Đi dọc lối dạo bộ rợp bóng cây bên bờ nam dòng sông Ill ở khu phố Heyritz, chỉ cách khu đảo cổ Grande Île của thành phố Strasbourg chừng mười lăm phút bước chân, quý vị sẽ thấy mặt nước sông phẳng lặng in bóng một công trình kiến trúc có những bức tường đá hồng uốn lượn mềm mại như những cánh hoa đang hé nở. Vươn lên ở chính giữa những cánh tường cong ấy là một mái vòm lớn bọc đồng nâng đỡ bởi vòng cửa sổ kính đón nắng, hoàn toàn không có ngọn tháp cao nhọn truyền thống mà hòa điệu tự nhiên vào đường chân trời của thủ phủ vùng Alsace.
Đó là Đại đền Hồi giáo Strasbourg (Grande Mosquée de Strasbourg), một trong những đại thánh đường Hồi giáo lớn nhất nước Pháp và là công trình tiêu biểu được Bộ Văn hóa Pháp ghi danh vào danh mục Di sản Kiến trúc Đương đại Đáng chú ý. Được đặt viên đá đầu tiên năm 2004 và chính thức khánh thành ngày 27 tháng 9 năm 2012 theo bản vẽ của kiến trúc sư danh tiếng người Ý Paolo Portoghesi, ngôi thánh đường có sức chứa 1.500 tín đồ này là biểu tượng của sự giao thoa giữa mỹ học Hồi giáo và truyền thống vật liệu bản địa châu Âu.
IĐóa Hoa Bên Dòng Sông Ill Và Quy Chế Tôn Giáo Vùng Alsace
Thành phố Strasbourg, thủ phủ lịch sử của vùng Alsace bên bờ sông Rhine và là nơi đặt trụ sở của Nghị viện Châu Âu cùng Hội đồng Châu Âu, từ lâu đã là mảnh đất gặp gỡ của nhiều dòng văn hóa và tôn giáo. Sự ra đời của Đại đền Hồi giáo Strasbourg mang một đặc điểm pháp lý và lịch sử hết sức riêng biệt mà không một thành phố nào ở miền trung hay miền nam nước Pháp có được: đó là quy chế Luật địa phương vùng Alsace-Moselle (Droit local d'Alsace-Moselle).
Khi Cộng hòa Pháp thông qua Đạo luật phân tách Nhà nước và Giáo hội năm 1905 (nghiêm cấm ngân sách nhà nước tài trợ cho việc xây dựng cơ sở thờ tự), ba tỉnh vùng Alsace và Moselle (gồm Bas-Rhin, Haut-Rhin và Moselle) lúc ấy đang nằm dưới quyền quản lý của Đế chế Đức nên không áp dụng đạo luật này. Sau khi trở về với nước Pháp năm 1918, vùng Alsace-Moselle vẫn được giữ nguyên chế độ Công ước tôn giáo (Concordat) truyền thống. Nhờ cơ chế pháp lý đặc thù ấy, khi cộng đồng Hồi giáo Strasbourg cần một đại thánh đường xứng tầm vào cuối thập niên 1990, Hội đồng thành phố Strasbourg, Hội đồng tỉnh Bas-Rhin và Hội đồng vùng Alsace đã cùng biểu quyết cấp khu đất rộng 10.000 mét vuông bên bờ sông Ill và đóng góp trực tiếp 26 phần trăm kinh phí xây dựng từ ngân sách công trên tinh thần bình đẳng giữa các tôn giáo.
Trong giáo nghĩa Hồi giáo (Islam), thánh đường (Masjid) là không gian thanh khiết dành cho việc phủ phục lễ nguyện trước Thượng Đế Duy Nhất (Allah) và là trung tâm gắn kết cộng đồng (Ummah). Vì Hồi giáo tuyệt đối không thờ hình tượng hay tranh vẽ sinh vật sống, vẻ đẹp thiêng liêng của Đại đền Hồi giáo Strasbourg được truyền tải qua sự chuyển động của ánh sáng tự nhiên, các đường cong hình học hướng tâm và nghệ thuật thư pháp Kinh Qur'an.
Kiến trúc sư Paolo Portoghesi (1931 tới 2023) đã lấy cảm hứng từ câu kinh Ánh Sáng (Ayat an-Nur, chương 24 câu 35 trong Kinh Qur'an: Allah là Ánh sáng của các tầng trời và trái đất) cùng hình ảnh thiên nhiên để kiến tạo mặt bằng thánh đường như một đóa hoa đang nở bên dòng nước. Những bức tường đá uốn cong mở rộng ra bốn phía biểu thị lòng hiếu khách và sự cởi mở của cộng đồng tín đồ đối với thành phố, trong khi vòm cầu ở trung tâm gom tụ ánh sáng từ trên cao xuống thẳng không gian lễ nguyện.
Theo tư liệu của cổng thông tin kiến trúc vùng Alsace (Archi-Wiki) và lịch sử dự án, từ đầu thập niên 1990 các vị lãnh đạo tinh thần của bốn tôn giáo lớn tại Strasbourg gồm Tổng giám mục Công giáo, Chủ tịch Giáo hội Tin Lành Augsburg và Cải cách vùng Alsace-Lorraine cùng Trưởng Giáo sĩ Do Thái giáo vùng Bas-Rhin đã ký chung một tuyên bố ủng hộ cộng đồng Hồi giáo xây dựng một đại thánh đường đàng hoàng ở trung tâm thành phố để thay thế cho phòng cầu nguyện tạm bợ dưới tầng hầm nhà máy cũ. Trong ngày đại lễ khánh thành 27 tháng 9 năm 2012, đại diện của tất cả các tôn giáo ấy đều có mặt bên cạnh các chức sắc Hồi giáo Pháp và Maroc, biến ngôi thánh đường bên bờ sông Ill thành một dấu mốc đối thoại liên tôn tiêu biểu của vùng biên giới Pháp - Đức.
Nhiều khách bộ hành đi ngang khu Heyritz khi không nhìn thấy ngọn tháp cao vút (minaret) thường thắc mắc liệu công trình đã xây dựng hoàn chỉnh hay chưa. Thực tế, trong bản phác thảo dự thi ban đầu năm 2000, kiến trúc sư Paolo Portoghesi có vẽ một tháp minaret cùng hội trường lớn. Tuy nhiên, trong quá trình phê duyệt quy hoạch đô thị năm 2003 tới 2004, chính quyền thành phố và ban quản trị dự án đã thống nhất điều chỉnh thiết kế: bỏ ngọn tháp minaret truyền thống và tập trung chiều cao biểu tượng vào mái vòm đồng trung tâm cao 24 mét cùng cổng vòm kim loại mảnh mai ở lối vào, tạo nên một hình khối đương đại hài hòa với cảnh quan kiến trúc ven sông của Strasbourg.
IITừ Nhà Máy Cũ Năm 1982 Tới Mái Vòm Đồng Năm 2012
Sự hiện diện của các phòng cầu nguyện Hồi giáo tại Strasbourg bắt đầu từ năm 1967 cùng làn sóng công nhân và sinh viên từ vùng Bắc Phi (đặc biệt là Maroc) và Thổ Nhĩ Kỳ đến làm việc tại vùng công nghiệp sông Rhine. Hành trình dựng nên Đại đền Hồi giáo bên bờ sông Ill kéo dài suốt ba thập niên chuẩn bị và tám năm thi công.
- 1982Cải tạo nhà máy cũ tại ngõ Impasse de Mai làm nơi cầu nguyệnĐể đáp ứng nhu cầu lễ nguyện của cộng đồng tín đồ ở trung tâm thành phố, một xưởng chế biến thực phẩm cũ tại ngõ Impasse de Mai (gần Tòa án Strasbourg) được cải tạo tạm thời làm nơi sinh hoạt tôn giáo suốt ba mươi năm (từ 1982 tới 2011).
- 1998 tới 2000Cấp đất tại khu Heyritz và tổ chức thi tuyển kiến trúc quốc tếHội đồng thành phố Strasbourg đồng thuận cấp khu đất rộng 10.000 mét vuông bên bờ sông Ill thuộc khu Heyritz theo hợp đồng thuê dài hạn. Cuộc thi thiết kế kiến trúc quốc tế năm 1999 tới 2000 quy tụ nhiều kiến trúc sư tên tuổi như Zaha Hadid, Mario Botta, Jean-Michel Wilmotte, Gaston Valente và Paolo Portoghesi. Đồ án của Paolo Portoghesi (tác giả Đại thánh đường Rome) được lựa chọn.
- 29 tháng 10, 2004Đặt viên đá đầu tiên khởi công xây dựngLễ đặt viên đá đầu tiên được cử hành trọng thể tại khu đất Heyritz ngày 29 tháng 10 năm 2004, mở đầu giai đoạn thi công nền móng và kết cấu tường đá.
- 27 tháng 11, 2009Cẩu lắp thành công mái vòm đồng trung tâm trong ngày lễ Eid al-AdhaĐúng vào ngày Đại lễ Hiến Sinh (Eid al-Adha) năm 2009, kết cấu vòm cầu khổng lồ bằng khung gỗ kỹ thuật và lá đồng nặng hàng chục tấn, đường kính 16 tới 17 mét, được cần cẩu chuyên dụng đặt chính xác lên đỉnh phòng cầu nguyện ở độ cao 24 mét.
- 1 tháng 8, 2011Đón tín đồ cầu nguyện lần đầu vào mùng 1 tháng RamadanĐúng ngày đầu tiên của tháng chay tịnh Ramadan năm 1432 theo lịch Hồi giáo (ngày 1 tháng 8 năm 2011), phòng cầu nguyện chính thức mở cửa đón hàng nghìn tín đồ Strasbourg đến hành lễ, khép lại ba mươi năm sinh hoạt tại cơ sở cũ ở Impasse de Mai.
- 27 tháng 9, 2012Đại lễ khánh thành chính thức và ghi danh Di sản Đương đạiĐại đền Hồi giáo Strasbourg được khánh thành trọng thể ngày 27 tháng 9 năm 2012 với sự tham dự của đại diện chính phủ Pháp, Bộ Hồi giáo Vương quốc Maroc, chính quyền vùng Alsace và đại diện các tôn giáo. Công trình được Bộ Văn hóa Pháp ghi danh vào danh mục Kiến trúc Đương đại Đáng chú ý (mã ACR0001939).
Khi đối chiếu các nguồn tài liệu về kích thước mái vòm và sức chứa của Đại đền Hồi giáo Strasbourg, độc giả sẽ gặp hai cách ghi chép chênh nhau đôi chút tùy theo cách đo. Về đường kính mái vòm trung tâm, các bản giới thiệu ý tưởng kiến trúc ban đầu ghi con số làm tròn là 16 mét, trong khi hồ sơ kỹ thuật lắp dựng mái vòm ngày 27 tháng 11 năm 2009 của thành phố Strasbourg và cổng du lịch vùng Alsace ghi đường kính phủ bì là 17 mét, vươn tới độ cao 24 mét tính từ mặt đất (hoặc khoảng 20 mét tính từ mặt sàn phòng lễ). Về sức chứa, thông số thiết kế tiêu chuẩn của phòng cầu nguyện chính (kể cả tầng lửng dành cho phụ nữ) được trang thông tin thánh đường ghi là 1.200 tới 1.500 chỗ, còn vào các ngày đại lễ khi mở thông ra khu tiền sảnh và sân hành lang có mái che thì công trình có thể đón tới trên 2.000 tín đồ cùng lúc.
IIIMái Vòm Đồng Paolo Portoghesi, Đá Hồng Núi Vosges Và Gốm Zellige Maroc
Kiến trúc sư người Ý Paolo Portoghesi (1931 tới 2023), bậc thầy của dòng kiến trúc Hậu Hiện đại từng thiết kế Đại thánh đường Hồi giáo Rome khánh thành năm 1995, đã mang đến cho Strasbourg một ngôn ngữ kiến trúc vừa hiện đại vừa thấm đẫm ký ức bản địa. Thay vì dựng một tòa nhà bê tông trắng xa lạ với khí hậu miền đông nước Pháp, ông đã chọn chính những vật liệu cổ truyền của vùng Alsace để xây dựng ngôi thánh đường Hồi giáo bên bờ sông Ill.
Bao quanh khối phòng cầu nguyện hình vuông mỗi cạnh rộng 34 mét là những bức tường uốn lượn mềm mại như cánh hoa, được ốp toàn bộ bằng đá sa thạch hồng khai thác từ dãy núi Vosges của vùng Alsace. Đây chính là loại đá trầm tích màu hồng ấm đã làm nên Nhà thờ chính tòa Đức Bà Strasbourg (Cathédrale Notre-Dame de Strasbourg) từ thời Trung cổ, tạo nên sợi dây liên kết thị giác sâu sắc giữa hai công trình tôn giáo lớn của thành phố.
Đỉnh của phòng cầu nguyện được đội bởi một mái vòm bán cầu lớn lợp lá đồng nguyên chất (cuivre), chất liệu truyền thống của các mái dinh thự và nhà thờ cổ ở Strasbourg. Chân mái vòm không đặt kín lên tường đặc mà tựa trên một vành đai cửa sổ kính chạy vòng tròn và hệ khung vòm đan chéo, khiến mái vòm khi nhìn từ bên trong như đang lơ lửng giữa quầng sáng tự nhiên.
Bên trong đại sảnh cầu nguyện rộng hơn một nghìn mét vuông, các cột trụ chịu lực được thiết kế tỏa thành nhiều nhánh cong vươn lên đỡ trần và mái vòm, gợi hình ảnh những thân cây cọ hoặc rừng cây cổ thụ vùng Vosges đan tán vào nhau. Tầng trệt trải thảm rộng dành cho nam giới, phía trên có tầng hành lang lửng hình bán nguyệt thoáng đãng dành cho nữ giới.
Ở chính giữa bức tường phía đông nam chỉ hướng về Mecca là hốc cầu nguyện (Mihrab) và bục giảng thuyết ngày thứ Sáu (Minbar). Toàn bộ khu vực Mihrab, các mảng tường xung quanh và tiền sảnh được trang hoàng bằng gạch men cắt tay ghép hình học (zellige), thạch cao chạm khắc hoa văn Ả Rập (stuc ciselé) và gỗ tuyết tùng chạm trổ tinh xảo do các nghệ nhân bậc thầy từ Vương quốc Maroc trực tiếp sang Strasbourg chế tác.
Trước mặt tiền thánh đường là quảng trường rộng mang tên Place du Maroc mở ra bờ sông Ill. Đón khách ở lối vào là một cấu trúc vòm kim loại uốn cong thanh thoát kết hợp đài phun nước nhỏ và hàng cột hành lang chạy vòng, giữ vai trò chuyển tiếp nhẹ nhàng từ không gian đô thị ven sông vào chốn lễ nguyện thanh tịnh.
| Hạng mục kiến trúc | Thông số và chất liệu | Ý nghĩa giao thoa văn hóa |
|---|---|---|
| Khuôn viên và khối nhà chính | Đất rộng 10.000 m², khối phòng lễ vuông 34 x 34 m | Mặt bằng uốn cong như đóa hoa đang nở bên bờ nam dòng sông Ill. |
| Mái vòm trung tâm | Đường kính 16 tới 17 m, đỉnh cao 24 m, bọc đồng | Đồng nguyên chất hòa điệu với các mái đồng cổ của thành phố Strasbourg. |
| Tường bao ngoại thất | Đá sa thạch hồng núi Vosges (Grès des Vosges) | Cùng loại đá truyền thống đã xây dựng Nhà thờ chính tòa Đức Bà Strasbourg. |
| Trang trí nội thất và Mihrab | Gạch men zellige, thạch cao chạm và gỗ tuyết tùng | Do các nghệ nhân truyền thống từ Vương quốc Maroc chế tác thủ công. |
Quý vị muốn so sánh phong cách kiến trúc đương đại giao thoa bản địa Alsace của Đại đền Hồi giáo Strasbourg với phong cách tân Moorish cổ điển thế kỷ 20 tại thủ đô nước Pháp có thể đọc bài Đại thánh đường Hồi giáo Paris.
IVThế Đất Và Hướng
Đạo Hồi giáo (Islam) không giảng dạy và không áp dụng thuật phong thủy Á Đông. Mọi thánh đường Hồi giáo trên toàn thế giới đều được định hướng theo một quy luật thiêng liêng duy nhất bắt nguồn từ Kinh Qur'an (chương 2, câu 144): bức tường chính đặt hốc cầu nguyện (Mihrab) bắt buộc phải quay về hướng Qibla, tức hướng thẳng về ngôi đền thiêng Kaaba tại thành phố Mecca (Makkah). Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu của thư viện theo phép hình thế cổ truyền phương Đông dựa trên địa hình sông nước thực tế tại thành phố Strasbourg.
Xét trên bản đồ địa hình thung lũng sông Rhine tại tọa độ 48,5731 độ vĩ Bắc và 7,7372 độ kinh Đông, Đại đền Hồi giáo Strasbourg tọa lạc tại một vị trí thủy pháp vô cùng đắc cách thuộc khu phố Heyritz, ngay sát bờ nam của dòng sông Ill và nhánh kênh đào Rhône-au-Rhin (vùng âu tàu Bassin de l'Hôpital). Trong phép xem hình thế sông nước cổ truyền, sông Ill chảy từ miền nam vùng Alsace đi lên, khi tới khu đất Heyritz thì uốn một vòng cung mềm mại ôm trọn lấy mặt bắc và tây bắc của thánh đường trước khi tách dòng bao quanh hòn đảo lịch sử Grande Île. Thế nước uốn cong ôm vào lòng đất như cánh tay người mẹ bồng con được phong thủy cổ truyền gọi là khúc thủy hữu tình hay ngọc đới thủy (dải đai ngọc bằng nước), giúp dòng khí lưu chuyển hiền hòa và tụ lại nơi bờ nam mà không bị cuốn trôi.
Xét về phương vị và trục kiến trúc, kiến trúc sư Paolo Portoghesi đã xử lý rất khéo léo hai trục hướng khác nhau trên khu đất rộng 10.000 mét vuông. Ở vòng ngoài, cổng đón khách và quảng trường Place du Maroc mở rộng về phía bắc và tây bắc nhìn thẳng ra mặt nước sông Ill thoáng đãng đóng vai trò đại minh đường thủy tụ. Nhưng khi bước vào bên trong, khối phòng cầu nguyện hình vuông được xoay chéo một góc chính xác về hướng Đông Nam (khoảng 127 độ tính từ hướng chính Bắc) để bức tường Mihrab hướng thẳng về thánh địa Mecca trên bán đảo Ả Rập. Nhờ sự xoay trục ấy, lưng của người cầu nguyện hướng về mặt sông Ill ở phía tây bắc, còn mặt hướng về phương Đông Nam đón nhận nguồn ánh sáng mặt trời buổi sáng rọi qua vòng cửa sổ chân mái vòm đồng, tạo nên sự hài hòa trọn vẹn giữa luật hướng Qibla của Hồi giáo và cảnh quan sông nước vùng Alsace.
VNăm Thời Cầu Nguyện Và Các Đại Lễ Theo Lịch Hồi Giáo
Đời sống tâm linh tại Đại đền Hồi giáo Strasbourg vận hành theo năm thời lễ nguyện mỗi ngày (Salat) và các ngày đại lễ tính theo lịch Hồi giáo (lịch âm thuần túy Hijri gồm 12 tháng âm lịch, mỗi năm ngắn hơn dương lịch khoảng 10 tới 11 ngày). Ngoài vai trò thờ phượng, thánh đường còn thường xuyên tổ chức các buổi thuyết giảng học thuật, lớp học tiếng Ả Rập cho thiếu nhi và ngày mở cửa đón khách tham quan đối thoại văn hóa.
| Thời điểm | Theo lịch | Nghi thức và lễ tiết tại Đại đền Hồi giáo Strasbourg |
|---|---|---|
| Năm thời mỗi ngày (Fajr, Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha) | Nhịp hàng ngày (theo vị trí Mặt Trời) | Năm thời lễ nguyện bắt buộc trong ngày của tín đồ Hồi giáo, quy tụ về phòng cầu nguyện chính dưới mái vòm đồng hướng về Mecca. |
| Trưa thứ Sáu hàng tuần | Chu kỳ hàng tuần | Lễ nguyện cộng đoàn ngày thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah): khoảng 1.500 tới 2.000 tín đồ từ khắp vùng Strasbourg và thành phố Kehl (Đức) bên kia biên giới sang dự lễ và nghe bài giảng (Khutbah) bằng tiếng Ả Rập và tiếng Pháp. |
| Trọn tháng 9 âm lịch (Tháng Ramadan) | Lịch Hồi giáo (Hijri âm lịch) | Tháng chay tịnh Ramadan (cũng là dịp kỷ niệm ngày thánh đường mở cửa đón tín đồ đầu tiên vào mùng 1 Ramadan 1432, tức 1 tháng 8 năm 2011): mỗi tối sau khi Mặt Trời lặn có bữa ăn xả chay từ thiện và lễ nguyện ban đêm (Tarawih). |
| Đêm 27 tháng Ramadan | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đêm Định Mệnh (Laylat al-Qadr), đêm linh thiêng kỷ niệm thời khắc những câu kinh đầu tiên của Kinh Qur'an được mặc khải cho Tiên tri Muhammad, thánh đường sáng đèn cầu nguyện suốt đêm. |
| Mùng 1 tháng Shawwal (Tháng 10 lịch Hồi giáo) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại lễ Xả Chay (Eid al-Fitr) khép lại tháng Ramadan: hàng nghìn tín đồ mặc lễ phục truyền thống hội tụ từ sáng sớm để cử hành đại lễ cầu nguyện và chúc mừng nhau tại quảng trường Place du Maroc. |
| Mùng 10 tháng Dhu al-Hijjah (Tháng 12 lịch Hồi giáo) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại lễ Hiến Sinh (Eid al-Adha / Eid al-Kabir), tưởng niệm lòng tin phục của tổ phụ Ibrahim (Abraham), đồng thời là ngày kỷ niệm sự kiện cẩu lắp mái vòm đồng của thánh đường (27 tháng 11 năm 2009). |
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 6 place du Maroc (rue Averroès), Quartier du Heyritz, 67000 Strasbourg, Bas-Rhin, Grand Est, France
- Đường tới
- Tọa lạc tại số 6 quảng trường Place du Maroc (phố Averroès) ở khu Heyritz, thành phố Strasbourg. Từ ga tàu hỏa trung tâm Strasbourg hoặc từ khu phố cổ Grande Île, quý vị có thể đi tàu điện mặt đất (Tramway) tuyến A hoặc tuyến D đến trạm Porte de l'Hôpital, hoặc tuyến C, E, F đến trạm Landsberg, rồi đi bộ qua cầu sông Ill khoảng 300 mét là tới thánh đường.
- Toạ độ
- 48.5731, 7.7372
Đại đền Hồi giáo Strasbourg luôn mở rộng cửa đón khách tham quan thuộc mọi tín ngưỡng ngoài giờ lễ chính, đặc biệt có các buổi hướng dẫn định kỳ vào cuối tuần. Khi tới thăm thánh đường, quý vị cần mặc trang phục lịch sự và kín đáo (không mặc quần ngắn trên đầu gối hay áo hở vai, phụ nữ khi vào khu vực phòng cầu nguyện cần quàng khăn che tóc, có khăn chuẩn bị sẵn tại quầy đón tiếp). Trước khi bước lên thảm của phòng cầu nguyện chính dưới mái vòm đồng, tất cả mọi người đều phải cởi giày dép đặt lên kệ gỗ ở sảnh ngoài, đi nhẹ và giữ yên lặng để không làm ảnh hưởng đến những tín đồ đang quỳ lễ nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đại đền Hồi giáo Strasbourg
Contribute photos, information or video for Great Mosque of StrasbourgThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao chính quyền thành phố Strasbourg và vùng Alsace lại có thể cấp ngân sách công hỗ trợ xây dựng Đại đền Hồi giáo?
Khác với phần còn lại của nước Pháp áp dụng Đạo luật năm 1905 về phân tách Nhà nước và Giáo hội, ba tỉnh vùng Alsace và Moselle do lịch sử năm 1871 tới 1918 vẫn duy trì chế độ Luật địa phương (Droit local) và Công ước tôn giáo. Quy chế này cho phép chính quyền địa phương cấp đất và đóng góp ngân sách công (chiếm 26 phần trăm tổng chi phí xây dựng thánh đường) để hỗ trợ cơ sở thờ tự của các tôn giáo trên tinh thần bình đẳng.
Ai là kiến trúc sư thiết kế Đại đền Hồi giáo Strasbourg và ý tưởng chủ đạo của công trình là gì?
Công trình do kiến trúc sư danh tiếng người Ý Paolo Portoghesi (1931 tới 2023, người từng thiết kế Đại thánh đường Hồi giáo Rome) sáng tạo sau khi chiến thắng cuộc thi quốc tế năm 2000. Ông thiết kế tòa nhà như một đóa hoa đang nở bên bờ sông Ill với các bức tường cong mở rộng và hệ cột trụ bên trong vươn nhánh như những thân cây trong rừng nâng đỡ mái vòm bầu trời.
Mái vòm và tường đá của Đại đền Hồi giáo Strasbourg có mối liên hệ gì với Nhà thờ chính tòa Đức Bà Strasbourg?
Để ngôi thánh đường Hồi giáo hòa quyện sâu sắc vào di sản kiến trúc bản địa vùng Alsace, kiến trúc sư Paolo Portoghesi đã sử dụng đá sa thạch hồng khai thác từ dãy núi Vosges (grès rose des Vosges) để ốp các bức tường cánh hoa bên ngoài, chính là loại đá hồng truyền thống đã xây dựng nên Nhà thờ chính tòa Đức Bà Strasbourg thời Trung cổ, kết hợp với mái vòm trung tâm bọc đồng nguyên chất giống các mái vòm cổ trong thành phố.
Vì sao Đại đền Hồi giáo Strasbourg lại không có ngọn tháp minaret cao vút như các thánh đường truyền thống?
Trong bản vẽ dự thi ban đầu năm 2000 có dự kiến một tháp minaret, nhưng trong quá trình thống nhất quy hoạch đô thị năm 2003 tới 2004, chính quyền thành phố và ban quản trị thánh đường đã quyết định lược bỏ tháp minaret cao riêng biệt, thay vào đó dồn điểm nhấn kiến trúc vào mái vòm đồng đường kính 16 tới 17 mét cao 24 mét và cổng vòm kim loại thanh thoát ở quảng trường phía trước.
Phần trang trí nội thất bên trong phòng cầu nguyện được thực hiện bởi các nghệ nhân nước nào?
Nếu phần kết cấu đá sa thạch hồng và mái vòm đồng mang đậm dấu ấn kỹ thuật châu Âu và vùng Alsace, thì toàn bộ phần trang trí mỹ thuật bên trong phòng cầu nguyện như hốc tường Mihrab, bục giảng Minbar bằng gỗ tuyết tùng, các mảng gạch men ghép hình học zellige và thạch cao chạm khắc hoa văn đều do các nghệ nhân thủ công bậc thầy từ Vương quốc Maroc sang Strasbourg trực tiếp chế tác.