Cách Dâng Đèn Bơ Trong Đạo Bön

Ngọn đèn bơ. Đèn bơ, tiếng Tạng đọc là mar mé, là một trong năm phẩm cúng hằng ngày của Yungdrung Bön, cùng với nước, hương, thực phẩm và hoa. Nguồn ghi tinh túy của phẩm cúng này là dâng ánh sáng, và theo lệ là bảy ngọn đèn bơ, có thể thay bằng nến. Alexander Berzin ghi rằng Bön và các truyền thống Phật giáo Tây Tạng đều dâng bát nước, đèn bơ và hương.

Tràng hạt tengwa. Ma Tri là một trong ba tâm chú của Bön. Trung tâm Olmo Ling gọi đó là tâm chú của lòng từ bi, dọn sạch duyên nghiệp dẫn tới tái sinh trong luân hồi. Tràng hạt của người Bön gọi là tengwa, thường có 108 hạt, cầm ở tay trái, ngón cái lần từng hạt hướng vào phía thân mình. Theo Gyalshen Institute, cư sĩ trì mỗi tâm chú ít nhất 108 biến mỗi ngày, và cần được một vị lama Bön đủ tư cách truyền trao. Vì vậy thư viện chỉ nêu tên tâm chú, không in câu chú.

Khói sang bách xù. Sang là lễ cúng khói, pháp đầu tiên trong bốn pháp bố thí làm hằng ngày. Khói theo lệ là khói cây bách xù (juniper). Nhờ ý nguyện và lời cầu của người hành lễ, khói thành phẩm cúng đáp ứng nhu cầu của cả bốn hạng khách. Yeru Bön Center ghi lễ này làm vào sáng sớm, gột nghiệp xấu và nâng sinh lực. Tâm chú Du Tri Su của Bön cũng được Olmo Ling mô tả là pháp chuyển hóa chướng ngại.

Dây cờ lungta. Lungta nghĩa là ngựa gió. Hình ngựa gió in ở chính giữa lá cờ cầu nguyện và là biểu tượng thường gặp nhất trên cờ. Theo Gyalshen Institute, khi lungta của một người xuống thấp thì chướng ngại hay khởi lên, khi lungta lên cao thì mọi việc thuận hơn. Bản tin của Ligmincha ghi cờ dùng năm màu ứng với năm yếu tố: vàng, lam, đỏ, lục, trắng. Cờ được gia trì rồi dựng lên trong lúc quy y và khởi lòng từ bi. Hình vẽ xếp năm màu theo thứ tự nguồn liệt kê.

Núi thiêng và đường đi nhiễu. Pháp trường thọ của Bön gắn với Tsewang Rigdzin. Ligmincha International gọi đó là pháp giữ gìn thọ mạng. Một nguồn Bön khác ghi rằng đi nhiễu quanh núi thiêng Kongpo Bönri và cầu nguyện từ đáy lòng có thể tịnh hóa điều xấu và đem lại sống lâu. Núi ấy được đi nhiễu ngược chiều kim đồng hồ, tức theo lối Bön. Hình vẽ ngọn núi với mũi tên đi nhiễu ngược chiều kim đồng hồ là hình do thư viện vẽ, không vẽ vị Tsewang Rigdzin.

Nhiều tầng đèn bơ. Ligmincha International ghi: 49 ngày sau khi mất là quãng thần thức đi qua bardo, cõi trung ấm giữa chết và tái sinh. Người thân thắp 108 ngọn đèn bơ hoặc nến liên tục ba ngày ba đêm, không đủ 108 thì thắp được bao nhiêu hay bấy nhiêu, và có thể trì tâm chú Ma Tri để nâng đỡ người đã khuất. Tu viện Triten Norbutse có một tháp kim loại xoay chứa 108 ngọn đèn bơ, vừa để tịnh hóa cảnh quanh, vừa để nâng đỡ người đã khuất hướng tới tái sinh cao hơn. Hình vẽ gọn thành ba tầng đèn, không theo dáng thật của tháp ấy.

Tập kinh pecha. Sa Le Ö là một trong ba tâm chú của Bön. Olmo Ling viết tinh túy của pháp này là nhận ra bản tính chân thật của tâm. Trên bàn thờ Bön, kinh văn là vật tượng trưng cho Khẩu của các bậc giác ngộ và được đặt ở vị trí cao nhất, trên cả tượng. Hình vẽ là một tập kinh lá rời bọc vải, kiểu kinh sách Tây Tạng. Thư viện chỉ nêu tên tâm chú, không in câu chú.

Bảy bát nước cúng. Chutor là lễ cúng nước, pháp thứ hai trong bốn pháp bố thí, làm vào giữa buổi sáng. Yeru Bön Center ghi lễ này gột các nhiễm ô của nghiệp và giúp mau lành những bệnh của thân và tâm có thể do nghiệp gây ra. Hình vẽ là bảy bát nước trên bàn thờ, tức phẩm cúng nước hằng ngày: bảy bát xếp thẳng hàng, cách nhau bằng bề ngang một hạt gạo, rót từ trái sang phải. Bát nước trên bàn thờ và lễ chutor là hai việc khác nhau, cùng là dâng nước.