Rời khỏi những đại lộ đông đúc quanh bức tường thành cổ của thành phố Canterbury để đi bộ chừng mười phút về phía đông lên sườn đồi xanh mát của đường North Holmes Road, quý vị sẽ bắt gặp một cánh cổng gỗ nhỏ kiểu Lychgate mở vào nghĩa trang rợp bóng cây thủy tùng cổ thụ. Giữa khung cảnh tĩnh lặng như một làng quê nước Anh xưa cũ ấy là một ngôi nhà thờ nhỏ nhắn có tháp chuông vuông thấp và những bức tường đá lửa xen lẫn hàng ngàn viên gạch nung phẳng màu đỏ gạch từ thời Đế quốc La Mã. Đó chính là Nhà thờ Thánh Martin (St Martin's Church, Canterbury), điểm khởi phát khiêm nhường nhưng vĩ đại của toàn bộ lịch sử Kitô giáo Anglo-Saxon.
Khi đứng cạnh tòa Nhà thờ chính tòa Canterbury đồ sộ cách đó chưa đầy một kilômét, Nhà thờ Thánh Martin trông giản dị như một nhà nguyện thôn dã. Thế nhưng chính ngôi nhà thờ giáo xứ thuộc hệ thống Tin Lành và Anh giáo này lại được Sách Kỷ lục thế giới và UNESCO ghi nhận là nhà thờ giáo xứ hoạt động liên tục lâu đời nhất trong thế giới nói tiếng Anh, nơi ngọn đèn đức tin đã được Vương hậu Bertha xứ Kent thắp sáng trước cả khi đoàn truyền giáo của Thánh Augustinô từ Rôma đặt chân tới đảo Anh vào năm 597.
IThánh Martinô Thành Tours, Vương Hậu Bertha Và Cuộc Gặp Gỡ Năm 597
Ngôi nhà thờ được cung hiến cho Thánh Martinô thành Tours (Sanctus Martinus Turonensis, khoảng năm 316 tới năm 397), vị sĩ quan kỵ binh La Mã từng rút gươm cắt đôi chiếc áo choàng quân đội của mình tại cổng thành Amiens để đắp cho một người ăn xin rét cóng rồi trở thành Giám mục thành Tours nước Pháp và vị thánh bảo trợ tối cao của vương triều Meroving người Frank.
Việc một ngôi nhà thờ tại miền đông nam nước Anh mang tên vị thánh bổn mạng của người Frank ở bên kia eo biển Manche bắt nguồn từ một cuộc hôn nhân vương giả vào khoảng trước năm 580. Khi ấy, vị quốc vương ngoại giáo tôn thờ các vị thần Bắc Âu cổ của Vương quốc Kent là Vua Æthelberht (khoảng năm 550 tới năm 616) kết hôn với Công chúa Bertha (khoảng năm 565 tới sau năm 601), con gái của Quốc vương Kitô giáo người Frank tại Paris là Charibert I và là chắt nội của Vua Clovis I. Điều kiện tiên quyết trong hôn ước do hoàng gia Frank đưa ra là Vương hậu Bertha được hoàn toàn tự do giữ đạo Kitô giáo tại xứ Kent và được đi kèm bởi một vị giám mục tuyên úy riêng là Giám mục Liudhard.
Theo cuốn Lịch sử Giáo hội của dân tộc Anh (Quyển I, Chương 26) do Thánh Bêđa Khả Kính biên soạn năm 731, Vua Æthelberht đã cho phục hồi một công trình bằng gạch đá có từ thời người La Mã còn cai trị đảo Anh nằm ở phía đông ngoài tường thành Canterbury để làm nhà nguyện riêng cho Vương hậu Bertha. Vì Bertha là công chúa xứ Gaul nên bà đã dâng kính ngôi nhà nguyện này cho Thánh Martinô thành Tours, vị thánh quê hương mình. Hàng ngày, Vương hậu Bertha đi bộ từ cung điện hoàng gia trong thành ra sườn đồi phía đông để cầu nguyện cùng Giám mục Liudhard, âm thầm chuẩn bị tâm hồn nhà vua và thần dân xứ Kent cho một cuộc chuyển mình lịch sử.
Mùa xuân năm 597, khi Thánh Augustinô thành Canterbury cùng đoàn 40 đan sĩ dòng Biển Đức do Giáo hoàng Grêgôriô Cả (Gregory the Great) phái từ Rôma đặt chân lên đảo Thanet và tiến vào kinh đô Canterbury, Vua Æthelberht đã ban cho đoàn truyền giáo quyền sử dụng chính Nhà thờ Thánh Martin làm trụ sở hành đạo đầu tiên. Thánh Bêđa chép rõ: tại ngôi nhà thờ nhỏ này, Thánh Augustinô và các đan sĩ đã bắt đầu tụ họp để hát thánh vịnh, cầu nguyện, cử hành Thánh lễ, rao giảng Lời Chúa và ban phép Rửa tội cho những người Anglo-Saxon đầu tiên tin theo đạo, trước khi chính Vua Æthelberht lãnh nhận bí tích Rửa tội vào khoảng lễ Hiện Xuống năm 597 và ban đất trong thành để lập Nhà thờ chính tòa cùng khu đất ngoài thành để lập Tu viện Thánh Augustinô.
Khi bước vào trong Nhà thờ Thánh Martin, nhiều du khách nhìn thấy chiếc giếng rửa tội bằng đá (Baptismal Font) lớn hình trụ đặt ở cuối gian giữa được giới thiệu gắn liền với lễ rửa tội của Vua Æthelberht nên lầm tưởng toàn bộ chiếc giếng đá này được đục từ thế kỷ 6. Các khảo cứu khảo cổ học của Historic England chỉ rõ rằng chiếc giếng đá cao gần một mét này thực chất được ghép từ khoảng 22 khối đá vôi Caen vùng Normandy vào thế kỷ 12 thời Norman với các họa tiết vòm cuốn đan nhau đặc trưng, bên trên có một vành đá khắc hoa văn thời Anglo-Saxon muộn. Dù bản thân khối đá hiện hữu được chế tác lại vào thời Norman (có thể đã bao bọc hoặc thay thế vị trí bồn nước rửa tội cũ thời thế kỷ 6), nó vẫn là chứng nhân phụng vụ gần chín trăm năm tuổi nhắc nhớ trực tiếp sự kiện Vua Æthelberht chịu phép rửa tại mảnh đất này.
IIMười Sáu Thế Kỷ Từ Công Trình La Mã Đến Di Sản Thế Giới
Khác với những đại thánh đường bị phá đi xây lại hoàn toàn, Nhà thờ Thánh Martin giữ nguyên những bức tường gạch đá từ thời Hậu kỳ La Mã và Sơ kỳ Anglo-Saxon ngay trong cấu trúc đang sử dụng hàng ngày.
- Thế kỷ 4 (Thời La Mã tại Anh)Khởi dựng công trình thời Đế quốc La MãBên trong khu nghĩa trang La Mã nằm dọc theo con đường cổ nối thành Durovernum Cantiacorum (Canterbury) tới cảng Richborough, một tòa nhà xây bằng gạch nung La Mã và vữa hồng (opus signinum) được dựng lên, có thể là một nhà nguyện Kitô giáo La Mã hoặc một lăng mộ gia tộc quý tộc.
- Khoảng 580Phục hồi làm nhà nguyện cho Vương hậu Bertha xứ KentKhi kết hôn với công chúa Kitô giáo người Frank là Bertha, Vua Æthelberht xứ Kent cho tu bổ và mở rộng công trình La Mã cổ trên đồi phía đông để Vương hậu Bertha và Giám mục Liudhard cử hành phụng vụ kính Thánh Martinô thành Tours.
- Năm 597Trụ sở đầu tiên của Thánh Augustinô thành CanterburyThánh Augustinô và đoàn truyền giáo từ Rôma sử dụng Nhà thờ Thánh Martin làm nhà thờ mẹ đầu tiên của sứ mạng Grêgôriô tại nước Anh, tương truyền Vua Æthelberht được rửa tội tại đây.
- Thế kỷ 11 tới thế kỷ 13Mở rộng thời Norman và Gothic Anh Sơ kỳSau cuộc chinh phạt của người Norman, nhà thờ được lắp đặt giếng rửa tội bằng đá Caen chạm khắc vòm cuốn thế kỷ 12, kéo dài khu cung thánh về phía đông vào thế kỷ 13 và mở các cửa sổ lancet nhọn.
- Thế kỷ 14Xây dựng Tháp chuông phía tâyDựng ngọn tháp chuông vuông bằng đá lửa (flint) và đá ragstone ở đầu phía tây của gian giữa, treo ba quả chuông cổ (trong đó có quả chuông đúc từ cuối thế kỷ 14).
- Trước năm 1844Phát hiện Huân chương vàng Liudhard trong khuôn viênTrong nghĩa trang của Nhà thờ Thánh Martin, người ta tìm thấy Kho báu Canterbury (Canterbury St Martin's Hoard) từ cuối thế kỷ 6, nổi bật nhất là đồng Huân chương vàng mang tên Giám mục Liudhard (Liudhard Medalet), hiện vật kim hoàn Kitô giáo Anglo-Saxon cổ nhất nước Anh.
- 1949 và 1988Xếp hạng Bảo tồn Cấp I và Di sản Thế giới UNESCONhà thờ được Chính phủ Anh xếp hạng Bảo tồn Cấp I (Grade I, hồ sơ số 1242166) ngày 3 tháng 12 năm 1949 và được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới năm 1988 cùng Nhà thờ chính tòa Canterbury và Tu viện Thánh Augustinô (mã số 496).
Trong giới khảo cổ học kiến trúc Anh quốc, có một cuộc tranh luận học thuật thú vị về hình dáng và công năng ban đầu của phần công trình thời La Mã (Roman Britain) bên trong Nhà thờ Thánh Martin. Khi quan sát hai bức tường của khu cung thánh (Chancel) và gian giữa (Nave), các nhà khảo cổ đều thống nhất rằng phần tường phía tây của khu cung thánh (dài khoảng 6 mét, xây hoàn toàn bằng những hàng gạch nung phẳng La Mã đặt khít nhau bằng vữa hồng trộn gạch giã nát) là phần cổ nhất, trong khi phần gian giữa rộng hơn ở phía tây được xây bằng đá vôi tufa và đá lửa có chạy các đai gạch La Mã xen kẽ. Tuy nhiên, có hai kiến giải khác nhau giữa các học giả mà thư viện cùng ghi nhận: trường phái thứ nhất (do Canon C. F. Routledge và một số học giả thế kỷ 19 tới thế kỷ 20 đề xuất) cho rằng bản thân tòa nhà đã là một nhà thờ Kitô giáo của cư dân La Mã tại Anh từ thế kỷ 4 như lời Thánh Bêđa chép, trong khi trường phái khảo cổ học hiện đại (như giáo sư Tim Tatton-Brown và Kevin Blockley) cho rằng căn phòng gạch La Mã ở khu cung thánh nguyên là một lăng mộ gia đình (mausoleum) hoặc biệt thự nhỏ thế kỷ 4 nằm trong nghĩa trang La Mã, sau đó vào cuối thế kỷ 6 đã được các thợ nề người Frank của Vương hậu Bertha cải tạo và nối thêm gian giữa để biến thành nhà thờ Kitô giáo.
IIITường Gạch La Mã Thế Kỷ Bốn, Cổng Lychgate Và Huân Chương Vàng Liudhard
Cấu trúc của Nhà thờ Thánh Martin là một cuốn biên niên sử bằng đá và gạch dài tổng cộng khoảng 21 mét, gồm một khu cung thánh hẹp dài ở phía đông, một gian giữa rộng hơn ở phía tây và một tháp chuông vuông nhỏ gắn ở mặt tiền phía tây.
Nửa phía tây của khu cung thánh giữ nguyên những bức tường xây hoàn toàn bằng gạch nung phẳng thời La Mã (Roman tiles) màu đỏ sẫm ghép bằng vữa vôi hồng chống thấm đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã thế kỷ 4. Trên tường phía nam của cung thánh vẫn còn nguyên một khung cửa vuông thời La Mã có thanh dầm đá ngang và một cửa tròn vòm cuốn thời Anglo-Saxon sớm đã được xây bịt lại, cùng một hốc tường hình chữ nhật tương truyền là chỗ ngồi của Vương hậu Bertha.
Gian giữa dài khoảng 11,5 mét, rộng 7,5 mét, có tường dày khoảng 0,66 mét được xây dựng hoặc tái thiết vào cuối thế kỷ 6 thời Vương hậu Bertha bằng các khối đá vôi tufa, đá sa thạch xanh Kentish ragstone và đá lửa, cứ mỗi khoảng chiều cao lại chèn các hàng gạch La Mã nằm ngang để cân bằng kết cấu. Mặt trong tường phía tây vẫn thấy rõ dấu vết hai ô cửa sổ thời Anglo-Saxon cổ.
Đặt ở góc tây nam của gian giữa là bồn rửa tội hình trụ lớn cao gần 1 mét, ghép từ hơn 20 khối đá Caen màu kem nhạt đưa từ Normandy sang vào thế kỷ 12. Thân giếng chia thành ba tầng trang trí: tầng dưới cùng là các họa tiết cuộn sóng liên tục, tầng giữa là hàng cột vòm cuốn đan chéo nhau (intersecting blind arcading) và vành trên cùng khắc hoa văn dây lá.
Trong khu cung thánh có các tấm bia đồng chạm khắc từ thế kỷ 16 (như bia mộ của Thomas Stoughton năm 1591 và Michael Fraunces năm 1587) cùng đài tưởng niệm của Huân tước John Finch (Chủ tịch Hạ viện Anh và Đại sứ thời Vua Charles I, mất năm 1660). Bên trên là hệ mái kèo gỗ sồi có thanh giằng (tie-beam roof) từ thế kỷ 14.
Tìm thấy trong một ngôi mộ phụ nữ quý tộc thế kỷ 6 tại sân nghĩa trang Nhà thờ Thánh Martin trước năm 1844 (nay bản gốc trưng bày tại Bảo tàng Thế giới ở Liverpool và bản sao trưng bày tại Canterbury), đây là một đồng tiền vàng có gắn móc đeo cổ mang dòng chữ Latinh khắc ngược LEUUDARDUS EPS (tức Liudhardus Episcopus, Giám mục Liudhard) bao quanh chân dung vị giám mục mặc phẩm phục ở mặt trước và hình thánh giá hai thanh ngang trên bệ bậc thang ở mặt sau.
Trên vách tường ngoài của nhà thờ có đặt pho tượng đồng tạc hình Vương hậu Bertha xứ Kent cầm mô hình nhà thờ. Bao quanh nhà thờ là nghĩa trang cổ rợp bóng cây nhìn xuống toàn cảnh thành phố Canterbury, nơi an nghỉ của nhiều danh nhân nghệ thuật như họa sĩ Thomas Sidney Cooper và Mary Tourtel (tác giả nhân vật gấu Rupert).
Ngoài đồng Huân chương vàng Liudhard, kho báu tìm thấy trong nghĩa trang Nhà thờ Thánh Martin vào thế kỷ 19 còn bao gồm một đồng tiền vàng solidus của Hoàng đế Đông La Mã Justin II (trị vì 565 tới 578), một đồng tiền vàng Meroving đúc tại Agen (miền tây nam nước Pháp), đồng tiền vàng chạm hình người cưỡi ngựa Anglo-Saxon và một mặt dây chuyền bằng đá quý La Mã bọc vàng kiểu Frank. Tổ hợp hiện vật khảo cổ này là bằng chứng vật chất đanh thép xác nhận hoàn toàn ghi chép của Thánh Bêđa về mối liên kết trực tiếp giữa triều đình người Frank tại Pháp, Vương hậu Bertha, Giám mục Liudhard và Nhà thờ Thánh Martin vào cuối thế kỷ 6.
IVThế Đất Và Hướng
Người La Mã cổ đại, người Anglo-Saxon thế kỷ 6 và Giáo hội Anh hiện nay không áp dụng học thuyết phong thủy Á Đông. Vị trí của Nhà thờ Thánh Martin được quyết định bởi luật La Mã đặt khu nghĩa trang trên sườn đồi bên ngoài cổng thành đô thị dọc theo trục đường ra cảng biển và quy tắc phụng vụ Kitô giáo xoay bàn thờ chính về phương Đông. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét về tổng cục địa hình và vị thế Phụng đầu sơn tại tọa độ 51,27799 độ vĩ Bắc và 1,09383 độ kinh Đông, thành phố cổ Canterbury nằm ở đáy thung lũng trũng bên dòng sông Stour, còn Nhà thờ Thánh Martin lại tọa lạc trên sườn đồi St Martin's Hill cao khoảng 25 đến 30 mét ở phía đông thành phố. Trong phép xem hình thế cổ truyền, nếu cả vùng lòng chảo Canterbury là đại minh đường nơi Nhà thờ chính tòa Canterbury ngự trị ở trung tâm và Tu viện Thánh Augustinô nằm ở thềm đất phẳng ngay ngoài tường thành, thì ngọn đồi St Martin's Hill nhô cao ở phía đông chính là chủ sơn khởi tổ (Thái Tổ sơn của mạch đạo). Khí mạch tâm linh từ biển Đông Nam (nơi đoàn thuyền của Thánh Augustinô cập bến đảo Thanet và cảng Richborough) đi theo con đường La Mã cổ chạy lên đỉnh đồi St Martin's Hill, hội tụ tại ngôi nhà nguyện nhỏ trên sườn đồi trước khi đổ xuống đồng bằng kiến tạo nên Tu viện Thánh Augustinô và Nhà thờ chính tòa Canterbury. Ba thánh địa xếp thành một đường thẳng từ cao xuống thấp theo đúng chiều Đông sang Tây như ba bậc tam cấp dẫn long mạch.
Xét về sơn hướng và tầm nhìn Minh đường vạn tượng, Nhà thờ Thánh Martin được xây dựng theo trục tọa Đông hướng Tây đối với cửa vào và bàn thờ chính hướng về phương Đông theo chuẩn mực phụng vụ, nhưng xét về địa thế tự nhiên của sườn đồi thì công trình có lưng tựa vững chắc vào đỉnh đồi St Martin's Hill ở phía đông và phía bắc (Hậu chẩm cao dày), còn mặt tiền phía tây và khuôn viên mở tầm nhìn bao quát toàn bộ thung lũng sông Stour và tháp chuông Bell Harry của Nhà thờ chính tòa Canterbury ở phía tây. Trong địa lý cổ truyền, thế đất đứng ở lưng chừng sườn đồi thoai thoải, phía sau có gò cao che gió đông bắc, phía trước nhìn xuống toàn bộ kinh thành và dòng sông uốn lượn phía xa được gọi là cách cục đăng cao vọng viễn, chúng thủy triều đường: tuy công trình nhỏ bé nhưng chiếm giữ điểm cao đầu nguồn phong khí, nên suốt hơn một nghìn bốn trăm năm qua vẫn không hề suy suyển qua mọi biến thiên lịch sử.
VLễ Thánh Martinô, Lễ Kính Vương Hậu Bertha Và Phụng Vụ Giáo Xứ
Là một nhà thờ giáo xứ đang hoạt động thuộc Giáo hội Anh (kết hợp cùng giáo xứ Thánh Phaolô tại Canterbury), Nhà thờ Thánh Martin cử hành Thánh lễ Chủ nhật hàng tuần và các ngày lễ lịch sử gắn liền với các vị thánh khai sáng Kitô giáo tại xứ Kent.
| Ngày lễ | Theo lịch nào | Tên lễ | Nội dung phụng vụ và truyền thống |
|---|---|---|---|
| Ngày 24 tháng 2 | Dương lịch, lịch Giáo hội tại Canterbury | Lễ nhớ Vua Æthelberht và Vương hậu Bertha xứ Kent | Tưởng niệm vị quốc vương Anglo-Saxon đầu tiên chịu phép rửa tội và vị Vương hậu người Frank đã gìn giữ Nhà thờ Thánh Martin làm chiếc nôi đón nhận Tin Mừng. |
| Ngày 26 tháng 5 | Dương lịch, lịch Giáo hội Anh | Lễ Thánh Augustinô thành Canterbury | Kỷ niệm vị Tổng giám mục Canterbury đầu tiên đã cử hành những thánh lễ khởi đầu của sứ mạng Rôma ngay tại Nhà thờ Thánh Martin vào mùa xuân năm 597. |
| Ngày 11 tháng 11 | Dương lịch, lịch Phụng vụ Kitô giáo | Đại lễ Bổn mạng Thánh Martinô thành Tours (Martinmas) | Lễ quan thầy chính của nhà thờ, tôn vinh vị Giám mục thành Tours thế kỷ 4 với các buổi cầu nguyện, rước đèn và hoạt động bác ái chia sẻ cho người nghèo theo gương Thánh Martinô cắt áo choàng. |
| Chủ nhật hàng tuần | Dương lịch | Thánh lễ Giáo xứ theo Sách Kinh Nguyện Chung (Book of Common Prayer) | Cử hành phụng vụ Anh giáo truyền thống trong không gian cung thánh bằng gạch La Mã, tiếp nối mạch cầu nguyện không đứt đoạn suốt hơn 14 thế kỷ. |
Vào các dịp lễ trọng hoặc các cuộc hành hương đại kết quốc tế tới Canterbury, các đoàn tín hữu của cả Anh giáo, Công giáo và Chính Thống giáo thường bắt đầu cuộc rước từ Nhà thờ Thánh Martin trên sườn đồi, đi qua phế tích Tu viện Thánh Augustinô rồi mới tiến vào Nhà thờ chính tòa Canterbury để ôn lại đúng lộ trình lịch sử năm 597.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Nhà thờ tọa lạc trên đường North Holmes Road ở sườn đồi phía đông thành phố Canterbury thuộc hạt Kent, cách Nhà thờ chính tòa Canterbury khoảng 800 mét về phía đông (khoảng 10 đến 12 phút đi bộ qua cổng Queningate và đường Longport ngang qua Tu viện Thánh Augustinô). Từ thủ đô Luân Đôn, quý vị có thể đi tàu cao tốc từ ga London St Pancras International đến ga Canterbury West chỉ mất khoảng 55 phút, sau đó đi bộ xuyên qua khu phố cổ sang phía đông thành phố.
- Toạ độ
- 51.27799, 1.09383
Khi tới chiêm bái Nhà thờ Thánh Martin, quý vị đang bước vào một ngôi nhà thờ giáo xứ nhỏ và hết sức tĩnh lặng của người dân địa phương. Vì lòng nhà thờ chỉ rộng vài chục mét vuông, quý vị xin đi nhẹ bước, nói khẽ, bỏ mũ khi bước qua cửa và không chạm tay hay cạy gỡ các viên gạch La Mã cổ từ thế kỷ 4 trên tường cung thánh cũng như không tì tay lên giếng rửa tội bằng đá Caen thế kỷ 12. Khi đi dạo trong nghĩa trang sườn đồi bao quanh nhà thờ, quý vị vui lòng đi trên các lối mòn lát đá và giữ gìn sự trang nghiêm trước các phần mộ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Thánh Martin tại Canterbury (Church of St Martin)
Contribute photos, information or video for St Martin's Church, CanterburyThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Nhà thờ Thánh Martin tại Canterbury được công nhận là nhà thờ giáo xứ cổ nhất thế giới nói tiếng Anh?
Theo ghi chép trong bộ sử năm 731 của Thánh Bêđa Khả Kính và chứng cứ khảo cổ học, Nhà thờ Thánh Martin nguyên là một công trình thời La Mã đã được phục hồi vào khoảng năm 580 làm nhà nguyện cho Vương hậu Bertha xứ Kent và hoạt động thờ tự liên tục không gián đoạn suốt hơn 1.440 năm qua, trở thành nhà thờ giáo xứ đang hoạt động lâu đời nhất trong toàn bộ khối các quốc gia nói tiếng Anh.
Vương hậu Bertha và Giám mục Liudhard có vai trò gì đối với lịch sử ngôi nhà thờ này?
Vương hậu Bertha là công chúa Kitô giáo dòng dõi vương triều Meroving người Frank tại Paris. Khi kết hôn với vị vua ngoại giáo Æthelberht của Vương quốc Kent, bà đã đi cùng vị giám mục tuyên úy riêng là Liudhard và được nhà vua cho sử dụng ngôi nhà thờ cổ bên ngoài cổng thành phía đông Canterbury để cầu nguyện hàng ngày, dâng kính Thánh Martinô thành Tours của quê hương nước Pháp.
Huân chương vàng Liudhard (Liudhard Medalet) được tìm thấy ở đâu và có giá trị gì?
Được tìm thấy trước năm 1844 trong một ngôi mộ phụ nữ thế kỷ 6 ngay tại sân nghĩa trang của Nhà thờ Thánh Martin, Huân chương vàng Liudhard là một đồng tiền vàng có móc đeo khắc chữ LEUUDARDUS EPS (Giám mục Liudhard) ở mặt trước và hình thánh giá hai thanh ngang ở mặt sau. Đây là hiện vật kim hoàn có khắc chữ Kitô giáo Anglo-Saxon cổ nhất từng được tìm thấy tại nước Anh.
Những viên gạch màu đỏ trên tường Nhà thờ Thánh Martin có từ thời kỳ nào?
Hàng ngàn viên gạch nung phẳng màu đỏ sẫm xây nên phần tường phía tây của khu cung thánh và chạy thành các đai ngang trên tường gian giữa là gạch nguyên bản từ thời Đế quốc La Mã cai trị nước Anh (thế kỷ 4 sau Công nguyên), được kết dính bằng loại vữa vôi hồng trộn gạch giã nát đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã.
Nhà thờ Thánh Martin gắn kết như thế nào với Nhà thờ chính tòa Canterbury và Tu viện Thánh Augustinô?
Ba di tích này nằm trên một trục thẳng từ đông sang tây và hợp thành một Di sản Thế giới UNESCO duy nhất được công nhận năm 1988. Nhà thờ Thánh Martin là nơi đầu tiên đón Vương hậu Bertha và Thánh Augustinô năm 597, Tu viện Thánh Augustinô ở giữa là đan viện và lăng tẩm của các vị vua xứ Kent cùng các Tổng giám mục đầu tiên, còn Nhà thờ chính tòa Canterbury ở phía tây là tòa giám mục mẹ của Cộng đồng Anh giáo.