Nhà thờ liệt sỹ của Cô Năm Nghĩa · Bảo Tàng Lưu Trữ Tình Đồng Đội
Một bản vẽ Bát Trạch lập năm 2011 và một bản Má Năm Nghĩa vẽ tay theo lời các liệt sĩ báo mộng, đặt cạnh nhau thì giống y. Tôi ghi lại điều mình tận mắt thấy ngày 09 tháng 10 năm 2026.
Học phong thủy đủ lâu, người ta quen với hai thứ chứng cứ. Một là sách, hai là đất. Sách dạy phương nào là Sinh Khí, phương nào là Tuyệt Mệnh. Đất thì im lặng, phải chờ người ở lâu năm mới biết lời sách có đúng hay không. Chiều ngày 09 tháng 10 năm 2026, ở một khu vườn bên Quốc lộ 56, tôi được thấy một thứ chứng cứ thứ ba mà bảy năm học nghề chưa từng gặp.
Hôm ấy tôi theo đoàn thực tập của Đại Sư Phong Thủy Thầy Thuận Thiên, đi từ Bảo Lộc xuống Bà Rịa. Thầy dặn cả đoàn ghé thăm một người Thầy quen đã lâu, Má Năm Nghĩa, và một công trình Thầy từng vẽ cho Má hơn mười năm trước. Tôi đi mà không biết mình sắp được nghe một câu chuyện như thế.
Má Năm Nghĩa năm nay ngoài bảy mươi, nói chậm và rõ. Má kể rằng khi bắt đầu tính chuyện dựng nơi thờ cho đồng đội, Má được các liệt sĩ về báo mộng, dặn từng việc, nào tảng đá đặt chỗ nào, chỗ nào phải có ao, chánh điện đặt ở đâu, chuông gió treo ở góc nào. Má không học phong thủy. Má chỉ nhớ và làm theo.
Ở nghề này, những câu chuyện báo mộng tôi nghe không ít. Phần lớn dừng lại ở lời kể, không có gì để đối chiếu. Câu chuyện của Má khác ở chỗ song song với lời dặn trong mộng còn có một bản vẽ kỹ thuật lập bằng la bàn, do một người không hề biết những lời dặn ấy vẽ ra.
Khoảng năm 2011 tới 2012, Thầy Thuận Thiên nhận lời thiết kế khu đất cho Má. Thầy lập bản vẽ theo Bát Trạch, môn phong thủy lấy tám quái làm gốc, chia mặt bằng thành tám phương và định cát hung cho từng phương theo phép du niên. Bốn phương cát là Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị, bốn phương hung là Tuyệt Mệnh, Ngũ Quỷ, Lục Sát, Họa Hại. Cửa, chủ, táo là ba điều cốt yếu của một trạch, mọi vật trên đất đều phải đặt sao cho ba điều ấy nằm đúng chỗ của nó.
Từ đây là chuyện cũ mà chính hai người cùng thuật lại cho đoàn chúng tôi nghe. Lúc Thầy Thuận Thiên tới, chùa chưa xây. Má nhờ Thầy thiết kế coi chỗ nào đặt gì. Thầy về chuẩn lại, vẽ xong, ít lâu sau quay xuống. Lần ấy Má đưa ra một bản vẽ tay của chính Má. Thầy tự ái, nghĩ rằng Má đã nhờ mình mà còn nhờ thêm người khác. Má nói Má không nhờ ai cả, các liệt sĩ về dặn góc nào đặt cái gì thì Má vẽ lại đúng như vậy.
Đặt hai bản cạnh nhau, chỗ cần núi, chỗ cần ao, chỗ đặt chánh điện, chỗ treo phong linh, bản của Thầy lập bằng Bát Trạch và bản Má vẽ tay giống y. Thầy kể lúc ấy Thầy chỉ biết sững người. Một bên là học thuật cổ, một bên là lời dặn từ thế giới bên kia, mà hai bản lại trùng nhau từng chỗ.
Năm 2013, Bảo Tàng Lưu Trữ Tình Đồng Đội được xây trên khu đất ấy. Hơn mười năm sau, chiều 09/10/2026, hai người ngồi lại kể cho đoàn nghe chuyện cũ, rồi Thầy dẫn cả đoàn đi xem tận nơi từng chỗ đã bố trí phong thủy, từ vị trí tảng đá, ao nước, chánh điện cho tới chỗ treo chuông gió.
Bốn điểm Thầy Thuận Thiên dẫn cả đoàn đi xem tận nơi. Mỗi điểm có lời dặn trong mộng Má kể lại, và chỗ Thầy đặt theo lý Bát Trạch.
Bản vẽ gốc là tài sản riêng của Thầy Thuận Thiên và Má Năm Nghĩa, đoàn không xem bản vẽ. Trang này chỉ ghi vị trí nhìn bằng mắt, không ghi phương la bàn của từng điểm. Ai muốn kiểm, xin mang la bàn tới tận nơi.
Học thuật của mình đã chính xác một trăm phần trăm, trùng khớp với những gì các liệt sĩ đã cho Má biết.
Tôi không viết những dòng này để chứng minh điều gì về cõi tâm linh. Việc ấy vượt ngoài phần một người học phong thủy có thể nói. Điều tôi ghi lại là câu chuyện hai người cùng thuật lại, và những vị trí tôi được Thầy dẫn đi xem tận mắt. Hai nguồn không liên quan tới nhau, một bên là bản vẽ tay của một người không học phong thủy, vẽ theo lời dặn trong mộng, một bên là bản vẽ lập bằng la bàn theo phép Bát Trạch, cùng chỉ về một chỗ, ở cả bốn điểm.
Với người làm nghề, điều đáng suy nghĩ nằm ở phía học thuật. Bát Trạch là môn thường bị chê là đơn giản, chỉ có tám phương và một phép du niên. Nhưng chính sự đơn giản ấy, khi được dùng đúng gốc, lại cho ra một bố cục mà người ở trong đất cảm được là đúng. Thầy Thuận Thiên vẽ theo những gì Thầy học và nghiên cứu từ gốc, không thêm thắt. Kết quả trên đất là câu trả lời.
Má Năm Nghĩa tên thật là Vũ Thị Minh Nghĩa, sinh năm 1953, quê Thái Bình. Năm mười bảy tuổi Má nhập ngũ, làm y tá quân y. Những năm ấy để lại trong Má một món nợ với đồng đội mà Má mang theo suốt phần đời sau.
Từ năm 1996, Má một mình trở lại những cánh rừng miền Đông Nam Bộ, đi tìm và quy tập hài cốt liệt sĩ. Thuở ấy nhiều người không hiểu vì sao một người phụ nữ lại vào rừng một mình như thế, báo Tiền Phong có bài kể lại những năm tháng ấy. Cách Má tìm, mà báo chí gọi là ngoại cảm, từng được bàn luận nhiều chiều. Ngày nay việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ dựa vào giám định ADN của các cơ quan chuyên trách.
Năm 2003, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cấp cho Má một thửa đất ven Quốc lộ 56, xã Hòa Long. Bốn doanh nghiệp xây dựng góp công dựng căn nhà tình nghĩa đầu tiên. Từ căn nhà ấy, nơi này dần thành Bảo Tàng Lưu Trữ Tình Đồng Đội như hôm nay.
Bước qua cổng có tảng đá khắc ngôi sao và bốn chữ Tổ quốc ghi công, lối đi lát gạch dẫn qua một khu vườn nhiều cây lớn. Dưới một gốc cây có pho tượng Phật ngồi bằng đá trắng, bên cạnh là lư hương. Cuối lối đi là tiền đường mái ngói đỏ, đỉnh mái gắn rồng vàng, hàng cột son, trước hiên là lư hương đá, đèn đá và đôi hạc.
Chánh điện cao và rộng. Ba khung cổng chạm gỗ thếp vàng đứng thành hàng, trên mỗi khung là một bức hoành phi, lần lượt là Kiên cường bất khuất, Uống nước nhớ nguồn, Anh dũng hy sinh. Bàn thờ chính thờ chung các anh hùng liệt sĩ. Trước bàn thờ là tượng Bồ Tát Địa Tạng áo đỏ viền vàng, vị Bồ Tát mà người Việt cầu cho vong linh người đã khuất được siêu thoát.
Bốn bức tường phủ kín hàng ngàn khung di ảnh liệt sĩ, xếp tầng tầng lớp lớp, người từ khắp các miền quê. Nhiều người trong số ấy chưa tìm được gia đình, hoặc chưa được đưa về quê. Giữa gian là những tủ kính đựng kỷ vật Má mang về từ rừng, có bi đông méo, bút máy khắc tên, lược gọt từ mảnh kim loại, thắt lưng đã mục, và những trang nhật ký nhuốm đất.
Phòng bên cạnh treo kín những bức trướng cảm ơn của gia đình liệt sĩ gửi tặng Má, từ Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và nhiều tỉnh khác.
Nhà thờ mở cửa cho khách thập phương vào thắp hương. Hương khói ở đây quanh năm không dứt, nhưng có những ngày người về đông hơn cả.
| Ngày | Dịp | Theo lịch nào |
|---|---|---|
| 27 tháng 7 | Ngày Thương binh Liệt sĩ, dịp đông người về nhất trong năm | Dương lịch |
| Rằm tháng Bảy | Vu Lan, lễ cầu siêu theo nghi thức Phật giáo | Âm lịch |
| 22 tháng 12 | Lễ tri ân của các cựu chiến binh | Dương lịch |
| Tết Nguyên Đán | Dâng hương đầu năm | Âm lịch |
Các dịp lễ chính tại nhà thờ, theo tài liệu Thầy Ưng Khiêm thu thập.
Khách tới xin ăn mặc kín đáo, đi nhẹ nói khẽ trong chánh điện, và hỏi ý người trông coi trước khi chụp ảnh. Đây là nơi thờ, không phải điểm tham quan.
Ảnh và phim do Thầy Ưng Khiêm và đoàn ghi tại chỗ ngày 09/10/2026. Thư viện chỉ cắt khung và cân lại màu.
Chuyến thực tập Bảo Lộc, Bà Rịa, Vũng Tàu của Viện Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Kiến Trúc Phong Thủy Vào Đời Sống.
Con xin cúi đầu cảm ơn Đại Sư Phong Thủy Thầy Thuận Thiên, Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Kiến Trúc Phong Thủy Vào Đời Sống, Trung Tâm Đào Tạo Phong Thủy Sư. Thầy đã dạy con Bát Trạch từ những ngày đầu, cho con theo chuyến thực tập Bảo Lộc, Bà Rịa, Vũng Tàu, và đưa con tới tận nơi để thấy học thuật mình học ứng nghiệm trên đất thật.
Em xin cảm ơn Đại Sư Phong Thủy Thầy Vũ Phong, Thầy đã cùng dìu dắt em trên đường học nghề và chỉ dạy cả đoàn suốt chuyến thực tập. Con xin cảm ơn Nghệ Sĩ Đức Xuân, Phó Giám đốc Trung Tâm Unesco Văn hóa Thông tin Truyền thông, Cô đã đồng hành cùng đoàn trong chuyến đi.
Và con xin kính cẩn biết ơn Má Năm Nghĩa. Má đã mở cửa nhà, kể cho chúng con nghe câu chuyện người thật việc thật này, và hơn hai mươi năm qua đã giữ cho các anh một chỗ để về.
Con, Ưng Khiêm · Bà Rịa, tháng 10 năm 2026
Từ trung tâm Bà Rịa đi theo Quốc lộ 56 về phía Châu Đức, nhà thờ nằm bên phải đường, gần cầu Sông Cầu và Khu công nghiệp Châu Đức. Cổng có tảng đá khắc ngôi sao và chữ Tổ quốc ghi công.
Khách viếng được vào thắp hương
