Rời thành phố Yogyakarta đi về phía đông chừng mười bảy cây số trên con đường nối sang Surakarta, ngay ở ranh giới giữa Vùng đặc biệt Yogyakarta và tỉnh Trung Java, du khách nhìn thấy từ xa một cụm tháp đá andesite xám đen nhọn hoắt vươn thẳng lên nền trời nhiệt đới. Trái hẳn với dáng đằm ngang và tỏa rộng như đài sen của ngôi đại tháp Phật giáo Đền Borobudur nằm cách đó bốn mươi cây số về phía tây bắc, các ngôi đền ở đây chụm lại thành những chóp tháp đa diện thẳng đứng cao tới bốn mươi bảy mét, bề mặt chạm trổ dày đặc những khám thần, chim thần Kalpataru và các cuộn sử thi Ramayana bằng đá núi lửa.
Đó là Quần thể đền Prambanan (tiếng Indonesia: Candi Prambanan, dân gian gọi là Candi Rara Jonggrang hay Loro Jonggrang), quần thể kiến trúc Ấn Độ giáo lớn nhất Indonesia và là một trong những kiệt tác đền tháp cổ vĩ đại nhất Đông Nam Á, được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 1991. Khởi dựng vào khoảng năm 850 sau Công nguyên dưới vương triều Sanjaya của vương quốc Mataram cổ, khu đền nguyên thủy mang tên tiếng Phạn là Shivagrha (Ngôi nhà của thần Shiva), nơi ba vị đại thần tối cao của Ấn Độ giáo là Brahma, Vishnu và Shiva cùng ngự trị giữa một đồ hình Mandala gồm đúng 240 ngôi đền lớn nhỏ.
INgôi Nhà Của Thần Shiva, Tam Vị Nhất Thể Trimurti Và Truyền Thuyết Nàng Loro Jonggrang
Đền Prambanan thuộc Ấn Độ giáo (Hinduism), cụ thể là dòng Shaivism (tín ngưỡng tôn thờ thần Shiva làm đấng tối thượng) kết hợp hài hòa với giáo nghĩa Tam Vị Nhất Thể Trimurti của Ấn Độ giáo cổ điển. Ba ngọn tháp đồ sộ nhất nằm trên trục bắc nam ở sân trung tâm được dựng để thờ ba ngôi vị cai quản chu kỳ vận hành của vũ trụ: Đấng Sáng Tạo Brahma ở tháp phía nam, Đấng Bảo Tồn Vishnu ở tháp phía bắc, và Đấng Hủy Diệt kiêm Tái Tạo Shiva Mahadeva ở ngọn tháp trung tâm cao lớn nhất.
Trong thần học Shaivism tại Java thế kỷ thứ 9, thần Shiva đứng ở vị trí vượt lên trên hai ngôi vị kia, vừa là một phần của bộ ba Trimurti, vừa là bản thể tối cao (Paramashiva) bao trùm vạn hữu. Cách bài trí bốn buồng thờ bên trong ngọn tháp Shiva trung tâm thể hiện trọn vẹn một gia đình thần linh và vũ trụ quan Shaiva: buồng chính diện mở về hướng Đông tôn trí pho tượng Shiva Mahadeva bốn tay đứng trên đài sen Yoni (biểu trưng cho sự hợp nhất âm dương vũ trụ). Buồng phía tây thờ cậu con trai đầu voi Ganesha (vị thần trí tuệ và tháo gỡ chướng ngại). Buồng phía nam thờ đại tiên nhân Agastya (Bhatara Guru, bậc đạo sư râu dài bụng lớn đã truyền bá văn hóa Vệ Đà và Shaivism xuống phương Nam). Riêng buồng phía bắc tôn trí pho tượng nữ thần Durga Mahishasuramardini tám tay đang đứng trên lưng con trâu quỷ Mahisha, biểu hiện năng lượng Shakti hàng phục cái ác của thần Shiva.
Đối diện trực tiếp với ba ngôi đền chính ở phía đông là ba ngôi đền Vahana (vật cưỡi thiêng liêng của ba vị thần): đền bò thần Nandi nhìn thẳng vào đền Shiva, đền thiên nga Hamsa (Angsa) nhìn vào đền Brahma, và đền chim thần Garuda nhìn vào đền Vishnu.
Theo hồ sơ Di sản Thế giới số 642 của UNESCO và Encyclopædia Britannica, căn cứ sử liệu xác thực nhất về sự ra đời của Prambanan là tấm bi ký Shivagrha khắc bằng chữ Phạn và chữ Java cổ có niên đại ngày 12 tháng 11 năm 856 SCN (hiện lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia Indonesia ở Jakarta). Văn bia mô tả một quần thể đền thờ thần Shiva vĩ đại mang tên Shivagrha (Ngôi nhà của thần Shiva) hoặc Shivalaya (Cõi giới của thần Shiva) được đức vua Rakai Pikatan thuộc vương triều Sanjaya (hoàng tộc theo Ấn Độ giáo của vương quốc Mataram cổ) khởi dựng vào khoảng năm 850 SCN để đối trọng với ngôi đại tháp Phật giáo Borobudur và đền Sewu của vương triều Sailendra. Bi ký ghi rõ nhà vua đã cho nắn dòng một con sông (tức sông Opak ngày nay) chảy dọc sát bờ tường phía tây của khu đền và cử hành đại lễ khánh thành quần thể vào năm 856 SCN. Các vị vua kế tiếp của Mataram như Lokapala, Balitung, Daksa và Tulodong tiếp tục mở rộng thêm hàng trăm ngôi đền phụ (Perwara) xung quanh.
Người dân địa phương ở Java suốt nhiều thế kỷ gọi ngôi đền là Candi Rara Jonggrang (hoặc Loro Jonggrang, nghĩa là Nàng trinh nữ mảnh mai) và truyền tụng câu chuyện cổ tích rằng hoàng tử Bandung Bondowoso vì muốn cưới công chúa Rara Jonggrang đã gọi thần linh xây 1.000 ngôi đền trong một đêm, nhưng tới ngôi thứ 999 thì công chúa giả làm trời sáng nên chàng tức giận hóa phép biến nàng thành pho tượng đá thứ 1.000 đặt trong buồng bắc của đền chính. Về mặt khảo cổ học và tôn giáo học, pho tượng đá đen cao 1,75 mét trong buồng bắc hoàn toàn không phải là tượng công chúa bị hóa đá mà là tượng Nữ thần Durga Mahishasuramardini (phối ngẫu của thần Shiva) được tạo tác từ thế kỷ thứ 9. Câu chuyện dân gian ngàn ngôi đền thực chất là ký ức truyền miệng của người dân về cảnh tượng hàng trăm ngôi đền tháp của Prambanan và đền Phật giáo Candi Sewu (nghĩa đen là Một Nghìn Ngôi Đền, nằm cách đó 800 mét về phía bắc) nằm xen kẽ nhau.
IIMột Nghìn Hai Trăm Năm Từ Đỉnh Cao Vương Quốc Mataram Tới Cuộc Đại Trùng Tu Hiện Đại
Số phận lịch sử của Prambanan song hành rất gần với Borobudur: rực rỡ suốt gần một thế kỷ dưới vương triều Mataram cổ, bị bỏ hoang sau biến cố thiên tai và dịch chuyển kinh đô ở thế kỷ thứ 10, sụp đổ thành đống đá vụn trong trận động đất thế kỷ 16 rồi được tái sinh nhờ hơn một thế kỷ trùng tu khảo cổ.
- Khoảng 850Vua Rakai Pikatan khởi dựng quần thể ShivagrhaVua Rakai Pikatan của vương triều Sanjaya (kết hôn với công chúa Phật giáo Pramodhawardhani của vương triều Sailendra) khởi công xây dựng đại đền thờ thần Shiva và Tam Vị Nhất Thể tại đồng bằng Prambanan.
- 856Khánh thành đền và khắc bi ký ShivagrhaNgày 12 tháng 11 năm 856 SCN, lễ cung hiến quần thể đền Shivagrha và công trình nắn dòng sông Opak được ghi nhận chính thức trên tấm bia đá Shivagrha.
- Khoảng 928 tới 930Dời đô về Đông Java sau thảm họa núi lửa MerapiVua Mpu Sindok dời kinh đô Mataram từ Trung Java về lưu vực sông Brantas ở Đông Java, nhiều khả năng sau đợt phun trào dữ dội của núi lửa Merapi, khiến quần thể Prambanan dần vắng bóng các kỳ đại lễ triều đình.
- Thế kỷ 16Sụp đổ do động đất lớnMột trận động đất mạnh tại vùng nam Trung Java làm sập các chóp tháp cao và gần như toàn bộ 224 ngôi đền Perwara vòng ngoài, biến khu đền thành những gò đá đổ nát giữa rừng cây.
- 1811 tới 1885Khảo sát phế tích và khai quật khảo cổNăm 1811 nhà khảo sát Colin Mackenzie ghi nhận phế tích Prambanan, năm 1885 kỹ sư J. W. IJzerman tiến hành dọn dẹp các buồng thờ chính và phát hiện lại các pho tượng thần bên dưới đống đá sập.
- 1918 tới 1953Phục dựng hoàn chỉnh đại tháp Shiva bằng phương pháp AnastylosisCông tác phục dựng khoa học bắt đầu từ năm 1918, năm 1930 phục dựng hai đền Apit, và từ năm 1937 tới ngày 20 tháng 12 năm 1953 hoàn tất lắp ghép lại trọn vẹn đại tháp Shiva cao 47 mét từ các khối đá gốc.
- 1987 tới 1993Hoàn tất phục dựng đền Brahma, Vishnu, Vahana và ghi danh UNESCO (1991)Đền Brahma hoàn thành phục dựng năm 1987, đền Vishnu năm 1991 và ba đền Vahana năm 1993. Năm 1991, UNESCO công nhận Quần thể đền Prambanan là Di sản Thế giới số 642.
Hồ sơ UNESCO số 642 lưu ý một điểm quan trọng về phạm vi di sản: danh hiệu Quần thể đền Prambanan (Prambanan Temple Compounds) bao gồm khu đền Ấn Độ giáo Loro Jonggrang (240 ngôi đền) cùng với ba khu đền Phật giáo Đại thừa nằm ngay phía bắc trên cùng một cánh đồng khảo cổ là Candi Lumbung, Candi Bubrah và Candi Sewu (quần thể đền Phật giáo lớn thứ hai Indonesia sau Borobudur với 249 ngôi đền). Sự hiện diện sát cạnh nhau của đại đền Hindu Prambanan và đại đền Phật giáo Sewu (cách nhau chưa đầy một cây số) là bằng chứng khảo cổ sống động cho sự chung sống và liên hôn giữa hai vương triều Sanjaya (Hindu) và Sailendra (Phật giáo) tại Java thế kỷ thứ 9.
IIIĐồ Hình Mandala Ba Vòng Đền, Tháp Shiva Cao 47 Mét Và Hành Lang Sử Thi Ramayana
Mặt bằng tổng thể của Prambanan được thiết kế theo mô hình vũ trụ quan Ấn Độ giáo Vastu Purusha Mandala gồm ba vùng sân hình vuông đồng tâm nâng cao dần từ ngoài vào trong, tương ứng với Tam giới (Triloka): vùng sân ngoài cùng (Bhurloka, đường kính mỗi cạnh 390 mét) là cõi phàm trần của con người, vùng sân giữa (Bhuvarloka, mỗi cạnh 222 mét) là cõi trung gian của các bậc tiên nhân và người tu hành với 224 ngôi đền Perwara xếp thành bốn vòng đồng tâm, và vùng sân trong cùng cao nhất (Svarloka, mỗi cạnh 110 mét) là cõi thiên giới trên đỉnh núi vũ trụ Mahameru nơi chư thần ngự trị. Tương tự cấu trúc phân tầng của mỗi ngôi đền đơn lẻ cũng chia làm ba phần theo chiều thẳng đứng: phần đế đền (Bhurloka), phần thân đền chứa buồng thờ (Bhuvarloka) và phần mái tháp nhọn tầng tầng lớp lớp đính chóp đá Ratna (Svarloka).
Tổng cộng trong cả ba vùng sân nguyên thủy có đúng 240 ngôi đền đá núi lửa andesite lắp ghép bằng mộng đá không dùng vữa: 3 đền Trimurti, 3 đền Vahana, 2 đền Apit, 4 đền Kelir, 4 đền Patok và 224 đền Perwara.
Tòa tháp trung tâm cao 47 mét, đế rộng 34 nhân 34 mét, là công trình đền cổ cao nhất Indonesia. Thân đền có 4 buồng thờ mở ra bốn phương: buồng chính phía đông thờ pho tượng Shiva Mahadeva cao 3 mét đứng trên bệ sen Yoni có rắn thần Naga đỡ dưới đáy, buồng nam thờ tiên nhân Agastya, buồng tây thờ thần đầu voi Ganesha và buồng bắc thờ nữ thần Durga Mahishasuramardini. Dọc mặt trong hành lang bao quanh đền Shiva là 24 mảng phù điêu khắc nửa đầu bộ sử thi Ramayana (từ cảnh thần Vishnu giáng trần làm hoàng tử Rama, nàng Sita bị quỷ vương Ravana bắt cóc cho tới cảnh đội quân khỉ của Hanuman đắp cầu sang đảo Lanka).
Hai ngọn tháp lớn đứng hai bên đền Shiva, mỗi đền đều có đế rộng 20 nhân 20 mét và cao 33 mét, bên trong có một buồng thờ duy nhất mở về hướng đông. Đền Brahma ở phía nam tôn trí pho tượng thần Sáng Tạo Brahma bốn mặt, còn mặt trong lan can hành lang chạm 30 tấm phù điêu tiếp nối phần cuối bộ sử thi Ramayana. Đền Vishnu ở phía bắc tôn trí pho tượng thần Bảo Tồn Vishnu bốn tay, hành lang chạm các bức phù điêu kể tích thần Krishna và Balarama trong bộ kinh Bhagavata Purana.
Nằm thành một hàng dọc phía đông nhìn thẳng vào ba đền Trimurti. Lớn nhất ở giữa là đền Nandi (cao 25 mét, đế 15 nhân 15 mét), bên trong đặt pho tượng bò thần Nandi (vật cưỡi của Shiva) dài hơn 2 mét bằng đá nguyên khối cùng hai pho tượng thần Mặt Trời Surya (đứng trên cỗ xe 7 ngựa) và thần Mặt Trăng Chandra (trên xe 10 ngựa). Hai bên là đền Hamsa (thiên nga của Brahma) và đền Garuda (chim thần của Vishnu, biểu tượng quốc huy Indonesia ngày nay), mỗi đền cao 22 mét.
Ở hai đầu bắc và nam của khoảng sân hẹp giữa hàng đền Trimurti và hàng đền Vahana là 2 đền Apit (cao 16 mét, đế 6 nhân 6 mét). Chắn ngay sau bốn cổng Gopura của sân trong là 4 tiểu miếu Kelir (chống tà khí đi thẳng vào sân) và ở bốn góc sân là 4 tiểu miếu Patok. Bao quanh vùng sân giữa là 224 ngôi đền hộ vệ Perwara (cao 14 mét mỗi đền) xếp thành 4 vòng vuông đồng tâm (vòng trong 44 đền, vòng hai 52 đền, vòng ba 60 đền, vòng ngoài 68 đền).
Ở mặt ngoài phần đế của các ngôi đền chính có một hệ thống phù điêu đặc trưng riêng được giới khảo cổ gọi là Họa tiết Prambanan (Prambanan Motif): chính giữa là khám chạm nổi hình sư tử (Simha) đứng oai vệ dưới đầu quỷ Kala, hai bên là hai cây thần ước nguyện Kalpataru mọc ra từ bình báu, dưới tán cây là các đôi chim thần Kinnara (nửa người nửa chim), công, hươu, khỉ được chạm khắc tinh xảo.
| Hạng mục | Thông số và số lượng | Nguồn đối chiếu |
|---|---|---|
| Niên đại khởi dựng và khánh thành | Khoảng 850 SCN, khánh thành ngày 12/11/856 SCN | Bi ký Shivagrha (856), UNESCO (hồ sơ 642), Britannica |
| Tổng số đền trong quần thể Loro Jonggrang | 240 ngôi đền (16 đền sân trong + 224 đền Perwara sân giữa) | Hồ sơ UNESCO số 642, Borobudur Prambanan Park |
| Đền Shiva Mahadeva (Trung tâm) | Cao 47 m, đế 34 x 34 m, gồm 4 buồng thờ và 24 mảng phù điêu Ramayana | UNESCO, Britannica |
| Đền Brahma (Nam) và Đền Vishnu (Bắc) | Mỗi đền cao 33 m, đế 20 x 20 m, 1 buồng thờ | UNESCO, Borobudur Prambanan Park |
| Ba đền Vahana (Nandi, Hamsa, Garuda) | Đền Nandi cao 25 m (đế 15 x 15 m), đền Hamsa và Garuda cao 22 m | Hồ sơ di tích Prambanan, Wikipedia |
| Tọa độ vệ tinh | 7,7522 độ vĩ Nam (-7,7522), 110,4917 độ kinh Đông | Wikidata (Q47722), OpenStreetMap |
IVThế Đất Và Hướng
Ấn Độ giáo không sử dụng phong thủy Trung Hoa mà quy hoạch đền tháp theo khoa học kiến trúc thiêng của Ấn Độ cổ đại là Vastu Shastra và Silpa Shastra, lấy trục vận hành của Mặt Trời (hướng Đông) và ngọn núi vũ trụ Mahameru làm chuẩn mực tuyệt đối. Đặc biệt tại Java, vũ trụ quan Vastu Shastra còn dung hợp với tín ngưỡng thờ núi lửa bản địa của người Nam Đảo. Phần dưới đây đối chiếu quy tắc định vị Vastu Shastra tại Prambanan với phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên đại cuộc sơn thủy của vùng đồng bằng Prambanan (nằm giữa Yogyakarta và Klaten) ở tọa độ 7,7522 độ vĩ Nam, 110,4917 độ kinh Đông, toàn bộ quần thể nằm trên một bình nguyên phì nhiêu dưới chân sườn phía nam của ngọn núi lửa Merapi (cao hơn 2.900 mét) đứng sừng sững ở chính Bắc. Trong tâm thức người Java cổ, ngọn núi lửa Merapi luôn âm ỉ lửa khói ở phương Bắc chính là hiện thân hữu hình của đỉnh núi thiêng Kailash và núi vũ trụ Meru nơi thần Shiva ngự trị, còn ở phương Nam là Ấn Độ Dương (Biển Nam, Laut Kidul). Do đó, thế đất của Prambanan nằm ngay trên trục linh khí Bắc tựa núi lửa Merapi, Nam thông ra đại dương (trục Merapi - Parangkusumo mà các vương triều Yogyakarta về sau vẫn giữ làm trục thần đạo của kinh thành). Đáng chú ý hơn cả là yếu tố Thủy: theo đúng nội dung khắc trên bi ký Shivagrha năm 856 SCN, các kiến trúc sư thời vua Rakai Pikatan đã chủ động đào nắn dòng sông Opak (Kali Opak) chảy từ sườn núi Merapi xuống sao cho dòng sông ôm sát dọc theo bức tường phía tây của khu đền. Việc dẫn dòng sông núi lửa chảy kề bên khu đền vừa biến sông Opak thành dòng sông Hằng thiêng liêng (Ganga, dòng sông chảy xuống từ mái tóc của thần Shiva trong thần thoại Ấn Độ giáo) để lấy nước làm lễ tắm tượng (Abhiseka), vừa tạo thành thế hộ thành hà tụ thủy giữ khí cho toàn bộ vùng đồng bằng.
Xét về phương hướng nội cục, cả ba ngôi đại đền Trimurti (Shiva, Brahma, Vishnu) đều được xây dựng theo quy tắc tọa Tây hướng chính Đông: mặt chính và cầu thang dẫn lên buồng thờ trung tâm mở thẳng về phương Đông đón những tia nắng đầu tiên của bình minh (biểu trưng cho thần Mặt Trời Surya và sự khởi sinh của vũ trụ), trong khi ba ngôi đền linh thú Vahana ở phía trước lại quay mặt về hướng Tây để chầu trực tiếp vào tôn tượng của chủ nhân mình, tạo nên một khoảng sân nội minh đường đối xứng khép kín năng lượng giữa thần và linh thú. Để bước lên xem chuỗi phù điêu sử thi Ramayana trên hành lang đền Shiva và đền Brahma, người hành hương phải đi từ cổng Đông và di chuyển theo chiều kim đồng hồ (từ trái sang phải), tức nghi thức nhiễu tháp Pradakshina để luôn hướng vai phải tôn kính về phía tâm huyệt Linga - Yoni ở chính giữa đền.
VĐại Lễ Tawur Agung Trước Ngày Tịnh Khẩu Nyepi Và Vũ Kịch Ramayana Dưới Trăng Tròn
Dù đa số cư dân vùng Yogyakarta và Trung Java ngày nay theo Hồi giáo, Quần thể đền Prambanan vẫn là trung tâm hành lễ cấp quốc gia của cộng đồng tín đồ Ấn Độ giáo Indonesia (Parisada Hindu Dharma Indonesia). Từ năm 2022, Chính phủ và Bộ Tôn giáo Indonesia đã ký bản ghi nhớ chính thức mở lại không gian sân trong của Prambanan và Borobudur làm nơi cử hành nghi lễ tôn giáo cho các tín đồ Hindu và Phật tử toàn thế giới. Các kỳ đại lễ tại Prambanan tính theo lịch Saka (hệ lịch âm dương cổ truyền Ấn Độ - Java và Bali).
| Thời điểm | Theo lịch nào | Tên đại lễ | Nội dung và nghi thức tại Prambanan |
|---|---|---|---|
| Ngày 30 tháng Kesanga (một ngày trước Tết Nyepi, khoảng tháng 3) | Lịch Saka (Ấn Độ giáo Indonesia) | Đại lễ thanh tẩy vũ trụ Tawur Agung Kesanga | Nghi lễ cấp quốc gia lớn nhất trong năm tại sân đền Prambanan ngay trước Ngày Tịnh Khẩu (Nyepi, năm mới lịch Saka). Hàng vạn tín đồ Hindu mặc trang phục trắng từ khắp Java và Bali tụ hội dâng lễ vật banten, tụng kinh Vệ Đà, rước nước thiêng và rước hình nộm Ogoh-ogoh nhằm điều hòa mối quan hệ giữa Con người, Thiên nhiên và Thần linh (Tri Hita Karana). |
| Đêm 14 tháng Phalguna (hoặc Magha, khoảng tháng 2 hoặc tháng 3) | Lịch âm dương Ấn Độ giáo | Đêm thiêng của thần Shiva (Maha Shivaratri) | Tín đồ Shaiva thức trắng đêm trước đền Shiva Mahadeva để niệm danh hiệu Om Namah Shivaya, thiền định và cầu nguyện sự giác ngộ tâm linh. |
| Ngày 12 tháng 11 hằng năm | Dương lịch (quy từ niên đại bi ký Shivagrha 12/11/856) | Lễ kỷ niệm ngày cung hiến đền Shivagrha (Abhiseka) | Cộng đồng Ấn Độ giáo Java và Bali cử hành lễ dâng hương hoa và kỷ niệm ngày vua Rakai Pikatan khánh thành ngôi đền hơn 1.160 năm trước. |
| Các đêm trăng tròn từ tháng 5 tới tháng 10 (và tối thứ Ba, Năm, Bảy) | Dương lịch và chu kỳ trăng tròn | Trình diễn Vũ kịch cổ điển Ramayana Prambanan | Diễn ra từ năm 1961 tại sân khấu ngoài trời phía tây sông Opak với phông nền là ba ngọn tháp Trimurti rực sáng trong đêm, hơn 200 nghệ sĩ múa Java truyền thống và dàn nhạc Gamelan tái hiện trọn vẹn sử thi Ramayana đã khắc trên vách đá đền Shiva. |
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Jalan Raya Solo - Yogyakarta No. 16, Kranggan, Bokoharjo, huyện Sleman (Vùng đặc biệt Yogyakarta) và huyện Klaten (tỉnh Trung Java)
- Đường tới
- Nằm ngay bên quốc lộ nối Yogyakarta và Surakarta (Solo), cách trung tâm thành phố Yogyakarta khoảng 17 km về phía đông bắc và cách sân bay cũ Adisutjipto chỉ 7 km. Quý vị có thể đi xe buýt nhanh Trans Jogja tuyến 1A từ đường Malioboro chạy thẳng tới bến Prambanan hoặc đi tàu điện KRL Commuter Line tuyến Yogyakarta - Palur xuống tại ga Brambanan.
- Toạ độ
- -7.7522, 110.4917
Quần thể đền Prambanan vừa là di sản khảo cổ thế giới, vừa là không gian thờ tự thiêng liêng của cộng đồng Ấn Độ giáo Indonesia. Khi bước vào khu vực sân trong (vùng Svarloka), quý vị cần ăn mặc lịch sự kín đáo (nếu mặc quần ngắn trên đầu gối sẽ được phát khăn sarong quấn ngang lưng). Khi đi xem chuỗi phù điêu sử thi Ramayana trên hành lang đền Shiva và đền Brahma, xin đi theo đúng chiều kim đồng hồ từ cửa Đông để đọc liền mạch câu chuyện và giữ đúng lễ nhiễu tháp cổ truyền, đồng thời không leo trèo lên các bậc đá ngoài lối cầu thang quy định.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Quần thể đền Prambanan, Yogyakarta
Contribute photos, information or video for PrambananThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đền Prambanan thờ những vị thần nào và khác đền Borobudur ra sao
Đền Prambanan là quần thể đền Ấn Độ giáo lớn nhất Indonesia, dựng khoảng năm 850 SCN để thờ Tam Vị Nhất Thể Trimurti: thần Shiva Mahadeva ở tháp trung tâm cao 47 mét, thần Sáng Tạo Brahma ở tháp nam và thần Bảo Tồn Vishnu ở tháp bắc. Trong khi đó, đền Borobudur (nằm cách 40 km về phía tây bắc) là đại bảo tháp Mandala của Phật giáo Đại thừa dựng sớm hơn khoảng nửa thế kỷ.
Tên gốc của đền Prambanan trong lịch sử là gì
Theo tấm bi ký khắc bằng chữ Phạn ngày 12 tháng 11 năm 856 SCN dưới triều vua Rakai Pikatan, tên gốc của quần thể đền này là Shivagrha (nghĩa là Ngôi nhà của thần Shiva) hoặc Shivalaya (Cõi giới của thần Shiva). Tên gọi Prambanan ngày nay lấy theo tên ngôi làng địa phương, có thuyết cho rằng biến âm từ chữ Para Brahman (Đấng Tuyệt Đối Tối Cao).
Pho tượng nữ thần trong buồng phía bắc của đền Shiva là ai
Về mặt tôn giáo và khảo cổ, đó là pho tượng Nữ thần Durga Mahishasuramardini (phối ngẫu của thần Shiva) tám tay đang đứng trên lưng con trâu quỷ Mahisha. Tuy nhiên, truyền thuyết dân gian Java lại gắn pho tượng đá đen thon thả này với nàng công chúa Loro Jonggrang bị hoàng tử Bandung Bondowoso hóa đá sau đêm xây một nghìn ngôi đền.
Tổng cộng trong quần thể Prambanan nguyên thủy có bao nhiêu ngôi đền
Quần thể Loro Jonggrang tại Prambanan nguyên thủy có đúng 240 ngôi đền đá núi lửa bố trí theo đồ hình Mandala: vùng sân trung tâm có 16 ngôi đền (gồm 3 đền Trimurti, 3 đền linh thú Vahana, 2 đền Apit, 4 đền Kelir và 4 đền Patok) và vùng sân giữa có 224 ngôi đền phụ Perwara xếp thành bốn vòng vuông đồng tâm.
Các bức phù điêu trên hành lang đền Prambanan kể câu chuyện gì
Mặt trong lan can hành lang của đền Shiva (24 mảng) và đền Brahma (30 mảng) chạm khắc liên hoàn bộ sử thi Ấn Độ giáo Ramayana, kể hành trình hoàng tử Rama cùng thần khỉ Hanuman vượt biển sang đảo Lanka giải cứu nàng Sita khỏi quỷ vương Ravana. Còn hành lang đền Vishnu ở phía bắc chạm khắc tích truyện thần Krishna trong bộ kinh Bhagavata Purana.