Hình thờ trong Đạo Bahá'í: không tượng, không tranh, chỉ có Tối Đại Danh và Nhà Thờ Phượng chín mặt

IVì Sao Không Có Hình Tượng

Đạo Bahá'í không đặt tượng, tranh hay ảnh nào ở nơi thờ phượng. Lời dạy gốc nằm trong Kitáb-i-Aqdas, Thánh Kinh của Đạo. Ở đoạn 31, Đức Bahá'u'lláh kêu gọi người đời dựng các nhà thờ phượng khắp nơi nhân danh Đấng là Chúa của mọi tôn giáo, làm cho thật hoàn mỹ và trang hoàng bằng những gì xứng hợp, "không phải bằng hình ảnh và tượng".

Nguồn: Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, đoạn 1 tới 62 (đoạn 31).

Tạp chí The Bahá'í World, ấn phẩm chính thức của Đạo, tả gọn bên trong một Nhà Thờ Phượng: không có ngẫu tượng, không có tranh ảnh, không có giáo sĩ, không có giảng thuyết và không quyên tiền. Người vào đó cầu nguyện, suy niệm, và không cần ai đứng trung gian giữa mình với Thượng Đế.

Nguồn: The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

Kitáb-i-Aqdas cũng cấm dùng bục giảng. Đoạn 154 dạy rằng ai muốn đọc các câu kinh cho người khác nghe thì ngồi trên một chiếc ghế đặt trên bệ, và mọi người ngồi trên ghế, trên băng để tỏ lòng tôn kính. Vì vậy trong Nhà Thờ Phượng không có tòa giảng và không có bàn thờ. Theo Wikipedia, người đọc kinh có thể đứng sau một giá đọc đơn giản, dời đi được.

Nguồn: Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, đoạn 137 tới 190 (đoạn 154). Wikipedia, Baháʼí House of Worship.

Bên trong Nhà Thờ Phượng Wilmette: lòng vòm chạm thủng, không có tượng, không có tranh, không có bàn thờ. Ảnh chụp năm 2010.Ảnh: charlie vinz from chicago, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Bên trong Nhà Thờ Phượng Sydney: các hàng ghế, lối đi giữa và vòng cửa chung quanh. Không có tượng, tranh hay bàn thờ. Ảnh chụp năm 2011.Ảnh: Alex Proimos from Buenos Aires, Argentina, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Bên trong Nhà Thờ Phượng Apia: chỉ có các hàng ghế gỗ và ánh sáng tự nhiên. Ảnh chụp năm 2016.Ảnh: Michael Coghlan from Adelaide, Australia, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Bên trong Đền Hoa Sen: các hàng ghế dưới những vòm cánh sen bằng bê tông, không có tượng hay tranh. Ảnh chụp năm 2023.Ảnh: Haoreima, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ảnh Đức Bahá'u'lláh và Đức Báb: vì sao trang này không có

Đức Bahá'u'lláh có để lại ảnh chụp, Đức Báb có chân dung vẽ. Người Bahá'í coi các hình ấy là rất thiêng và không trưng ra nơi công cộng. Một thư viết thay Shoghi Effendi ngày 6 tháng 12 năm 1939 nói tín đồ được chiêm ngưỡng ảnh Đức Bahá'u'lláh với lòng tôn kính tột bậc, nhưng không được để ảnh phơi bày trước công chúng, kể cả trong nhà riêng. Các thư của Tòa Công Lý Quốc Tế năm 1967, 1972 và 1973 nhắc lại rằng chân dung Đức Báb và Đức Bahá'u'lláh chỉ nên được chiêm bái thưa thớt, vào dịp rất đặc biệt, và rằng Shoghi Effendi coi việc in ảnh Đức Bahá'u'lláh là xúc phạm tình cảm tôn giáo. Bản được xác nhận giữ tại Tòa Lưu Trữ Quốc Tế ở Haifa. Thư viện theo đúng điều ấy: trang này không đăng và không dẫn đường tới bất kỳ hình nào của hai Đấng.

Nguồn: Bahai.works, Lights of Guidance, chương Reverence, mục 1833 (không phải trang chính thức của Đạo). Bahá'í Library Online, tuyển các thư của Tòa Công Lý Quốc Tế về ảnh Đức Bahá'u'lláh (không phải trang chính thức của Đạo).

Tòa Lưu Trữ Quốc Tế Bahá'í trên núi Carmel, Haifa. Một thư năm 1980 của Tòa Công Lý Quốc Tế nhắc tới bức ảnh Đức Bahá'u'lláh trưng tại đây. Ảnh này chỉ chụp bên ngoài tòa nhà, năm 2007.Ảnh: NicholasJB at English Wikipedia, Public domain, Wikimedia Commons

Ảnh Đức 'Abdu'l-Bahá

Với Đức 'Abdu'l-Bahá, con trai trưởng của Đức Bahá'u'lláh, cách ứng xử khác hơn. Các thư viết thay Shoghi Effendi năm 1935 và 1942 nói không có gì ngăn tín đồ giữ chân dung Ngài trong nhà. Một hướng dẫn năm 2024 của Tòa Công Lý Quốc Tế nói ảnh Ngài nên được dùng thật dè dặt và luôn trong khung cảnh trang trọng. Thư viện đọc các thư này qua một trang tuyển tập không chính thức, nên chọn cách an toàn là không đăng ảnh Ngài.

Nguồn: Bahá'í Library Online, tuyển các thư về ảnh Đức 'Abdu'l-Bahá (không phải trang chính thức của Đạo).

IINhà Thờ Phượng Có Những Gì

Tên gốc của Nhà Thờ Phượng là Mashriqu'l-Adhkár, nghĩa là "Nơi Rạng Đông của lời tưởng niệm Thượng Đế". Định chế này do chính Đức Bahá'u'lláh lập ra. Một Mashriqu'l-Adhkár đầy đủ gồm ngôi nhà thờ phượng ở giữa và các cơ sở phụ thuộc. Đức 'Abdu'l-Bahá dự liệu những cơ sở ấy sẽ dần được thêm vào: bệnh viện, trường học, đại học, trạm phát thuốc, nhà trọ cho khách lỡ đường. Thờ phượng và phụng sự đi liền nhau.

Nguồn: bahai.org, The Mashriqu'l-Adhkár. Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 41 tới 80 (chú 53). Bahá'í World News Service, Media information: Houses of Worship.

Kitáb-i-Aqdas, đoạn 115, chúc phúc cho người lúc rạng đông hướng lòng về Thượng Đế mà bước tới Mashriqu'l-Adhkár.

Nguồn: Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, đoạn 63 tới 136 (đoạn 115).

Đỉnh vòmTối Đại DanhThư pháp "Yá Bahá'u'l-Abhá" đặt ở điểm cao nhất bên trong. Đây là chữ viết, không phải hình ảnh.

MáiVòm trung tâmMột vòm phủ lên gian cầu nguyện. Về việc vòm có bắt buộc hay không, các nguồn ghi khác nhau, xem phần chưa chắc.

Thân nhàChín mặt, chín cửaNhà hình tròn chín mặt. Cửa mở ra mọi phía, đón người thuộc mọi tôn giáo.

Bên trongGian cầu nguyệnChỉ có ghế ngồi. Không tượng, không tranh, không bàn thờ, không tòa giảng. Chỉ đọc, xướng hoặc hát Lời Thánh, không dùng nhạc cụ.

Bên ngoàiVườn và lối điVườn bao quanh ngôi nhà. Về sau thêm các cơ sở phụng sự xã hội.

The Bahá'í World ghi rằng Nhà Thờ Phượng có chín mặt, hình tròn và có thể có vòm. Các chương trình sùng kính gồm lời cầu nguyện và những đoạn thánh thư được đọc lớn, xướng hoặc hát bởi người lớn và trẻ em, không có nhạc cụ đệm. Britannica ghi thêm rằng buổi lễ giản dị, gồm các bài đọc từ thánh thư Bahá'í và kinh sách của các tôn giáo khác, không có nghi thức và không có giáo sĩ.

Nguồn: The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025. Britannica, Mashriq al-adhkār.

Theo Wikipedia, ghế trong gian cầu nguyện quay về hướng Đền Thánh Đức Bahá'u'lláh, và mỗi ngôi có chín khu vườn với chín lối đi. Các bài kinh đã phổ nhạc có thể do ca đoàn hát không nhạc đệm. Ở Wilmette, ca đoàn hát không nhạc đệm trong buổi cầu nguyện trưa của ba Chủ nhật đầu mỗi tháng.

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Cộng đồng Bahá'í Hoa Kỳ (bahai.us), Bahá'í House of Worship.

Lòng vòm Nhà Thờ Phượng Wilmette nhìn thẳng từ dưới lên: chín khoang cửa sáng quanh một tâm điểm. Ảnh chụp năm 2017.Ảnh: D3RX from Dunbar, Scotland, U.K., CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Lòng vòm Nhà Thờ Phượng Kampala nhìn từ dưới lên: các mặt tường với những ô cửa kính màu, không có hình ảnh nào. Ảnh chụp năm 2026.Ảnh: Alvinategyeka, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Lòng vòm Nhà Thờ Phượng Langenhain: hàng trăm ô kính nhỏ cho ánh sáng rọi vào. Ảnh chụp năm 2014.Ảnh: Zairon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Đỉnh vòm bên trong Đền Hoa Sen nhìn từ dưới lên: ô lấy sáng hình sao chín cánh. Ảnh chụp năm 2024.Ảnh: Immanuelle, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

IIITối Đại Danh Và Các Biểu Tượng

Thứ duy nhất được đặt ở chỗ cao nhất trong Nhà Thờ Phượng là một dòng chữ. Phần chú giải Kitáb-i-Aqdas giải thích rằng "Bahá" (Vinh Quang) là Tối Đại Danh, và các dạng phát sinh từ chữ ấy cũng là Tối Đại Danh. "Alláh-u-Abhá" nghĩa là Thượng Đế Đấng Toàn Vinh. "Yá Bahá'u'l-Abhá" là lời khẩn cầu: Ôi Đấng Vinh Quang của mọi Vinh Quang.

Nguồn: Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 1 tới 40 (chú 7, 8, 19, 33).

Dạng thư pháp quen thuộc của "Yá Bahá'u'l-Abhá" do Mishkín-Qalam, nhà thư pháp Bahá'í thời đầu, viết ra và về sau được người Bahá'í khắp nơi dùng. Các bản tin của Bahá'í World News Service về Matunda Soy, Tanna, Kinshasa và Port Moresby đều ghi cùng một chi tiết: Tối Đại Danh được đặt ở đỉnh vòm.

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí symbols. Bahá'í World News Service, tin tháng 5 năm 2021 về Matunda Soy, Kenya. Bahá'í World News Service, tin ngày 14 tháng 11 năm 2021 về Tanna, Vanuatu. Bahá'í World News Service, tin ngày 25 tháng 3 năm 2023 về Kinshasa. Bahá'í World News Service, tin tháng 5 năm 2024 về Port Moresby.

Thư pháp Tối Đại Danh "Yá Bahá'u'l-Abhá" của Mishkín-Qalam (1826 tới 1912). Trang tệp không ghi người chụp và nơi giữ bản gốc.Ảnh: Mishkín-Qalam, Public domain, Wikimedia Commons

Tối Đại Danh viết thư pháp Ả Rập ở đỉnh vòm bên trong Nhà Thờ Phượng Wilmette, đặt trong một khung chín cánh. Ảnh chụp năm 2007.Ảnh: Sean M. Scully, Public domain, Wikimedia Commons

Đỉnh vòm Nhà Thờ Phượng Langenhain nhìn từ bên trong: Tối Đại Danh viết thư pháp trên nền xanh. Ảnh chụp năm 2007.Ảnh: Alexander Hoernigk, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Đỉnh vòm Nhà Thờ Phượng Apia nhìn từ dưới lên, ở giữa là Tối Đại Danh. Ảnh chụp năm 2016.Ảnh: Michael Coghlan from Adelaide, Australia, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Lòng vòm Nhà Thờ Phượng Santiago: chín cánh xoắn hội về đỉnh, nơi đặt Tối Đại Danh. Ảnh của Hội Đồng Tinh Thần Quốc Gia Bahá'í Chile, chụp năm 2016.Ảnh: Asamblea Espiritual Nacional de los bahá'ís de Chile, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Một danh hiệu cần được giữ gìn

Vì Tối Đại Danh chỉ thẳng tới Danh Thượng Đế và Đấng Biểu Hiện của Ngài, người Bahá'í không dùng nó tùy tiện và không trang trí nó lên đồ dùng thường ngày. Shoghi Effendi cho rằng Tối Đại Danh quá thiêng để khắc lên bia mộ. Thư viện đăng ảnh thư pháp này trong đúng khung cảnh của nó, tức là ở đỉnh vòm các Nhà Thờ Phượng và trên bản viết của Mishkín-Qalam, và không đưa nó làm nút bấm ở Chính Điện.

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí symbols. Bahaipedia, Nine-pointed star (dẫn Directives from the Guardian và thư ngày 22 tháng 8 năm 1963).

Tối Đại Danh

Yá Bahá'u'l-AbháNhận ra: Một dòng thư pháp Ả Rập, thường đặt trong khung tròn hoặc khung chín cánh.

Thấy ở đỉnh vòm Nhà Thờ Phượng và trong nhà người Bahá'í. Đây là chữ viết danh hiệu, không phải hình của một vị nào.

Nguồn: Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 1 tới 40 (chú 7, 8, 19, 33). Wikipedia, Baháʼí symbols.

Biểu tượng mặt nhẫn

Nhận ra: Ba vạch ngang, một vạch dọc nối xuyên qua, hai ngôi sao năm cánh hai bên.

Do Đức 'Abdu'l-Bahá thiết kế, hay gặp nhất trên nhẫn của người Bahá'í. Theo cách giải thích được dẫn trên Wikipedia, vạch dưới chỉ nhân loại và thế giới tạo vật, vạch trên chỉ thế giới của Thượng Đế, vạch giữa chỉ địa vị riêng của các Đấng Biểu Hiện. Vạch dọc là Thánh Linh từ Thượng Đế qua các Đấng Biểu Hiện mà tới nhân loại. Hai ngôi sao chỉ Đức Bahá'u'lláh và Đức Báb.

Biểu tượng mặt nhẫn thếp vàng trên một ô trang trí bằng đá. Tên tệp ghi là ở Đền Thánh Đức Báb, Haifa. Ảnh chụp năm 2019.Ảnh: Adam Bauer, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí symbols.

Ngôi sao năm cánh

haykalNhận ra: Sao năm cánh, hình dung thân người với đầu, hai tay, hai chân.

Shoghi Effendi viết rằng nói cho chặt chẽ thì ngôi sao năm cánh mới là biểu tượng của Đạo, như Đức Báb đã dùng và giải thích. Thư viện chưa tìm được ảnh hiện vật có giấy phép mở cho biểu tượng này.

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí symbols. Bahaipedia, Nine-pointed star (dẫn Directives from the Guardian và thư ngày 22 tháng 8 năm 1963).

Ngôi sao chín cánh

Nhận ra: Sao chín cánh, gặp trên bia mộ, sách báo, bảng hiệu của cộng đồng.

Đây là dấu hiệu người ngoài hay gặp nhất, nhưng nó không nằm trong giáo lý. Sách Directives from the Guardian ghi rằng ngôi sao chín cánh không phải là một phần của giáo lý, chỉ được dùng như một huy hiệu chỉ số 9. Số 9 được quý vì là con số của sự trọn vẹn và là trị số của chữ "Bahá". Shoghi Effendi chấp thuận dùng sao chín cánh trên bia mộ. Ô lấy sáng ở đỉnh Đền Hoa Sen cũng mang hình này.

Nguồn: Bahaipedia, Nine-pointed star (dẫn Directives from the Guardian và thư ngày 22 tháng 8 năm 1963). Wikipedia, Baháʼí symbols.

Không phải biểu tượng theo nghĩa thập giá hay trăng lưỡi liềm

Một thư của Tòa Công Lý Quốc Tế ngày 22 tháng 8 năm 1963 nói rõ: cả Tối Đại Danh lẫn ngôi sao chín cánh đều không phải là biểu tượng của Đạo theo nghĩa thập giá là biểu tượng của Kitô giáo hay trăng lưỡi liềm là biểu tượng của Hồi giáo. Thư viện đọc câu này qua Bahaipedia, chưa đọc được bản gốc của thư.

Nguồn: Bahaipedia, Nine-pointed star (dẫn Directives from the Guardian và thư ngày 22 tháng 8 năm 1963).

IVQiblih Và Hai Đền Thánh

Người Bahá'í không quay về một pho tượng mà quay về một hướng. Phần chú giải Kitáb-i-Aqdas gọi Qiblih là điểm người cầu nguyện hướng tới khi đọc kinh nguyện bắt buộc, và ghi rằng Đức Bahá'u'lláh định nơi an nghỉ của Ngài làm Qiblih sau khi Ngài qua đời. Nơi ấy là Bahjí, gần thành 'Akká (Akko). Chú giải cũng nói việc quay về Qiblih chỉ áp dụng cho kinh nguyện bắt buộc, không áp dụng cho các lời cầu nguyện khác.

Nguồn: Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 1 tới 40 (chú 7, 8, 19, 33).

Đức Bahá'u'lláh qua đời lúc rạng đông ngày 29 tháng 5 năm 1892. Di hài Ngài được an táng trong khuôn viên Dinh Bahjí, nơi Ngài sống 13 năm cuối đời. Trang chính thức của Đạo tả Đền Thánh là một gian giữa ngập ánh sáng, giản dị, có một khu vườn nhỏ ở giữa. Shoghi Effendi dựng quanh đó một khu vườn hình tròn với năm cổng và chín lối đi.

Nguồn: bahai.org, The Shrine of Bahá'u'lláh.

Bahjí gần thành Akko ('Akká) nhìn từ trên cao: dinh thự, Đền Thánh Đức Bahá'u'lláh và khu vườn hình tròn bao quanh. Ảnh chụp năm 2022.Ảnh: Eldar Eldadi (אלדר אלדדי), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Lối vào Đền Thánh Đức Bahá'u'lláh ở Bahjí. Đây là Qiblih, hướng người Bahá'í quay về khi đọc kinh nguyện bắt buộc. Ảnh chỉ chụp bên ngoài, năm 2008.Ảnh: Sarah Haslip, Public domain, Wikimedia Commons

Lối đi rải sỏi trong vườn dẫn tới Đền Thánh Đức Bahá'u'lláh ở Bahjí. Ảnh chụp năm 2016.Ảnh: Avi1111 dr. avishai teicher, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Trên núi Carmel ở Haifa là Đền Thánh Đức Báb. Di hài Đức Báb được giấu suốt sáu mươi năm sau khi Ngài bị xử tử, được bí mật đưa từ Iran sang, và an táng tại đây năm 1909. Kiến trúc sư người Canada William Sutherland Maxwell thiết kế phần kiến trúc bên trên vào đầu thập niên 1940, hoàn thành tháng 10 năm 1953. Năm 1987, Tòa Công Lý Quốc Tế quyết định hoàn tất 19 tầng vườn bậc thang, khánh thành năm 2001.

Nguồn: bahai.org, The Shrine of the Báb.

Đền Thánh Đức Báb với mái vòm vàng và các tầng vườn bậc thang trên núi Carmel, Haifa. Ảnh chụp năm 2025.Ảnh: מקף־עברי, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Các tầng vườn dẫn lên Đền Thánh Đức Báb, nhìn từ chân núi Carmel. Ảnh chụp năm 2008.Ảnh: Юкатан, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Trụ sở Tòa Công Lý Quốc Tế, cơ quan quản trị cao nhất của Đạo Bahá'í, trên núi Carmel, Haifa. Ảnh chụp năm 2005.Ảnh: Alexey Mokeev, Public domain, Wikimedia Commons

Năm 2008, UNESCO ghi các Thánh địa Bahá'í ở Haifa và miền Tây Galilee vào danh mục Di sản Thế giới theo tiêu chí iii và vi. Di sản gồm 26 công trình, đài kỷ niệm và địa điểm tại 11 nơi ở Akko và Haifa, trong đó có hai Đền Thánh cùng vườn bao quanh. Người hành hương Bahá'í tới viếng hai Đền Thánh và các di tích trong vùng Haifa và 'Akká.

Nguồn: UNESCO, Bahá'i Holy Places in Haifa and the Western Galilee. bahai.org, Pilgrimage.

Trang này chỉ dùng ảnh bên ngoài hai Đền Thánh. Thư viện không đăng ảnh bên trong.

VNgôi Đầu Tiên Ở Ashgabat

Nhà Thờ Phượng Bahá'í đầu tiên trên thế giới được dựng ở 'Ishqábád, nay là Ashgabat, Turkmenistan, trên khu đất đã được dành sẵn từ nhiều năm trước. Theo Wikipedia, công trình khởi công năm 1902, bị chính quyền Xô viết trưng thu năm 1928, hư hại nặng trong trận động đất năm 1948 và bị phá dỡ năm 1963. Kiến trúc sư được ghi là Ustad Ali-Akbar-i-Banna.

Nguồn: The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025. Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship.

Năm hoàn thành: nguồn ghi khác nhau

Britannica ghi ngôi này hoàn thành năm 1907. Wikipedia ghi phải tới năm 1919 mới xong hẳn. Có thể hai nguồn tính hai mốc khác nhau của cùng một công trình. Thư viện ghi cả hai và không chọn bên nào.

Nguồn: Britannica, Mashriq al-adhkār. Wikipedia, Baháʼí House of Worship.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í đầu tiên trên thế giới, ở Ashgabat (Ishqábád), Turkmenistan. Ảnh in trước năm 1923, cỡ nhỏ. Công trình đã bị phá dỡ năm 1963.Ảnh: Không rõ tác giả, Public domain, Wikimedia Commons

Nhà Thờ Phượng Ashgabat khi còn giàn giáo, ảnh in năm 1913. Chú thích gốc tiếng Nga ghi là thánh đường của người theo Đức Báb. Ảnh cỡ nhỏ.Ảnh: Вильгельм Наполеонович Гартевельд (Wilhelm Harteveld, mất năm 1929), Public domain, Wikimedia Commons

VITám Ngôi Của Các Châu Lục

Sau Ashgabat, tám Nhà Thờ Phượng lớn lần lượt mọc lên, mỗi ngôi cho một vùng rộng của thế giới. Tất cả đều chín mặt, đều mở cửa cho mọi người, và không ngôi nào giống ngôi nào. Năm cung hiến dưới đây theo The Bahá'í World. Tên kiến trúc sư và các số liệu khác theo Wikipedia.

Nguồn: The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship.

Wilmette, Hoa Kỳ (1953)

Đức 'Abdu'l-Bahá dự lễ đặt viên đá nền năm 1912. Kiến trúc sư là Louis Bourgeois, người Canada gốc Pháp. Công trình cung hiến ngày 2 tháng 5 năm 1953. Lớp vỏ ngoài đúc bằng bê tông trộn thạch anh, chạm thủng như ren. Trên các trụ ngoài có biểu tượng của nhiều tôn giáo. Lời của Đức Bahá'u'lláh được khắc phía trên các cửa và trong các hốc bên trong. Từ sàn tới đỉnh vòm cao 42 mét, gian chính có 1.191 chỗ ngồi.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở Wilmette, bang Illinois, Hoa Kỳ, nhìn từ dưới lên. Công trình chín mặt, cung hiến năm 1953. Ảnh chụp năm 2019.Ảnh: MichaelDPhotos, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Chi tiết mặt ngoài Nhà Thờ Phượng Wilmette: các tầng cửa và hoa văn đúc chạm thủng. Ảnh chụp năm 2006.Ảnh: PudProof, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship (Wilmette, Illinois). The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

Kampala, Uganda (1961)

Ngôi của châu Phi, do Charles Mason Remey thiết kế. Việc xây dựng được công bố ngày 23 tháng 8 năm 1955. Wikipedia ghi rằng lúc xây xong đây là công trình cao nhất Đông Phi.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở Kampala, Uganda, cung hiến năm 1961. Ảnh chụp năm 2011.Ảnh: François Terrier from Zurich, Switzerland, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship. The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

Sydney, Úc (1961)

Cung hiến tháng 9 năm 1961 sau bốn năm xây dựng. Wikipedia ghi kiến trúc sư là Charles Mason Remey, gian trong có 600 chỗ.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở Sydney, Úc, lúc rạng đông. Cung hiến năm 1961. Ảnh chụp năm 2009.Ảnh: JalalV, Public domain, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship. The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

Langenhain gần Frankfurt, Đức (1964)

Ngôi của châu Âu, cung hiến ngày 4 tháng 7 năm 1964, kiến trúc sư Teuto Rocholl. Ánh sáng vào giữa gian trong qua hơn 500 ô kính trên vòm.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở Langenhain, vùng Taunus gần Frankfurt, Đức, cung hiến năm 1964. Ảnh chụp năm 2007.Ảnh: Michael Paul Gollmer (Mipago), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship. The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

Thành phố Panama (1972)

Cung hiến ngày 29 tháng 4 năm 1972, nằm trên đỉnh núi Cerro Sonsonate, kiến trúc sư Peter Tillotson.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở thành phố Panama, cung hiến năm 1972. Ảnh chụp ngày 14 tháng 12 năm 2008.Ảnh: Hajhouse, Public domain, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship. The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

Apia, Samoa (1984)

Quốc trưởng Samoa Malietoa Tanumafili II đặt viên đá nền ngày 27 tháng 1 năm 1979 và dự lễ cung hiến ngày 1 tháng 9 năm 1984. Kiến trúc sư là Husayn Amanat.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở Apia, Samoa, giữa vườn cây nhiệt đới. Cung hiến năm 1984. Ảnh chụp năm 2019.Ảnh: amanderson2, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship. The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

New Delhi, Ấn Độ (1986)

Thường gọi là Đền Hoa Sen. Kiến trúc sư Fariborz Sahba được chọn năm 1976. Công trình có 27 cánh sen bằng bê tông ốp đá cẩm thạch, xếp thành ba vòng, mỗi vòng chín cánh, mở ra chín cửa. Chín hồ nước bao quanh làm lá sen. Gian giữa có 1.300 chỗ ngồi. Bà Rúhíyyih Khánum cung hiến ngày 24 tháng 12 năm 1986. Đây là một trong những công trình có nhiều người viếng nhất thế giới.

Đền Hoa Sen, New Delhi, nhìn toàn cảnh. Cung hiến tháng 12 năm 1986. Ảnh chụp năm 2011.Ảnh: Gunapsgian, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở New Delhi, Ấn Độ, thường gọi là Đền Hoa Sen: các cánh sen ốp đá cẩm thạch và một trong chín hồ nước. Ảnh chụp năm 2026.Ảnh: xiquinhosilva, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Lotus Temple. Wikipedia, Baháʼí House of Worship. The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

Santiago, Chile (2016)

Ngôi của Nam Mỹ, mở cửa ngày 19 tháng 10 năm 2016, kiến trúc sư Siamak Hariri. Thân nhà gồm chín cánh buồm trong mờ uốn cong hội về đỉnh.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í của Nam Mỹ ở Peñalolén, Santiago, Chile, dưới chân dãy Andes. Mở cửa năm 2016. Ảnh chụp năm 2020.Ảnh: Carlos Figueroa, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí House of Worship. Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship. The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025.

VIICác Ngôi Quốc Gia Và Địa Phương

Từ năm 2017, các Nhà Thờ Phượng cấp quốc gia và địa phương bắt đầu mở cửa. Theo The Bahá'í World, các ngôi này giản dị hơn các ngôi châu lục, dùng vật liệu tại chỗ và mang nét văn hóa của vùng. Trang thông tin của Bahá'í World News Service liệt kê 14 ngôi đang hoạt động, từ Wilmette năm 1953 tới Port Moresby năm 2024.

Nguồn: The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025. Bahá'í World News Service, Media information: Houses of Worship.

NơiCấpKhánh thànhĐiểm riêng

Battambang, CampuchiaĐịa phươngNgày 1 tháng 9 năm 2017Do một kiến trúc sư Campuchia thiết kế, kết hợp kỹ thuật mới với hình thức truyền thống của vùng. Khoảng 2.500 người dự lễ.

Agua Azul, Norte del Cauca, ColombiaĐịa phươngTháng 7 năm 2018Hơn 1.000 người dự lễ. Việc xây dựng được công bố từ năm 2012.

Matunda Soy, KenyaĐịa phươngTháng 5 năm 2021Ngôi địa phương đầu tiên ở châu Phi. Kiến trúc sư Neda Samimi lấy dáng những căn nhà tròn truyền thống của vùng.

Lenakel, đảo Tanna, VanuatuĐịa phươngTháng 11 năm 2021Ngôi địa phương đầu tiên ở Thái Bình Dương. Dáng nhà gợi một ngọn núi lửa, mái có chín cánh.

Kinshasa, Cộng hòa Dân chủ CongoQuốc giaNgày 25 tháng 3 năm 2023Ngôi cấp quốc gia đầu tiên của thế giới Bahá'í. Chín cửa, vòm giữa, vườn bao quanh.

Port Moresby, Papua New GuineaQuốc giaTháng 5 năm 2024Khoảng 4.000 người dự hai ngày lễ.

Nguồn: Bahá'í World News Service, tin ngày 1 tháng 9 năm 2017 về Battambang. Bahá'í World News Service, tin ngày 23 tháng 7 năm 2018 về Colombia. Bahá'í World News Service, tin tháng 5 năm 2021 về Matunda Soy, Kenya. Bahá'í World News Service, tin ngày 14 tháng 11 năm 2021 về Tanna, Vanuatu. Bahá'í World News Service, tin ngày 25 tháng 3 năm 2023 về Kinshasa. Bahá'í World News Service, tin tháng 5 năm 2024 về Port Moresby.

Nhà Thờ Phượng Bahá'í địa phương ở Battambang, Campuchia, chụp ngày 31 tháng 8 năm 2017, một ngày trước lễ khánh thành.Ảnh: Minh-Tam VO, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Nhà Thờ Phượng Bahá'í địa phương ở Agua Azul, vùng Norte del Cauca, Colombia, lúc chiều tối. Ảnh chụp tháng 7 năm 2018, dịp cung hiến.Ảnh: Rinaldisound, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Một Nhà Thờ Phượng Bahá'í ở Kenya và vườn chung quanh, chụp tháng 4 năm 2022. Trang tệp chỉ ghi là nhà của người Bahá'í ở Kenya. Thư viện hiểu đây là ngôi ở Matunda Soy, ngôi duy nhất của Kenya.Ảnh: Kevin nandonya, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Thư viện chưa có ảnh ba ngôi ở Tanna, Kinshasa và Port Moresby. Ảnh của Bahá'í World News Service trên Wikimedia Commons mang giấy phép "Attribution", không thuộc các giấy phép thư viện nhận. Ảnh tự do duy nhất về Port Moresby lại chụp một người đứng làm chủ thể.

Một ngôi địa phương đang xây ở Bihar Sharif, Ấn Độ. Các ngôi khác đã được công bố ở Nepal, Zambia và Canada.

Nguồn: Bahá'í World News Service, Media information: Houses of Worship.

VIIITrong Nhà Người Bahá'í

Nhà người Bahá'í không có bàn thờ và không có tượng. Đức Bahá'u'lláh ban ba bài kinh nguyện bắt buộc: bài ngắn đọc trong khoảng từ trưa tới lúc mặt trời lặn, bài trung đọc sáng, trưa và chiều tối, bài dài đọc một lần trong hai mươi bốn giờ. Mỗi người chọn một trong ba bài mỗi ngày và tự mình đọc. Phần chú giải Kitáb-i-Aqdas ghi rằng kinh nguyện bắt buộc đọc chung theo lối nghi lễ đã được bãi bỏ, chỉ trừ Kinh Cầu cho Người Chết.

Nguồn: bahai.org, Prayer. Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 1 tới 40 (chú 7, 8, 19, 33).

Ngoài ra, người Bahá'í ở khắp nơi họp nhau tại trung tâm hoặc tại nhà, cùng bạn bè và hàng xóm, để dâng lời cầu nguyện. Các buổi họp bàn việc cộng đồng cũng thường mở đầu và kết thúc bằng lời cầu nguyện.

Nguồn: bahai.org, Prayer.

Tối Đại Danh trên tường

Nhận ra: Một khung thư pháp, treo trang trọng.

Wikipedia, dẫn sách Lights of Guidance, ghi rằng Tối Đại Danh thường thấy trong nhà người Bahá'í và trên nhẫn làm với số lượng hạn chế. Thư viện chưa đọc được một văn bản chính thức nói phải treo ở chỗ nào trong nhà.

Nguồn: Wikipedia, Baháʼí symbols.

Chuỗi hạt cầu nguyện

Nhận ra: 95 hạt, hoặc 19 hạt kèm 5 hạt đếm.

Kitáb-i-Aqdas dạy niệm "Alláh-u-Abhá" chín mươi lăm lần mỗi ngày, sau khi đã làm phép thanh tẩy. Chuỗi hạt giúp đếm cho đủ số. Chuỗi trong ảnh có 19 hạt và 5 hạt đếm, mười chín nhân năm là chín mươi lăm.

Chuỗi hạt cầu nguyện của người Bahá'í: 19 hạt tròn và 5 hạt dẹt lớn dùng để đếm, đủ cho 95 lần niệm. Ảnh cỡ nhỏ, chụp năm 2013.Ảnh: Jeremyhanna, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Nguồn: Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 1 tới 40 (chú 7, 8, 19, 33). Wikipedia, Baháʼí symbols. Wikimedia Commons, trang tệp Baha'i Prayer Beads 19X5.

Sách kinh và thánh thư

Nhận ra: Sách cầu nguyện, cuốn Ẩn Ngôn, các thánh thư.

Chỗ mà ở đạo khác dành cho hình thờ thì ở đây dành cho Lời Thánh. Ảnh bên là một bản chép tay tiếng Việt cuốn Ẩn Ngôn của Đức Bahá'u'lláh.

Một bản chép tay tiếng Việt cuốn Ẩn Ngôn của Đức Bahá'u'lláh. Ảnh chụp năm 2018. Trong nhà người Bahá'í, chỗ của hình thờ là Lời Thánh.Ảnh: Dragfyre, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Nguồn: bahai.org, Prayer.

Ở Việt Nam, cộng đồng Bahá'í hình thành từ năm 1954 và bầu Hội Đồng Tinh Thần Quốc Gia đầu tiên năm 1964. Sinh hoạt tôn giáo ngưng lại từ giữa thập niên 1970. Ngày 25 tháng 7 năm 2008, Ban Tôn giáo Chính phủ trao giấy chứng nhận công nhận tổ chức tôn giáo cho Hội Đồng Tinh Thần Quốc Gia Bahá'í Việt Nam. Việt Nam chưa có Nhà Thờ Phượng. Ngôi gần nhất ở Battambang, Campuchia.

Nguồn: Bahá'í World News Service, Vietnam recognizes Baha'is as religious community, 2008. Bahá'í World News Service, Media information: Houses of Worship. Bahá'í World News Service, tin ngày 1 tháng 9 năm 2017 về Battambang.

IXNhững Điều Thư Viện Chưa Chắc

·Tên gọi tiếng Việt: thư viện chưa đọc được trang nào của cộng đồng Bahá'í Việt Nam nêu cách gọi chính thức. Các chữ "Nhà Thờ Phượng", "Tối Đại Danh", "Tòa Công Lý Quốc Tế", "Đền Thánh", "Hội Đồng Tinh Thần" trên trang là cách dịch của thư viện từ House of Worship, Greatest Name, Universal House of Justice, Shrine, Spiritual Assembly. Nếu cộng đồng dùng chữ khác, xin báo để sửa.

·Các thư của Shoghi Effendi và của Tòa Công Lý Quốc Tế về ảnh Đức Bahá'u'lláh, về ảnh Đức 'Abdu'l-Bahá, về ngôi sao chín cánh và về Tối Đại Danh trên bia mộ: thư viện đọc qua các trang tuyển tập không chính thức (Bahá'í Library Online, Bahai.works, Bahaipedia) và Wikipedia, chưa đối chiếu với bản in gốc.

·Ảnh Đức 'Abdu'l-Bahá: các thư đã đọc cho thấy người Bahá'í được giữ chân dung Ngài trong nhà và ảnh Ngài nên dùng dè dặt, trang trọng. Thư viện chưa có một văn bản chính thức cho phép một trang ngoài cộng đồng đăng ảnh ấy, nên không đăng.

·Vòm có bắt buộc không: The Bahá'í World viết Nhà Thờ Phượng "có thể có vòm". Wikipedia ghi Shoghi Effendi có lúc nói giáo lý không đòi phải có vòm, có lúc nói mọi Nhà Thờ Phượng nên có vòm. Trang này không khẳng định bên nào.

·Năm hoàn thành ngôi ở Ashgabat: Britannica ghi 1907, Wikipedia ghi 1919. Các mốc 1902, 1928, 1948, 1963 mới chỉ thấy trên Wikipedia.

·Tên kiến trúc sư, số chỗ ngồi và chiều cao của từng ngôi phần lớn lấy từ Wikipedia. Riêng Đền Hoa Sen, Wikipedia ghi cao khoảng 40 mét ở một trang và 34 mét ở trang khác, nên trang này không ghi chiều cao.

·Ghế quay về Qiblih, chín khu vườn và chín lối đi, giá đọc dời đi được, ca đoàn hát không nhạc đệm: mới thấy trên Wikipedia, chưa thấy trong nguồn chính thức đã đọc. Điều chắc chắn có trong nguồn chính thức là chín mặt, không hình ảnh, không giáo sĩ, không giảng thuyết, không nhạc cụ đệm.

·Ảnh Nhà Thờ Phượng ở Kenya: trang tệp không ghi tên Matunda Soy. Thư viện nhận định theo việc Kenya chỉ có một ngôi.

·Ảnh biểu tượng mặt nhẫn: chỉ tên tệp ghi là chụp ở Đền Thánh Đức Báb, phần mô tả không nói rõ vị trí.

·Chuỗi hạt cầu nguyện: thư viện chưa tìm được nguồn chính thức nói về chuỗi hạt. Điều có nguồn là việc niệm "Alláh-u-Abhá" chín mươi lăm lần. Ảnh chuỗi hạt cỡ nhỏ, sẽ thay khi có ảnh tốt hơn.

·Bản thư pháp của Mishkín-Qalam: trang tệp không ghi năm viết, nơi giữ bản gốc và người chụp.

·Chưa có ảnh với giấy phép phù hợp cho ba ngôi ở Tanna, Kinshasa, Port Moresby, cho ngôi sao năm cánh và cho một góc cầu nguyện trong nhà người Bahá'í.

Nếu bạn là người Bahá'í hoặc là người nghiên cứu và thấy chỗ nào chưa đúng, xin báo cho thư viện kèm nguồn. Thư viện sẽ sửa và ghi rõ đã sửa.

XẢnh Và Giấy Phép

Mọi ảnh trên trang lấy từ Wikimedia Commons, theo giấy phép Public domain, CC0, CC BY hoặc CC BY-SA. Tác giả và giấy phép ghi đúng như trang tệp gốc, đọc ngày 07/10/2026. Ảnh chỉ được thu nhỏ, không sửa nội dung. Bấm vào tên ảnh để tới trang tệp gốc. Nếu bạn là tác giả và thấy ghi công chưa đúng, xin báo để thư viện sửa.

1Baha'i Temple Wilmette IL.jpg · MichaelDPhotos · CC BY-SA 4.0

2Baha'i interior.jpg · charlie vinz from chicago · CC BY-SA 2.0

3051907 Wilmette IMG 1404 The Greatest Name.jpg · Sean M. Scully · Public domain

4Bahá'í House Roof (32934524264).jpg · D3RX from Dunbar, Scotland, U.K. · CC BY 2.0

5Baha'i House of Worship, Wilmette - detail (center).jpg · PudProof · CC BY-SA 4.0

6Bahai Temple Kampala (6347695849).jpg · François Terrier from Zurich, Switzerland · CC BY 2.0

707 Bahai Temple Kampala Interior Dome Ceiling.jpg · Alvinategyeka · CC BY 4.0

8Sydney Bahai House of Worship at dawn.jpg · JalalV · Public domain

9Inside the Baha'i Temple, Northern Sydney.jpg · Alex Proimos from Buenos Aires, Argentina · CC BY 2.0

10House of Worship Germany 2007.jpg · Michael Paul Gollmer (Mipago) · CC BY-SA 3.0

11Haus der Andacht Langenhain Laterne.JPG · Alexander Hoernigk · CC BY-SA 4.0

12Langenhain Haus der Andacht Innen Kuppel 3.JPG · Zairon · CC BY-SA 4.0

13Bahá'í temple Panama City 2008-12-14.jpg · Hajhouse · Public domain

14Bahai Temple Apia Samoa.jpg · amanderson2 · CC BY 2.0

15Uncluttered Church (30682247185).jpg · Michael Coghlan from Adelaide, Australia · CC BY-SA 2.0

16Geometric Arabic (30679744255).jpg · Michael Coghlan from Adelaide, Australia · CC BY-SA 2.0

17Bahá’í Lotus Temple - 55469473078.jpg · xiquinhosilva · CC BY 4.0

18Bahai Lotus temple.JPG · Gunapsgian · CC BY-SA 3.0

19Inside the Lotus Temple.jpg · Haoreima · CC BY-SA 4.0

20Lotus Temple, Delhi-7.jpg · Immanuelle · CC BY 4.0

21Templo Bahá'í de Sudamérica, Santiago 20200208 02.jpg · Carlos Figueroa · CC BY-SA 4.0

22Vista de la cúpula con El Más Grande Nombre 2.jpg · Asamblea Espiritual Nacional de los bahá'ís de Chile · CC BY-SA 4.0

23Ashkabad Temple Bahai.jpg · Không rõ tác giả · Public domain

2408 Мечеть бабистов в Асхабаде.jpg · Вильгельм Наполеонович Гартевельд (Wilhelm Harteveld, mất năm 1929) · Public domain

25Bahá'í House of Worship, Battambang.jpg · Minh-Tam VO · CC BY-SA 3.0

26Bahá'í House of Worship in Norte del Cauca, Colombia.jpg · Rinaldisound · CC BY-SA 3.0

2720220418143830 IMG 1231.jpg · Kevin nandonya · CC BY-SA 4.0

28Front views of the Bahá'í Terraces, Haifa, 8 September 2025 01.jpg · מקף־עברי · CC BY-SA 4.0

29Bahai Terraces.jpg · Юкатан · CC BY-SA 3.0

30Bahaiarchivesbuilding.JPG · NicholasJB at English Wikipedia · Public domain

31Seat of the Universal House of Justice.JPG · Alexey Mokeev · Public domain

32Shrine of Bahá'u'lláh air 2022 1.jpg · Eldar Eldadi (אלדר אלדדי) · CC BY-SA 4.0

33Front of the Shrine of Baha'u'llah.jpg · Sarah Haslip · Public domain

34Shrine of Bahá'u'lláh at Acre.jpg · Avi1111 dr. avishai teicher · CC BY-SA 4.0

35Mishkin-Qalam-01.JPG · Mishkín-Qalam · Public domain

36Bahai ringstone Shrine Bab.jpg · Adam Bauer · CC BY 2.0

37Baha'i Prayer Beads 19X5.JPG · Jeremyhanna · CC BY-SA 3.0

38Ẩn Ngôn của Đức Baha'u'llah - Bản sao viết tay.jpg · Dragfyre · CC BY-SA 3.0

XINguồn

1Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, đoạn 1 tới 62 (đoạn 31)

2Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, đoạn 63 tới 136 (đoạn 115)

3Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, đoạn 137 tới 190 (đoạn 154)

4Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 1 tới 40 (chú 7, 8, 19, 33)

5Thư viện Tham khảo Bahá'í (bahai.org), Kitáb-i-Aqdas, phần Chú giải 41 tới 80 (chú 53)

6The Bahá'í World (bahai.org), The Bahá'í House of Worship: The Dawning-Place of the Mention of God, 2025

7bahai.org, The Mashriqu'l-Adhkár

8bahai.org, Prayer

9bahai.org, The Shrine of Bahá'u'lláh

10bahai.org, The Shrine of the Báb

11bahai.org, Pilgrimage

12UNESCO, Bahá'i Holy Places in Haifa and the Western Galilee

13Bahá'í World News Service, Media information: Houses of Worship

14Bahá'í World News Service, tin ngày 1 tháng 9 năm 2017 về Battambang

15Bahá'í World News Service, tin ngày 23 tháng 7 năm 2018 về Colombia

16Bahá'í World News Service, tin tháng 5 năm 2021 về Matunda Soy, Kenya

17Bahá'í World News Service, tin ngày 14 tháng 11 năm 2021 về Tanna, Vanuatu

18Bahá'í World News Service, tin ngày 25 tháng 3 năm 2023 về Kinshasa

19Bahá'í World News Service, tin tháng 5 năm 2024 về Port Moresby

20Bahá'í World News Service, Vietnam recognizes Baha'is as religious community, 2008

21Bahá'í Library Online, tuyển các thư của Tòa Công Lý Quốc Tế về ảnh Đức Bahá'u'lláh (không phải trang chính thức của Đạo)

22Bahá'í Library Online, tuyển các thư về ảnh Đức 'Abdu'l-Bahá (không phải trang chính thức của Đạo)

23Bahai.works, Lights of Guidance, chương Reverence, mục 1833 (không phải trang chính thức của Đạo)

24Bahaipedia, Nine-pointed star (dẫn Directives from the Guardian và thư ngày 22 tháng 8 năm 1963)

25Wikipedia, Baháʼí symbols

26Wikipedia, Baháʼí House of Worship

27Wikipedia, List of Baháʼí Houses of Worship

28Wikipedia, Baháʼí House of Worship (Wilmette, Illinois)

29Wikipedia, Lotus Temple

30Britannica, Mashriq al-adhkār

31Cộng đồng Bahá'í Hoa Kỳ (bahai.us), Bahá'í House of Worship

32Wikimedia Commons, trang tệp Baha'i Prayer Beads 19X5

Các trang trên được đọc trong tháng 10 năm 2026. Trang nào đổi địa chỉ, xin báo để thư viện cập nhật.

?Hỏi Đáp Nhanh

Đạo Bahá'í có thờ tượng hay ảnh không

Không. Kitáb-i-Aqdas dạy trang hoàng nhà thờ phượng bằng những gì xứng hợp, không phải bằng hình ảnh và tượng. Bên trong Nhà Thờ Phượng không có tượng, tranh, bàn thờ hay tòa giảng.

Dòng chữ Ả Rập trên đỉnh vòm là gì

Đó là Tối Đại Danh, viết "Yá Bahá'u'l-Abhá", nghĩa là Ôi Đấng Vinh Quang của mọi Vinh Quang. Dạng thư pháp quen thuộc do Mishkín-Qalam viết. Đây là chữ viết một danh hiệu, không phải hình của một vị nào.

Vì sao không thấy ảnh Đức Bahá'u'lláh ở đâu

Người Bahá'í coi ảnh Ngài là rất thiêng và không trưng ra công chúng. Các thư của Tòa Công Lý Quốc Tế nói chân dung Ngài chỉ nên được chiêm bái thưa thớt, vào dịp rất đặc biệt, với lòng tôn kính tột bậc. Bản được xác nhận trưng tại Tòa Lưu Trữ Quốc Tế ở Haifa. Thư viện tôn trọng điều ấy nên không đăng.

Ngôi sao chín cánh có phải biểu tượng chính thức của Đạo Bahá'í không

Không hẳn. Theo sách Directives from the Guardian, ngôi sao chín cánh không nằm trong giáo lý mà chỉ là một huy hiệu chỉ số 9. Shoghi Effendi viết rằng nói cho chặt chẽ thì ngôi sao năm cánh mới là biểu tượng của Đạo.

Vì sao Nhà Thờ Phượng nào cũng có chín mặt

Chín mặt là yêu cầu chung của mọi Nhà Thờ Phượng. Số 9 được người Bahá'í quý vì là con số của sự trọn vẹn và là trị số của chữ "Bahá". Chín cửa mở ra mọi phía, đón người thuộc mọi tôn giáo.

Người Bahá'í quay về đâu khi cầu nguyện

Khi đọc kinh nguyện bắt buộc, người Bahá'í quay về Qiblih, tức Đền Thánh Đức Bahá'u'lláh ở Bahjí gần 'Akká. Các lời cầu nguyện khác không buộc phải quay về hướng nào.

›Đọc Tiếp

Đạo Bahá'íVề trang trụ của Đạo Bahá'í trong thư viện Cách hành lễ trong Đạo Bahá'íCầu nguyện, đọc Lời Thánh, không nghi thức Chính ĐiệnVề Chính Điện của Vạn Đạo Đường