VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Cách Thắp Nến Trong Chính Thống Giáo

· Mấy ngọn, đặt ở đâu, cầu điều gì

Mấy ngọn, đặt ở đâu, cầu điều gì. Mỗi ý đều ghi nguồn. Chỗ nào thư viện chưa chắc, và chỗ nào khám của thư viện không diễn tả được, đều nói rõ.

Số nến
1 hoặc 2
không có luật về con số
Điều đáng kể
Nơi đặt nến
trước icon cho người sống, bàn kanun cho người đã an nghỉ
Lời cầu
8 lời
chọn sẵn, mỗi lời một hình có nguồn

Trang này ghi lại cách tín hữu Chính Thống thắp nến trong nhà thờ, theo các nguồn của Giáo Hội Chính Thống Nga, Giáo Hội Chính Thống tại Mỹ (OCA), truyền thống Hy Lạp, Antiochian và Serbia. Khám Chính Thống Giáo của thư viện có một khay cát cắm nến sáp ong mảnh đặt trước Thánh Giá ba thanh. Bạn chọn một hay hai ngọn thì khay cát nhận đúng bấy nhiêu ngọn. Ngoài đời, điều đáng kể là nến đặt ở đâu. Khám chỉ có một khay nên không diễn tả được điều ấy, và trang nói rõ ở mục cuối.

Tới khám Chính Thống Giáo để thắp nến

IThắp Mấy Ngọn

Các nguồn Chính Thống nói thẳng là không có luật nào về số nến. Một ngọn là đủ. Điều các nguồn nhấn mạnh là lòng thành và lời cầu nguyện đi kèm.

1Một ngọn là đủTrang Pravmir viết: không có quy tắc bắt buộc nào về việc đặt nến ở đâu và bao nhiêu ngọn. Cổng giáo dục của Giáo Hội Chính Thống Nga viết: điều quan trọng không phải số nến đã đặt, mà là sự chân thành của đức tin và lời cầu nguyện (Важно не количество поставленных свечей, а искренность веры и молитвы.). Một giáo xứ Chính Thống Serbia ở Mỹ viết không cần mỗi người một ngọn.Nguồn: Pravmir. Tạp chí Foma. Cổng Православное образование. Giáo xứ St. Nicholas (Serbia). Bốn nguồn khớp nhau.
2Hai ngọn, một cho người sống, một cho người đã an nghỉNgười Chính Thống cầu cho cả người sống (о здравии) lẫn người đã an nghỉ (о упокоении). Một linh mục Nga viết trên tạp chí Foma: chúng ta đặt nến cho sức khỏe của người sống và cho người đã qua đời. Ở khám này, khi chọn hai ngọn thì lời cầu bạn chọn đi với một ngọn, ngọn kia dành cho phía còn lại.Nguồn: Foma và Pravmir cho hai loại ý cầu. Lời khuyên thắp đúng một ngọn cho người sống và một ngọn cho người đã an nghỉ thì thư viện mới thấy ở một trang bán vật phẩm tu viện Hy Lạp. Nguồn yếu.

Thư viện không cho chọn 3, 4, 7, 12 hay 40 ngọn. Các con số ấy chỉ thấy trong nghi thức do giáo sĩ cử hành: ba ngọn nến ở giếng rửa tội, bốn ngọn xếp hình thập giá quanh linh cữu, bảy ngọn quanh bình dầu trong lễ Xức Dầu Thánh. Đó không phải nến của người đi lễ.

Ở khám Chính Thống Giáo của thư viện, mỗi lần thắp nến được tính là một lượt thành tâm, dù bạn chọn một hay hai ngọn.

IINơi Đặt Nến Đáng Kể Hơn Số Nến

Ở khám, hai ngọn cắm chung một khay cát. Ngoài đời, ngọn cho người sống và ngọn cho người đã an nghỉ thường đặt ở hai nơi khác nhau.
1Đến trước giờ lễ. Cổng giáo dục của Giáo Hội Chính Thống Nga viết người vào nhà thờ nên đặt nến trước khi buổi lễ bắt đầu.
2Lấy nến. Trang Pravmir viết: nến là của lễ của chúng ta. Dâng tiền hay mua nến thì cũng như nhau.
3Kính icon trước. Một giáo xứ Antiochian hướng dẫn: nếu gần đó có icon thì kính icon trước. Giáo xứ khác ghi: làm dấu Thánh Giá rồi hôn icon, như một dấu của lòng yêu kính, không phải thờ một đồ vật.
4Châm nến và cắm vào giá. Nến được châm từ bất kỳ ngọn nào đang cháy rồi cắm vào ổ của giá nến. Nhiều nhà thờ dùng hộp cát để cắm những cây nến sáp ong cao và mảnh.
5Nến cho người sống. Theo Pravmir, nến cầu sức khỏe hay cầu trong lúc cần kíp thường đặt trước icon Chúa Cứu Thế, Mẹ Thiên Chúa (Theotokos), thánh Panteleimon.
6Nến cho người đã an nghỉ. Ở nhà thờ Nga, nến này đặt ở kanun (канун), một chiếc bàn vuông thấp có Thánh Giá và các ổ cắm nến. Foma ghi thêm: cũng có thể đặt trước icon mà mình muốn cầu nguyện.
7Cầu nguyện. Cầu bằng lời của mình, dù đơn sơ nhất. Một giáo xứ Antiochian khuyên nói khẽ: Lạy Chúa, xin thương xót, rồi về chỗ. Với người đã qua đời, một linh mục Nga nêu câu ngắn: Упокой, Господи, душу усопшего раба Твоего, kèm tên người ấy.
Нет обязательных правил, куда и сколько ставить свечей.Không có quy tắc bắt buộc nào về việc đặt nến ở đâu và bao nhiêu ngọn.Правмир (Pravmir), bài Свеча церковная

IIITám Lời Cầu Và Gốc Của Từng Hình Vẽ

Hai ý cầu nền tảng của người Chính Thống khi thắp nến là cầu cho người sống và cầu cho người đã an nghỉ. Sáu lời còn lại lấy từ những điều Giáo Hội cầu trong Kinh Cầu Lớn và trong các bí tích: người bệnh, người đi đường, tạ ơn, xin thương xót, gia đình, bình an. Danh sách do thư viện chọn. Mỗi hình vẽ là một đồ vật, ghi rõ thuộc về đâu và theo nguồn nào.

Cho người sống о здравииLạy Chúa, xin gìn giữ và ban sức khỏe cho những người con thương.

Nến sáp ong trong khay cát. Trang Pravmir ghi nến cầu sức khỏe thường đặt trước icon Chúa Cứu Thế, Mẹ Thiên Chúa, thánh Panteleimon. Một giáo xứ Antiochian ở Mỹ mô tả hộp cát cắm những cây nến sáp ong cao và mảnh. Cũng giáo xứ ấy giải thích: sáp ong chỉ thân xác tinh tuyền của Chúa Kitô, tim nến chỉ linh hồn Ngài, ngọn lửa chỉ thần tính của Ngài.

Thực hành chung của Chính Thống Giáo · Nguồn: Pravmir, Свеча церковная. Giáo xứ Saint John the Evangelist (Antiochian)
Cho người đã an nghỉ о упокоенииLạy Chúa, xin cho linh hồn tôi tớ Chúa đã qua đời được an nghỉ.

Bát koliva có cắm nến. Koliva là lúa mì luộc trộn hạt và nho khô, được làm phép trong lễ cầu cho người đã qua đời, tiếng Slav gọi là panikhida. Một giáo xứ Antiochian dẫn Gioan 12,24 về hạt lúa gieo xuống đất chết đi rồi sinh nhiều hạt, để nói niềm tin vào sự sống lại. Theo Wikipedia, một cây nến thường cắm giữa bát koliva và cháy suốt buổi lễ. Lời nguyện ở đây dịch câu ngắn mà một linh mục Nga nêu trên tạp chí Foma.

Nghi lễ tưởng niệm của Chính Thống Giáo · Nguồn: Giáo xứ St. Michael (Antiochian), What is the koliva?. Wikipedia, Koliva. Foma, Свечи за упокой
Cho người bệnhXin Chúa chữa lành linh hồn và thân xác người đang đau yếu.

Bát dầu Xức Dầu Thánh. Bí tích Xức Dầu Thánh (Holy Unction) dành cho người bệnh, cả bệnh thân xác lẫn tinh thần. Trang của OCA dẫn thư Giacôbê: hãy cầu nguyện cho người ấy và xức dầu nhân danh Chúa. Nghi thức đầy đủ cần bảy linh mục, bảy bài đọc, bảy lời nguyện và bảy lần xức dầu. Người thắp nến không tự xức dầu. Hình chỉ nhắc tới bí tích ấy.

Bí tích của Chính Thống Giáo · Nguồn: OCA, Holy Unction. OCA, Great Litany
Cho người đi đườngXin Chúa gìn giữ người đang đi đường xa.

Con thuyền. Kinh Cầu Lớn mở đầu mọi buổi phụng vụ Chính Thống. Theo trang của OCA, trong kinh ấy cộng đoàn cầu cho người đi đường, người bệnh, người đau khổ và người bị giam cầm. Con thuyền là hình do thư viện vẽ để diễn ý người đi xa, không phải một vật phụng vụ.

Lời cầu trong phụng vụ, hình do thư viện vẽ · Nguồn: OCA, Great Litany
Tạ ơn ArtoklasiaCon tạ ơn Chúa vì mọi ơn lành.

Năm ổ bánh Artoklasia. Artoklasia là nghi thức làm phép năm ổ bánh cùng lúa mì, rượu và dầu ô liu trong truyền thống Hy Lạp. Lời kinh nhắc việc Chúa chúc lành năm chiếc bánh nơi hoang địa và nuôi năm nghìn người. Một giáo xứ thuộc Tổng Giáo phận Chính Thống Hy Lạp tại Mỹ gọi đây là một nghi thức tạ ơn ngắn, gia đình dâng bánh để cầu sức khỏe và ơn cứu độ cho người thân. Bánh thật có dấu ấn riêng. Hình chỉ vẽ một dấu thập đơn giản.

Nghi thức của truyền thống Hy Lạp · Nguồn: GOARCH, Artoklasia. Tổng Giáo phận Chính Thống Hy Lạp tại Canada, The Artoklasia. Giáo xứ Saint Demetrios, Artoklasia
Xin thương xótLạy Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.

Dây cầu nguyện. Câu ở đây là Kinh Chúa Giêsu (Jesus Prayer), dịch từ bản tiếng Anh trên trang của OCA: Lord Jesus Christ, Son of God, have mercy on me a sinner. Dây cầu nguyện, tiếng Hy Lạp là komboskini, là sợi dây thắt nút bằng len, giúp người cầu nguyện đếm số lần đọc kinh. Một giáo xứ Antiochian ghi dây có 33, 50, 100 nút hoặc hơn, phổ biến nhất là 100 nút, và dành cho mọi tín hữu chứ không riêng tu sĩ. Hình vẽ rút gọn số nút.

Đời sống cầu nguyện của Chính Thống Giáo · Nguồn: OCA, The Jesus Prayer. Giáo xứ Saint John the Evangelist, How To Use A Prayer Rope
Cho gia đìnhXin Chúa gìn giữ vợ chồng và con cái trong nhà con.

Đôi triều thiên hôn phối. Trong lễ cưới Chính Thống, đôi tân hôn được đội triều thiên. Trang của OCA giải thích: họ được đội triều thiên vinh quang của Thiên Chúa để làm con cái và chứng nhân của Ngài ở đời này, và thừa hưởng sự sống đời đời. Dải băng nối hai triều thiên trong hình là cách vẽ của thư viện, chưa có nguồn đã đọc.

Bí tích Hôn phối của Chính Thống Giáo · Nguồn: OCA, Marriage
Cho bình an thế giớiTrong bình an, chúng con cầu xin Chúa cho thế giới được bình an.

Cành ô liu. Theo trang của OCA, Kinh Cầu Lớn bắt đầu bằng những lời cầu trong bình an và cho bình an, rồi cầu cho mọi thành và mọi nước. Cành ô liu là hình do thư viện vẽ để diễn ý bình an, không phải một vật phụng vụ Chính Thống.

Lời cầu trong phụng vụ, hình do thư viện vẽ · Nguồn: OCA, Great Litany

Thư viện không vẽ icon Chúa Kitô, Mẹ Thiên Chúa hay các thánh làm nút bấm. Icon là ảnh thánh được kính trong phụng vụ, không phải hình trang trí. Tám hình đều là đồ vật.

IVSau Khi Thắp

Важно понимать, что свеча не несет никакой мистики.Cần hiểu rằng ngọn nến không mang chút huyền bí nào.Linh mục Алексей Забелин (Aleksei Zabelin), giảng viên Học viện Thần học Moskva, tạp chí Фома

Cũng vị linh mục ấy viết: ngọn nến là của lễ dâng Thiên Chúa. Trang Pravmir viết thiếu lòng yêu mến Thiên Chúa và tha nhân thì nến của chúng ta chẳng cần thiết. Linh mục Vladimir Berzonsky của OCA gọi ngọn nến đặt trước Chúa là ẩn dụ của lửa và ánh sáng trong linh hồn người thắp.

Vì vậy ở khám Chính Thống Giáo, sau khi nến sáng, thư viện mời bạn cầu nguyện bằng lời của mình, thầm hoặc thành tiếng, rồi nói khẽ: Lạy Chúa, xin thương xót. Lời mời ấy là của thư viện, dựng theo hướng dẫn của một giáo xứ Antiochian. Pravmir cũng bác bỏ các lời đồn quanh nến, như phải đặt bằng tay phải hay nến tắt là điềm xấu.

VNhững Điều Thư Viện Chưa Chắc, Và Chỗ Khám Không Diễn Tả Được

·Khám Chính Thống Giáo của thư viện chỉ có một khay cát. Ngoài đời, nhà thờ có nhiều giá nến trước các icon và một nơi riêng cho người đã an nghỉ. Khám không diễn tả được việc chọn nơi đặt nến, là điều các nguồn coi trọng hơn con số.
·Ở nhà thờ Nga, chiếc bàn có Thánh Giá chính là kanun, nơi đặt nến cho người đã an nghỉ. Khay cát trước Thánh Giá ba thanh của khám vì vậy có thể bị người theo truyền thống Nga đọc là bàn cầu cho người đã qua đời, trong khi khách chọn lời cầu cho người sống.
·Khi bạn chọn hai ngọn, cả hai cắm chung một khay. Một giáo xứ Chính Thống Serbia viết không có gì bắt buộc phải tách nến cho người sống và nến cho người đã qua đời, và có thể nhớ cả hai trên cùng một ngọn. Các nguồn Nga thì mô tả hai nơi riêng. Thực hành khác nhau giữa các truyền thống.
·Mức hai ngọn với nghĩa một cho người sống, một cho người đã an nghỉ: nguồn của giáo hội chỉ nói có hai loại ý cầu, không nói phải thắp hai ngọn. Lời khuyên thắp đúng hai ngọn như thế thư viện mới thấy ở một trang thương mại.
·Bạn chỉ chọn một lời cầu cho mỗi lần thắp. Khi chọn hai ngọn, ngọn thứ hai không có lời cầu riêng hiện trên màn hình. Thư viện mời bạn tự nhớ thầm phía còn lại.
·Trang goarch.org của Tổng Giáo phận Chính Thống Hy Lạp tại Mỹ chặn phần lớn các trang thư viện thử mở. Phía Hy Lạp vì vậy chỉ dựa vào bản kinh Artoklasia và trang của giáo xứ.
·Thư viện chưa tìm được trang nào của OCA hướng dẫn riêng về nơi đặt nến. Phía OCA dựa vào bài của linh mục Berzonsky, các trang giáo lý về bí tích và trang giáo xứ.
·Chữ Nga trong trang đã được đối chiếu với trang gốc. Chữ Hy Lạp không in vì thư viện chưa mở được nguồn Hy ngữ.
·Lời nói khẽ Lạy Chúa, xin thương xót khi thắp nến mới dựa vào một giáo xứ Antiochian ở Mỹ. Các nguồn Nga chỉ nói cầu bằng lời của mình.
·Chính Thống Giáo chưa có từ vựng tiếng Việt ổn định. Trang dùng icon, Mẹ Thiên Chúa (Theotokos), kanun, panikhida, koliva và giữ chữ gốc bên cạnh.
·Con thuyền và cành ô liu là hình do thư viện vẽ. Trang ghi rõ ở từng hình.
·Koliva và chi tiết cây nến cắm giữa bát: dựa vào một giáo xứ Antiochian và Wikipedia, chưa có nguồn cấp giáo hội.
·Số nút của dây cầu nguyện khác nhau giữa các nguồn. Trang giáo lý của OCA về Kinh Chúa Giêsu không nhắc tới dây cầu nguyện.
·Trang này nói về Chính Thống Giáo Đông phương (Nga, Hy Lạp, Antiochian, Serbia, OCA). Các Giáo Hội Cổ Đông phương như Armenia, Copt, Ethiopia có tập quán riêng và không được mô tả ở đây.

Bạn là tín hữu Chính Thống và thấy chỗ chưa đúng? Xin gửi góp ý kèm nguồn về thayungkhiem@gmail.com. Thư viện sửa và ghi tên người góp.

VINguồn

1Правмир (Pravmir), Свеча церковная
2Tạp chí Фома (Foma), Свечи за упокой, lời của các linh mục Nga, 08/10/2018
3Православное образование, cổng của Ban Giáo dục Tôn giáo và Giáo lý thuộc Thượng Hội đồng Giáo Hội Chính Thống Nga: О свечах и ладане
4Lm. Vladimir Berzonsky, A Prayer For Lighting a Candle, Giáo Hội Chính Thống tại Mỹ (OCA), 02/02/2003
5OCA, The Orthodox Faith: Great Litany (Kinh Cầu Lớn)
6OCA, The Orthodox Faith: The Jesus Prayer
7OCA, The Orthodox Faith: Holy Unction
8OCA, The Orthodox Faith: Marriage
9Giáo xứ St. Herman of Alaska (OCA): The Candles and Their Symbolism, trích sách These Truths We Hold của Tu viện St. Tikhon (1986)
10Giáo xứ Saint John the Evangelist (Antiochian, Beaver Falls, Mỹ): Why Do Orthodox Christians Light Candles?
11Giáo xứ Saint John the Evangelist: How To Use A Prayer Rope
12Giáo xứ St. Paul (Antiochian, Naples, Mỹ): Lighting Candles and Entering the Church
13Giáo xứ St. Nicholas (Chính Thống Serbia, Monroeville, Mỹ): How to Light Candles in Church
14Tổng Giáo phận Chính Thống Hy Lạp tại Mỹ (GOARCH): Artoklasia, bản kinh
15Tổng Giáo phận Chính Thống Hy Lạp tại Canada: The Artoklasia
16Giáo xứ Saint Demetrios (GOARCH, Metropolis of New Jersey): Artoklasia
17Giáo xứ St. Michael (Antiochian, Beaumont, Mỹ): What is the koliva?
18Wikipedia tiếng Anh: Koliva
19Wikipedia tiếng Anh: Memorial service in the Eastern Orthodox Church
20OrthodoxWiki: Candle
21Monastiriaka.gr, cửa hàng vật phẩm tu viện Hy Lạp (nguồn thương mại, đọc trong đợt nghiên cứu trước)

Các nguồn được đọc ngày 05/10/2026. Vạn Đạo Đường mô tả, không thay cho nghi lễ thật và không đại diện cho giáo hội hay giáo xứ nào.

Tới khám Chính Thống Giáo để thắp nến

?Hỏi Đáp Nhanh

Thắp nến trong nhà thờ Chính Thống mấy ngọn là đúng

Không có luật về con số. Trang Pravmir viết không có quy tắc bắt buộc nào về việc đặt nến ở đâu và bao nhiêu ngọn. Một ngọn với lời cầu chân thành là đủ.

Nến cho người sống và nến cho người đã qua đời đặt ở đâu

Ở nhà thờ Nga, nến cầu cho người sống thường đặt trước icon Chúa Cứu Thế, Mẹ Thiên Chúa hay các thánh. Nến cầu cho người đã an nghỉ đặt ở kanun, chiếc bàn vuông thấp có Thánh Giá. Một số truyền thống khác không tách như vậy.

Khi thắp nến thì cầu câu gì

Cầu bằng lời của mình. Một giáo xứ Antiochian khuyên nói khẽ: Lạy Chúa, xin thương xót. Với người đã qua đời, một linh mục Nga nêu câu: Lạy Chúa, xin cho linh hồn tôi tớ Chúa đã qua đời được an nghỉ.

Ở khám Chính Thống Giáo chọn hai ngọn có được tính hai lượt không

Không. Mỗi lần thắp nến là một lượt thành tâm của một người, dù chọn một hay hai ngọn. Khay cát thì nhận đúng số ngọn bạn chọn.

›Đọc Tiếp