Trang này ghi lại cách người Hindu dâng một ngọn đèn (diya) và làm lễ aarti, theo trang của chính các đền và tổ chức Hindu, đối chiếu thêm với bách khoa. Khám Ấn Độ Giáo của thư viện làm theo những điều ghi dưới đây: bạn chọn một hay năm tim đèn thì khám thắp đúng bấy nhiêu ngọn lửa.
IThắp Mấy Tim Đèn
Ngọn đèn một tim là phổ biến nhất. Đèn dùng trong lễ aarti có thể có một tim, năm tim hoặc nhiều hơn. Các nguồn đọc được không gắn nghĩa giáo lý cho từng con số, và không nói nhiều tim là thành kính hơn.
Thư viện không cho chọn 7, 11, 21, 108 hay 1008 ngọn. Đèn bảy tim có thật, các lễ nhiều đèn cũng có thật, nhưng thư viện chưa đọc được nguồn của đền hay giáo đoàn nào giải nghĩa những con số ấy. Các bảng mấy cây hương, mấy vòng nhiễu cho từng vị thần là tục lệ từng vùng và các nguồn không khớp nhau.
Ở khám Ấn Độ Giáo của thư viện, mỗi lần dâng đèn được tính là một lượt thành tâm, dù bạn chọn một hay năm tim đèn.
IIDâng Đèn Và Nhận Ánh Lửa
IIITám Lời Cầu Và Gốc Của Từng Hình Vẽ
Britannica ghi một buổi puja có thể làm vì một mục đích được nói rõ, hoặc chỉ để tỏ lòng sùng kính. Người Hindu cầu cả việc đời lẫn việc đạo: sức khỏe, học hành, khởi đầu hanh thông, thịnh vượng, bình an, tổ tiên, giải thoát. Chữ chung cho lời cầu là prarthana. Tám lời dưới đây do thư viện chọn và đặt câu. Mỗi hình vẽ là một đồ vật có thật, ghi rõ thuộc về đâu và theo nguồn nào.
Vỏ ốc shankha. Các bài shanti mantra mở đầu Upanishad đều khép bằng tiếng Om và ba lần chữ shanti, nghĩa là bình an. Ba lần ứng với ba cõi cần được yên: cõi vật chất, cõi thần linh và cõi nội tâm. Vỏ ốc là pháp khí của lễ aarti: ba hồi ốc mở lễ và ba hồi khép lễ, tiếng ốc ứng với hư không, yếu tố thứ năm. Gắn vỏ ốc với lời cầu bình an là cách chọn hình của thư viện.
Pháp khí của lễ aarti, cách ghép với lời cầu là của thư viện · Nguồn: Wikipedia, Shanti Mantras. ISKCON Educational Services, tờ The Arati Ceremony. Bảo tàng Nghệ thuật Đại học Brigham Young, Hindu Temple WorshipChậu cây tulsi. Tulsi (hương nhu tía) được coi là cây thiêng trong Ấn Độ Giáo và được dùng rộng rãi trong y học Ayurveda và thuốc dân gian. Lời cầu sức khỏe và sống lâu quen thuộc nhất là Mahamrityunjaya Mantra, Rigveda 7.59.12, được tụng để cầu trường thọ và sức khỏe thân tâm. Trang này chỉ nêu tên và xuất xứ của bài, không in nguyên văn.
Cây thiêng trong nhà người Hindu · Nguồn: Encyclopaedia Britannica, holy basil. Wikipedia, Mahamrityunjaya MantraSách và bút. Saraswati là nữ thần của học vấn, nghệ thuật và âm nhạc, thường được tả tay cầm một tập kinh và cây đàn veena. Dịp Vasant Panchami, học trò và nghệ sĩ lễ Saraswati, trẻ nhỏ tập viết những chữ đầu tiên, người đi học và người viết đem sách hoặc bút dâng lên Ngài. Hình chỉ vẽ sách và bút, không vẽ nữ thần.
Lễ Saraswati Puja · Nguồn: Encyclopaedia Britannica, SaraswatiĐĩa bánh ngọt tròn. Ganesha là vị thần của sự khởi đầu, theo lệ được thờ trước mọi việc lớn, và là đấng gỡ chướng ngại. Britannica ghi Ngài rất thích những viên bánh ngọt tròn của Ấn Độ, tranh tượng thường vẽ Ngài cầm bánh trong tay. Người Hindu gọi loại bánh dâng Ganesha là modak hoặc laddu. Hình chỉ vẽ đĩa bánh, không vẽ thần.
Lễ vật dâng Ganesha · Nguồn: Encyclopaedia Britannica, GaneshaBình kalasha. Purna-kalasha là một bình nước, miệng cài vòng lá xoài và đặt một quả dừa. Bình này là biểu tượng của sự đủ đầy và nguồn sống, có mặt trong lễ cưới, lễ mừng con, lễ vào nhà mới và việc thờ hằng ngày. Bình có thể tượng trưng cho Lakshmi, nữ thần của tài lộc và may mắn, được lễ nhiều nhất vào dịp Diwali.
Vật nghi lễ chung của Ấn Độ Giáo · Nguồn: Wikipedia, Kalasha. ISKCON Educational Services, Hindu Symbols. Encyclopaedia Britannica, LakshmiBa nắm cơm pinda và bình nước. Shraddha là lễ tưởng nhớ tổ tiên đã khuất (pitri), nhằm nuôi dưỡng và nâng đỡ vong linh trên đường đi. Trong lễ, người ta dâng những nắm cơm pinda cho ba đời tổ tiên và rưới nước hòa hạt mè (tarpana). Kỳ lễ lớn trong năm là Pitru Paksha, thường rơi vào tháng chín dương lịch. Ngọn đèn ở khám không thay cho lễ shraddha. Nó chỉ là một lời tưởng nhớ.
Lễ shraddha · Nguồn: Encyclopaedia Britannica, shraddha. Wikipedia, ŚrāddhaHai bàn tay chắp. Cuối một buổi puja tại gia có lời xin thứ lỗi. Bản hướng dẫn của Himalayan Academy dịch lời ấy là: chúng con không biết cách thỉnh mời cho đúng, cũng không biết cách tiễn cho đúng. ISKCON cũng dặn sau lễ thì cầu xin tha thứ cho những sơ suất trong lúc thờ. Hai bàn tay chắp là dấu của lòng kính trước điều thiêng. Hình chỉ vẽ đôi tay.
Lời khép lễ puja · Nguồn: Himalayan Academy, Ganesha Home Puja. ISKCON Desire Tree, Practicing at Home. ISKCON Educational Services, Hindu SymbolsHoa sen. Moksha là sự giải thoát khỏi vòng sinh tử (samsara). Lời cầu ở đây lấy ý từ Brihadaranyaka Upanishad 1.3.28, in ở phần trên của trang. Hoa sen là biểu tượng của sự thanh sạch và siêu thoát: mọc lên từ bùn mà vẫn đẹp, nằm trên nước mà không dính nước.
Biểu tượng chung của Ấn Độ Giáo · Nguồn: Encyclopaedia Britannica, moksha. ISKCON Educational Services, Hindu Symbols. Brihadaranyaka Upanishad 1.3.28, bản đăng trên VivekaVaniThư viện không vẽ hình thần làm nút bấm, và không vẽ chữ Vạn dù đó là dấu hiệu cát tường của người Hindu. Cả tám hình đều là đồ vật.
IVSau Khi Dâng
Vì vậy ở khám Ấn Độ Giáo, khi đèn đã sáng, thư viện mời bạn đọc thầm hoặc đọc thành lời điều mình cầu, rồi đưa hai tay qua ngọn lửa và chạm nhẹ lên mắt. Cử chỉ nhận ánh lửa có trong nguồn của BAPS, ISKCON và Himalayan Academy. Lời mời đọc thầm hay đọc thành lời là của thư viện: các nguồn chỉ ghi rằng aarti đi cùng lời hát cầu nguyện, không nói lời cầu riêng phải thầm hay thành tiếng.
BAPS giải thích aarti là hình ảnh của việc bóng tối bị xua đi nhờ sự giác ngộ thật sự.
VNhững Điều Thư Viện Chưa Chắc
Bạn là người Hindu và thấy chỗ chưa đúng? Xin gửi góp ý kèm nguồn về thayungkhiem@gmail.com. Thư viện sửa và ghi tên người góp.
VINguồn
Các nguồn được đọc ngày 05/10/2026. Vạn Đạo Đường mô tả, không thay cho nghi lễ thật và không đại diện cho đền, giáo đoàn hay tổ chức Hindu nào.
Tới khám Ấn Độ Giáo để dâng đèn
?Hỏi Đáp Nhanh
Dâng đèn trong Ấn Độ Giáo thắp mấy tim là đúng
Một tim là phổ biến nhất. Đèn của lễ aarti có thể có một, năm hoặc nhiều tim hơn, theo tài liệu của ISKCON. Các nguồn đọc được không nói nhiều tim là thành kính hơn.
Vì sao người dự lễ đưa tay qua ngọn lửa
Sau lễ aarti, ngọn đèn đã dâng được đưa tới từng người. Người dự đưa tay qua ngọn lửa rồi chạm lên mắt và đầu để nhận phúc lành của ngọn lửa ấy. Cử chỉ này có trong nguồn của BAPS, ISKCON và Himalayan Academy.
Câu Asato ma sad gamaya ở kinh nào
Ở Brihadaranyaka Upanishad, chương 1, phần 3, câu 28. Câu gồm ba vế: từ điều không thật tới điều thật, từ bóng tối tới ánh sáng, từ cái chết tới bất tử.
Ở khám Ấn Độ Giáo chọn năm tim đèn có được tính năm lượt không
Không. Mỗi lần dâng là một lượt thành tâm của một người, dù chọn một hay năm tim đèn. Khám thì thắp đúng số ngọn lửa bạn chọn.