Đi dọc theo phố Moscow Road rợp bóng cây ở khu Bayswater phía bắc công viên Kensington Gardens của thủ đô London, từ bên ngoài quý vị sẽ thấy một khối kiến trúc gạch đỏ và gạch vàng thời Victoria có phần kín đáo, chỉ hé lộ bản sắc Đông phương qua những vòm cửa sổ bán nguyệt và phần mái vòm lớn bọc đồng xanh vươn lên trên đỉnh. Thế nhưng ngay khi bước qua cửa gỗ tiền đường để vào bên trong, một thế giới rực rỡ của Đế quốc Byzantine cổ đại lập tức mở ra trước mắt: toàn bộ bốn bức tường và các cột trụ đều được ốp đá cẩm thạch nhiều màu bóng loáng nhập về từ khắp vùng Địa Trung Hải, còn phía trên cao là vòm trời đường kính mười bốn mét dát kín hàng triệu viên thủy tinh khảm lá vàng lấp lánh dưới ánh đèn chùm đồng.
Đây là Nhà thờ chính tòa Chính Thống Hy Lạp Thánh Sophia (Saint Sophia Greek Orthodox Cathedral, London), ngôi nhà thờ mẹ của Tổng giáo phận Thyateira và Vương quốc Anh trực thuộc Tòa Thượng phụ Đại kết Constantinople. Được cộng đồng thương nhân và học giả Hy Lạp thịnh vượng tại London khởi dựng từ năm 1877 và thánh hiến ngày 5 tháng 2 năm 1882 theo thiết kế của kiến trúc sư John Oldrid Scott, thánh đường vừa là trung tâm phụng vụ lâu đời của cộng đồng Hy Lạp và Síp tại Anh vừa được xếp hạng Di tích Lịch sử Cấp I đặc biệt của vương quốc.
ISự Khôn Ngoan Thiêng Liêng Của Thiên Chúa Và Tổng Giáo Phận Thyateira
Một điều cần giải thích rõ ngay từ tên gọi là Nhà thờ chính tòa Thánh Sophia tại London không phải được đặt theo tên của nữ thánh tử đạo Sophia thành Rôma thế kỷ 2, mà được cung hiến cho Sự Khôn Ngoan Thiêng Liêng của Thiên Chúa (tiếng Hy Lạp là Hagia Sophia, viết đầy đủ là He Hagia tou Theou Sophia). Trong thần học của Chính Thống giáo Đông phương, Sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa chính là tước hiệu thần học chỉ Ngôi Hai Thiên Chúa, tức Ngôi Lời Nhập Thể Đức Giêsu Kitô (như lời Thánh Phaolô viết trong thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô chương 1 câu 24: Đức Kitô là quyền năng và là sự khôn ngoan của Thiên Chúa).
Cách đặt tên này nối tiếp trực tiếp truyền thống của Đại thánh đường Hagia Sophia tại Constantinople (nay là Istanbul) được Hoàng đế Justinian I xây dựng vào thế kỷ 6. Vì tước hiệu của nhà thờ hướng về mầu nhiệm Ngôi Lời là Sự Khôn Ngoan Nhập Thể, đại lễ bổn mạng truyền thống của các thánh đường Hagia Sophia trong thế giới Chính Thống giáo gắn liền với mầu nhiệm Ngôi Lời giáng thế và lễ Chúa Hiện Xuống (Pentecost), ngày Chúa Thánh Thần ban ơn khôn ngoan xuống trên các Tông đồ.
Về phương diện giáo luật, Nhà thờ Thánh Sophia là ngai tòa chính thức của Tổng giáo phận Thyateira và Vương quốc Anh (Greek Orthodox Archdiocese of Thyateira and Great Britain), một giáo tỉnh lớn trực thuộc Tòa Thượng phụ Đại kết Constantinople (Ecumenical Patriarchate of Constantinople). Vào năm 1922, Thượng phụ Đại kết Meletios IV tại Constantinople đã quyết định thành lập Giáo đô (nay là Tổng giáo phận) dành cho toàn bộ các tín hữu Chính Thống giáo tại Tây và Trung Âu với trụ sở đặt tại London, và trao cho vị Tổng giám mục cai quản tước hiệu lịch sử của Thyateira, một trong bảy giáo hội cổ xưa tại vùng Tiểu Á được nhắc tới trong sách Khải Huyền của Thánh Gioan Tông đồ.
Vị Tổng giám mục Đô thành đầu tiên đặt ngai tòa tại Nhà thờ Thánh Sophia từ năm 1922 đến khi viên tịch năm 1951 là Đô thành trưởng Germanos Strenopoulos (1872 đến 1951), một học giả thần học lỗi lạc từng giữ chức Hiệu trưởng Trường Thần học Halki tại Constantinople và là một trong những nhà tiên phong của phong trào đại kết đối thoại giữa Chính Thống giáo với Cộng đồng Anh giáo trong thế kỷ 20.
Sự hiện diện của cộng đồng Chính Thống giáo Hy Lạp tại London đã bắt đầu từ thế kỷ 17, khi Tổng giám mục Joseph Georgirenes của đảo Samos được phép xây dựng ngôi nhà thờ Hy Lạp đầu tiên tại khu Soho Fields vào năm 1677 (về sau con phố ấy vẫn mang tên Greek Street cho tới ngày nay). Sang thế kỷ 19, khi các gia tộc thương nhân hàng hải, chủ ngân hàng và học giả Hy Lạp (đặc biệt là những gia đình gốc đảo Chios và vùng Constantinople như gia tộc Ralli, Mavrogordato, Rodocanachi, Schilizzi và Ionides) định cư ngày càng đông tại London, họ đã lần lượt lập ra hai nhà thờ mang tên Hagia Sophia tại quảng trường Finsbury Circus (năm 1837) và tại số 82 phố London Wall (năm 1849). Khi các gia đình Hy Lạp chuyển dần về khu dân cư sang trọng ở phía tây thành phố quanh Bayswater và Paddington vào thập niên 1870, ngôi nhà thờ thứ ba và bề thế nhất mang tên Hagia Sophia đã được dựng lên trên phố Moscow Road.
Trong giai đoạn từ năm 1941 đến năm 1944, khi Vua Georgios II của Hy Lạp cùng Chính phủ Hoàng gia Hy Lạp phải tạm lánh sang London, Nhà thờ chính tòa Thánh Sophia trên phố Moscow Road đã trở thành Nhà thờ Quốc gia của dân tộc Hy Lạp và là Nhà nguyện Hoàng gia chính thức của Vương thất Hy Lạp tại Anh. Nhiều nghi lễ lịch sử của Hoàng gia Hy Lạp cũng như của các vương thất châu Âu có huyết thống gắn với Hy Lạp (trong đó có gia đình của Vương tôn Philip, Công tước xứ Edinburgh) đã được cử hành ngay dưới mái vòm khảm vàng của ngôi thánh đường này.
IITừ Viên Đá Đầu Tiên Năm 1877 Đến Ngai Tòa Thyateira Năm 1922
Công trình xây dựng Nhà thờ Thánh Sophia trên phố Moscow Road là kết tinh lòng nhiệt thành của cộng đồng người Hy Lạp tại London vào cuối thế kỷ 19. Chỉ trong vòng ba năm, Ủy ban xây dựng do ông Emmanuel Mavrogordato làm chủ tịch cùng các thương gia Eustratios Ralli, Constantinos Ionides, Sophoclis Constantinidis, Petros Rodocanachi, Paraskevas Sechiaris, Demetrius Stefanovich Schilizzi và luật gia người Anh đam mê văn hóa Byzantine là Edwin Freshfield đã quyên góp được số tiền khổng lồ lúc bấy giờ là 50.000 bảng Anh để kiến tạo thánh đường.
- 1677 tới 1850Các nhà thờ Hy Lạp tiền thân tại Soho và City of LondonSau nhà thờ Hy Lạp đầu tiên lập tại Soho năm 1677 và thời kỳ sinh hoạt chung với nhà nguyện sứ quán Nga thế kỷ 18, cộng đồng thương nhân Hy Lạp xây dựng hai nhà thờ Hagia Sophia tiền thân tại Finsbury Circus (1837) và tại số 82 London Wall (1849 đến 1850).
- 18/7/1877Eustratios Ralli đặt viên đá đầu tiên trên phố Moscow RoadĐể đáp ứng nhu cầu của cộng đồng Hy Lạp chuyển về khu Tây London, khu đất trên phố Moscow Road ở Bayswater được mua lại. Ngày 18 tháng 7 năm 1877, nhà hảo tâm Eustratios Ralli đặt viên đá góc khởi công nhà thờ theo bản thiết kế Tân Byzantine của kiến trúc sư John Oldrid Scott.
- 1/6/1879Cử hành Phụng vụ Thánh thể đầu tiên vào lễ Hiện XuốngMười tám tháng sau ngày đặt đá góc, phần khung kiến trúc chính và mái vòm hoàn tất. Vào đúng đại lễ Chúa Hiện Xuống (Pentecost) ngày 1 tháng 6 năm 1879, cộng đoàn cử hành Phụng vụ Thánh thể đầu tiên trong nhà thờ mới.
- 5/2/1882Đại lễ thánh hiến bởi Tổng giám mục Corfu Antonios ChariatisSau khi hoàn thành việc ốp đá cẩm thạch đa sắc trong lòng nhà thờ và lắp đặt vách linh ảnh bằng đá cẩm thạch có tranh vẽ của giáo sư Ludwig Thiersch, ngày 5 tháng 2 năm 1882, Tổng giám mục đảo Corfu là Antonios Chariatis chủ sự đại lễ thánh hiến trọng thể.
- 1891 tới 1894Trang trí đợt đầu tranh khảm mosaic vàng trên mái vòmTheo lời khuyên của Ludwig Thiersch rằng khí hậu ẩm của London không hợp vẽ bích họa fresco trực tiếp lên tường, ban quản trị đặt thiết kế của Arthur George Walker để khảm mosaic thủy tinh dát vàng lên vòm chính đường kính 14 mét và các vòm trụ.
- 1922Nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa Giáo đô ThyateiraTòa Thượng phụ Đại kết Constantinople thiết lập Giáo đô (nay là Tổng giáo phận) Thyateira và Vương quốc Anh, chọn Nhà thờ Thánh Sophia làm nhà thờ chính tòa dưới sự coi sóc của Đô thành trưởng tiên khởi Germanos Strenopoulos.
- 1926 tới 1952Boris Anrep hoàn thiện chuỗi tranh khảm mosaic hiện đạiNghệ sĩ tranh khảm danh tiếng gốc Nga Boris Anrep được ủy thác thực hiện tiếp các bức tranh khảm mosaic phong cách Byzantine hiện đại tại khu vực tiền đường (narthex) và cung thánh, đồng thời tu bổ nhà thờ sau hư hại trong Thế chiến thứ hai.
- 1970 và 2006Xếp hạng Di tích Cấp I và mở Bảo tàng Kho báu dưới tầng hầmNgày 9 tháng 1 năm 1970, nhà thờ được xếp hạng Di tích Cấp I (Grade I). Năm 2006, nhân dịp trùng tu tổng thể, một bảo tàng ngầm được mở dưới tầng hầm để trưng bày các bảo vật phụng vụ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19 của cộng đồng Hy Lạp tại London.
Khi đối chiếu các nguồn tư liệu về Nhà thờ Thánh Sophia, có hai chi tiết lịch sử và nghệ thuật ghi chép khác nhau giữa các nguồn mà bài viết cần nêu rõ. Thứ nhất là về niên đại xây dựng công trình: hồ sơ tóm tắt của Historic England (mã số 1223553) ghi giai đoạn xây dựng tòa nhà là từ năm 1878 đến năm 1879, trong khi biên niên sử lưu trữ của chính Nhà thờ Thánh Sophia ghi nhận đầy đủ ba mốc nối tiếp: đặt viên đá đầu tiên ngày 18 tháng 7 năm 1877, cử hành thánh lễ đầu tiên ngày 1 tháng 6 năm 1879 và cử hành đại lễ thánh hiến chính thức ngày 5 tháng 2 năm 1882 sau khi hoàn tất phần trang trí nội thất.
Chi tiết thứ hai là về đơn vị thi công đợt tranh khảm mosaic đầu tiên ở mái vòm chính thập niên 1890 theo bản vẽ của Arthur George Walker: hồ sơ kiến trúc của Historic England và quỹ Gilbert Scott ghi nhận xưởng thực hiện là hãng khảm danh tiếng Ludwig Oppenheimer Ltd có trụ sở tại Old Trafford (Manchester), trong khi một số tài liệu lịch sử địa phương nhắc tới tên xưởng nghệ nhân khảm Ý G. M. Mercenero & Co.. Tiếp đó từ năm 1926 đến 1952, toàn bộ các mảng khảm mới ở tiền đường và cung thánh do nghệ sĩ Boris Anrep trực tiếp thiết kế và giám sát thi công.
IIIMặt Bằng Chữ Thập Hy Lạp, Đá Cẩm Thạch Địa Trung Hải Và Tranh Khảm Vàng
Người thiết kế Nhà thờ chính tòa Thánh Sophia là kiến trúc sư John Oldrid Scott (1841 đến 1913), con trai thứ hai của kiến trúc sư lừng danh thời Victoria là Sir George Gilbert Scott. Trước đó vào năm 1872 đến 1873, John Oldrid Scott từng được gia tộc Ralli mời thiết kế Nhà nguyện Chính Thống giáo Hy Lạp Thánh Stephen tại nghĩa trang West Norwood. Khi bắt tay vào thiết kế Nhà thờ Thánh Sophia tại Bayswater, ông đã nghiên cứu sâu cấu trúc của Đại giáo đường Hagia Sophia tại Constantinople và các nhà thờ Byzantine thế kỷ 11 tại Hy Lạp để tạo nên một mặt bằng chữ thập Hy Lạp nội tiếp trong hình vuông (cross-in-square), kết hợp hoàn hảo giữa kỹ thuật xây dựng Anh quốc thế kỷ 19 và mỹ học không gian thiêng Đông phương.
Tâm điểm của toàn bộ không gian nội thất là mái vòm bán cầu lớn có đường kính 47 feet (khoảng 14,3 mét) đặt trên bốn vòm buồm tam giác cong (pendentives) và bốn vòm nôi lớn. Toàn bộ lòng vòm phủ kín lớp khảm thủy tinh dát lá vàng óng ánh, ở chính tâm đỉnh vòm là bức khảm khổng lồ khắc họa Chúa Kitô Toàn Năng (Christ Pantocrator) tay trái cầm Sách Phúc Âm, tay phải giơ lên chúc lành, bao quanh bởi vòng hào quang cầu vồng, các thiên thần Seraphim sáu cánh và mười sáu vị ngôn sứ cùng các Tông đồ đứng giữa mười sáu ô cửa sổ chân vòm.
Theo đúng truyền thống của Hagia Sophia tại Constantinople, từ mặt sàn lên tới chân các vòm cuốn của nhà thờ không hề có một mảng tường vữa trát sơn nào mà được ốp hoàn toàn bằng những phiến đá cẩm thạch quý xẻ đối xứng vân (book-matched marble) nhập khẩu từ khắp châu Âu và Địa Trung Hải: đá cẩm thạch trắng Penteli từ Athens và Carrara từ Ý, đá serpentine xanh lục sẫm vân trắng (verde antico) từ đảo Tinos, đá cẩm thạch vân sóng biển Cipollino từ đảo Euboea (Karystos), đá cẩm thạch đỏ Griotte và Languedoc từ Pháp cùng đá đen từ Bỉ.
Ngăn cách giữa lòng nhà thờ và cung thánh phía đông là bức vách linh ảnh (iconostasis) đồ sộ chế tác hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng và đá màu chạm trổ hoa văn Byzantine. Các bức linh ảnh lớn trên vách đá này (gồm Chúa Kitô, Đức Mẹ Theotokos, Thánh Gioan Tẩy Giả, Sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa và các tổng lãnh thiên thần) được vẽ trên nền vàng bởi họa sĩ người Đức Ludwig Thiersch (1825 đến 1909), giáo sư từng giảng dạy tại Học viện Mỹ thuật Athens và là người tiên phong kết hợp hội họa hàn lâm thế kỷ 19 với quy chuẩn linh ảnh Byzantine.
Trên vòm bán nguyệt của hậu cung phía đông là bức tranh khảm Đức Mẹ bồng Chúa Hài Đồng ngự trên ngai (Theotokos Platytera) giữa hai Tổng lãnh thiên thần Michael và Gabriel. Ở bốn vòm buồm dưới chân mái vòm chính là bốn Thánh sử ký Phúc Âm (Matthew, Mark, Luke, John) và các Giáo phụ Đông phương (Thánh Basil Cả, Thánh Gregory Thần học gia, Thánh Gioan Kim Khẩu). Từ năm 1926, nghệ sĩ Boris Anrep đã khảm thêm hàng loạt bức mosaic rực rỡ sắc màu ở vòm tiền đường và các hốc tường phụ.
Ở hai cánh bắc, nam và phía trên tiền đường phía tây là các tầng hành lang lầu (galleries) nâng đỡ bởi các cột đá cẩm thạch nguyên khối có đầu cột chạm khắc hình chim bồ câu và lá gai mạ vàng, xưa kia vốn dành riêng cho phụ nữ (gynaeceum) theo tập tục cổ. Dưới sàn nhà thờ, bên cạnh các dãy ghế gỗ ở giữa là những chiếc ghế chầu bằng gỗ sồi chạm trổ cầu kỳ đặt dọc theo tường (stassidia) để tín hữu có thể tựa tay khi đứng suốt các buổi lễ dài.
Mở cửa từ năm 2006 trong không gian tầng hầm dưới nền nhà thờ, bảo tàng lưu giữ những báu vật lịch sử của cộng đồng Hy Lạp tại London từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19: bộ phẩm phục giám mục thêu chỉ vàng, chén thánh và vỏ bọc Sách Phúc Âm bằng bạc mạ vàng từ Nga và Hy Lạp, sắc chỉ của Thượng phụ Constantinople và đặc biệt là cây Thánh giá đựng thánh tích bằng gỗ bách chạm khắc cực kỳ tinh xảo có niên đại thế kỷ 16 đến 17 từ Tu viện Strouditsa.
IVThế Đất Và Hướng
Trước hết cần khẳng định rằng Chính Thống giáo Hy Lạp không giảng dạy hay áp dụng phong thủy Á Đông. Việc thiết kế và định hướng Nhà thờ chính tòa Thánh Sophia tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc kiến trúc vũ trụ học Byzantine và định hướng phụng vụ Đông phương: mái vòm tròn tượng trưng cho bầu trời thiên quốc trùm lên mặt đất hình vuông bên dưới, còn cung thánh luôn hướng về phương Đông để đón ánh sáng Mặt Trời mọc biểu trưng cho Đức Kitô là Sự Khôn Ngoan và Ánh Sáng Thế Gian. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên bản đồ địa hình khu vực Bayswater thuộc Tây London tại tọa độ 51,5125 độ vĩ bắc và 0,1915 độ kinh tây, tên gọi Bayswater (xưa viết là Bayard's Watering) vốn bắt nguồn từ một vùng đất giàu mạch nước ngầm và suối tự nhiên nằm trên sườn đồi thoải từ đỉnh Notting Hill (cao khoảng 60 mét ở phía tây) đổ nhẹ xuống thung lũng sông cổ Westbourne ở phía đông, trước khi dòng nước này chảy vào hồ Serpentine trong công viên Kensington Gardens và Hyde Park cách nhà thờ chỉ khoảng bốn trăm mét về phía nam.
Trong phép hình thế cổ truyền, vị trí của Nhà thờ Thánh Sophia trên phố Moscow Road nằm ngay trên thềm đất cao ráo (khoảng 30 mét trên mực nước biển) giữa sườn đồi Notting Hill ở phía tây làm hậu sơn nâng đỡ và dải rừng cây cùng mặt hồ rộng lớn của công viên Kensington Gardens ở phía nam làm đại minh đường tụ thủy. Một điểm rất thú vị trong quy hoạch thực tế của kiến trúc sư John Oldrid Scott là phố Moscow Road chạy theo trục đông sang tây ở phía bắc khu đất, nhưng ông không xoay bàn thờ theo mặt phố mà giữ nguyên trục phụng vụ của lòng nhà thờ theo đúng hướng Đông - Tây chuẩn (cung thánh ở phía đông, tiền đường ở phía tây), đồng thời mở một lối cổng vòm đón khách từ phố Moscow Road ở mặt bắc dẫn qua hành lang vào tiền đường phía tây.
Theo cách đọc cổ truyền của người Việt, lối dẫn khách đi từ mặt phố phía bắc rẽ qua sân nhỏ rồi mới bước vào cửa tây để hướng mặt về cung thánh phương Đông chính là thế khúc tắc tàng khí: dòng xe cộ đi lại trên phố Moscow Road không xộc thẳng vào tâm điện thờ mà được chuyển hướng êm ái qua tiền đường (narthex), giúp không gian dưới mái vòm đường kính 14 mét bên trong luôn giữ được sự tĩnh định, thâm nghiêm và ấm áp như một viên ngọc ẩn trong lòng đá.
VĐại Lễ Phục Sinh, Lễ Hiển Linh Và Âm Nhạc Đa Thanh Byzantine
Là nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Thyateira và Vương quốc Anh thuộc Tòa Thượng phụ Đại kết Constantinople, Nhà thờ Thánh Sophia sử dụng Lịch Julius cải tiến (Revised Julian Calendar, trùng với Dương lịch đối với các ngày lễ cố định như Giáng Sinh 25 tháng 12 và Hiển Linh 6 tháng 1, trong khi lễ Phục Sinh và các lễ di động vẫn tính theo kỳ trăng Phục Sinh Chính Thống giáo). Một nét di sản âm nhạc nổi tiếng của nhà thờ là bên cạnh lối hát bình ca Byzantine cổ truyền (Byzantine chant), ca đoàn của nhà thờ từ thế kỷ 19 tới nay còn gìn giữ truyền thống hợp xướng đa thanh Hy Lạp bốn bè (polyphonic choir) đầy trang trọng.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Đại lễ phụng vụ | Ý nghĩa và nghi thức tại Nhà thờ Thánh Sophia |
|---|---|---|---|
| 6 tháng 1 | Lịch Julius cải tiến (trùng Dương lịch) | Đại lễ Hiển Linh (Theophany / Ta Phota) | Kỷ niệm phép rửa của Chúa Kitô trên sông Jordan và cử hành nghi thức Đại Thánh hóa Nước (Agiasmos) trọng thể dưới mái vòm chính. |
| 25 tháng 3 | Lịch Julius cải tiến và Quốc khánh Hy Lạp | Đại lễ Truyền Tin cho Đức Mẹ và Lễ Tạ ơn Quốc gia Hy Lạp | Cử hành Phụng vụ Thánh thể mừng lễ Truyền Tin (Evangelismos) kết hợp nghi thức Doxology tạ ơn với sự tham dự của đại diện ngoại giao Hy Lạp và Síp. |
| Mùa xuân (tháng 4 hoặc tháng 5) | Tính theo kỳ trăng Phục Sinh Chính Thống giáo | Tuần Thánh, Rước Mộ Chúa và Đại lễ Phục Sinh (Pascha) | Tối Thứ Sáu Tuần Thánh rước kiệu Epitaphios (Mộ Chúa kết hoa tươi) đi dọc phố Moscow Road, và nửa đêm Thứ Bảy Tuần Thánh cử hành lễ Ánh Sáng Phục Sinh. |
| Chủ nhật thứ 7 sau Phục Sinh | Theo chu kỳ Phục Sinh Chính Thống giáo | Đại lễ Chúa Hiện Xuống (Pentecost) | Kỷ niệm ngày cử hành Phụng vụ Thánh thể đầu tiên tại nhà thờ (1/6/1879) và tôn vinh Sự Khôn Ngoan Thiêng Liêng của Thiên Chúa cùng lễ Quỳ Gối chiều Hiện Xuống. |
| 15 tháng 8 và 25 tháng 12 | Lịch Julius cải tiến (trùng Dương lịch) | Lễ Đức Mẹ An Giấc và Đại lễ Giáng Sinh | Hai đại lễ mùa hè và mùa đông thu hút đông đảo cộng đồng người Hy Lạp và người Síp khắp thủ đô London về dự lễ. |
Gắn liền với nhà thờ từ thế kỷ 19 là Trường học Hy Lạp Thánh Sophia hoạt động vào mỗi dịp cuối tuần, nơi các thế hệ trẻ em gốc Hy Lạp và Síp sinh trưởng tại Anh tới học ngôn ngữ, lịch sử, văn hóa và các điệu múa dân gian Hy Lạp truyền thống. Nhờ vậy, suốt gần một thế kỷ rưỡi qua, ngôi thánh đường trên phố Moscow Road luôn là điểm tựa văn hóa và tâm linh bền vững của cộng đồng người Hy Lạp tại Vương quốc Anh.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Nhà thờ tọa lạc trên phố Moscow Road thuộc khu Bayswater, quận Westminster, London. Từ ga tàu điện ngầm Bayswater (tuyến District và Circle Line) hoặc ga Queensway (tuyến Central Line), quý vị chỉ cần đi bộ dọc theo đường Queensway rồi rẽ vào phố Moscow Road khoảng ba đến bốn phút là tới ngay trước cổng nhà thờ.
- Toạ độ
- 51.5125, -0.1915
Khi tới viếng Nhà thờ chính tòa Thánh Sophia trên phố Moscow Road, quý vị xin giữ trang phục kín đáo, lịch sự và bước đi nhẹ nhàng trên nền đá cẩm thạch. Ngay tại tiền đường phía tây (narthex), quý vị có thể thắp nến sáp ong trên các khay cát đồng và chiêm ngưỡng các bức tranh khảm mosaic của Boris Anrep trước khi bước vào không gian dưới mái vòm chính. Trong giờ cử hành Phụng vụ Thánh thể sáng Chủ nhật hoặc các tối lễ trọng, xin quý vị giữ im lặng hoàn toàn, không đi lại cắt ngang trước cửa Hoàng Gia của vách linh ảnh và không chụp ảnh có đèn chớp.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Chính Thống Hy Lạp Thánh Sophia, London
Contribute photos, information or video for Saint Sophia Greek Orthodox Cathedral, LondonThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ Thánh Sophia ở London được đặt tên theo vị thánh nào
Tên gọi của nhà thờ trong tiếng Hy Lạp là Hagia Sophia, nghĩa là Sự Khôn Ngoan Thiêng Liêng của Thiên Chúa. Tước hiệu này không phải chỉ nữ thánh tử đạo Sophia thành Rôma mà tôn vinh chính Ngôi Hai Thiên Chúa Nhập Thể là Đức Giêsu Kitô (Sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa), nối tiếp truyền thống của Đại thánh đường Hagia Sophia thế kỷ 6 tại Constantinople.
Tổng giáo phận Thyateira và Vương quốc Anh có nghĩa là gì
Năm 1922, Tòa Thượng phụ Đại kết Constantinople thành lập giáo tỉnh Chính Thống giáo đặt trụ sở tại Nhà thờ Thánh Sophia ở London và đặt tên theo Thyateira, một trong bảy giáo hội cổ xưa ở vùng Tiểu Á được nhắc tới trong sách Khải Huyền. Ngày nay Tổng giáo phận Thyateira và Vương quốc Anh cai quản các giáo xứ Chính Thống giáo Hy Lạp trên toàn lãnh thổ Anh, Scotland và xứ Wales.
Ai là kiến trúc sư thiết kế Nhà thờ Thánh Sophia và nội thất có gì đặc sắc
Nhà thờ do kiến trúc sư John Oldrid Scott (con trai của Sir George Gilbert Scott) thiết kế theo phong cách Tân Byzantine mặt bằng chữ thập Hy Lạp với mái vòm đường kính khoảng 14 mét. Toàn bộ tường và cột bên trong được ốp đá cẩm thạch quý nhiều màu nhập từ Athens, đảo Tinos, đảo Euboea, Carrara, Pháp và Bỉ, còn vòm trần phủ kín tranh khảm mosaic dát vàng lá.
Vì sao các bức tường và vòm nhà thờ được khảm mosaic và ốp đá thay vì vẽ tranh tường fresco
Khi xây dựng nhà thờ cuối thập niên 1870, họa sĩ người Đức Ludwig Thiersch (người vẽ các bức linh ảnh trên vách đá cẩm thạch) đã khuyên ban quản trị rằng khí hậu ẩm ướt và khói than của thành phố London thời Victoria sẽ nhanh chóng làm hỏng các bức bích họa vẽ trên vữa ướt fresco. Vì vậy các nhà hảo tâm Hy Lạp đã chọn ốp đá cẩm thạch và ghép tranh khảm thủy tinh mosaic bền vững vĩnh cửu.
Nhà thờ Thánh Sophia từng đóng vai trò gì trong thời kỳ Thế chiến thứ hai
Từ năm 1941 đến năm 1944, khi Vua Georgios II của Hy Lạp cùng Chính phủ Hoàng gia Hy Lạp phải tạm lánh sang đặt trụ sở tại London, Nhà thờ chính tòa Thánh Sophia trên phố Moscow Road đã trở thành Nhà thờ Quốc gia của dân tộc Hy Lạp tự do và là Nhà nguyện Hoàng gia chính thức của Vương thất Hy Lạp tại Anh.