Từ trung tâm thủ đô Luân Đôn (London), nơi dòng sông Thames chảy qua những công trình biểu tượng ngàn năm của nước Anh như Tu viện Westminster và Nhà thờ chính tòa Thánh Paul, quý vị đi về phía nam khoảng mười hai kilômét tới vùng đồi cao Upper Norwood (Upper Norwood) thuộc quận Croydon (Croydon). Đi dọc theo con đường rợp bóng cây cổ thụ trên đỉnh đồi Beulah Hill ở cao độ hơn một trăm mét so với mực nước biển, tại số 76, một tòa biệt thự cổ kính thời Nữ hoàng Victoria đã được chuyển hóa thành một tịnh cảnh Phật giáo trang nghiêm với tượng đài Bồ Tát Quán Thế Âm trắng ngần, bảo tháp và ngôi Đại Hùng Bảo Điện rực rỡ ánh vàng.
Đó là Chùa Linh Sơn (Linh Son Buddhist Temple), ngôi tự viện Phật giáo Việt Nam đầu tiên tại Vương quốc Anh và là chiếc nôi văn hóa tâm linh lịch sử của cộng đồng người Việt tại xứ sở sương mù. Được cố Đại lão Hòa thượng Tiến sĩ Thích Huyền Vi cùng những gia đình Phật tử tị nạn đầu tiên khai sơn vào tháng Chín năm 1981 từ cơ sở ban đầu trên đường Bromley Road trước khi an vị trên đỉnh đồi Beulah Hill, ngôi chùa suốt hơn bốn thập niên qua luôn là chốn đi về ấm áp của hàng vạn kiều bào mỗi dịp Tết đến xuân về.
IPháp Hiệu Linh Sơn Và Hành Trạng Khai Sơn Của Đại Lão Hòa Thượng Thích Huyền Vi
Chùa Linh Sơn Luân Đôn trực thuộc hệ thống Giáo hội Phật giáo Linh Sơn Thế giới (Linh Son World Buddhist Congregation), phụng thờ Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni tại trung tâm ngôi Đại Hùng Bảo Điện cùng chư vị Phật, Bồ Tát theo truyền thống Phật giáo Bắc tông Việt Nam. Danh hiệu Linh Sơn (靈山, tức núi Linh Thứu hay Kỳ Xà Quật tại Ấn Độ) nhắc nhớ về đỉnh núi thiêng nơi Đức Phật Thích Ca từng thuyết giảng kinh Pháp Hoa và trao truyền chánh pháp nhãn tạng cho Tôn giả Ma Ha Ca Diếp.
Theo sử liệu của Giáo hội Phật giáo Linh Sơn Thế giới, vị Tổ sư khai sơn Chùa Linh Sơn tại Luân Đôn là cố Đại lão Hòa thượng Tiến sĩ Thích Huyền Vi (1926 tới 2005). Ngài thế danh là Lê Văn Hòa, sinh năm Bính Dần (1926) tại tỉnh Phú Yên trong một gia đình nho phong đạo đức, xuất gia từ thuở thiếu niên theo dòng thiền Lâm Tế Chúc Thánh đời thứ 41 và từng du học hơn mười năm tại Viện Phật học Nalanda và Đại học Magadha (Ấn Độ), đỗ học vị Tiến sĩ Triết học Phật giáo trước khi sang Pháp giảng dạy năm 1972. Năm 1975, Hòa thượng Thích Huyền Vi khai sơn Tổ đình Linh Sơn tại vùng Joinville-le-Pont (ngoại ô Paris, Pháp) và từ điểm tựa ấy, ngài đã đi khắp năm châu để thành lập hơn năm mươi tự viện Linh Sơn tại châu Âu, Bắc Mỹ, Ấn Độ, Đài Loan, Úc Châu và châu Phi.
Riêng tại Vương quốc Anh, ngay khi những con tàu hải quân và thương thuyền Anh Quốc cứu vớt hàng vạn thuyền nhân Việt Nam trên Biển Đông đưa về định cư tại Luân Đôn vào cuối thập niên 1970, Hòa thượng Thích Huyền Vi đã vượt eo biển Manche sang thăm viếng, an ủi đồng bào tại các trại tiếp cư. Ngày 20 tháng 9 năm 1981, ngài chính thức thành lập Hội Phật giáo Linh Sơn tại Anh Quốc (Linh-Son Buddhist Association) và khai sơn Chùa Linh Sơn Luân Đôn, mở ra trang sử đầu tiên của Phật giáo Việt Nam trên quần đảo Anh.
Tôn chỉ hoằng pháp mà Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Vi đặt ra cho toàn bộ hệ thống tự viện Linh Sơn là sự dung thông giữa triết lý giải thoát thâm sâu của kinh điển Đại thừa với nếp sống nhập thế, giáo dục và từ thiện xã hội. Tại một đất nước có truyền thống Anh giáo lâu đời như Vương quốc Anh, sự hiện diện của Chùa Linh Sơn vừa gìn giữ nguyên vẹn nghi lễ tụng niệm, tiếng chuông mõ và đạo lý hiếu đễ của người Việt, vừa mở cửa đón người dân bản xứ Anh Quốc đến học thiền và tìm hiểu giáo lý Từ Bi, Trí Tuệ của đạo Phật.
Khi tra cứu tư liệu lịch sử về Chùa Linh Sơn tại Nam Luân Đôn, người đọc thường bắt gặp hai địa chỉ khác nhau là 89 Bromley Road và 76 Beulah Hill. Thư viện ghi chú rõ để tránh nhầm lẫn: 89 Bromley Road (thuộc khu Catford, quận Lewisham, mã bưu chính SE6 2UF) là cơ sở tiên khởi nơi chùa đặt trụ sở và ấn tống kinh sách trong những năm đầu mới thành lập (khoảng 1980 tới đầu thập niên 1980), còn 76 Beulah Hill (thuộc khu Upper Norwood, quận Croydon, mã bưu chính SE19 3EW) là cơ sở tự viện rộng lớn trên đỉnh đồi được mua lại, kiến thiết mở rộng từ giữa thập niên 1980 và là trụ sở chính thức của Chùa Linh Sơn Luân Đôn cho tới ngày nay.
IIHơn Bốn Thập Niên Kiến Tạo Từ Đường Bromley Road Đến Đỉnh Đồi Beulah Hill
Lịch sử của Chùa Linh Sơn gắn liền với bước chân định cư của cộng đồng người Việt tại vùng Đông Nam và Nam Luân Đôn, khu vực tập trung đông đảo các gia đình thuyền nhân Việt Nam được chính phủ Anh tiếp nhận từ năm 1979 tới thập niên 1980.
Theo hồ sơ đăng ký tại Ủy ban Từ thiện Vương quốc Anh (Charity Commission for England and Wales, mã số từ thiện 286246) và biên niên sử Hội Phật giáo Linh Sơn Thế giới, sau những chuyến hoằng pháp đầu tiên từ năm 1980, ngày 20 tháng 9 năm 1981 Hòa thượng Thích Huyền Vi đã cùng ban vận động Phật tử người Việt chính thức thành lập Chùa Linh Sơn tại Luân Đôn và hoàn tất đăng ký quy chế tổ chức từ thiện tôn giáo với chính phủ Anh vào tháng Giêng năm 1983. Trong giai đoạn đầu ở số 89 đường Bromley Road (khu Catford), ngôi chùa nhỏ là nơi hàng trăm gia đình người Việt ở các quận Lewisham, Greenwich, Southwark và Lambeth tìm về cầu siêu cho người thân tử nạn trên biển và học những lớp tiếng Anh, tiếng Việt đầu tiên.
Khi số lượng Phật tử tăng nhanh, cơ sở tại đường Bromley Road trở nên quá chật hẹp. Giữa thập niên 1980, dưới sự chỉ đạo của Hòa thượng Hội chủ Thích Huyền Vi cùng sự đóng góp tịnh tài của đồng bào Phật tử khắp nước Anh, hội đã tìm mua được một tòa biệt thự cổ thời Nữ hoàng Victoria có khuôn viên đất rộng trên đỉnh đồi tại số 76 đường Beulah Hill, khu Upper Norwood, quận Croydon. Trải qua sự dày công trụ trì, kiến thiết và chăm sóc tâm linh của Hòa thượng Thích Tịnh Thông cùng chư tôn đức Tăng Ni gắn bó với bổn tự qua các thời kỳ như Thượng tọa Thích Trí Như, Sư cô Thích Nữ Tịnh Thiện, Chùa Linh Sơn đã xây dựng thêm ngôi Đại Hùng Bảo Điện mới uy nghi phía sau tòa nhà cổ, dựng bảo tháp, tôn tượng Bồ Tát Quán Thế Âm lộ thiên và duy trì trường Việt ngữ cuối tuần suốt nhiều thập niên.
- 1979 tới 1980Đón nhận thuyền nhân Việt Nam tại Anh và gieo duyên Phật phápHàng vạn thuyền nhân Việt Nam được Vương quốc Anh tiếp nhận định cư tại Luân Đôn, Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Vi từ Pháp sang thăm viếng và quy tụ Phật tử.
- 20 tháng 9 năm 1981Chính thức khai sơn Chùa Linh Sơn Luân ĐônHòa thượng Thích Huyền Vi thành lập Hội Phật giáo Linh Sơn tại Anh Quốc và khai sơn Chùa Linh Sơn, khởi đầu tại số 89 đường Bromley Road (Catford, Nam Luân Đôn).
- 1983 tới giữa thập niên 1980Đăng ký pháp nhân từ thiện và dời về đồi Beulah HillChùa được Ủy ban Từ thiện Vương quốc Anh công nhận chính thức (Charity No. 286246) và chuyển về tạo dựng cơ sở lâu dài tại tòa biệt thự số 76 đường Beulah Hill, Upper Norwood.
- Thập niên 1990 tới 2000Kiến thiết Đại Hùng Bảo Điện, Bảo tháp và mở rộng mạng lướiDưới sự trụ trì của Hòa thượng Thích Tịnh Thông và chư tôn đức Tăng Ni, chùa xây dựng mở rộng Chánh điện, vườn tượng lộ thiên và phát triển thêm cơ sở Ni tự tại Bắc Luân Đôn.
- 2005 tới nayTưởng niệm Tổ khai sơn và phát triển trung tâm văn hóa ViệtSau khi Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Vi viên tịch năm 2005, chùa tiếp tục giữ vững truyền thống tu học, trường Việt ngữ và đón hàng vạn lượt người dự lễ Tết, Phật Đản và Vu Lan hằng năm.
IIISự Kết Hợp Giữa Biệt Thự Cổ Thời Victoria Và Ngôi Đại Hùng Bảo Điện Á Đông
Kiến trúc của Chùa Linh Sơn trên đồi Beulah Hill mang dấu ấn giao thoa độc đáo giữa di sản kiến trúc đô thị Luân Đôn thế kỷ 19 và nghệ thuật kiến trúc tự viện cổ truyền Việt Nam. Tận dụng chiều sâu của khu đất trên sườn đồi Upper Norwood, quần thể chùa được bố trí thành nhiều lớp không gian nối tiếp nhau từ ngoài đường lớn vào tới hậu viên.
Khối nhà gạch cổ kính từ thế kỷ 19 nhìn ra đường Beulah Hill được giữ gìn nguyên vẹn vẻ trang nhã hài hòa với khu phố bảo tồn Upper Norwood, bên trong bố trí phòng khách, thư viện kinh sách, tăng xá và các phòng học.
Được xây dựng mở rộng với không gian nội điện rộng thoáng, trần cao, bài trí hệ thống bao lam, hoành phi câu đối chữ Hán và chữ Việt thếp vàng, chính giữa tôn trí tượng Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni uy nghiêm trên tòa sen.
Trong khuôn viên sân chùa tôn trí tôn tượng Bồ Tát Quán Thế Âm đứng trên đài sen trắng cùng ngôi bảo tháp nhiều tầng, tạo điểm nhấn tâm linh thanh tịnh giữa sắc xanh của cây cỏ vùng đồi Nam Luân Đôn.
Khu vực hội trường ăn chay cộng đồng và các lớp học cuối tuần nơi hàng trăm trẻ em gốc Việt tại Luân Đôn được học tiếng mẹ đẻ, tập múa lân và tìm hiểu văn hóa dân tộc.
Bên trong Tổ đường và giảng đường của chùa còn lưu giữ nhiều kỷ vật quý giá gắn liền với cuộc đời hoằng pháp của cố Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Vi, cùng hệ thống linh cốt, bài vị của những thế hệ người Việt đầu tiên định cư và an nghỉ tại Vương quốc Anh. Nhờ vậy, đối với kiều bào tại Luân Đôn, Chùa Linh Sơn vừa là nơi cầu an cho người đang sống, vừa là từ đường chung lưu giữ ký ức của cả một cộng đồng vượt biển lập nghiệp nơi xứ người.
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ từ đầu: trong chánh pháp của Phật giáo, sự an lành của một đạo tràng bắt nguồn từ giới đức của chư Tăng Ni và tâm thành của tứ chúng chứ không do phép bói toán phương hướng quyết định. Tuy nhiên, việc Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Vi đặt tên chùa là Linh Sơn và chọn mua khu đất trên đỉnh đồi cao Beulah Hill vào thập niên 1980 lại tạo nên một sự trùng hợp thú vị với truyền thống chọn cảnh danh sơn thắng địa của chư Tổ Á Đông. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu của thư viện theo phép hình thế cổ truyền dựa trên địa hình thực tế của vùng Nam Luân Đôn.
Xét trên địa hình đại cục của bồn địa Luân Đôn (London Basin), nếu trung tâm thủ đô dọc hai bờ sông Thames là vùng đồng bằng trũng thấp, thì ở phía nam dòng sông nổi lên một dải đồi đất sét và sỏi đá hùng vĩ chạy dài qua Sydenham Hill, Gipsy Hill, Crown Point và Beulah Hill thuộc khu vực Upper Norwood (Crystal Palace ridge). Tại tọa độ khoảng 51,4164 độ vĩ Bắc và 0,0957 độ kinh Tây, Chùa Linh Sơn tọa lạc ngay gần đỉnh sống đồi Beulah Hill ở cao độ khoảng 105 tới 110 mét so với mực nước biển, một trong những điểm cao tự nhiên bậc nhất của toàn vùng Đại Luân Đôn. Trong phép xem long mạch cổ truyền, dải đồi Norwood vươn cao giữa vùng bình nguyên chính là một cán long khỏe khoắn, giúp ngôi chùa mang tên Linh Sơn (Núi Thiêng) thực sự ngự trên một đỉnh núi cao giữa lòng đô thị, tách biệt khỏi lớp sương mù ẩm thấp của vùng trũng ven sông.
Xét về tọa hướng và tầm nhìn, trục đường Beulah Hill chạy uốn lượn dọc theo sống đồi từ đông bắc sang tây nam. Khu đất số 76 nằm ở sườn phía đông nam của con đường: lưng chùa tựa vững chãi vào đỉnh đồi cao Upper Norwood và công viên rừng Beulah Hill Pond / Biggin Wood đóng vai trò hậu chẩm, trong khi mặt sau và thế đất mở thoáng về phía nam và đông nam nhìn xuống thung lũng Croydon và vùng đồi Surrey ở phía xa làm tiền án. Trong khí hậu ôn đới hải dương của nước Anh, sườn đồi mở về hướng đông nam và nam giúp khuôn viên chùa đón được tối đa ánh nắng mặt trời ấm áp và tránh được luồng gió tây bắc lạnh buốt thổi xuống vào mùa đông.
Nhìn kết nối giữa hai địa chỉ lịch sử của chùa: cơ sở tiên khởi tại số 89 đường Bromley Road ở Catford nằm gần thung lũng dòng sông Ravensbourne (thuộc thủy cuộc phía đông nam), còn cơ sở vĩnh cửu trên đồi Beulah Hill lại ngự trên sơn cuộc cao ráo ở phía tây nam. Sự dịch chuyển từ thung lũng ven sông lên đỉnh đồi cao ráo chính là bước chuyển đăng sơn đắc vị, giúp Chùa Linh Sơn đứng vững như ngọn hải đăng tâm linh soi chiếu cho cả vùng Nam Luân Đôn suốt hơn bốn mươi năm qua.
VCác Kỳ Đại Lễ Phật Giáo Và Ngày Hội Văn Hóa Tết Việt Tại Luân Đôn
Chùa Linh Sơn Luân Đôn tổ chức các kỳ đại lễ theo âm lịch truyền thống Việt Nam, kết hợp với lịch nghỉ lễ ngân hàng (Bank Holidays) và ngày cuối tuần tại Vương quốc Anh để đồng bào Phật tử từ khắp các quận của Luân Đôn cũng như các thành phố xa hơn về tham dự.
| Thời gian | Theo lịch nào | Tên kỳ lễ | Nội dung cử hành |
|---|---|---|---|
| Đêm Giao thừa và mùng 1 tới rằm tháng Giêng | Âm lịch Việt Nam | Đại lễ Tết Nguyên Đán và Hội Xuân Cầu An | Đón Giao thừa với tiếng pháo, múa lân sư rồng trên đồi Beulah Hill, lễ Phật cầu an đầu năm, phát lộc xuân và khai đàn Dược Sư cầu quốc thái dân an, thu hút hàng vạn lượt kiều bào và du khách Anh. |
| Rằm tháng Tư (15 tháng 4) | Âm lịch Việt Nam | Đại lễ Phật Đản (Vesak) | Nghi thức tắm Phật truyền thống, cung nghinh chư tôn đức Giáo hội Phật giáo Linh Sơn Thế giới thuyết pháp, dâng hoa cúng dường và đãi cơm chay cộng đồng. |
| Rằm tháng Bảy (15 tháng 7) | Âm lịch Việt Nam | Đại lễ Vu Lan Báo Hiếu và Cầu siêu | Lễ cài hoa hồng tưởng nhớ công ơn cha mẹ, tụng kinh Vu Lan và lập đàn chẩn tế cầu siêu cho chư hương linh ký cốt tại chùa cùng đồng bào tử nạn trên biển. |
| Rằm tháng Tám và Rằm tháng Mười | Âm lịch Việt Nam | Tết Trung Thu thiếu nhi và Lễ Hạ Nguyên | Tổ chức phát lồng đèn, bánh Trung Thu và văn nghệ tiếng Việt cho các em học sinh trường Việt ngữ Linh Sơn và thiếu nhi gốc Việt tại Nam Luân Đôn. |
| Tháng Giêng âm lịch (kỷ niệm viên tịch) và ngày 20 tháng 9 | Âm lịch và Dương lịch | Lễ Húy kỵ Tổ khai sơn Thích Huyền Vi và Kỷ niệm thành lập chùa | Lễ tưởng niệm ân đức cố Đại lão Hòa thượng Hội chủ Thích Huyền Vi (viên tịch năm 2005) và ôn lại hành trình khai sơn Chùa Linh Sơn từ năm 1981. |
Vào mỗi đêm Giao thừa và ngày mùng Một Tết Nguyên Đán, con đường Beulah Hill trên đỉnh đồi Upper Norwood lại trở thành điểm hẹn văn hóa lớn nhất của người Việt tại Nam Luân Đôn. Giữa tiết trời se lạnh tháng Giêng hay tháng Hai của nước Anh, khói trầm hương quyện cùng tiếng trống múa lân rộn rã và những tà áo dài rực rỡ sắc xuân giúp những người con xa xứ tìm lại trọn vẹn hương vị Tết quê nhà.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Từ trung tâm Luân Đôn (ga London Victoria hoặc ga London Bridge), đi tàu hỏa Southern tới ga Gipsy Hill, ga Crystal Palace hoặc ga West Norwood, sau đó đón tuyến xe buýt số 196, 468 hoặc 432 chạy dọc lên đồi Beulah Hill và dừng ngay gần số nhà 76.
- Toạ độ
- 51.4164, -0.0957
Khi đến lễ Phật tại Chùa Linh Sơn trên đồi Beulah Hill, quý vị vui lòng ăn mặc kín đáo, lịch sự và tháo giày dép trước khi bước vào bên trong Đại Hùng Bảo Điện. Vì đường Beulah Hill là tuyến đường chính chạy trên đỉnh đồi có mật độ giao thông khá cao và khu vực quanh chùa là khu dân cư yên tĩnh của quận Croydon, vào các dịp đại lễ Tết hay Phật Đản quý vị nên ưu tiên đi bằng tàu hỏa và xe buýt công cộng của Luân Đôn, đồng thời giữ trật tự và không đỗ xe chắn lối đi của các hộ dân lân cận.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Linh Sơn
Contribute photos, information or video for Linh Son Temple LondonThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Chùa Linh Sơn Luân Đôn được thành lập vào năm nào và do ai khai sơn?
Chùa Linh Sơn được cố Đại lão Hòa thượng Tiến sĩ Thích Huyền Vi (1926 tới 2005, Hội chủ Giáo hội Phật giáo Linh Sơn Thế giới) cùng cộng đồng Phật tử người Việt tại Anh chính thức khai sơn vào ngày 20 tháng 9 năm 1981. Đây là ngôi chùa Phật giáo Việt Nam đầu tiên tại Vương quốc Anh.
Vì sao trong tư liệu lịch sử của Chùa Linh Sơn lại có cả địa chỉ Bromley Road và Beulah Hill?
Trong giai đoạn tiên khởi đầu thập niên 1980, chùa đặt cơ sở ban đầu tại số 89 đường Bromley Road (khu Catford, Nam Luân Đôn). Sau đó, để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt ngày càng đông của Phật tử, chùa đã chuyển về tạo dựng cơ sở rộng lớn trên đỉnh đồi tại số 76 đường Beulah Hill, khu Upper Norwood (quận Croydon, London SE19 3EW) và gắn bó tại đây cho đến nay.
Những vị tôn túc nào đã gắn bó trụ trì và phát triển Chùa Linh Sơn qua các thời kỳ?
Sau khi cố Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Vi khai sơn, ngôi chùa đã phát triển vững mạnh qua sự trụ trì, chăm sóc tâm linh tận tụy của Hòa thượng Thích Tịnh Thông cùng chư tôn đức Tăng Ni hệ phái Linh Sơn như Thượng tọa Thích Trí Như, Sư cô Thích Nữ Tịnh Thiện.
Chùa Linh Sơn có những hạng mục kiến trúc và hoạt động cộng đồng nào nổi bật?
Từ một tòa biệt thự cổ thời Nữ hoàng Victoria trên đồi Beulah Hill, chùa đã kiến thiết ngôi Đại Hùng Bảo Điện trang nghiêm, Bảo tháp, tượng đài Bồ Tát Quán Thế Âm lộ thiên, Tổ đường lưu giữ bài vị tiền nhân và duy trì lớp học tiếng Việt cho thiếu nhi gốc Việt tại Luân Đôn.
Làm thế nào để đi từ trung tâm Luân Đôn đến Chùa Linh Sơn bằng phương tiện công cộng?
Quý vị có thể đi tàu hỏa từ ga London Victoria hoặc ga London Bridge đến ga Crystal Palace, ga Gipsy Hill hoặc ga Thornton Heath, sau đó bắt xe buýt tuyến 196, 468 hoặc 432 dừng ngay trên đường Beulah Hill trước cổng chùa tại số 76.