Đi dọc theo phố Saint Paul tại khu phố cổ Charles Village ở phía bắc trung tâm thành phố Baltimore (bang Maryland), quý vị sẽ thấy một khối kiến trúc đá hoa cương xám đẽo thô sừng sững như một tu viện Trung cổ nước Ý, nổi bật với ngọn tháp chuông vuông chín tầng lợp ngói đỏ vươn cao hơn năm mươi sáu mét. Khi bước qua cổng vòm đá nửa tròn khắc chữ chạm nổi để tiến vào lòng thánh đường hình bầu dục ấm áp, ánh mắt của người khách viếng thăm sẽ lập tức hướng lên mái vòm lớn trên cao: nơi ấy không vẽ những bức bích họa thiên thần quen thuộc mà tái hiện trọn vẹn một bầu trời đêm xanh thẫm với hàng trăm vì tinh tú, chòm sao Đại Hùng, chòm Lạp Hộ cùng các hành tinh lấp lánh trên bầu trời Baltimore.
Công trình ấy là Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane (Lovely Lane Methodist Church), nơi được tôn vinh trên toàn thế giới là Nhà thờ Mẹ của Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ (Mother Church of American Methodism). Khởi nguồn từ ngôi hội quán đơn sơ dựng năm 1774 nơi diễn ra Hội nghị Giáng sinh lịch sử năm 1784 khai sinh nhánh Giám Lý của đại gia đình Tin Lành tại châu Mỹ, tòa thánh đường hiện hữu được kiến tạo từ năm 1884 đến năm 1887 dưới bàn tay của kiến trúc sư lừng danh Stanford White để làm Đài kỷ niệm Bách niên cho một trong những phong trào tôn giáo lớn nhất Bắc Mỹ.
IHội Nghị Giáng Sinh Năm 1784, Giám Mục Francis Asbury Và Căn Tính Giám Lý
Danh hiệu Nhà thờ Mẹ của Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ của Lovely Lane bắt nguồn từ một sự kiện trọng đại mở ra trang sử mới trong lịch sử tôn giáo Bắc Mỹ: Hội nghị Giáng sinh (Christmas Conference) họp từ ngày 24 tháng 12 năm 1784 đến ngày 2 tháng 1 năm 1785. Trước thời điểm ấy, phong trào Giám Lý (Methodism) do hai anh em mục sư Anh giáo là John Wesley (1703 tới 1791) và Charles Wesley (1707 tới 1788) khởi xướng tại Đại học Oxford vẫn chỉ hoạt động như những hội đoàn chấn hưng đạo đức nằm trong lòng Giáo hội Anh quốc, chưa phải là một giáo hội độc lập có hàng giáo phẩm riêng.
Trong thần học của nhánh Giám Lý thuộc truyền thống Tin Lành (Kháng cách), giáo nghĩa cốt lõi được xây dựng trên nền tảng thần học Wesley (Wesleyan theology), nhấn mạnh tới ân điển phổ quát của Thiên Chúa dành cho mọi người (bao gồm ân điển đi bước trước, ân điển công chính hóa và ân điển thánh hóa tiến tới sự trọn lành Kitô giáo trong tình yêu thương), kết hợp chặt chẽ giữa lòng sùng mộ cá nhân (personal piety) với trách nhiệm cải tạo xã hội và giúp đỡ người nghèo khổ (social holiness).
Về mặt tổ chức, Hội nghị Giáng sinh năm 1784 tại Lovely Lane đã khai sinh mô hình Giám Lý Giám mục (Methodist Episcopal polity) đặc thù của nước Mỹ: một mạng lưới kết nối chặt chẽ (connectionalism) do các vị giám mục (ban đầu gọi là tổng giám quản, tức general superintendents) điều phối việc bổ nhiệm các mục sư lưu động cưỡi ngựa đi khắp miền biên viễn (circuit riders) để giảng đạo, lập hội đoàn và cử hành bí tích, giúp phong trào Giám Lý lan tỏa nhanh chóng từ bờ biển Đại Tây Dương sang khắp miền Tây Hoa Kỳ trong thế kỷ 19.
Sau khi Hiệp ước Paris năm 1783 công nhận nền độc lập của Hoa Kỳ, phần lớn giáo sĩ Anh giáo tại mười ba thuộc địa đã trở về Anh, khiến hàng vạn tín hữu Giám Lý tại Mỹ không có linh mục để cử hành lễ Tiệc Thánh và lễ Rửa Tội. Trước nhu cầu cấp bách đó, vào tháng 9 năm 1784 tại Bristol (Anh quốc), John Wesley đã đặt tay phong chức tổng giám quản cho Tiến sĩ Thomas Coke (1747 tới 1814) và cử ông vượt Đại Tây Dương sang Mỹ với chỉ thị cùng Francis Asbury (1745 tới 1816, nhà truyền giáo người Anh đã gắn bó với các thuộc địa Mỹ suốt từ năm 1771) lãnh đạo giáo hội mới, đồng thời gửi kèm bản lễ quy Sunday Service of the Methodists in North America và Mười lăm Tín điều tôn giáo (sau được hội nghị điều chỉnh thành Hai mươi lăm Tín điều).
Khi gặp Thomas Coke tại nhà nguyện Barratt's Chapel (bang Delaware) vào ngày 14 tháng 11 năm 1784, Francis Asbury đã đưa ra một quyết định mang đậm tinh thần dân chủ Mỹ: ông từ chối nhận chức tổng giám quản chỉ dựa trên sự bổ nhiệm đơn phương của John Wesley từ nước Anh, trừ phi ông được chính các mục sư đồng sự tại Mỹ tự do bỏ phiếu bầu chọn. Do đó, các kỵ sĩ truyền giáo được cử đi triệu tập toàn bộ các nhà truyền giáo Giám Lý về họp tại Hội quán Lovely Lane (Lovely Lane Meetinghouse) ở Baltimore vào đúng đêm Giáng Sinh ngày 24 tháng 12 năm 1784. Khoảng sáu mươi mục sư trẻ đã nhất trí thành lập Giáo hội Giám Lý Giám mục tại Hoa Kỳ (Methodist Episcopal Church) và đồng thanh bầu chọn cả Thomas Coke lẫn Francis Asbury làm tổng giám quản. Ngay trong hội quán Lovely Lane, Francis Asbury lần lượt được truyền chức phó tế vào ngày Giáng Sinh 25 tháng 12, chức trưởng lão vào ngày 26 tháng 12 và chức giám mục (tổng giám quản) vào ngày 27 tháng 12 năm 1784.
Một nhầm lẫn khá phổ biến của khách hành hương là nghĩ rằng tòa nhà đá hoa cương tại số 2200 phố Saint Paul hiện nay chính là nơi Francis Asbury và Thomas Coke đã họp vào đêm Giáng Sinh năm 1784. Trên thực tế, ngôi Hội quán Lovely Lane năm 1774 (nơi diễn ra Hội nghị Giáng sinh năm 1784) vốn nằm ở một con hẻm nhỏ tên là Lovely Lane gần khu bến cảng trung tâm Baltimore (nay thuộc khu phố Redwood Street giữa phố South Calvert và phố South, nơi có gắn tấm bia đồng tưởng niệm trên tường tòa nhà Merchants Club). Tòa thánh đường đá hoa cương tại phố Saint Paul ngày nay là công trình thứ năm của chính giáo đoàn ấy, được xây dựng từ năm 1884 đến năm 1887 để kỷ niệm tròn một trăm năm sự kiện năm 1784 và lấy lại tên gọi lịch sử Lovely Lane.
IITừ Hội Quán Năm 1774 Tới Đài Kỷ Niệm Bách Niên Của Stanford White Năm 1887
Hành trình hơn hai thế kỷ rưỡi của giáo đoàn Lovely Lane gắn liền với năm lần chuyển dời cơ sở thờ tự theo đà mở rộng của thành phố cảng Baltimore từ vùng vịnh Chesapeake tiến dần lên các khu đồi phía bắc.
Từ hội quán Lovely Lane (1774) qua các nhà thờ Light Street và Charles Street (1786 tới 1884). Khởi đầu từ năm 1772 khi đại úy quân đội Anh kiêm nhà truyền giáo Thomas Webb và Francis Asbury quy tụ các nhóm tín hữu tại Baltimore, giáo đoàn đã khởi công xây dựng ngôi hội quán đầu tiên bằng gạch và đá tại hẻm Lovely Lane vào ngày 18 tháng 4 năm 1774 và hoàn thành vào tháng 10 năm 1774. Captain Thomas Webb đã gửi thư kêu gọi các tín hữu ở Luân Đôn và Bristol quyên góp tiền giúp lắp cửa sổ và ghế ngồi cho hội quán. Chỉ hai năm sau Hội nghị Giáng sinh năm 1784, do hội quán Lovely Lane trở nên chật hẹp, giáo đoàn chuyển sang ngôi nhà thờ mới tại phố Light Street vào năm 1786. Sau khi nhà thờ Light Street bị thiêu rụi trong một trận hỏa hoạn lớn năm 1796, giáo đoàn dựng lại nhà thờ thứ ba gần đó vào năm 1797, rồi chuyển sang nhà thờ thứ tư mang phong cách Phục hưng Hy Lạp tại góc phố Charles và phố Fayette vào năm 1843 dưới danh xưng Giáo đoàn Giám Lý Giám mục Đầu Tiên (First Methodist Episcopal Church).
Tầm nhìn của Mục sư John F. Goucher và kiến trúc sư Stanford White (1884 tới 1887). Đầu thập niên 1880, khi khu trung tâm thương mại lấn át khu phố Charles và thời điểm kỷ niệm 100 năm Hội nghị Giáng sinh (1784 tới 1884) đang tới gần, giáo đoàn dưới sự dẫn dắt của vị mục sư quản nhiệm uyên bác Tiến sĩ John Franklin Goucher (1845 tới 1922) đã quyết định mua khu đất tại góc phố Saint Paul và phố 22 ở khu ngoại ô phía bắc để dựng một đại thánh đường vĩnh cửu mang tên Đài kỷ niệm Bách niên của Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ (Centennial Monument of American Methodism), đồng thời xây dựng cụm trường đại học dành cho nữ giới ngay bên cạnh (Woman's College of Baltimore, về sau đổi tên thành Goucher College để vinh danh ông). Mục sư Goucher đã tuyển chọn kiến trúc sư danh tiếng bậc nhất nước Mỹ thời bấy giờ là Stanford White (1853 tới 1906) của hãng kiến trúc McKim, Mead & White tại New York, phối hợp cùng kiến trúc sư giám sát tại Baltimore là Charles L. Carson. Stanford White và Mục sư Goucher đã trực tiếp sang nước Ý khảo sát các nhà thờ Kitô giáo cổ tại Ravenna và Rôma trước khi chốt bản vẽ. Đặt viên đá góc tường vào năm 1884, công trình được thi công suốt ba năm và chính thức cung hiến trọng thể vào ngày 6 tháng 11 năm 1887. Năm 1973, công trình được ghi danh vào Sổ bộ Địa danh Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ.
- 1772 tới 1774Hình thành giáo đoàn và dựng hội quán Lovely Lane MeetinghouseTừ nhóm cầu nguyện do Thomas Webb và Francis Asbury lập năm 1772, các tín hữu tại Baltimore khởi dựng hội quán Lovely Lane Meetinghouse từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1774.
- 1784Hội nghị Giáng sinh khai sinh Giáo hội Giám Lý Hoa KỳTừ ngày 24 tháng 12 năm 1784 đến ngày 2 tháng 1 năm 1785, khoảng 60 mục sư họp tại Lovely Lane Meetinghouse thành lập Giáo hội Giám Lý Giám mục và truyền chức giám mục cho Francis Asbury.
- 1786 tới 1843Các thời kỳ tại phố Light Street và phố Charles StreetGiáo đoàn lần lượt chuyển sang nhà thờ tại phố Light Street (1786 và 1797) rồi nhà thờ tại phố Charles Street (1843) dưới tên gọi First Methodist Episcopal Church.
- 1884Khởi công Đài kỷ niệm Bách niên theo thiết kế của Stanford WhiteNhân kỷ niệm 100 năm Hội nghị Giáng sinh, Mục sư Tiến sĩ John F. Goucher mời kiến trúc sư Stanford White (hãng McKim, Mead & White) thiết kế thánh đường mới tại số 2200 phố Saint Paul.
- 1885Hoàn thành Nhà nguyện Trường Chúa Nhật và đàn Roosevelt Opus 239Khu nhà nguyện giáo dục phía sau hoàn thành trước và được lắp đặt cây đại dương cầm ống hơi Hilborne L. Roosevelt Opus 239 còn nguyên bản tới ngày nay.
- 1887Cung hiến đại thánh đường và vòm trần bầu trời saoNgày 6 tháng 11 năm 1887, ngôi thánh đường đá hoa cương hoàn tất và được cung hiến, trên mái vòm vẽ lại chính xác bầu trời sao trên thành phố Baltimore lúc 3 giờ sáng ngày cung hiến.
- 1973Ghi danh Sổ bộ Địa danh Lịch sử Quốc gia Hoa KỳNgày 19 tháng 9 năm 1973, Bộ Nội vụ Hoa Kỳ ghi danh Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane vào Sổ bộ Địa danh Lịch sử Quốc gia (NRHP).
IIIKiến Trúc Romanesque Ý Của Stanford White Và Vòm Trần Bầu Trời Sao Đêm
Trong sự nghiệp của kiến trúc sư Stanford White, Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane được giới phê bình kiến trúc đánh giá là một trong những tác phẩm tôn giáo độc đáo và giàu chất thơ nhất của phong cách Romanesque Phục hưng kiểu Ý (Italian Romanesque Revival) tại Bắc Mỹ. Thay vì đi theo lối Gothic nhọn phổ biến của các nhà thờ thế kỷ 19, Mục sư John F. Goucher và Stanford White muốn tìm về tinh thần mộc mạc, thuần khiết của các vương cung thánh đường Kitô giáo sơ khai thế kỷ 5 tới thế kỷ 12 tại vùng Bắc Ý (đặc biệt là cụm di tích tại thành phố Ravenna và vùng Emilia-Romagna).
Toàn bộ mặt ngoài của nhà thờ và khu nhà nguyện phụ trợ được xây bằng những khối đá hoa cương xám đẽo thô (rusticated gray ashlar granite) khai thác từ mỏ đá Port Deposit bên bờ sông Susquehanna thuộc bang Maryland, lợp mái ngói đất nung đỏ theo lối Địa Trung Hải và tiết chế tối đa các chi tiết trang trí rườm rà để tôn lên vẻ đẹp hùng vĩ của khối đá. Điểm nhấn thống lĩnh bầu trời khu phố Charles Village là ngọn tháp chuông vuông (campanile) cao 185 feet (khoảng 56,4 mét) ở góc tây nam. Stanford White đã thiết kế ngọn tháp này dựa trực tiếp theo nguyên mẫu tháp chuông thế kỷ 11 và 12 của Tu viện Pomposa (Abbey of Santa Maria di Pomposa, gần Ferrara và Ravenna, Ý) kết hợp tỷ lệ của tháp chuông nhà thờ Santa Maria in Cosmedin tại Rôma: thân tháp chia làm chín tầng ngang bằng các gờ đá mảnh, số lượng ô cửa sổ vòm tròn ở mỗi tầng tăng dần từ một ô hẹp ở các tầng chân tháp lên hai ô, ba ô và bốn ô cửa vòm có cột đá nhỏ ở các tầng lầu chuông phía trên, tạo cảm giác khối tháp đá nặng hàng ngàn tấn trở nên nhẹ bẫng và thanh thoát khi vươn lên cao.
Mái Vòm Bầu Trời Đêm Baltimore, Tòa Giảng Ravenna Và Bảo Tàng Lovely Lane
Bước qua tiền sảnh lát gạch khảm mosaic để vào không gian thánh đường chính, du khách sẽ ngỡ ngàng trước cấu trúc mặt bằng hình bầu dục (elliptical auditorium) có sức chứa khoảng 1.200 người, được thiết kế để mọi chỗ ngồi ở cả tầng trệt lẫn hành lang gác lửng uốn cong đều có tầm nhìn và độ vang âm thanh hoàn hảo hướng về bục giảng. Phía trên đại sảnh là một mái vòm lớn hình elip không dùng cột chống giữa. Trên bề mặt vòm trần ấy, các nghệ sĩ trang trí cuối thế kỷ 19 đã thực hiện một tác phẩm hội họa thiên văn độc nhất vô nhị trong các nhà thờ Mỹ: bức bích họa tái hiện chính xác bầu trời sao đêm thực tế trên thành phố Baltimore vào lúc 3 giờ sáng ngày 6 tháng 11 năm 1887 (thời khắc rạng sáng ngày cung hiến thánh đường, đồng thời gợi nhắc biểu tượng về bầu trời đêm lịch sử khi khai sinh giáo hội và tấn phong Giám mục Francis Asbury năm 1784), với dải Ngân Hà, chòm sao Đại Hùng, chòm Lạp Hộ cùng vị trí chuẩn xác của sao Thổ và sao Hỏa.
Ở khu vực cung thánh, tòa giảng đường (pulpit) được chạm khắc tinh xảo theo nguyên mẫu tòa giảng thế kỷ 6 tại Vương cung thánh đường Sant'Apollinare ở Ravenna (Ý), bao quanh bởi 34 ô cửa sổ kính màu nghệ thuật có sắc độ trầm ấm. Nhà thờ còn là một kho tàng về nhạc cụ cổ và hiện vật lịch sử: trong lòng thánh đường chính là cây đàn đại dương cầm ống hơi Austin Organ Opus 1738 (lắp đặt năm 1930) đặt bên trong chiếc vỏ đàn gỗ chạm khắc nguyên bản của cây đàn Hilborne L. Roosevelt Opus 336 năm 1887, còn tại Nhà nguyện Trường Chúa Nhật kế bên vẫn bảo tồn nguyên vẹn cây đàn Hilborne L. Roosevelt Opus 239 chế tác năm 1885 vẫn ngân vang trong các kỳ đại hội đàn ống lịch sử Hoa Kỳ. Đặc biệt, ở tầng dưới của tòa nhà là Bảo tàng Lịch sử Lovely Lane (Lovely Lane Museum and Archives), nơi lưu giữ chiếc bục giảng bằng gỗ óc chó nguyên bản từ hội quán Lovely Lane năm 1774 mà Giám mục Francis Asbury từng đứng giảng trong Hội nghị Giáng sinh năm 1784.
Ngọn tháp vuông chín tầng cao 185 feet xây bằng đá hoa cương xám Port Deposit, được Stanford White thiết kế mô phỏng tháp chuông thế kỷ 12 của Tu viện Pomposa và nhà thờ Santa Maria in Cosmedin (Ý).
Mái vòm hình bầu dục bao phủ toàn bộ lòng thánh đường, vẽ chính xác vị trí các chòm sao và hành tinh trên bầu trời Baltimore vào lúc 3 giờ sáng ngày cung hiến 6 tháng 11 năm 1887.
Bục giảng trung tâm được tạo tác dựa trên nguyên mẫu tòa giảng Kitô giáo sơ khai tại nhà thờ Sant'Apollinare ở thành phố Ravenna (Ý).
Cây đàn ống hơi Hilborne L. Roosevelt Opus 239 (1885) nguyên bản tại Nhà nguyện Trường Chúa Nhật và vỏ đàn Roosevelt Opus 336 (1887) kết hợp bộ máy Austin Opus 1738 (1930) trong thánh đường chính.
Bảo tàng lịch sử Giám Lý lâu đời nhất tại Mỹ đặt ngay trong khuôn viên nhà thờ, bảo tồn chiếc bục giảng gỗ gốc của hội quán năm 1774 nơi diễn ra Hội nghị Giáng sinh năm 1784.
IVThế Đất Và Hướng
Hệ phái Giám Lý và truyền thống Tin Lành không áp dụng thuyết phong thủy Á Đông trong việc quy hoạch hay định hướng cơ sở thờ tự. Việc chọn đất và bố cục Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane tại khu Charles Village vào năm 1884 tuân theo mạng lưới ô cờ đô thị của thành phố Baltimore và ý đồ quy hoạch tổng thể của Mục sư John F. Goucher nhằm kết nối ngôi nhà thờ kỷ niệm bách niên với khuôn viên trường đại học Goucher College. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên bản đồ địa hình thành phố Baltimore ở tọa độ 39,3144 độ vĩ Bắc và 76,6158 độ kinh Tây, Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane tọa lạc trên dải gò cao phía bắc thành phố (thuộc vùng chuyển tiếp địa chất giữa thềm cao nguyên Piedmont và đồng bằng ven biển Đại Tây Dương). Ngay phía tây và tây nam của khu đất, cách khoảng sáu trăm mét, là thung lũng của dòng suối Jones Falls chảy từ bắc xuống nam để đổ ra cảng nội địa Inner Harbor (nhánh của sông Patapsco và vịnh Chesapeake). Trong phép xem hình thế, dải đồi khu phố Charles Village và đại học Johns Hopkins ở phía bắc tạo thành mạch đất cao vững chãi làm hậu chẩm, giúp công trình hoàn toàn thoát khỏi vùng đất thấp ngập lầy quanh bến cảng cũ (nơi từng đặt hội quán năm 1774), trong khi dòng Jones Falls uốn lượn phía tây nam đóng vai trò là thủy đạo dẫn khí xuôi về cửa biển.
Về tọa hướng, tòa thánh đường nằm tại góc tây bắc của ngã tư phố Saint Paul và phố 22 (East 22nd Street), được định vị theo trục chính Tọa Tây Hướng Đông: cổng vòm chính và ngọn tháp chuông cao 56,4 mét quay mặt về hướng Đông nhìn ra đại lộ Saint Paul rộng rãi, còn khu cung thánh đặt ở phía tây và khối Nhà nguyện Trường Chúa Nhật nối dài về phía tây bắc. Đại lộ Saint Paul chạy dọc trước mặt tiền đóng vai trò là minh đường dẫn dòng sinh khí từ phía bắc xuôi xuống trung tâm thành phố, phố 22 mở thoáng ở bên hữu (phía nam, phương Bạch Hổ), còn các tòa nhà đá hoa cương cổ kính nguyên thuộc khuôn viên trường Goucher College bao bọc ở bên tả (phía bắc, phương Thanh Long) và phía đông bên kia đường làm tiền án, tạo nên một quần thể kiến trúc đá trầm mặc, quy tụ và bề thế.
VNếp Phụng Vụ Giám Lý Và Các Kỳ Lễ Kỷ Niệm Di Sản Hàng Năm
Đời sống phụng vụ tại Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane vận hành theo niên lịch Kitô giáo phương Tây (theo dương lịch Gregorian) của Giáo hội Giám Lý Hợp nhất (United Methodist Church), kết hợp giữa các mùa phụng vụ chung của Kitô giáo với những ngày lễ kỷ niệm lịch sử riêng biệt của phong trào Giám Lý.
Là Nhà thờ Mẹ của Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ và là nơi đặt Bảo tàng Lovely Lane, ngôi thánh đường thường xuyên đón tiếp các đoàn hành hương, các kỳ họp hội nghị thường niên của Giáo phận Baltimore - Washington và các buổi lễ truyền chức mục sư. Ba dịp lễ mang dấu ấn lịch sử sâu đậm nhất trong năm là Lễ Kỷ niệm Aldersgate (ngày 24 tháng 5, tưởng niệm biến cố cảm nghiệm đức tin của John Wesley tại Luân Đôn năm 1738), Lễ Kỷ niệm Cung hiến Thánh đường (đầu tháng 11, gắn với ngày 6 tháng 11 năm 1887) và Mùa Vọng cùng Lễ Giáng Sinh (tháng 12, tưởng niệm Hội nghị Giáng sinh năm 1784 đã khai sinh giáo hội).
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết và sự kiện | Nội dung và nghi thức chính |
|---|---|---|---|
| Đêm 24 tháng 12 và mùa Giáng Sinh | Dương lịch (niên lịch phụng vụ Kitô giáo) | Lễ Vọng Giáng Sinh và Kỷ niệm Hội nghị Giáng sinh 1784 (Christmas Eve & Christmas Conference Commemoration) | Cử hành lễ thắp nến đêm Giáng Sinh dưới mái vòm bầu trời sao và tưởng niệm kỳ Hội nghị Giáng sinh (24 tháng 12 năm 1784 tới 2 tháng 1 năm 1785) khai sinh Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ. |
| Chủ Nhật gần ngày 24 tháng 5 | Dương lịch | Ngày Di sản Giám Lý / Lễ Aldersgate (Heritage Sunday / Aldersgate Day) | Kỷ niệm trải nghiệm tâm linh của John Wesley ngày 24 tháng 5 năm 1738, thuyết giảng về di sản thần học Wesley và mở cửa đón khách hành hương thăm Bảo tàng Lovely Lane. |
| Chủ Nhật đầu tháng 11 | Dương lịch | Lễ Các Thánh và Kỷ niệm Cung hiến Thánh đường 1887 (All Saints & Dedication Anniversary) | Kỷ niệm ngày cung hiến tòa thánh đường đá hoa cương của Stanford White (6 tháng 11 năm 1887) và tưởng niệm các bậc tiền nhân sáng lập giáo đoàn. |
| Tháng 3 hoặc tháng 4 | Chu kỳ Phục Sinh (lịch Mặt Trăng - Mặt Trời phương Tây) | Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh (Holy Week & Easter Sunday) | Cử hành phụng vụ Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu Tuần Thánh và đại lễ Phục Sinh với thánh ca Wesley cùng tiếng đàn ống hơi Roosevelt - Austin. |
| Chủ Nhật hàng tuần | Chu kỳ hàng tuần | Buổi lễ Thờ phượng Chủ Nhật (Sunday Morning Worship) | Phụng vụ Lời Chúa, hát thánh ca từ tuyển tập của Charles Wesley và cử hành lễ Tiệc Thánh mở (Open Table Communion) dành cho mọi tín hữu. |
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 2200 Saint Paul Street, Baltimore, Maryland 21218, United States
- Đường tới
- Tọa lạc tại số 2200 phố Saint Paul (góc giao với phố East 22nd Street) trong khu Charles Village, cách ga tàu hỏa trung tâm Baltimore Penn Station chỉ khoảng 600 mét về phía bắc. Từ ga Penn Station (nơi có tàu Amtrak và MARC từ thủ đô Washington D.C. hoặc New York), quý vị chỉ cần đi bộ dọc phố Saint Paul khoảng 8 phút là tới nhà thờ, từ sân bay quốc tế Baltimore/Washington Thurgood Marshall (BWI, cách 20 km về phía nam), đi tàu Light Rail hoặc taxi mất khoảng 25 tới 35 phút.
- Toạ độ
- 39.3144, -76.6158
Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane là cơ sở thờ tự đang hoạt động đồng thời là bảo tàng lịch sử của Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ. Khi tới dự lễ thờ phượng Chủ Nhật hoặc tham quan kiến trúc và Bảo tàng Lovely Lane ở tầng dưới, quý vị vui lòng mặc trang phục lịch sự, giữ không gian yên tĩnh trong lòng thánh đường và không dùng đèn nháy máy ảnh khi chụp hình mái vòm bầu trời sao. Nếu quý vị muốn tham quan chi tiết khu bảo tàng lưu giữ bục giảng năm 1774 của Giám mục Francis Asbury hoặc nghe giới thiệu về hai cây đàn ống hơi Hilborne L. Roosevelt, xin liên hệ trước với văn phòng nhà thờ hoặc người hướng dẫn tại tiền sảnh.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane, Baltimore
Contribute photos, information or video for Lovely Lane Methodist ChurchThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Nhà thờ Giám Lý Lovely Lane được gọi là Nhà thờ Mẹ của Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ?
Danh hiệu này bắt nguồn từ việc hội quán đầu tiên của giáo đoàn (Lovely Lane Meetinghouse dựng năm 1774) chính là nơi diễn ra Hội nghị Giáng sinh lịch sử từ ngày 24 tháng 12 năm 1784 đến ngày 2 tháng 1 năm 1785, nơi các mục sư chính thức thành lập Giáo hội Giám Lý Giám mục tại Hoa Kỳ và truyền chức giám mục cho Francis Asbury.
Tòa nhà đá hoa cương hiện nay được xây dựng vào năm nào và do ai thiết kế?
Ngôi thánh đường hiện nay tại số 2200 phố Saint Paul được xây dựng từ năm 1884 và cung hiến ngày 6 tháng 11 năm 1887 dưới sự khởi xướng của Mục sư Tiến sĩ John F. Goucher để kỷ niệm 100 năm Hội nghị Giáng sinh. Công trình do kiến trúc sư lừng danh Stanford White (thuộc hãng McKim, Mead & White) thiết kế theo phong cách Romanesque Ý.
Bức tranh bầu trời sao trên mái vòm nhà thờ có ý nghĩa gì đặc biệt?
Mái vòm hình bầu dục phía trên lòng thánh đường được vẽ bản đồ thiên văn tái hiện chính xác vị trí các chòm sao (như Đại Hùng, Lạp Hộ) và các hành tinh (Sao Thổ, Sao Hỏa) trên bầu trời thành phố Baltimore vào lúc 3 giờ sáng ngày 6 tháng 11 năm 1887, tức đúng ngày cung hiến ngôi thánh đường.
Ngọn tháp chuông của nhà thờ được lấy cảm hứng từ công trình nào ở châu Âu?
Ngọn tháp vuông chín tầng cao 185 feet (khoảng 56,4 mét) bằng đá hoa cương xám được kiến trúc sư Stanford White thiết kế dựa theo nguyên mẫu tháp chuông thế kỷ 12 của Tu viện Pomposa (gần Ravenna, Ý) và nhà thờ Santa Maria in Cosmedin tại Rôma.
Hiện vật quý giá nhất từ thời Hội nghị Giáng sinh năm 1784 còn lưu giữ tại nhà thờ là gì?
Tại Bảo tàng Lịch sử Lovely Lane nằm ở tầng dưới của nhà thờ hiện vẫn bảo tồn chiếc bục giảng bằng gỗ nguyên bản từ hội quán Lovely Lane năm 1774, nơi Giám mục Francis Asbury và Tiến sĩ Thomas Coke đã đứng giảng trong Hội nghị Giáng sinh năm 1784.