Trang này ghi lại cách người Kỳ Na dâng một ngọn đèn trong lễ dâng tám phẩm (Ashtaprakari Puja), theo sách và trang của chính các hội Jain, đối chiếu thêm với Jainpedia và bách khoa. Khám Kỳ Na của thư viện làm theo những điều ghi dưới đây: bạn chọn một hay năm ngọn thì khám thắp đúng bấy nhiêu ngọn lửa.
IDâng Mấy Ngọn Đèn
Đèn (deepak) là một trong tám phẩm của Ashtaprakari Puja. Cuối lễ có hai nghi đèn nối nhau: Aarti năm ngọn, rồi Mangal Divo một ngọn. Các nguồn không nói nhiều ngọn là thành kính hơn.
Không phải người Kỳ Na nào cũng làm lễ đèn. Jainpedia ghi phái Digambara Terapanth không làm lễ đèn và không dùng vật nào được coi là có sự sống trong nghi lễ, còn phái Digambara Bisapanth thì có. Phái Sthanakvasi không thờ tượng. Trang này theo lối Shvetambara thờ tượng.
Ở khám Kỳ Na của thư viện, mỗi lần dâng đèn được tính là một lượt thành tâm, dù bạn chọn một hay năm ngọn.
IIDâng Đèn Để Tự Nhắc Mình
IIITám Lời Phát Nguyện Và Gốc Của Từng Hình Vẽ
Người Kỳ Na không coi lời cầu là cách xin ân huệ. JAINA viết: lời cầu thật của người Jain là tán dương phẩm hạnh của các bậc đã giải thoát và bày tỏ ước muốn tha thiết đạt được những phẩm hạnh ấy trong đời mình. Britannica ghi các Tirthankara không bị lễ vật tác động và không đáp lại theo bất cứ cách nào. Vì vậy tám lời dưới đây đều là lời phát nguyện, không có lời nào xin tài lộc hay may mắn. Câu chữ do thư viện đặt. Mỗi hình vẽ ghi rõ thuộc về đâu và theo nguồn nào.
Bàn tay có bánh xe. Biểu tượng chung của cộng đồng Kỳ Na được chọn năm 1975, dịp kỷ niệm 2500 năm ngày Mahavira giải thoát. Trong biểu tượng có một bàn tay mở, lòng bàn tay mang bánh xe với chữ ahiṃsā, nghĩa là không làm hại. Jainpedia giải thích bàn tay nhắc người tin dừng lại và nghĩ trước khi làm. Hình ở đây chỉ vẽ bàn tay và bánh xe, không viết chữ.
Biểu tượng chung của Kỳ Na Giáo · Nguồn: Jainpedia (Institute of Jainology), Holy symbols, Jasmine Kelly viết. Wikipedia, Jain symbolsHai bàn tay chắp. Micchami Dukkadam là câu Prakrit, nghĩa là mong mọi điều sai đã làm trở thành vô hiệu. Người Kỳ Na nói câu này trong lễ pratikramana, là lễ tự xét và sám hối, và nói với nhau vào ngày cuối kỳ Paryushana, phái Shvetambara gọi là Samvatsari. Phái Digambara giữ ngày xin tha thứ Kshamavani vào ngày đầu tháng Ashvin Krishna. Các nguồn không gắn câu này với một đồ vật nào. Đôi tay chắp là hình do thư viện vẽ.
Lời của lễ pratikramana, hình do thư viện vẽ · Nguồn: Wikipedia, Micchami Dukkadam. Wikipedia, Kshamavani. Wikipedia, PratikramanaBông hoa. Lời nguyện lấy từ bài kệ xin tha thứ in ở phần trên của trang: tôi tha cho muôn loài, xin muôn loài tha cho tôi, tôi làm bạn với tất cả, không thù oán với ai. Trong lễ dâng tám phẩm, hoa tượng trưng cho hạnh kiểm. Sách lễ của JAINA viết hạnh kiểm của ta nên như bông hoa, tỏa hương và vẻ đẹp cho mọi sinh linh, không phân biệt. Phái Digambara Terapanth không dâng hoa thật.
Một trong tám phẩm của Ashtaprakari Puja · Nguồn: JAINA Education Committee, Jain Puja Book (JES 933), bản đăng của Jain Center of Greater Boston. Wikipedia, Kshamavani. Jainpedia, DigambaraBa chấm và vành trăng khuyết. Trong biểu tượng Kỳ Na, ba chấm là ba ngọc: chánh tín, chánh tri và chánh hạnh. Vành trăng khuyết ở trên là siddha-shila, nơi ở của các linh hồn đã giải thoát, và chấm nằm trong vành trăng là một linh hồn đã giải thoát. Khi dâng gạo akshat, người hành lễ cũng xếp ba chấm và vành trăng ấy bằng hạt gạo. Thư viện không vẽ phần hình bốn nhánh nằm dưới ba chấm.
Biểu tượng chung của Kỳ Na Giáo · Nguồn: Jainpedia, Holy symbols. Jain Centre Leicester, PujaNgọn đèn trong lồng kính. Trong Deepak Puja, ngọn lửa của cây đèn tượng trưng cho ý thức thuần tịnh, tức một linh hồn không còn ràng buộc. Bài kệ dâng đèn trong sách lễ của JAINA có ý: xin như ngọn đèn giúp con phân biệt tốt xấu, để một ngày ngọn đèn hiểu biết bên trong soi sáng khắp vũ trụ. Mangal Divo một tim tượng trưng cho kevaljnana, sự hiểu biết trọn vẹn. Lồng kính là cách khám của thư viện thể hiện ngọn đèn, xem mục chưa chắc.
Một trong tám phẩm của Ashtaprakari Puja · Nguồn: JAINA Education Committee, Jain Puja Book (JES 933), bản đăng của Jain Center of Greater Boston. Oshwal Association of the UK, Aarti và Mangal Divo, Kishor B. Shah viếtĐĩa gạo akshat. Akshat là gạo trắng nguyên hạt, không vỡ. Sách lễ của JAINA viết: dâng những hạt gạo sạch và nguyên vẹn, ta tĩnh tâm trước bậc Arihanta và để mọi bám giữ việc đời sang một bên. Hạt gạo đã xát không nảy mầm được nữa, nên còn tượng trưng cho lần sinh cuối cùng.
Một trong tám phẩm của Ashtaprakari Puja · Nguồn: JAINA Education Committee, Jain Puja Book (JES 933), bản đăng của Jain Center of Greater Boston. Oshwal Association of the UK, What is Ashta Prakari Puja. Jain Centre Leicester, PujaBát bột đàn hương. Chandan là bột đàn hương, một trong tám phẩm. Sách lễ của JAINA viết chandan tượng trưng cho sự an tĩnh trong linh hồn. Hai trang của cộng đồng Oshwal và Leicester lại ghi chandan tượng trưng cho tri thức. Thư viện theo sách của JAINA và ghi rõ chỗ khác nhau này.
Một trong tám phẩm của Ashtaprakari Puja · Nguồn: JAINA Education Committee, Jain Puja Book (JES 933), bản đăng của Jain Center of Greater Boston. Oshwal Association of the UK, What is Ashta Prakari PujaThư viện không vẽ các Tirthankara, và không vẽ chữ Vạn dù hình ấy có trong biểu tượng Kỳ Na và trong hình xếp gạo. Cả tám hình đều là đồ vật hoặc bàn tay.
IVSau Khi Dâng
Ở khám Kỳ Na, sau khi đèn sáng, thư viện mời bạn lặng nhớ phẩm hạnh của các bậc Jina, rồi đọc thầm hoặc đọc khẽ thành lời điều mình vừa phát nguyện. Lời mời ấy là của thư viện. Nó dựa trên điều các nguồn ghi: Pluralism Project của Đại học Harvard viết rằng các bậc ấy không cần lời tán dương của ta, và khi tán dương, chính người đọc tự nhắc mình về lý tưởng cần noi theo.
Khám không viết rằng lời nguyện được gửi lên hay được nhận, vì điều đó trái với cách người Kỳ Na hiểu về các bậc đã giải thoát.
VNhững Điều Thư Viện Chưa Chắc
Bạn là người Kỳ Na và thấy chỗ chưa đúng? Xin gửi góp ý kèm nguồn về thayungkhiem@gmail.com. Thư viện sửa và ghi tên người góp.
VINguồn
Các nguồn được đọc ngày 05/10/2026. Vạn Đạo Đường mô tả, không thay cho nghi lễ thật và không đại diện cho giáo đoàn hay hội Jain nào.
?Hỏi Đáp Nhanh
Người Kỳ Na dâng đèn để xin điều gì
Không xin điều gì. Theo JAINA, người Jain không coi lời cầu là cách xin ân huệ. Dâng đèn là để tôn kính phẩm hạnh của các bậc đã giải thoát và nhắc mình nuôi ngọn đèn hiểu biết bên trong.
Một ngọn và năm ngọn nghĩa là gì
Mangal Divo một ngọn tượng trưng cho kevaljnana, sự hiểu biết trọn vẹn. Aarti năm ngọn được hiểu là năm bậc đáng kính, năm loại tri thức hoặc năm đại giới, tùy nguồn.
Micchami Dukkadam nghĩa là gì
Là câu Prakrit, nghĩa là mong mọi điều sai đã làm trở thành vô hiệu. Người Kỳ Na nói câu này để xin tha thứ, nhất là vào ngày cuối kỳ Paryushana.
Ở khám Kỳ Na chọn năm ngọn có được tính năm lượt không
Không. Mỗi lần dâng là một lượt thành tâm của một người, dù chọn một hay năm ngọn. Khám thì thắp đúng số ngọn bạn chọn.