Sephardic nổi tiếng từ Amsterdam là Menasseh ben Israel (1604 đến 1657) đã đích thân sang London đệ trình bản thỉnh nguyện lên Bảo hộ công Oliver Cromwell và Hội nghị Whitehall để xin cho người Do Thái được phép trở lại sinh sống tại Anh. Vào năm 1656, Cromwell chính thức bật đèn xanh cho cộng đồng người Do Thái Sephardic tại London được tự do cư trú, lập nghĩa trang riêng tại Mile End và mở ngôi hội đường nhỏ đầu tiên trên phố Creechurch Lane vào đầu năm 1657.
Trong cuốn nhật ký nổi tiếng nhất văn học Anh thế kỷ 17, quan chức Hải quân Hoàng gia Samuel Pepys đã ghi lại chuyến viếng thăm ngôi hội đường tiền thân ở phố Creechurch Lane vào ngày 14 tháng 10 năm 1663 đúng vào dịp lễ Vui Mừng Vì Luật Pháp (Simchat Torah). Khi cộng đồng ngày càng đông đúc nhờ làn sóng người Do Thái từ Bồ Đào Nha và Amsterdam sang định cư cuối thế kỷ 17, những chiếc ghế băng gỗ sồi không tựa lưng mà Samuel Pepys từng nhìn thấy năm 1663 ở Creechurch Lane đã được chuyển nguyên vẹn sang đặt ở cuối phòng cầu nguyện của Hội đường Bevis Marks mới vào năm 1701, và hiện vẫn được sử dụng cho tới tận hôm nay.
IITừ Hội Đường Creechurch Lane Năm 1657 Đến Công Trình Của Joseph Avis Năm 1701
Đến cuối thập niên 1690, dưới sự dẫn dắt tâm linh của vị đại học giả kiêm giáo sĩ trưởng (Haham) David Nieto (1654 đến 1728, một nhà thần học, bác sĩ và nhà thiên văn học gốc Venice), ngôi nhà thuê chật hẹp ở phố Creechurch Lane không còn đủ chỗ cho hàng trăm gia đình Sephardic mới tới London. Năm 1698, ban quản trị cộng đoàn gồm sáu vị trưởng lão do ông António Gomes Serra đứng đầu đã quyết định tìm thuê một khu đất rộng hơn ở khu Aldgate để xây dựng một ngôi hội đường độc lập và bền vững lâu dài.
- 1656 và 1657Tái định cư dưới thời Oliver Cromwell và hội đường Creechurch LaneSau cuộc vận động của giáo sĩ Menasseh ben Israel năm 1655, Bảo hộ công Oliver Cromwell cho phép người Do Thái Sephardic công khai hành đạo tại London năm 1656. Đầu năm 1657, cộng đoàn lập hội đường đầu tiên trên tầng gác một ngôi nhà ở phố Creechurch Lane và mở nghĩa trang Velho tại Mile End.
- Tháng 2 và 6/1699Ký hợp đồng với thợ cả Joseph Avis và thuê đất tại Bevis MarksNgày 12 tháng 2 năm 1699, ủy ban xây dựng ký hợp đồng trị giá 2.650 bảng Anh với Joseph Avis, một thợ mộc bậc thầy thuộc giáo phái Quaker từng làm việc trong các công trình của Christopher Wren. Ngày 24 tháng 6 năm 1699, cộng đoàn ký hợp đồng thuê khu sân Plough Yard trên phố Bevis Marks.
- Tháng 9/1701Cung hiến Hội đường Thánh Hội Cổng Trời (Sha'ar Hashamayim)Vào dịp đầu năm mới Do Thái tháng Tishrei năm 5462 (tháng 9 năm 1701), Hội đường Bevis Marks chính thức được khánh thành, nhận món quà là chùm đèn đồng lớn ở trung tâm do hội đường mẹ Esnoga tại Amsterdam gửi tặng.
- 1738 tới 1749Phục hồi mái gỗ sau hỏa hoạn và mua quyền sở hữu đấtNăm 1738, một đám cháy từ khu nhà lân cận lan sang làm hỏng phần mái hội đường. Năm 1747, nhà hảo tâm Benjamin Mendes da Costa mua lại quyền thuê dài hạn khu đất trao tặng cho cộng đoàn, và phần mái trần được tu sửa hoàn chỉnh vào năm 1749.
- Thế kỷ 19Thời đại của Sir Moses Montefiore và gia tộc D'IsraeliNăm 1804, cậu bé Benjamin Disraeli (sau này trở thành Thủ tướng Anh) được ghi tên trong sổ bộ cắt bì của Bevis Marks. Suốt thế kỷ 19, hiệp sĩ nhân đạo Sir Moses Montefiore (1784 đến 1885) làm trưởng lão trụ cột của hội đường và ngăn chặn thành công các dự án giải tỏa tòa nhà cổ.
- 1928 và 1950Lắp đặt hệ thống chiếu sáng bổ trợ và xếp hạng Di tích Cấp INăm 1928, hệ thống đèn điện kín đáo được lắp bổ sung cho các ngày thường trong khi vẫn giữ nguyên lệ thắp nến sáp ong vào các ngày đại lễ. Ngày 4 tháng 1 năm 1950, Hội đường Bevis Marks được công nhận là Di tích Lịch sử Cấp I (Grade I) của Vương quốc Anh.
- 2001 tới 2023Kỷ niệm 300 năm và lập Khu bảo tồn ánh sáng CreechurchNăm 2001, Thái tử Charles dự lễ kỷ niệm 300 năm hội đường. Từ năm 2021 đến 2023, chính quyền City of London từ chối các dự án cao ốc che khuất bầu trời quanh hội đường và thiết lập Khu bảo tồn Creechurch để bảo vệ nguồn ánh sáng tự nhiên và tầm nhìn ngắm trăng làm lễ của di tích.
Khi khảo cứu lịch sử khởi dựng Hội đường Bevis Marks từ năm 1699 đến 1701, có hai giai thoại truyền thống rất nổi tiếng cần được đặt cạnh các tư liệu lưu trữ để người đọc có cái nhìn toàn diện. Giai thoại thứ nhất kể rằng Công chúa Anne (con gái Vua James II, người lên ngôi Nữ hoàng Anh năm 1702) đã tặng cho cộng đồng Do Thái một cây xà gỗ sồi lớn lấy từ thân một chiến hạm Hải quân Hoàng gia để làm dầm chính đỡ mái hội đường. Giai thoại thứ hai kể rằng người thợ cả thuộc giáo phái Quaker (Hội Bạn Hữu) là Joseph Avis, sau khi hoàn thành công trình đúng hạn với giá hợp đồng 2.650 bảng Anh vào năm 1701, đã từ chối nhận phần tiền lãi ròng của mình và hoàn trả lại cho ban quản trị vì ông tâm niệm rằng không ai nên kiếm lời từ việc xây dựng một Ngôi Nhà của Thiên Chúa.
Các sử gia kiến trúc của English Heritage và hồ sơ Historic England (mã số 1064745) ghi nhận rõ rằng cả hai câu chuyện ấy đã được lưu truyền trân trọng qua nhiều thế hệ tín hữu tại Bevis Marks như biểu tượng của sự bao dung tôn giáo tại London cuối thế kỷ 17, đồng thời lưu ý thêm về mặt văn bản học rằng các quyển sổ kế toán chi tiêu năm 1699 đến 1701 còn lưu giữ của hội đồng Mahamad không thấy ghi chép khoản bút toán hoàn tiền hay biên nhận gỗ tặng này. Thư viện ghi nhận song song cả truyền thống truyền khẩu lâu đời của cộng đoàn lẫn kết quả đối chiếu sổ sách lưu trữ.
IIIHình Mẫu Esnoga Amsterdam, Bảy Chùm Đèn Đồng Và Tủ Kinh Gỗ Sồi
Về mặt kiến trúc, Hội đường Bevis Marks là sự kết hợp hài hòa giữa hai nguồn cảm hứng lớn của thế kỷ 17. Thứ nhất là hình mẫu không gian của Đại Hội đường Bồ Đào Nha Esnoga tại Amsterdam (hoàn thành năm 1675), ngôi hội đường mẹ của toàn bộ cộng đồng Do Thái Sephardic vùng Tây Âu. Thứ hai là ngôn ngữ kiến trúc cổ điển Anh quốc thời Sir Christopher Wren, thể hiện qua tỷ lệ phòng hộp chữ nhật chuẩn mực (dài khoảng 80 feet tức 24,4 mét, rộng 50 feet tức 15,2 mét), tường gạch đỏ điểm đá Portland ở các góc và hệ cửa sổ vòm tròn cao rộng làm bằng kính trong suốt để đón tối đa ánh sáng tự nhiên vào phòng cầu nguyện, đúng như lời nhà phê bình kiến trúc Ian Nairn từng ca ngợi đây là một căn phòng ngập tràn ánh sáng nhân hậu.
Đặt trang trọng ở chính giữa bức tường phía đông hướng về Jerusalem là chiếc Tủ Kinh Thánh (Hekhal) ba gian cao lớn mang phong cách Phục Hưng và Baroque Anh quốc, rất gần gũi với các bình phong hậu bàn thờ của Christopher Wren. Nhìn từ xa, các cột trụ thức Corinth và mặt tủ trông như được tạc từ đá cẩm thạch màu của Ý, nhưng thực chất toàn bộ Hekhal được chạm khắc từ gỗ sồi Anh nguyên khối rồi vẽ giả vân đá (trompe-l'oeil) cực kỳ tinh xảo. Bên trong tủ lưu giữ các cuộn Kinh Torah cổ khoác áo nhung thêu kim tuyến và đội mũ bạc rimonim.
Treo thả từ trần vữa phẳng xuống lòng hội đường là bảy chùm đèn đồng thau đa tầng chế tác từ cuối thế kỷ 17 đầu thế kỷ 18, tượng trưng cho bảy ngày trong tuần lễ sáng tạo. Chùm đèn lớn nhất treo ngay chính giữa phía trên bục đọc kinh Tebah tượng trưng cho ngày thánh Shabbat, chính là món quà do Hội đường Esnoga ở Amsterdam gửi tặng vào lễ khánh thành năm 1701. Cho tới ngày nay, vào các kỳ đại lễ và lễ cưới, hội đường vẫn giữ lệ hạ các chùm đèn này xuống bằng dây thừng để thắp sáng tới 240 ngọn nến sáp ong thật.
Bao quanh ba mặt bắc, tây và nam của tầng lầu là khu vực hành lang dành cho phụ nữ (Ezrat Nashim) có rào chấn song gỗ chạm trổ kín đáo. Toàn bộ hệ hành lang lầu này được nâng đỡ bởi đúng mười hai cây cột tròn theo thức cột Tuscan sơn vân cẩm thạch, mang ý nghĩa biểu tượng cho Mười hai Chi tộc của dân Israel cổ đại cùng đứng nâng đỡ ngôi nhà cầu nguyện.
Theo đúng quy chuẩn không gian của hội đường Sephardic, chiếc bục gỗ sồi có cầu thang hai bên dùng để mở đọc cuộn Kinh Torah (gọi là Tebah) không đặt ở chính giữa phòng mà lùi về phía nửa tây của sảnh, đối diện trực tiếp với Tủ Kinh Hekhal ở đầu phía đông qua một khoảng sàn lát đá cẩm thạch đen trắng rộng thoáng. Bao quanh Tebah là hàng chân đèn đồng lớn cao ngang đầu người dùng để cắm nến sáp ong cỡ lớn.
Các dãy ghế băng bằng gỗ sồi có ngăn đựng sách kinh dưới chỗ ngồi được xếp chạy dọc song song với hai bức tường bắc và nam, quay mặt vào nhau. Đặc biệt ở phía cuối sảnh gần cửa tây là những băng ghế gỗ không tựa lưng được chuyển sang từ hội đường Creechurch Lane năm 1657, hiện là đồ gỗ hội đường cổ nhất trong thế giới nói tiếng Anh. Ở dãy ghế đầu bên trái gần Tủ Kinh, chiếc ghế có kê bệ để chân của nhà nhân đạo Sir Moses Montefiore (1784 đến 1885) vẫn được chăng dây nhung đỏ lưu giữ nguyên vẹn.
Hội đường Bevis Marks bảo tồn một kho tư liệu cộng đồng vô giá từ năm 1679 tới nay, bao gồm các quyển sổ ghi chép hôn phối (ketubot) của những gia đình từ Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha sang tị nạn, sổ bộ cắt bì (trong đó có tên Benjamin Disraeli sinh năm 1804) cùng bộ sưu tập hơn một trăm món đồ bạc nghi lễ thế kỷ 17 và 18.
IVThế Đất Và Hướng
Trước hết cần khẳng định rõ rằng Do Thái giáo không giảng dạy hay áp dụng phong thủy Á Đông. Quy tắc định hướng tối cao của mọi hội đường Do Thái trên thế giới được quy định trong Kinh Talmud và bộ luật Halakha (do học giả Maimonides hệ thống hóa): khi cầu nguyện, người tín hữu tại châu Âu phải quay mặt về hướng Đông và Đông Nam, tức hướng Mizrach nhìn về Đất Thánh Israel và thành phố Jerusalem nơi có Núi Đền Thờ, theo đúng lời cầu nguyện của Vua Solomon trong sách Các Vua quyển thứ nhất chương 8. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên địa hình khu vực phía đông thành cổ London (City of London) tại tọa độ 51,5144 độ vĩ bắc và 0,0792 độ kinh tây, khu phố Bevis Marks nằm trên nền đồi sỏi Cornhill và Leadenhall cao ráo phía bắc sông Thames, ngay sát bên trong bức tường thành La Mã và Trung cổ của cổng Aldgate (Cổng Đông của thành London cổ, cách dòng sông Thames ở phía nam khoảng bảy trăm mét). Tên gọi Bevis Marks vốn là cách đọc trại từ Bury's Marks, chỉ khu đất dinh thự xưa thuộc quyền sở hữu của các viện phụ Tu viện Bury St Edmunds thời Trung cổ.
Điểm đặc biệt nhất về hình thế của Hội đường Bevis Marks là thế ẩn mật tàng chân (ẩn mình trong sân kín giữa đô thị). Cuối thế kỷ 17 tại Anh, các cơ sở thờ tự ngoài Giáo hội Anh quốc gia không được phép xây mặt tiền phô trương trực diện ra đường phố chính. Vì vậy, thợ cả Joseph Avis đã đặt hội đường nằm lùi hẳn vào trong khu sân khép kín Plough Yard (nay đi vào từ ngõ Heneage Lane): khách muốn vào hội đường phải đi qua cổng vòm ngoài phố, bước dọc một con ngõ nhỏ hơi uốn cong rồi mới mở ra khoảng sân lát đá phẳng phiu bao quanh bốn mặt tòa nhà. Dưới con mắt phong thủy hình thế cổ truyền, cách bố trí ngõ dẫn uốn khúc đi vào sân trong được bao bọc bởi các dãy tường gạch chính là thế khúc kính thông u, tàng phong tụ khí: mọi tiếng ồn, khói bụi và luồng gió xung sát từ các trục đường lớn Bishopsgate và Aldgate đều bị hóa giải ở vòng ngoài, giữ cho không gian bên trong sân tĩnh lặng suốt hơn ba thế kỷ.
Về sơn hướng và ánh sáng, hội đường được đặt chuẩn theo trục tọa Đông Nam hướng Tây Bắc: cửa chính mở ở mặt tây bắc đón người vào từ sân lớn, trong khi bức tường đặt Tủ Kinh Thánh (Hekhal) tọa vững chãi ở phương Đông Nam hướng thẳng về phía Jerusalem. Đặc biệt, vì luật Do Thái giáo cần ánh sáng ban ngày chiếu qua các cửa sổ kính trong để đọc cuộn Kinh Torah và cần khoảng bầu trời thoáng ở sân trước để cử hành nghi thức chúc tụng trăng mới hàng tháng (Kiddush Levana), khoảng sân minh đường phía trước và bên hông hội đường được chính quyền quy hoạch bảo vệ nghiêm ngặt để các tòa tháp tài chính xung quanh không che khuất nguồn dương quang và ánh trăng chiếu xuống ngôi cổ tự.
VNgày Thánh Shabbat, Đại Lễ Tháng Tishrei Và Nghi Thức Dưới Ánh Nến
Là ngôi hội đường duy nhất tại châu Âu duy trì trọn vẹn nhịp cầu nguyện ba buổi mỗi ngày và lễ Shabbat hàng tuần không gián đoạn từ tháng 9 năm 1701 tới nay, Hội đường Bevis Marks tuân thủ toàn bộ chu kỳ lễ tiết theo Lịch Do Thái (Hebrew Calendar, loại lịch âm dương kết hợp tính theo chu kỳ mặt trăng và điều chỉnh năm nhuận theo mặt trời). Trong các kỳ đại lễ, khi toàn bộ 240 ngọn nến sáp ong trên bảy chùm đèn đồng cổ được thắp sáng và ban hợp xướng cất lên những giai điệu tiếng Hêbrơ cùng tiếng Tây Ban Nha cổ (Ladino), không gian hội đường tái hiện sống động truyền thống tâm linh Sephardic nguyên bản.
| Thời điểm trong năm | Theo lịch nào | Đại lễ Do Thái giáo | Ý nghĩa và nghi thức tại Hội đường Bevis Marks |
|---|---|---|---|
| Chiều Thứ Sáu đến tối Thứ Bảy hàng tuần | Lịch Do Thái, chu kỳ tuần lễ | Ngày Thánh Shabbat (Sabbath) | Đón Shabbat lúc hoàng hôn Thứ Sáu và cử hành lễ sáng Thứ Bảy với nghi thức mở Tủ Kinh Hekhal, rước cuộn Kinh Torah lên bục Tebah theo giai điệu Sephardic cổ. |
| Ngày 1 và 2 tháng Tishrei (tháng 9 hoặc 10 Dương lịch) | Lịch Do Thái | Tết Năm Mới Do Thái (Rosh Hashanah) và Kỷ niệm Khánh thành | Thổi tù và sừng cừu (Shofar) kêu gọi thức tỉnh tâm hồn, đồng thời kỷ niệm đúng dịp tháng Tishrei năm 1701 khi Hội đường Bevis Marks được cung hiến. |
| Ngày 10 tháng Tishrei (tháng 9 hoặc 10 Dương lịch) | Lịch Do Thái | Ngày Đại Lễ Chuộc Tội (Yom Kippur) | Ngày chay tịnh và cầu nguyện thiêng liêng nhất trong năm, mở đầu bằng bài kinh Kol Nidrei vào đêm trước dưới ánh nến sáp ong của bảy chùm đèn đồng. |
| Ngày 15 đến 23 tháng Tishrei (mùa thu) | Lịch Do Thái | Lễ Lều Tạm (Sukkot) và Lễ Vui Mừng Vì Luật Pháp (Simchat Torah) | Dựng lều Sukkah trong sân hội đường và rước tất cả các cuộn Kinh Torah đi vòng quanh sảnh trong niềm hân hoan đúng như cảnh Samuel Pepys từng mô tả năm 1663. |
| Ngày 25 tháng Kislev (tháng 12) và 15 tháng Nisan (mùa xuân) | Lịch Do Thái | Lễ Ánh Sáng (Chanukah) và Đại lễ Vượt Qua (Pesach) | Thắp giá đèn tám ngọn Chanukiah kỷ niệm việc tái cung hiến Đền Thờ Jerusalem và cử hành các buổi cầu nguyện mừng cuộc Xuất Hành khỏi Ai Cập. |
Một truyền thống giao hảo công dân lâu đời tại City of London gắn liền với Hội đường Bevis Marks là chuyến thăm chính thức của các vị Thị trưởng Khu tài chính London (Lord Mayor of London) và các vị Cảnh sát trưởng (Sheriffs of the City of London) kể từ thời hiệp sĩ Sir Moses Montefiore giữ chức Cảnh sát trưởng London năm 1837. Vào những dịp lễ kỷ niệm trọng đại của thành phố hoặc khi có một vị Thị trưởng người Do Thái nhậm chức, đoàn rước lễ phục truyền thống từ dinh Mansion House lại đi bộ tới sân Hội đường Bevis Marks để dự buổi cầu nguyện chiều Thứ Sáu dưới ánh nến, thể hiện sự gắn kết hơn ba thế kỷ giữa cộng đoàn Cổng Trời và lịch sử đô thị London.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Hội đường nằm ẩn trong sân số 4 ngõ Heneage Lane, rẽ vào từ phố Bevis Marks thuộc khu Aldgate ở phía đông khu tài chính City of London. Từ ga tàu điện ngầm Aldgate (tuyến Metropolitan và Circle Line) hoặc ga Liverpool Street, quý vị đi bộ dọc theo phố Bevis Marks khoảng ba đến năm phút là tới cổng vòm dẫn vào ngõ Heneage Lane.
- Toạ độ
- 51.5144, -0.0792
Hội đường Do Thái Bevis Marks là một nơi thờ tự Chính Thống giáo đang hoạt động nghiêm cẩn, vì vậy khi tới thăm quý vị cần tuân thủ các quy tắc trang phục và an ninh của cộng đoàn: nam giới bắt buộc phải đội mũ hoặc mũ tròn kippah khi bước vào phòng cầu nguyện (hội đường có chuẩn bị sẵn mũ kippah ở lối vào cho khách mượn), và phụ nữ cần mặc trang phục lịch sự kín vai và đầu gối. Vào ngày Thứ Bảy (ngày Shabbat) và các ngày lễ trọng Do Thái giáo, hội đường chỉ mở cửa cho việc cầu nguyện, quý vị tuyệt đối không sử dụng điện thoại, máy ảnh hay thiết bị điện tử trong khuôn viên.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Hội đường Do Thái Bevis Marks, London
Contribute photos, information or video for Bevis Marks SynagogueThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Hội đường Bevis Marks có vị trí đặc biệt trong lịch sử Do Thái giáo tại châu Âu
Khánh thành vào tháng 9 năm 1701, Bevis Marks là ngôi hội đường Do Thái cổ nhất tại Vương quốc Anh và là hội đường duy nhất trên toàn lục địa châu Âu duy trì các buổi lễ cầu nguyện liên tục không bị gián đoạn suốt hơn 320 năm qua, giữ nguyên vẹn nội thất gỗ sồi và đèn chùm đồng từ đầu thế kỷ 18.
Cộng đồng Do Thái Sephardic xây dựng Hội đường Bevis Marks có nguồn gốc từ đâu
Họ là hậu duệ của các gia đình Do Thái gốc Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha (Sephardim) phải rời bán đảo Iberia sau các sắc lệnh trục xuất cuối thế kỷ 15. Sau khi Bảo hộ công Oliver Cromwell cho phép người Do Thái tái định cư tại Anh vào năm 1656 theo thỉnh nguyện của giáo sĩ Menasseh ben Israel từ Amsterdam, cộng đồng đã lập hội đường đầu tiên ở Creechurch Lane năm 1657 rồi xây dựng Bevis Marks năm 1699 đến 1701.
Bảy chùm đèn đồng bên trong hội đường mang ý nghĩa gì
Bảy chùm đèn đồng thau cổ treo thả từ trần hội đường tượng trưng cho bảy ngày trong tuần. Chùm đèn lớn nhất treo ở chính giữa tượng trưng cho ngày thánh Shabbat, được gửi tặng từ Hội đường mẹ Esnoga tại Amsterdam vào đúng năm khánh thành 1701. Vào các dịp đại lễ và lễ cưới, cả bảy chùm đèn vẫn được thắp sáng bằng 240 ngọn nến sáp ong thật.
Ai là người xây dựng Hội đường Bevis Marks và có giai thoại gì về ông
Công trình do ông Joseph Avis, một thợ mộc bậc thầy thuộc giáo phái Tin Lành Quaker từng làm việc cho kiến trúc sư Christopher Wren, xây dựng từ năm 1699 đến 1701 với chi phí 2.650 bảng Anh. Theo truyền thống lưu truyền của cộng đoàn, khi hoàn tất công trình, ông Avis đã hoàn trả lại toàn bộ phần tiền lãi ròng vì ông tâm niệm không nên kiếm lời cá nhân từ việc xây dựng Nhà của Thiên Chúa.
Những nhân vật lịch sử nổi tiếng nào từng gắn bó với Hội đường Bevis Marks
Nhân vật tiêu biểu nhất là hiệp sĩ nhân đạo Sir Moses Montefiore (1784 đến 1885), người có chiếc ghế gỗ riêng có bệ để chân vẫn được chăng dây lưu niệm gần Tủ Kinh Thánh. Hội đường cũng lưu giữ hồ sơ khai sinh và cắt bì năm 1804 của Benjamin Disraeli (người sau này trở thành Thủ tướng Anh), cùng dấu ấn của học giả Haham David Nieto và nhà vô địch quyền Anh thế kỷ 18 Daniel Mendoza.