Đi dọc theo dải công viên xanh mát Willemsplantsoen ôm lấy hào nước phòng thủ cổ phía tây trung tâm thành phố Utrecht, quý vị sẽ bắt gặp một mặt tiền nhà thờ mang dáng vẻ vững chãi của thời Trung cổ sơ kỳ: hai ngọn tháp vuông vức vươn cao kẹp lấy vòm cổng đá có bức tranh ghép mảnh lấp lánh trên trán tường. Thế nhưng, nếu rẽ vào con hẻm nhỏ lát gạch cổ kính mang tên Mariahoek ngay bên hông trái nhà thờ, quý vị lại đứng trước những dãy nhà gạch thế kỷ 17 bình dị mà ẩn giấu bên trong lớp tường kín đáo là một không gian thờ phượng Baroque hai tầng lầu nguyên vẹn từ hơn ba trăm năm trước.
Quần thể kiến trúc kép ấy là Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis của Công Giáo Cổ (Sint-Gertrudiskathedraal) cùng Nhà nguyện ẩn mình Thánh Gertrudis (Gertrudiskapel). Đây là nhà thờ chính tòa Mẹ của Giáo hội Công giáo Cổ Hà Lan (Oud-Katholieke Kerk van Nederland) và là nơi đặt ngai tòa của Tổng giám mục Utrecht, vị Chủ tịch đương nhiên của Liên hiệp các Giáo hội Công giáo Cổ Utrecht trên toàn thế giới. Từ cuộc bầu chọn giám mục tự trị năm 1723 cho tới Tuyên ngôn Utrecht năm 1889 và Hiệp định Bonn năm 1931, mảnh đất nhỏ cạnh quảng trường Mariaplaats này đã lưu giữ một nhánh lịch sử độc đáo của Kitô giáo Tây phương gắn liền với truyền thống tông đồ của Thánh Willibrord từ thế kỷ 7.
IThánh Nữ Gertrudis, Truyền Thống Tông Đồ Willibrord Và Giáo Hội Công Giáo Cổ
Ngôi nhà thờ chính tòa và nhà nguyện cổ bên cạnh đều được cung hiến cho Thánh nữ Gertrudis thành Nivelles (Sint-Gertrudis van Nijvel, sinh năm 626, mất năm 659), vị nữ viện trưởng dòng Biển Đức thuộc hoàng tộc Frank thời Merovingian trên vùng đất nay là nước Bỉ. Trong truyền thống dân gian vùng Đất Thấp, Thánh nữ Gertrudis được tôn kính là bổn mạng của người lữ hành, người làm vườn và người bảo hộ mùa màng khỏi nạn chuột phá hoại. Tại thành phố Utrecht thời Trung cổ, giáo xứ lớn ở phía nam khu phố cổ được đặt dưới sự bảo trợ của bà với ngôi nhà thờ Geertekerk. Sau khi nhà thờ Geertekerk chuyển sang tay người Tin Lành vào cuối thế kỷ 16, các tín hữu Công giáo thuộc giáo xứ cũ vẫn giữ nguyên danh hiệu Thánh nữ Gertrudis khi họ lập nơi thờ phượng bí mật tại khu vực Mariahoek vào năm 1634.
Để hiểu vì sao tại Utrecht lại có một vị Tổng giám mục Công giáo Cổ tồn tại song song với Tổng giám mục Công giáo Rôma, cần nhìn lại lịch sử giáo luật đặc thù của giáo phận cổ xưa này. Giáo hội tại Utrecht do nhà truyền giáo người Anglo-Saxon là Thánh Willibrord thiết lập năm 695 sau khi ngài được Giáo hoàng Sergius I tấn phong làm Tổng giám mục của người Frisia, đặt tòa tại khu vực Nhà thờ Dom ở Utrecht ngày nay. Năm 1145, Hoàng đế La Mã Thần thánh Konrad III và Giáo hoàng Eugenius III ban đặc quyền cho Hội kinh sĩ Utrecht (Kapittel van Utrecht) được quyền tự bầu chọn giám mục của mình, một quyền hạn tiếp tục được Công đồng Lateranô IV năm 1215 xác nhận.
Giáo hội Công giáo Cổ (Oud-Katholieke Kerk) tự nhìn nhận mình là sự tiếp nối trực tiếp và không đứt đoạn của giáo phận Utrecht lịch sử ấy. Về mặt giáo nghĩa, Công giáo Cổ giữ nguyên đức tin của Giáo hội Kitô giáo không phân chia trong thiên niên kỷ đầu tiên, cử hành bảy bí tích, duy trì chức giám mục và linh mục theo truyền thống kế vị tông đồ (apostolische successie), đồng thời tôn kính Đức Mẹ Maria và các thánh. Điểm khác biệt căn bản với Công giáo Rôma là Giáo hội Công giáo Cổ không chấp nhận tín điều bất khả ngộ của Giáo hoàng và quyền tài phán tối cao tuyệt đối của Giáo hoàng do Công đồng Vatican I ban hành năm 1870, mà điều hành giáo hội theo mô hình công nghị (synodaal-episcopaal) kết hợp giữa giám mục với hội đồng giáo sĩ và giáo dân.
Sự tách biệt lịch sử giữa giáo phận Utrecht và Tòa thánh Rôma diễn ra vào đầu thế kỷ 18 quanh hai vấn đề: quyền tự trị của Hội kinh sĩ địa phương và cuộc tranh luận về thuyết Jansen (Jansenisme, trào lưu thần học nhấn mạnh đến ân sủng tối thắng của Thiên Chúa và kỷ luật đạo đức nghiêm khắc theo tư tưởng của Giám mục Cornelius Jansenius xứ Ypres). Năm 1702, Tổng đại diện Tông tòa tại Utrecht là Đức cha Petrus Codde bị Rôma huyền chức vì từ chối ký bản tuyên thệ lên án năm mệnh đề bị quy kết cho Jansenius mà không kèm điều kiện giải thích. Suốt hơn hai mươi năm không có tổng giám mục, ngày 27 tháng 4 năm 1723, Hội kinh sĩ Utrecht quyết định vận dụng đặc quyền cổ xưa từ năm 1145 để bầu linh mục Cornelius Steenoven làm Tổng giám mục Utrecht. Ngày 15 tháng 10 năm 1724, Đức cha Dominique Marie Varlet (giám mục truyền giáo người Pháp đang lưu trú tại Amsterdam) đã cử hành lễ tấn phong cho Cornelius Steenoven, bảo toàn dây truyền chức giám mục tông đồ nhưng dẫn tới việc Rôma tuyên bố vạ tuyệt thông, từ đó định hình Giáo hội Utrecht độc lập.
Bước sang thế kỷ 19, sau khi Công đồng Vatican I năm 1870 công bố tín điều bất khả ngộ của Giáo hoàng, nhiều cộng đoàn và học giả Công giáo tại Đức, Thụy Sĩ và Áo phản đối quyết định này đã tìm đến Tổng giám mục Utrecht để xin truyền chức giám mục. Ngày 24 tháng 9 năm 1889, các giám mục họp tại chính khuôn viên nhà thờ ở Utrecht đã ký kết Tuyên ngôn Utrecht, thành lập Liên hiệp các Giáo hội Công giáo Cổ Utrecht (Unie van Utrecht). Đến năm 1931, thông qua Hiệp định Bonn (Overeenkomst van Bonn), Liên hiệp Công giáo Cổ Utrecht và Khối Hiệp thông Anh giáo toàn cầu đã công nhận tính hợp lệ của chức thánh và thiết lập sự hiệp thông trọn vẹn với nhau.
Người mới tìm hiểu lịch sử tôn giáo châu Âu đôi khi nhầm lẫn chữ Công giáo Cổ (Oud-Katholiek) với các nhóm Công giáo Bảo thủ tách ra sau Công đồng Vatican II (1962 tới 1965) vì muốn giữ lễ Misa bằng tiếng Latinh. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Giáo hội Công giáo Cổ tại Utrecht có lịch sử tự trị từ năm 1723 và liên kết quốc tế năm 1889 trên nền tảng thần học của Giáo hội sơ khai thiên niên kỷ thứ nhất. Ngay từ cuối thế kỷ 17 và thế kỷ 18, các giáo xứ tại Utrecht đã tiên phong dịch sách lễ sang tiếng Hà Lan bản ngữ để giáo dân hiểu rõ lời kinh, bãi bỏ quy định buộc độc thân đối với giáo sĩ vào đầu thế kỷ 20 và mở rộng sự tham gia của giáo dân trong hội đồng giáo hội từ rất sớm.
IITừ Nhà Thờ Ẩn Mình Thế Kỷ 17 Tới Tòa Chính Tòa Tân Romanesque Năm 1914
Lịch sử xây dựng của quần thể Thánh Gertrudis tại góc quảng trường Willemsplantsoen và phố Mariahoek gắn liền với di sản của khu miễn trừ thuộc Nhà thờ Đức Mẹ (Mariakerk) thời Trung cổ. Xưa kia, ngay tại khu đất Mariaplaats sát lưng nhà thờ hiện nay từng tồn tại ngôi đại giáo đường Romanesque Mariakerk do Giám mục Bernold khởi dựng khoảng năm 1085 trên nền đất do Hoàng đế Heinrich IV ban tặng. Quanh nhà thờ ấy là những ngôi nhà xây bằng gạch kiên cố dành cho các kinh sĩ sinh sống. Chính một trong những ngôi nhà kinh sĩ thời Trung cổ ấy đã trở thành hạt nhân đầu tiên của Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis hôm nay.
- 1634Thành lập nhà thờ ẩn mình Thánh Gertrudis (Gertrudiskapel)Dưới thời Cộng hòa Hà Lan, khi việc cử hành lễ Công giáo công khai bị cấm, giáo xứ cũ của nhà thờ Geertekerk đã cải tạo một ngôi nhà trung cổ của kinh sĩ thuộc Hội kinh sĩ Đức Mẹ tại phố Mariahoek thành một nhà thờ ẩn mình (schuilkerk) dâng kính Thánh nữ Gertrudis.
- 1697Đại trùng tu nhà thờ ẩn mình theo phong cách BaroqueĐể đón số lượng tín hữu ngày càng đông, các sàn gỗ giữa các tầng lầu của ngôi nhà cổ được trổ thông ở giữa, tạo thành hai tầng hành lang ban công gỗ (galerijen) bao quanh lòng nhà nguyện, đồng thời lắp đặt bàn thờ và tòa giảng chạm khắc gỗ phong cách Baroque.
- 1723 đến 1724Trở thành Nhà thờ chính tòa của Giáo hội Công giáo CổKhi Hội kinh sĩ Utrecht bầu Cornelius Steenoven làm Tổng giám mục Utrecht vào ngày 27 tháng 4 năm 1723, giáo xứ Thánh Gertrudis cùng hai giáo xứ Thánh Giacôbê (Jacobus) và Maria Minor gia nhập Giáo hội Utrecht tự trị. Ngôi nhà thờ ẩn mình Gertrudiskapel được chọn làm nhà thờ chính tòa của vị Tổng giám mục.
- 1889Ký kết Tuyên ngôn Utrecht và lập Liên hiệp UtrechtNgày 24 tháng 9 năm 1889, các giám mục Công giáo Cổ Hà Lan, Đức và Thụy Sĩ nhóm họp tại Utrecht đã ký Tuyên ngôn Utrecht, thành lập Liên hiệp Công giáo Cổ Utrecht do Tổng giám mục tại Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis làm Chủ tịch.
- 1912 đến 1914Xây dựng Nhà thờ chính tòa Tân Romanesque mớiDo nhà nguyện ẩn mình thế kỷ 17 trở nên chật hẹp và xuống cấp, kiến trúc sư E. G. Wentink Jr. được giao thiết kế tòa nhà thờ chính tòa mới ngay bên cạnh mặt tiền quảng trường Willemsplantsoen. Công trình khởi công năm 1912 và cung hiến trọng thể năm 1914 theo phong cách Tân Romanesque.
- 1931Dấu mốc Hiệp định Bonn về hiệp thông đại kếtLiên hiệp Công giáo Cổ Utrecht ký kết Hiệp định Bonn với Khối Hiệp thông Anh giáo, đưa Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis trở thành trung tâm của các thánh lễ đại kết quốc tế giữa hai truyền thống giáo hội.
- 1991 đến 1993Trùng tu nhà nguyện cổ và nhận Giải thưởng Europa NostraNgôi nhà thờ ẩn mình Gertrudiskapel bên cạnh tòa chính tòa trải qua đợt trùng tu bảo tồn chuẩn mực từ năm 1991 đến năm 1993. Công trình được trao Giải thưởng Di sản Châu Âu Europa Nostra năm 1993 và xếp hạng Di tích Quốc gia Hà Lan số 36346.
Theo tư liệu của chương trình Kerken Kijken Utrecht và hồ sơ Di tích Quốc gia số 36346, khi xây dựng tòa nhà thờ chính tòa mới vào năm 1912, có ý kiến từng đề xuất phá dỡ ngôi nhà thờ ẩn mình năm 1634 để mở rộng mặt bằng. Tuy nhiên, kiến trúc sư E. G. Wentink Jr. và Hội đồng giáo xứ đã quyết định giữ lại toàn bộ ngôi nhà thờ ẩn mình Gertrudiskapel ở phía sau bên trái công trình mới. Nhờ quyết định sáng suốt ấy, Utrecht hiện là nơi duy nhất tại Hà Lan mà du khách có thể bước qua một cánh cửa thông nội bộ để đi trực tiếp từ một nhà thờ ẩn mình thế kỷ 17 thời kỳ cấm cách sang một đại thánh đường chính tòa đầu thế kỷ 20.
IIIKiến Trúc Tân Romanesque Tưởng Nhớ Mariakerk, Nhà Nguyện Ẩn Mình Và 1.700 Thánh Tích
Tòa Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis xây dựng từ năm 1912 đến năm 1914 là tác phẩm tiêu biểu nhất của kiến trúc sư người Utrecht Egbertus Gerhardus Wentink Jr. (1874 tới 1948). Thay vì chọn phong cách Tân Gothic với vòm nhọn và tháp kim cao vút mà kiến trúc sư Pierre Cuypers cùng các giáo xứ Công giáo Rôma đang xây dựng khắp Hà Lan cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, Wentink Jr. đã chọn phong cách Tân Romanesque (neoromaanse stijl). Lựa chọn này mang hai tầng ý nghĩa sâu sắc: thứ nhất, đó là lời tri ân trực tiếp gửi tới ngôi đại giáo đường Romanesque Mariakerk thế kỷ 11 từng đứng ngay phía sau lưng nhà thờ (vốn đã bị phá dỡ vào thế kỷ 19, nay chỉ còn lại hành lang tu viện cổ ở quảng trường Mariaplaats), thứ hai, phong cách Romanesque gợi nhắc kỷ nguyên Giáo hội Kitô giáo thiên niên kỷ thứ nhất chưa bị chia cắt, phản ánh đúng tinh thần thần học của Giáo hội Công giáo Cổ.
Mặt tiền phía tây nhìn ra công viên Willemsplantsoen nổi bật với bố cục hai tháp chuông đôi (dubbeltorenfront) xây bằng gạch nung sẫm màu kết hợp các dải đá vôi sáng màu ở diềm mái, cửa sổ vòm tròn đôi (bifora) và cổng chính cuốn vòm nhiều lớp. Trên trán tường vòm cổng (tympanum) và các cánh cửa gỗ là những bức tranh ghép mảnh (mozaïek) mang phong cách nghệ thuật đầu thế kỷ 20. Bước vào bên trong, nhà thờ có mặt bằng vương cung thánh đường ba gian kết thúc bằng một hậu cung hình bán nguyệt đa giác ba cạnh (driezijdige apsis). Toàn bộ gian giữa được lợp bằng một hệ vòm gỗ hình thùng (houten tongewelf) cao rộng, tạo độ vang âm ấm áp cho tiếng hát phụng vụ và đàn đại phong cầm.
Trên vòm gỗ phía trên cung thánh là bức bích họa lớn vẽ Chúa Kitô trong hình ảnh Mục Tử Nhân Lành (Christus als Goede Herder) đứng giữa đàn chiên trên nền hoa văn trang trí kỷ hà và trừu tượng đầu thế kỷ 20, kết hợp hài hòa giữa truyền thống nghệ thuật Kitô giáo sơ khai với mỹ thuật Berlage đương thời tại Hà Lan.
Bên trong bàn thờ chính của nhà thờ chính tòa là một kho tàng thánh tích vô giá gồm hơn 1.700 thánh tích được lưu giữ cẩn mật trong hàng trăm chiếc hộp nhỏ niêm phong. Đây là những thánh tích được các linh mục và tín hữu Utrecht âm thầm cứu thoát khỏi các nhà thờ trung cổ trong biến cố năm 1580, nổi bật nhất là mảnh xương sườn của Thánh Willibrord, cùng thánh tích của Thánh nữ Gertrudis và Thánh Bonifatius.
Nằm sát phía sau bên trái nhà thờ chính tòa, đây là một trong những nhà thờ ẩn mình (schuilkerk) thế kỷ 17 còn nguyên vẹn nhất tại Hà Lan. Không gian giữ nguyên bố cục cải tạo năm 1697 với hai tầng hành lang gỗ đỡ bằng cột cổ điển, bàn thờ Baroque chạm gỗ thếp vàng, bức tranh thờ thế kỷ 17, tòa giảng gỗ sồi và chùm đèn đồng thau cổ.
Do nhiều nhà thờ ẩn mình Công giáo Cổ nhỏ lẻ tại Hà Lan đóng cửa hoặc sáp nhập qua các thế kỷ 18 và 19, một lượng lớn di sản nghệ thuật gồm tượng gỗ trung cổ, tranh sơn dầu trường phái Utrecht thế kỷ 17, chén thánh bằng bạc, bình hương và lễ phục thêu kim tuyến đã được quy tụ về bảo tồn tại Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis.
Khu vực cung thánh đặt ngai tòa (cathedra) của Tổng giám mục Utrecht chạm khắc trang nghiêm. Trên tầng gác đàn phía tây là cây đàn đại phong cầm phục vụ các thánh lễ chính tòa và các buổi hòa nhạc thánh ca cổ điển.
Sự tương phản giữa hai không gian thờ tự nằm cạnh nhau mang lại ấn tượng thị giác đặc biệt cho người viếng thăm. Trong khi Gertrudiskapel từ năm 1634 có kích thước nhỏ nhắn, ấm cúng, trần thấp với những dãy lan can gỗ bao quanh như một phòng khách gia đình lớn thời Cộng hòa Hà Lan nơi tín hữu phải giấu tiếng hát sau bức tường gạch phố thị, thì Sint-Gertrudiskathedraal năm 1914 lại mở ra một không gian vương cung thánh đường khoáng đạt, tràn ngập ánh sáng từ các dãy cửa sổ vòm tròn cao, khẳng định sự hiện diện công khai của cộng đoàn sau gần ba thế kỷ ẩn mình.
IVThế Đất Và Hướng
Giáo hội Công giáo Cổ không áp dụng thuật phong thủy Á Đông trong việc quy hoạch hay xây dựng thánh đường. Cách định vị của Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis tuân theo truyền thống kiến trúc phụng vụ Kitô giáo cổ truyền kết hợp với địa thế đô thị lịch sử của khu vực Mariaplaats tại Utrecht. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường để bạn đọc có thêm một lăng kính tham khảo về địa lý tự nhiên và nhân văn của di tích.
Xét trên bình đồ hình thế của cố đô Utrecht tại tọa độ 52,0889 độ vĩ Bắc và 5,1167 độ kinh Đông, quần thể Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis tọa lạc tại rìa phía tây của khu phố cổ trung cổ, ngay điểm giao tiếp giữa hai lớp mạch: phía đông (sau lưng nhà thờ) là khu đất cao của miễn trừ Nhà thờ Đức Mẹ cổ (Mariaplaats) dẫn về trục Nhà thờ Dom, còn phía tây (trước mặt nhà thờ) là dải công viên xanh Willemsplantsoen và dòng hào nước cổ Stadsbuitengracht (Catharijnesingel). Trong phép xem thủy pháp đô thị, dòng hào nước Stadsbuitengracht đào từ thế kỷ 12 bao quanh thành phố Utrecht theo hình ngôi sao đóng vai trò là thủy thành hoàn bão (nước ôm vòng cung bảo vệ). Mặt tiền hai tháp chuông của nhà thờ mở về hướng Tây và Tây Nam, đón nhận khoảng trống thoáng đãng của dải vườn cây Willemsplantsoen làm nội minh đường và dòng kênh Catharijnesingel làm ngoại minh đường tụ khí.
Xét về long mạch lịch sử và thế tàng phong tụ khí, hậu cung của nhà thờ chính tòa tựa lưng về hướng Đông và Đông Bắc, nơi có hành lang tu viện cổ của Mariakerk thế kỷ 11 và khu phố Mariahoek che chắn làm hậu chẩm. Đặc biệt, ngôi nhà thờ ẩn mình Gertrudiskapel năm 1634 nằm nép mình ở góc trong phố Mariahoek, được tòa nhà thờ chính tòa năm 1914 ở phía trước cùng các dãy nhà cổ hai bên bao bọc kín đáo như thế huyền vũ tàng châu (ẩn giấu viên ngọc quý bên trong lớp vỏ bình thường). Nhờ thế đất kín đáo, tránh được luồng gió mạnh từ mặt kênh lớn thổi thẳng vào mà vẫn thông mạch với quảng trường Mariaplaats, ngôi nhà nguyện gỗ thế kỷ 17 đã tồn tại nguyên vẹn qua gần bốn thế kỷ biến động để truyền lại hơn 1.700 thánh tích cổ cho tòa chính tòa mới.
VLịch Phụng Vụ Công Giáo Cổ, Lễ Thánh Nữ Gertrudis Và Thánh Willibrord
Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis cử hành phụng vụ theo lịch chung của Giáo hội Tây phương (tính theo dương lịch), với Thánh lễ Tạ ơn (Eucharistieviering) vào sáng Chúa nhật hàng tuần và giờ Kinh Chiều (Vespers) trang trọng. Do là nhà thờ chính tòa của Tổng giám mục Utrecht và là trung tâm của Liên hiệp Utrecht cùng Hiệp định Bonn, các nghi lễ tại đây thường có sự hiện diện của các giáo sĩ và tín hữu thuộc cả truyền thống Công giáo Cổ lẫn Anh giáo.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Lễ trọng và sự kiện | Nội dung cử hành tại Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis |
|---|---|---|---|
| Chúa nhật hàng tuần | Dương lịch | Thánh lễ Tạ ơn Chính tòa (Hoogmis / Eucharistie) | Cử hành Thánh lễ bằng tiếng Hà Lan theo nghi thức Công giáo Cổ dưới vòm gỗ vẽ bức Chúa Kitô Mục Tử Nhân Lành, kết hợp hợp xướng phụng vụ và đàn đại phong cầm. |
| Ngày 17 tháng 3 | Dương lịch (Lịch các thánh) | Lễ kính Thánh nữ Gertrudis thành Nivelles (Sint-Gertrudisdag) | Lễ bổn mạng của nhà thờ chính tòa và nhà nguyện cổ Gertrudiskapel, tưởng niệm vị nữ viện trưởng thế kỷ 7 với thánh lễ trọng thể và mở cửa tham quan nhà thờ ẩn mình. |
| Tam Nhật Thánh và Chúa nhật Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Dương lịch (tính theo chu kỳ mặt trăng mùa xuân) | Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh (Goede Week en Pasen) | Đức Tổng giám mục Utrecht chủ sự lễ làm phép Dầu Thánh (Chrismamis), lễ Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu Tuần Thánh, Đêm Canh thức Vượt Qua và Đại lễ Phục Sinh. |
| Ngày 7 tháng 11 (hoặc Chúa nhật gần nhất) | Dương lịch (Lịch các thánh) | Đại lễ Thánh Willibrord (Willibrordzondag) | Ngày lễ quan trọng bậc nhất của Giáo phận Utrecht, tôn kính vị Tổng giám mục tiên khởi của người Frisia (năm 695) mà mảnh thánh tích xương sườn đang được lưu giữ trong bàn thờ chính của nhà thờ. |
| Ngày 24 đến 25 tháng 12 | Dương lịch | Đại lễ Giáng Sinh (Kerstmis) | Lễ Đêm Giáng Sinh và lễ Rạng Đông được cử hành trong bầu không khí cổ kính tại cả tòa chính tòa Tân Romanesque năm 1914 lẫn nhà nguyện ẩn mình thế kỷ 17. |
Từ tháng Sáu đến tháng Chín hàng năm, Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis tham gia chương trình Mở cửa Nhà thờ Utrecht (Kerken Kijken Utrecht) và Ngày Di sản Mở toàn quốc (Open Monumentendag) vào tuần thứ hai của tháng Chín. Trong những dịp này, các tình nguyện viên am hiểu lịch sử của giáo xứ trực tiếp hướng dẫn du khách đi qua cánh cửa nối giữa tòa chính tòa năm 1914 và nhà nguyện ẩn mình năm 1634, đồng thời giới thiệu chi tiết về câu chuyện bảo tồn hơn 1.700 thánh tích thời Trung cổ.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Nhà thờ nằm tại số 2 quảng trường Willemsplantsoen (góc phố Mariahoek 9), chỉ cách ga tàu lửa trung tâm Utrecht (Utrecht Centraal) và trung tâm thương mại Hoog Catharijne khoảng 5 phút đi bộ về phía đông qua cầu bắc trên kênh Catharijnesingel.
- Toạ độ
- 52.0889, 5.1167
Khi viếng thăm Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis và nhà nguyện cổ Gertrudiskapel, quý vị cần lưu ý đây là nơi cử hành phụng vụ đang hoạt động của Tổng giáo phận Công giáo Cổ Utrecht. Xin quý vị giữ yên lặng, tắt chuông điện thoại và ăn mặc trang nhã. Khi bước vào nhà nguyện ẩn mình thế kỷ 17 (Gertrudiskapel), sàn gỗ và cầu thang lên tầng lầu năm 1697 đều là cấu kiện di sản đã hơn ba trăm năm tuổi, nên quý vị cần bước đi nhẹ nhàng, không tựa mạnh vào lan can gỗ cổ và không tự ý chạm vào bàn thờ chính nơi lưu giữ các hộp thánh tích.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis của Công Giáo Cổ, Utrecht
Contribute photos, information or video for St Gertrude's Old Catholic Cathedral, UtrechtThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Giáo hội Công giáo Cổ tại Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis khác gì với Công giáo Rôma?
Giáo hội Công giáo Cổ tại Utrecht bắt nguồn từ cuộc bầu chọn Tổng giám mục tự trị của Hội kinh sĩ Utrecht năm 1723 và Liên hiệp Utrecht năm 1889. Giáo hội này giữ nguyên đức tin, bảy bí tích và chức giám mục kế vị tông đồ của thiên niên kỷ đầu tiên, nhưng không chấp nhận tín điều bất khả ngộ của Giáo hoàng (năm 1870), điều hành theo mô hình công nghị và có sự hiệp thông trọn vẹn với Anh giáo từ năm 1931.
Nhà thờ ẩn mình Gertrudiskapel bên cạnh tòa chính tòa có từ khi nào?
Nhà nguyện ẩn mình Gertrudiskapel được thành lập năm 1634 bên trong một ngôi nhà trung cổ của kinh sĩ thuộc Hội kinh sĩ Đức Mẹ tại phố Mariahoek, khi luật pháp Cộng hòa Hà Lan cấm cử hành lễ Công giáo nơi công cộng. Năm 1697, các sàn lầu được trổ thông để tạo hai tầng hành lang gỗ Baroque, trở thành nhà thờ ẩn mình thế kỷ 17 nguyên vẹn nhất Hà Lan và nhận giải thưởng Europa Nostra năm 1993.
Vì sao tòa nhà thờ chính tòa xây năm 1912 đến 1914 lại mang phong cách Tân Romanesque?
Kiến trúc sư E. G. Wentink Jr. chủ đích chọn phong cách Tân Romanesque với vòm tròn và hai tháp mặt tiền để tưởng nhớ ngôi đại giáo đường Romanesque Mariakerk thế kỷ 11 từng đứng ngay phía sau tại quảng trường Mariaplaats, đồng thời tạo bản sắc riêng biệt với phong cách Tân Gothic phổ biến của các nhà thờ Công giáo Rôma đương thời.
Kho tàng thánh tích bên trong bàn thờ chính của nhà thờ gồm những gì?
Bên trong bàn thờ chính của Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis lưu giữ hơn 1.700 thánh tích cổ đựng trong hàng trăm hộp nhỏ có niêm phong. Đây là những thánh tích được cứu thoát khỏi các nhà thờ trung cổ ở Utrecht khi thành phố chuyển sang Tin Lành năm 1580, quý giá nhất là một mảnh xương sườn của Thánh Willibrord, vị Tổng giám mục tiên khởi của Utrecht năm 695.
Hiệp định Bonn năm 1931 gắn với nhà thờ này có ý nghĩa gì?
Hiệp định Bonn năm 1931 là thỏa thuận đại kết lịch sử được ký kết giữa Liên hiệp các Giáo hội Công giáo Cổ Utrecht (do Tổng giám mục tại Nhà thờ chính tòa Thánh Gertrudis làm Chủ tịch) và Khối Hiệp thông Anh giáo, qua đó hai giáo hội công nhận đầy đủ chức thánh và thiết lập sự hiệp thông bí tích trọn vẹn với nhau.