Ngay tại ngã tư giao giữa đại lộ Lan Xang rộng lớn và đường Setthathirath ở trung tâm thủ đô Viêng Chăn, đối diện bên kia đường với Phủ Chủ tịch và Chùa Ho Phra Keo, có một khuôn viên chùa cổ rợp bóng cây dừa, cây chuối và hoa đại trắng. Bước qua cổng tam quan và tòa lầu tạng kinh Ho Trai xinh xắn, quý vị sẽ đi vào một khoảng sân gạch được bao bọc bốn phía bởi dãy hành lang trường kỷ có mái ngói che mát. Nhìn lên suốt bốn mặt tường bên trong hành lang ấy, hàng nghìn ô khám nhỏ hình vòm nhọn xếp kín từ ngang tầm ngực lên tới sát mái, trong mỗi ô khám là hai pho tượng Phật nhỏ ngồi thiền định trang nghiêm, còn dọc dưới chân tường là hàng trăm pho tượng Phật lớn bằng đồng, bằng gỗ và bằng đá sa thạch xếp nối tiếp nhau.
Đó là Chùa Wat Si Saket (ວັດສີສະເກດ, tên chữ Pali chính thức là Wat Satasahassaram, nghĩa là Ngôi Chùa Vạn Phúc hay Chùa Trăm Nghìn), do đức vua Anouvong (Chao Anou, trị vì 1805 tới 1828) khởi dựng năm 1818. Trong khi tất cả các cung điện và hàng chục ngôi chùa cổ của kinh thành Viêng Chăn đều bị san phẳng hoặc đốt cháy vào năm 1827 tới 1828, Wat Si Saket là công trình duy nhất còn giữ nguyên vẹn từ khung gỗ, mái ngói năm tầng cho tới bích họa từ buổi đầu thế kỷ 19.
ITâm Nguyện Của Vua Anouvong Và Ngôi Chùa Hội Tụ Sáu Nghìn Tượng Phật
Tên gọi chính thức trong văn bia của chùa là Wat Satasahassaram (từ tiếng Pali Sata-sahassa-arama, nghĩa là Tự viện Trăm Nghìn), nhằm ghi dấu việc nhà vua Anouvong cùng hoàng tộc và bách tính đã phát nguyện đúc, tạc và cúng dường hàng vạn pho tượng Phật cùng lễ vật khi khánh thành chùa vào năm 1824. Còn tên gọi phổ thông Wat Si Saket bắt nguồn từ chữ Phạn Śrī Śākya-keśa (Cát tường Thích Ca Phát, tức Sợi Tóc Thiêng Của Đức Phật Thích Ca), đồng thời gợi nhớ tới ngôi chùa cổ Wat Saket ở kinh đô Bangkok nơi vua Anouvong từng phải sống lưu đày nhiều năm thời trẻ trước khi trở về lên ngôi vua tại Viêng Chăn.
Tại sao chùa Wat Si Saket lại có tới 6.840 pho tượng Phật quy tụ trong cùng một khuôn viên? Con số này đến từ hai nguồn lịch sử chồng lên nhau. Nguồn thứ nhất là hơn hai nghìn pho tượng Phật nhỏ bằng gốm đất nung phủ men bạc và bằng hợp kim đồng được tạo tác đồng loạt vào năm 1818 tới 1824 để đặt vào 3.420 hốc tường nhỏ (mỗi hốc hai pho tượng) của dãy hành lang và chính điện nhằm tích lũy công đức bảo hộ vương quốc. Nguồn thứ hai là hàng trăm pho tượng Phật lớn bằng đồng, đá sa thạch và gỗ quý có niên đại từ thế kỷ 16 tới thế kỷ 19 vốn thuộc về hàng chục ngôi chùa khác ở Viêng Chăn bị thiêu hủy năm 1828, đã được chư tăng, người dân Lào và các nhà khảo cổ Pháp đầu thế kỷ 20 thu gom về bảo quản dưới mái hiên hành lang của Wat Si Saket.
Trong truyền thống Phật giáo Nam tông Lào, việc tạo tác nhiều tượng Phật nhỏ đặt trong các hốc tường bao quanh chính điện mang ý nghĩa tái hiện cảnh giới Thập phương Chư Phật và thần thông Hóa Phật (Yamaka-pāṭihāriya, Song thông biến hóa) của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi Ngài phân thân thành hàng vạn hóa thân ngồi trên tòa sen để thuyết pháp độ sinh. Khi một người hành hương đi nhiễu (padakkhina) theo chiều kim đồng hồ quanh hành lang trường kỷ, bước giữa hàng nghìn ánh mắt từ bi đang khép hờ trong thiền định ở cả bốn phía, tâm trí người ấy tự khắc lắng dịu mọi vọng tưởng để quay về chánh niệm.
Theo sử liệu Lào và khảo cứu của Oriental Architecture, lý do giúp chùa Wat Si Saket thoát khỏi cuộc tiêu thổ kinh hoàng năm 1827 tới 1828 nằm ở chính kiến trúc của ngôi chùa. Sau cuộc chiến giữa vương quốc Viêng Chăn của vua Anouvong và vương quốc Xiêm (dưới triều vua Rama III), quân đội Xiêm tiến vào Viêng Chăn và ra lệnh phá hủy toàn bộ thành quách, cung điện cùng các ngôi chùa mang bản sắc Lan Xang cổ. Tuy nhiên, khi nhìn thấy chùa Wat Si Saket vừa mới xây xong cách đó vài năm với dãy hành lang bao quanh chính điện (Kilm hoặc Phra Rabieng) và các ô cửa sổ vòm mang đậm phong cách kiến trúc Rattanakosin của kinh đô Bangkok, lại mới tinh và rộng rãi, vị tướng chỉ huy quân Xiêm đã quyết định không đốt chùa mà trưng dụng nơi đây làm dinh tổng chỉ huy và nơi đóng quân trong suốt thời gian ở Viêng Chăn. Nhờ đó, ngôi chùa đã đứng vững nguyên vẹn giữa một kinh thành đổ nát.
Bên cạnh yếu tố kiến trúc giống chùa Bangkok, chùa Wat Si Saket còn có một chi tiết cực kỳ đặc biệt trong quy hoạch chùa Lào: đây là ngôi chùa duy nhất ở Viêng Chăn có cổng chính và trục chính điện xoay mặt về hướng Tây Nam thay vì hướng Đông (hướng mặt trời mọc) hoặc hướng song song bờ sông Mê Kông như thông lệ. Các sử gia nhận định rằng khi vua Anouvong khởi công xây chùa năm 1818, trên bề mặt ngoại giao ông đặt trục chùa nhìn về hướng Tây Nam (hướng của kinh đô Bangkok) như một cử chỉ thần phục để tránh sự nghi kỵ của triều đình Xiêm, nhưng trên thực tế chính điện lại được đặt để khi các vương hầu và bá quan Viêng Chăn bước vào quỳ lạy Đức Phật (quay mặt về hướng Đông Bắc vào hậu cung), họ sẽ không bao giờ phải cúi đầu quay về phía Bangkok.
IIHơn Hai Trăm Năm Từ Triều Vua Anouvong Tới Hai Đợt Trùng Tu Bảo Tồn
Khởi công vào mùa xuân năm 1818, tức năm Mậu Dần, chùa Wat Si Saket gắn liền với những năm tháng hưng thịnh cuối cùng của vương quốc Viêng Chăn trước biến cố năm 1828, rồi trở thành trung tâm phục hưng văn hóa Phật giáo Lào trong thế kỷ 20.
- 1818Vua Anouvong khởi dựng chùa Wat Si SaketTháng 3 năm 1818 (năm Phật lịch 2361), vua Anouvong phát lệnh khởi công xây dựng ngôi đại tự ngay sát cạnh Hoàng cung Viêng Chăn, kết hợp kiến trúc Rattanakosin và truyền thống Lan Xang.
- 1824Hoàn thành và cử hành đại lễ khánh thànhSau sáu năm thi công, toàn bộ chính điện Sim, dãy hành lang bốn mặt, lầu tạng kinh Ho Trai và các tháp mộ hoàn tất. Nhà vua tổ chức đại lễ cúng dường kéo dài chín ngày đêm và đặt tên chùa là Wat Satasahassaram.
- 1827 tới 1828Thoát nạn tiêu thổ khi kinh thành Viêng Chăn thất thủQuân đội Xiêm chiếm đóng và san phẳng kinh thành Viêng Chăn nhưng giữ lại chùa Wat Si Saket để làm nơi đóng quân của bộ chỉ huy, giúp công trình thoát khỏi ngọn lửa hủy diệt.
- 1893 tới 1923Qui tụ tượng Phật cổ từ các phế tích quanh Viêng ChănKhi Viêng Chăn được tái thiết thành thủ phủ của Lào thuộc Pháp, các nhà sư và học giả Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO) đưa hàng trăm pho tượng Phật bị hư hại từ các ngôi chùa đổ nát về lưu giữ tại hành lang Wat Si Saket.
- 1924 tới 1930Đợt trùng tu lớn lần thứ nhấtDưới sự chỉ đạo của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp và sự đóng góp của người dân Viêng Chăn, mái ngói chính điện, hành lang trường kỷ và lầu tạng kinh Ho Trai được tu bổ theo đúng nguyên trạng năm 1818.
- 2013Bảo tồn bích họa cổ trong chính điệnCác chuyên gia bảo tồn quốc tế và Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch Lào tiến hành làm sạch, gia cố các bức bích họa đầu thế kỷ 19 vẽ tích truyện tiền thân Đức Phật trên tường trong của tòa Sim.
Về văn bia khởi dựng của vua Anouvong. Ngay tại hiên trước của tòa chính điện chùa Wat Si Saket hiện vẫn còn lưu giữ tấm bia đá khắc chữ Lào cổ của vua Anouvong ghi chép tỉ mỉ ngày giờ động thổ (thứ năm, ngày rằm tháng 4 âm lịch Lào năm 1818) và danh mục chi tiết toàn bộ số tiền bạc, vàng, ngà voi, nô tỳ cùng số lượng tượng Phật mà nhà vua đã hiến cúng cho ngôi chùa. Văn bia này là một trong những tư liệu lịch sử nguyên bản quý giá nhất còn sót lại của vương triều Viêng Chăn trước năm 1828, xác nhận con số hàng nghìn pho tượng nhỏ trong các hốc tường đã được làm ngay từ buổi đầu dựng chùa.
IIIChính Điện Mái Năm Tầng, Hành Lang Trường Kỷ Và Lầu Kinh Ho Trai
Tổng thể kiến trúc chùa Wat Si Saket chia thành hai khu vực tách biệt: khu tăng xá (nơi chư tăng sinh hoạt) và khu vực tâm linh được bao bọc bởi bức tường hành lang hình chữ nhật khép kín. Bước vào khu tâm linh, trung tâm là tòa Chính điện (Sim) đặt trên bệ đá, bao quanh bốn phía của tòa Sim là hàng cột hiên có đầu cột chạm cánh sen cách điệu. Điểm kết hợp tài tình giữa hai truyền thống kiến trúc thể hiện rõ nhất ở đây: nếu phần thân tường gạch dày, cửa sổ vòm và hành lang vây quanh mang dáng dấp chùa Bangkok đầu thế kỷ 19, thì bộ mái ngói năm tầng chồng diềm uốn cong mềm mại với đỉnh tháp Dok So Fa ở giữa sống nóc và các đuôi rồng Naga ở góc mái lại giữ trọn vẹn hồn cốt kiến trúc Lan Xang cổ truyền của người Lào.
Bao bọc quanh sân chính điện là dãy Hành lang trường kỷ (tiếng Lào gọi là Kilm, tương đương với dãy hành lang La Hán ở chùa Việt hay Phra Rabieng ở chùa Thái), tạo thành một vòng vuông vức mỗi cạnh dài khoảng hơn năm mươi mét, mở bốn cổng vòm ở chính giữa bốn mặt đông, tây, nam, bắc. Toàn bộ mặt tường gạch bên trong của dãy hành lang này được đục hàng nghìn ô khám nhỏ hình búp sen nhọn (mỗi ô cao khoảng 15 tới 20 cm), sắp xếp đều đặn như những tổ ong suốt bốn bức tường, tạo nên một không gian trưng bày điêu khắc Phật giáo ngoài trời có một không hai ở Đông Nam Á.
Theo thống kê bảo tàng học, trong các ô khám nhỏ trên bốn bức tường hành lang và bên trong chính điện hiện lưu giữ hơn 2.052 pho tượng Phật nhỏ bằng gốm đất nung tráng men bạc và bằng đồng (tạo tác năm 1818 tới 1824), kết hợp với hơn 300 pho tượng Phật lớn ở tư thế ngồi thiền và đứng ban phước (tạc bằng đá sa thạch, gỗ mít, đồng thau từ thế kỷ 16 tới thế kỷ 19) đặt trên bệ gạch chạy dọc dưới chân tường. Ở góc hành lang phía tây còn có một gian chứa hàng trăm pho tượng gỗ và đá bị nứt vỡ hoặc mất đầu trong biến cố năm 1828 được giữ lại như chứng tích lịch sử.
Bước vào bên trong tòa Sim, bốn bức tường phía trên cao cũng được đục kín các ô khám nhỏ đặt hơn hai nghìn pho tượng Phật tý hon. Phần tường bên dưới vẽ bích họa màu khoáng tự nhiên mô tả tích truyện Vessantara Jataka (tiền thân cuối cùng của Đức Phật về hạnh bố thí). Đặc biệt, trần nhà bằng gỗ của tòa Sim được chia ô vuông và chạm nổi những bông hoa sen mạ vàng trên nền đỏ son theo phong cách cung điện thế kỷ 18. Chính giữa hậu cung là đại tượng Phật Thích Ca ngồi thiền trên bệ cao, phía trước có bức bình phong gỗ chạm khắc tinh xảo.
Trong chính điện và hành lang của chùa lưu giữ những pho tượng cổ quý hiếm bậc nhất của Lào, tiêu biểu là pho tượng Đức Phật ngồi thiền định dưới tán che của rắn thần Naga bảy đầu bằng đá sa thạch mang phong cách Khmer hậu Angkor (thế kỷ 13), cùng các pho tượng Phật đứng bằng đồng cao ngang người thật với đôi tai dài và chóp lửa trên đỉnh đầu đặc trưng của điêu khắc Viêng Chăn thế kỷ 16 tới 18.
Nằm ngay bên phải cổng vào trước khi bước qua hành lang, tòa lầu tạng kinh Ho Trai (dựng năm 1818) được đặt trên một bệ gạch cao đồ sộ để chống ẩm ướt và mối mọt. Tòa lầu có bộ mái nhiều tầng thu nhỏ dần lên đỉnh theo phong cách kiến trúc Mandalay (Miến Điện), bên trong từng lưu giữ các tủ gỗ sơn mài thếp vàng (Hup Taem) đựng kinh lá buông viết bằng chữ Tham cổ.
Ở phía tây ngoài vòng tường hành lang là dãy bảo tháp mộ (That) nơi an táng tro cốt của các vị cao tăng và quý tộc Viêng Chăn thế kỷ 19 tới thế kỷ 20, cùng tòa lầu trống hai tầng nơi gióng trống báo giờ tụng kinh mỗi buổi chiều.
| Hạng mục | Thông số và đặc điểm | Niên đại và nguồn gốc |
|---|---|---|
| Tổng số tượng Phật tại chùa | 6.840 pho tượng lớn nhỏ bằng gốm, bạc, đồng, đá sa thạch và gỗ | Thế kỷ 16 tới thế kỷ 19 (phần lớn tượng nhỏ đúc năm 1818 tới 1824) |
| Chính điện (Sim) | Mái ngói 5 tầng kiểu Lào, trần gỗ chạm hoa sen, tường vẽ bích họa Jataka và đục hơn 2.000 hốc tượng | Xây dựng từ năm 1818 tới 1824 dưới triều vua Anouvong |
| Hành lang trường kỷ (Kilm) | Bốn dãy hành lang bao vuông quanh sân, đục 3.420 hốc tường đôi và bày hơn 300 tượng lớn dưới bệ | Xây dựng 1818 tới 1824, trùng tu năm 1924 tới 1930 |
| Tạng Kinh Các (Ho Trai) | Thư viện kinh lá buông dựng trên bệ gạch cao, mái chồng tầng kiểu Miến Điện | Xây dựng năm 1818 |
IVThế Đất Và Hướng
Cũng như các tự viện Phật giáo Nam tông khác tại Lào, việc xây dựng chùa Wat Si Saket dựa trên vũ trụ quan Phật giáo (tòa Sim ở chính giữa là núi Tu Di, bốn dãy hành lang vuông vức bao quanh là dãy núi Thiết Vi chắn giữ bốn châu thiên hạ) kết hợp với nghi thức chiêm tinh trạch nhật cổ truyền của vương triều Lan Xang. Tuy nhiên, việc vua Anouvong cố ý xoay trục ngôi chùa lệch hẳn so với mạng lưới chùa chiền đương thời ở Viêng Chăn lại tạo nên một trường hợp rất thú vị khi đối chiếu với phép xem hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét về vị trí địa lý tại tọa độ 17,9631 độ vĩ bắc, 102,6114 độ kinh đông, chùa Wat Si Saket tọa lạc trên vùng thềm phù sa cổ cao ráo bên bờ bắc khúc uốn lớn của dòng sông Mê Kông tại trung tâm Viêng Chăn (cách bờ sông khoảng 400 mét). Tại khúc sông này, dòng Mê Kông chảy từ hướng tây bắc xuống rồi uốn cong sang hướng đông nam, ôm lấy vùng đất nội thành Viêng Chăn ở phía bên trong vòng cung nước (thế ngọc đái thủy, tức dòng nước uốn cong như đai ngọc ôm lấy đất, nơi phù sa bồi tụ và sinh khí tích tụ). Chùa nằm ngay sát phía bắc khu Hoàng cung cũ của các vua Viêng Chăn (nay là Phủ Chủ tịch) và chếch về phía tây bắc của Chùa Ho Phra Keo, tạo thành cụm tam giác quyền lực và tâm linh cốt lõi nhất của kinh đô cổ.
Xét về hướng trục, trong khi chùa Ho Phra Keo và hầu hết các ngôi chùa dọc bờ sông Viêng Chăn đều xoay theo trục Đông Nam hoặc Đông Bắc song song với bờ sông Mê Kông và mặt trời mọc, thì tòa chính điện Sim và vòng hành lang của chùa Wat Si Saket lại được đặt chính xác theo hướng tọa Đông Bắc hướng Tây Nam (mặt tiền chính điện nhìn về hướng Tây Nam, phía bờ sông Mê Kông và hướng về phía Bangkok). Trong phép xem hình thế kiến trúc, việc bao bọc tòa chính điện bằng một vòng tường hành lang trường kỷ khép kín bốn mặt (tứ diện vây thành) chỉ mở bốn cổng nhỏ đã biến khoảng sân trong thành một nội minh đường hoàn toàn độc lập: gió lốc từ sông Mê Kông thổi lên bị bức tường hành lang cản lại, chỉ còn luồng khí êm dịu đi qua bốn cổng vòm vào tụ quanh tòa Sim ở chính giữa. Sự kín đáo của vòng hành lang bốn mặt vừa che chở cho hàng nghìn pho tượng cổ trước mưa tạt nắng gắt nhiệt đới, vừa giữ cho không gian bên trong sự tĩnh mặc sâu thẳm ngay giữa giao lộ lớn nhất của thủ đô Viêng Chăn ngày nay.
VLễ Rước Nến Vòng Quanh Hành Lang, Tết Boun Pi Mai Và Hội Thạt Luổng
Khác với chùa Ho Phra Keo đối diện bên kia đường nay chỉ thuần túy là bảo tàng, chùa Wat Si Saket vừa là một bảo tàng điêu khắc Phật giáo sống động, vừa là một tự viện đang hoạt động với chư tăng tu học và cử hành khóa lễ hàng ngày. Vào các ngày rằm và mùng một theo âm lịch Lào (ngày Van Sin), đông đảo người dân thủ đô Viêng Chăn mặc trang phục truyền thống (phụ nữ mặc váy sinh dệt lụa và quấn khăn chéo vai pha biang) mang mâm hoa sen, nến sáp và xôi nếp tới chùa lễ Phật. Bảng dưới đây tổng hợp các đại lễ lớn nhất trong năm tại chùa.
| Thời gian | Theo lịch nào | Tên đại lễ | Nghi thức tại chùa Wat Si Saket |
|---|---|---|---|
| Từ ngày 14 tới 16 tháng 4 hàng năm | Lịch mặt trời Đông Nam Á (tháng Năm lịch Lào) | Tết cổ truyền Lào và Lễ Tắm Phật (Boun Pi Mai) | Trong ba ngày Tết, người dân Viêng Chăn lũ lượt kéo tới sân hành lang chùa Wat Si Saket, cầm ca bạc múc nước thơm ướp cánh hoa đại và nghệ tây rưới nhẹ lên hàng trăm pho tượng Phật bằng đồng và đá dọc hành lang để cầu may mắn, sức khỏe và bình an cho gia đình. |
| Rằm tháng Ba, rằm tháng Sáu và rằm tháng Mười Một âm lịch Lào | Âm lịch Phật giáo Nam tông | Lễ Rước Nến (Vien Thien) trong các ngày đại lễ Makha Bousa, Visakha Bousa và Ok Phansa | Vào buổi tối các ngày đại lễ Phật giáo, chư tăng dẫn đầu đoàn Phật tử tay cầm nến thắp sáng, ba nén hương và đóa hoa sen đi nhiễu hành ba vòng theo chiều kim đồng hồ quanh tòa chính điện Sim bên trong hành lang sáu nghìn tượng Phật, vừa đi vừa tụng niệm ân đức Tam Bảo. |
| Tháng 9 âm lịch Lào (khoảng tháng 8 hoặc tháng 9 dương lịch) | Âm lịch Lào | Lễ Báo hiếu và Cúng dường Tổ tiên (Boun Khao Padap Din và Boun Khao Salak) | Phật tử Viêng Chăn dậy từ sáng sớm đặt các gói cơm nếp, bánh chuối dọc theo chân tường hành lang chùa để hồi hướng cho tổ tiên và rút thăm dâng lễ vật cúng dường chư tăng. |
| Mỗi buổi sáng từ 6 giờ tới 7 giờ | Hàng ngày | Lễ Đặt bát cúng dường tại hiên chùa (Tak Bat) | Người dân địa phương ngồi thành hàng trên chiếu trải dọc lối đi trong sân chùa để dâng xôi nếp nóng vào bình bát của chư tăng chùa Wat Si Saket. |
Nét lịch sử đáng nhớ nữa của các nghi lễ tại chùa Wat Si Saket là vào thời kỳ vương quốc Viêng Chăn cũng như thời Pháp thuộc, hai lần mỗi năm (vào dịp đầu năm và mãn hạ), toàn thể các vị quan lại, quý tộc ở Viêng Chăn đều phải tập trung tại chính điện Wat Si Saket để cử hành Lễ Uống Nước Thề (Thue Nam Phiphat Satya): các nhà sư tụng kinh chú nguyện vào chén nước nhúng gươm báu và kinh lá buông, rồi các quan cùng uống nước thề giữ trọn lòng trung thành với đất nước trước sự chứng giám của 6.840 pho tượng Phật.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Góc đại lộ Lan Xang (Ave Lane Xang) và đường Setthathirath, quận Chanthabouly, thủ đô Vientiane
- Đường tới
- Chùa nằm ngay tại góc giao giữa đại lộ Lan Xang (Ave Lane Xang) và đường Setthathirath ở trung tâm thủ đô Viêng Chăn, đối diện chùa Ho Phra Keo và Phủ Chủ tịch. Từ chợ Sáng (Talat Sao) hoặc công viên bờ sông Mê Kông, quý vị đi bộ khoảng 5 tới 8 phút là tới cổng chùa.
- Toạ độ
- 17.9631, 102.6114
Để bảo vệ các bức bích họa thế kỷ 19 đang có dấu hiệu bong tróc theo thời gian và giữ sự tôn nghiêm cho nơi thờ tự, chùa Wat Si Saket quy định du khách được phép chụp ảnh ngoài sân và dọc theo dãy hành lang trường kỷ, nhưng tuyệt đối không được chụp ảnh bên trong lòng chính điện Sim. Quý vị vui lòng mặc trang phục kín vai và dài qua gối, cởi giày dép trước khi bước vào hành lang và chính điện, đồng thời không chạm tay vào các pho tượng cổ bằng đất nung và gỗ đặt trong các hốc tường.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Wat Si Saket, Viêng Chăn
Contribute photos, information or video for Wat Si SaketThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Chùa Wat Si Saket được xây dựng năm nào và do vị vua nào khởi dựng?
Chùa Wat Si Saket được khởi dựng vào năm 1818 và hoàn thành vào năm 1824 dưới triều vua Anouvong (Chao Anou, trị vì 1805 tới 1828), vị quốc vương cuối cùng của vương quốc Viêng Chăn. Tên chính thức trong văn bia của chùa là Wat Satasahassaram (Ngôi Chùa Trăm Nghìn).
Vì sao chùa Wat Si Saket là ngôi chùa duy nhất ở Viêng Chăn không bị phá hủy năm 1828?
Trong cuộc chiến năm 1827 tới 1828, quân đội Xiêm đã đốt cháy và san phẳng hầu hết cung điện cùng chùa chiền ở Viêng Chăn. Riêng chùa Wat Si Saket thoát nạn nhờ vừa mới xây xong cách đó vài năm với dãy hành lang vây quanh và cửa sổ vòm mang phong cách kiến trúc Rattanakosin giống các ngôi chùa ở Bangkok, nên tướng lĩnh Xiêm đã giữ lại ngôi chùa này để làm dinh tổng chỉ huy và nơi đóng quân.
Con số 6.840 pho tượng Phật tại chùa Wat Si Saket gồm những loại tượng nào?
Bộ sưu tập 6.840 pho tượng Phật tại chùa gồm hai nhóm chính: hơn 2.000 pho tượng Phật nhỏ bằng gốm đất nung tráng men bạc và bằng đồng được đúc đồng loạt năm 1818 tới 1824 đặt vừa vặn (mỗi ô hai tượng) trong hàng nghìn hốc tường nhỏ dọc hành lang và trong chính điện, kết hợp cùng hơn 300 pho tượng Phật lớn bằng đồng, đá sa thạch và gỗ từ thế kỷ 16 tới 19 được thu gom về từ các ngôi chùa bị tàn phá quanh Viêng Chăn.
Vì sao trục chính điện của chùa Wat Si Saket lại xoay về hướng Tây Nam khác với mọi ngôi chùa khác ở Viêng Chăn?
Hầu hết các ngôi chùa cổ ở Viêng Chăn đều quay mặt về hướng Đông (mặt trời mọc) hoặc song song với sông Mê Kông, riêng chùa Wat Si Saket do vua Anouvong xây dựng lại quay mặt về hướng Tây Nam (hướng của kinh đô Bangkok). Giới sử học giải thích rằng cách đặt hướng này vừa tránh sự nghi kỵ của triều đình Xiêm lúc bấy giờ, vừa giúp nhà vua và bá quan Viêng Chăn khi bước vào chính điện quỳ lạy Phật (quay mặt về hướng Đông Bắc) không phải cúi đầu về phía Bangkok.
Khách tham quan cần lưu ý điều gì khi vào thăm chính điện của chùa Wat Si Saket?
Bên trong lòng chính điện (Sim) của chùa Wat Si Saket còn lưu giữ các bức bích họa màu khoáng đầu thế kỷ 19 vẽ tích truyện tiền thân Đức Phật và hơn hai nghìn pho tượng nhỏ trên tường, nên ban quản lý nghiêm cấm chụp ảnh bên trong chính điện để tránh ánh đèn flash làm hại màu sơn cổ. Tuy nhiên, du khách được tự do chụp ảnh tại bốn dãy hành lang tượng Phật bên ngoài và tòa lầu tạng kinh Ho Trai.