Đứng giữa quảng trường Sofiiska trên khu đồi Thượng Thành cổ kính của Kyiv, quý vị sẽ thấy một tòa tháp chuông bốn tầng sơn trắng viền xanh ngọc vươn cao 76 mét lên bầu trời Đông Âu. Bước qua cổng vòm dưới chân tháp để vào khu vườn tu viện tĩnh lặng, toàn bộ khối nhà thờ chính tòa hiện ra với mười ba mái vòm hình quả lê lợp vàng lá lấp lánh dưới nắng, phản chiếu sự giao hòa kỳ diệu giữa diện mạo Baroque Ukraina thế kỷ 17 và phần cốt lõi gạch đá Byzantine từ một thiên niên kỷ trước.
Khi bước qua ngưỡng cửa nặng nề để vào lòng thánh đường năm gian dọc, ánh sáng bên ngoài dịu xuống nhường chỗ cho sắc vàng kim rực rỡ của những viên đá thủy tinh smalt ghép trên vòm cao. Từ độ cao sáu mét trên hốc vòm cung thánh chính đông, bức tranh ghép mảnh Đức Mẹ Orans giơ cao đôi tay cầu nguyện suốt gần một nghìn năm qua như một điểm tựa tâm linh bất diệt của cố đô Kyivan Rus.
IThánh Sophia Và Sự Khôn Ngoan Thiêng Liêng
Tên gọi của thánh đường không đặt theo một vị tử đạo bằng xương bằng thịt trong lịch sử Giáo hội, mà dâng kính Thánh Sophia (tiếng Hy Lạp cổ là Hagia Sophia), tức Sự Khôn Ngoan Thiêng Liêng của Thiên Chúa. Trong truyền thống thần học Chính Thống giáo Đông phương kế thừa từ đế chế Đông La Mã, Sophia là hiện thân của Ngôi Hai Thiên Chúa (Ngôi Lời hay Logos), đấng kiến tạo trật tự vũ trụ và ban ánh sáng trí tuệ cho nhân loại.
Sách Châm Ngôn trong Cựu Ước (chương 9, câu 1) có chép câu kinh nền tảng cho việc kiến thiết các đại thánh đường mang tên Sophia: "Sự Khôn Ngoan đã xây nhà cho mình, đẽo gọt bảy cột trụ". Khi Đại vương công Kyivan Rus quyết định dựng ngôi thánh đường mẫu mực tại trung tâm kinh đô mới được Kitô hóa, việc chọn danh hiệu Thánh Sophia vừa nối tiếp truyền thống của đại giáo đường Hagia Sophia tại Constantinople, vừa tuyên bố rằng quốc gia Đông Slav đã bước vào cộng đồng các dân tộc được soi sáng bởi trí tuệ thần linh.
Khác với truyền thống Byzantine ở Constantinople thường gắn lễ kính nhà thờ Sophia vào dịp lễ Giáng Sinh, truyền thống phụng vụ tại Kyiv lại gắn ngôi đền của Sự Khôn Ngoan với mầu nhiệm Nhập Thể qua hình tượng Đức Trinh Nữ Maria. Bởi lẽ theo thần học các Giáo phụ Đông phương, cung lòng Đức Mẹ chính là ngôi đền sống động nơi Ngôi Lời Thiên Chúa ngự xuống thế gian. Vì vậy, lễ bổn mạng của Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia tại Kyiv được cử hành vào ngày lễ Sinh Nhật Đức Trinh Nữ Maria (ngày 8 tháng 9 theo lịch Julius, ứng với ngày 21 tháng 9 dương lịch hiện hành của một số giáo hội Đông phương).
Hình tượng Đức Mẹ Orans và huyền thoại Bức Tường Bất Khả Xâm Phạm
Tâm điểm thần học và nghệ thuật của toàn bộ thánh đường là bức tranh ghép mảnh khổng lồ Đức Mẹ Orans (tiếng Ukraina: Оранта) chiếm trọn vòm bán cầu phía trên cung thánh chính đông. Cao tới 6 mét vì nằm trên bề mặt cong của hốc vòm, Đức Mẹ đứng thẳng trên bục đá nạm ngọc, khoác áo choàng xanh lam thẫm và áo chùng tím ánh vàng, hai bàn tay giơ cao ngang vai trong tư thế cầu bầu cổ xưa của Kitô giáo sơ kỳ. Phía trên vòm cung bao quanh Đức Mẹ là dòng chữ tiếng Hy Lạp trích từ Thánh vịnh 46 (45): "Thiên Chúa ở giữa thành, thành không hề lay chuyển, Thiên Chúa cứu giúp thành ngay lúc rạng đông".
Trải qua cuộc vây hãm kinh hoàng của quân Mông Cổ năm 1240 dưới trướng Batu Khan cùng vô số biến cố hỏa hoạn, cướp phá và sụp đổ mái vòm trong suốt chín thế kỷ sau đó, phần tường vòm cung thánh mang bức ghép mảnh Đức Mẹ Orans chưa bao giờ bị đổ sập. Từ sự kiện lịch sử ấy, người dân Kyiv tôn kính gọi bức hình này là Bức Tường Bất Khả Xâm Phạm (Nerushyma Stina), kèm theo niềm tin truyền đời rằng chừng nào Đức Mẹ Orans còn giơ tay cầu nguyện trên vòm đá Sophia thì thành phố Kyiv vẫn còn đứng vững.
Nhiều du khách khi nghe tên Nhà thờ Thánh Sophia thường lầm tưởng công trình này thờ vị thánh tử đạo Sophia thành Roma cùng ba người con gái là Đức Tin, Đức Cậy và Đức Mến. Trên thực tế, cũng giống như Hagia Sophia ở Istanbul hay các nhà thờ Sophia tại Polotsk và Novgorod, ngôi chính tòa ở Kyiv được cung hiến cho Sự Khôn Ngoan Thiêng Liêng của Thiên Chúa (Divine Wisdom), một danh hiệu thần học chỉ chính Đức Kitô Ngôi Lời chứ không phải một nữ thánh lịch sử.
IIMột Thiên Niên Kỷ Của Kinh Đô Kyivan Rus
Lịch sử khởi dựng Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia gắn liền với thời kỳ hoàng kim của đại công quốc Kyivan Rus dưới triều hai vị quân vương vĩ đại là Volodymyr Đại đế (trị vì từ 980 tới 1015) và con trai ông là Yaroslav Thông thái (trị vì tại Kyiv từ 1019 tới 1054). Trong suốt nhiều thế kỷ, giới sử học căn cứ vào biên niên sử Biên niên sử nguyên thủy (Primary Chronicle hay Povest vremennykh let) để xác định năm khởi công là 1037, sau khi Đại vương công Yaroslav Thông thái đánh bại hoàn toàn bộ tộc du mục Pecheneg ngay tại cánh đồng ngoài thành Kyiv năm 1036. Tuy nhiên, các cuộc khảo sát epigraphy hiện đại của Viện Nghiên cứu Lịch sử và Khu bảo tồn Quốc gia Sophia Kyiv dưới sự chủ trì của giáo sư Nadia Nikitenko và tiến sĩ Vyacheslav Kornienko đã phát hiện nhiều dòng minh văn khắc chìm (graffiti) trên lớp vữa bích họa cổ ghi các năm 1018, 1019, 1022, 1028 và 1033. Từ chứng cứ khảo cổ này, nguồn sử liệu mới khẳng định nhà thờ đã được đặt viên đá đầu tiên vào ngày 4 tháng 11 năm 1011 dưới triều Volodymyr Đại đế và hoàn thành vào năm 1018 dưới thời Yaroslav. Thư viện Vạn Đạo Đường ghi nhận song song cả hai mốc niên đại 1037 (theo biên niên sử cổ) và 1011 (theo minh văn khảo cổ trên tường nhà thờ).
- 1011 / 1037Khởi dựng đại thánh đườngTheo Biên niên sử nguyên thủy, Đại vương công Yaroslav Thông thái khởi công nhà thờ năm 1037 trên chiến trường đánh bại người Pecheneg. Theo kết quả giải mã minh văn khắc trên vữa bích họa thế kỷ 11, công trình được khởi dựng từ ngày 4 tháng 11 năm 1011 thời Volodymyr Đại đế và cung hiến năm 1018.
- 1051Tấn phong Thượng phụ người bản địa đầu tiênTại Nhà thờ Thánh Sophia, hội đồng giám mục Kyivan Rus theo ý nguyện của Yaroslav Thông thái đã bầu tu sĩ Hilarion làm Thượng phụ (Metropolitan) Kyiv đầu tiên có nguồn gốc Đông Slav mà không cần chờ sắc chỉ bổ nhiệm từ Constantinople, nơi đây đồng thời trở thành thư viện và xưởng chép sách đầu tiên của quốc gia.
- 1054An táng Đại vương công Yaroslav Thông tháiSau khi băng hà tại Vyshhorod ngày 20 tháng 2 năm 1054, thi hài Đại vương công Yaroslav được đưa về an táng trong cỗ quan tài đá cẩm thạch trắng Proconnesus nặng 6 tấn đặt tại gian bên phía bắc của thánh đường.
- 1240Vượt qua cuộc vây hãm của quân Mông CổĐội quân của Batu Khan công phá thành Kyiv tháng 12 năm 1240. Dù bị cướp bóc các vật phẩm quý giá và hư hại phần mái, cấu trúc vòm đá cùng quần thể tranh ghép mảnh của Thánh Sophia vẫn trụ vững trong khi Nhà thờ Thập Phân (Church of the Tithes) gần đó sụp đổ hoàn toàn.
- 1633 - 1647Phục hưng dưới thời Thượng phụ Petro MohylaSau thời kỳ suy vi cuối thế kỷ 16, Thượng phụ Chính Thống giáo Petro Mohyla tiếp quản nhà thờ, mời kiến trúc sư người Ý Octaviano Mancini gia cố kết cấu gạch thế kỷ 11, thành lập tu viện nam và mở đầu công cuộc phục hưng văn hóa thần học tại Kyiv.
- 1690 - 1707Kiến tạo diện mạo Baroque Ukraina thời Ivan MazepaBằng nguồn tài trợ lớn của Hetman Ivan Mazepa, nhà thờ được tôn tạo toàn diện theo phong cách Baroque Ukraina (Cossack Baroque): xây thêm các tầng hành lang bao quanh, lợp các mái vòm hình quả lê mạ vàng và dựng tháp chuông lớn ở phía đông nam vào năm 1699.
- 1934Chuyển đổi thành Khu bảo tồn Kiến trúc và Lịch sửCông trình được chuyển giao thành Khu bảo tồn Bảo tàng Quốc gia Sophia Kyiv, giúp toàn bộ kiến trúc và kho tàng tranh ghép mảnh thế kỷ 11 thoát khỏi làn sóng phá dỡ các công trình tôn giáo đương thời để phục vụ công tác trùng tu khoa học.
- 1990Ghi danh Di sản Thế giới UNESCOTại kỳ họp thứ 14, Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO chính thức công nhận Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia cùng quần thể tu viện phụ cận và Kyiv-Pechersk Lavra là Di sản Thế giới (mã số 527) theo các tiêu chí (i), (ii), (iii) và (iv).
Trong suốt thế kỷ 11 đến thế kỷ 13, Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia giữ vai trò trung tâm chính trị, ngoại giao và văn hóa tối cao của Kyivan Rus. Tại đây diễn ra lễ đăng cơ của các Đại vương công Kyiv, lễ tiếp đón sứ thần từ Đế chế Byzantine, Vương quốc Pháp, Thụy Điển, Hungary, cùng các hội nghị lập pháp soạn thảo bộ luật cổ Russkaya Pravda. Hơn 7.000 dòng minh văn cổ khắc trên các bức tường và cột trụ trong nhà thờ đã được giới khảo cổ ghi nhận, bao gồm cả chữ ký của Vương công Vladimir Monomakh, bản ghi chép hiệp ước hòa bình trên sông Zhelyan cuối thế kỷ 11, và những lời cầu nguyện viết bằng chữ Kirin lẫn chữ Hy Lạp của cư dân thành Kyiv cách đây mười thế kỷ.
IIIKiến Trúc Năm Gian Và Kho Tàng Tranh Thế Kỷ 11
Khác với các nhà thờ Byzantine đương thời vốn thường chỉ có bố cục chữ thập nội tiếp ba gian dọc và một hoặc năm mái vòm, các bậc thầy kiến trúc từ Constantinople khi đến Kyiv thế kỷ 11 đã thiết kế một mặt bằng đồ sộ gồm năm gian dọc (five naves) kết thúc bằng năm hốc vòm cung thánh (five apses) ở hướng đông. Bao quanh khối lõi năm gian ấy là hai vòng hành lang mở (internal và external galleries) ở ba phía bắc, tây và nam, cùng hai tòa tháp cầu thang xoắn ốc ở góc tây bắc và tây nam dùng làm lối lên tầng lầu dành riêng cho hoàng gia. Tổng mặt bằng nguyên thủy đạt chiều rộng 54,6 mét và chiều dài 41,7 mét, phía trên kết thúc bằng mười ba mái vòm полусферический (bán cầu) xếp theo cấu trúc hình tháp bậc thang: một mái vòm trung tâm lớn nhất tượng trưng cho Chúa Kitô và mười hai mái vòm nhỏ xung quanh tượng trưng cho Mười Hai Thánh Tông Đồ.
Vật liệu xây dựng nguyên bản từ thế kỷ 11 sử dụng kỹ thuật xây tường hỗn hợp đặc trưng của Byzantine gọi là opus mixtum: các lớp đá cuội thạch anh hồng và đá granit xếp xen kẽ với những hàng gạch dẹt nung già (gạch plinpha), liên kết bằng lớp vữa vôi trộn gạch giã nhỏ (vữa tsenyanka) tạo nên sắc hồng phấn bền chắc qua hàng nghìn năm. Đến cuối thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18, cuộc đại trùng tu dưới thời Hetman Ivan Mazepa đã phủ vữa trắng toàn bộ mặt ngoài, xây chồng tầng hai lên các dãy hành lang ngoài, đắp thêm sáu mái vòm phụ (nâng tổng số lên 19 mái vòm nếu tính cả các vòm nhỏ, trong đó 13 mái vòm chính là biểu tượng nổi bật nhất) và tạo hình lại tất cả các chóp vòm theo dáng quả lê uyển chuyển mạ vàng ròng của phong cách Baroque Ukraina.
Chế tác từ hàng triệu viên thủy tinh màu (smalt) phủ lá vàng và bạc với bảng màu 177 sắc độ khác nhau. Nổi bật nhất là bức Chúa Kitô Toàn Năng (Pantocrator) đường kính hơn 4 mét trên đỉnh vòm trung tâm cao 28,5 mét, bức Đức Mẹ Orans cao 6 mét tại vòm cung thánh, và bức Rước Lễ của các Tông Đồ (Eucharist) chạy ngang phía dưới.
Phủ kín các cột trụ chữ thập, vòm cuốn, hành lang và hai tháp cầu thang. Ngoài các chu kỳ Kinh Thánh và hạnh các thánh, bích họa còn lưu giữ bức chân dung gia đình Đại vương công Yaroslav Thông thái và những cảnh săn bắn, đua xe ngựa, nhạc công cung đình tại Hippodrome ở Constantinople.
Chế tác từ một khối đá cẩm thạch trắng Proconnesus nguyên khối nặng 6 tấn đưa từ vùng biển Marmara về Kyiv. Bốn mặt và nắp mái dốc chạm nổi hình cây thánh giá, cây nho, cây bách, chim bồ câu và cá theo nghệ thuật điêu khắc Kitô giáo Đông La Mã.
Đặt trước cung thánh chính, được chạm khắc tinh xảo từ gỗ đoạn (linden) mạ vàng lá vào năm 1747 đến 1754 dưới thời Thượng phụ Rafail Zaborovsky, hiện còn giữ tầng dưới nguyên bản với các ô cửa Hoàng Môn chạm nổi dây nho và hoa hướng dương.
Dựng lần đầu năm 1699 đến 1706, xây lại sau trận động đất năm 1744 đến 1748 bởi kiến trúc sư Johann Gottfried Schädel và nâng thêm tầng thứ tư năm 1851 đến 1852. Tầng hai của tháp vẫn lưu giữ quả đại hồng chung đồng Mazepa nặng 13 tấn đúc năm 1705 bởi nghệ nhân Afanasiy Petrovych.
Cổng vòm phía tây do kiến trúc sư Schädel xây năm 1746 với phù điêu vữa đắp nổi cực kỳ cầu kỳ mang huy hiệu Thượng phụ Zaborovsky, cùng tòa nhà ăn tu viện kiêm nhà thờ mùa đông hoàn thành năm 1722 đến 1730 ở phía nam sân chính.
Giá trị độc nhất vô nhị của kho tàng bích họa tại Nhà thờ Thánh Sophia nằm ở hai tòa tháp cầu thang dẫn lên tầng lầu hoàng gia. Khác với không gian phụng vụ trang nghiêm bên dưới, các bức tường dọc cầu thang xoắn ốc được trang trí hoàn toàn bằng chủ đề thế tục của triều đình Byzantine: cảnh Hoàng đế và Hoàng hậu ngự trên khán đài trường đua ngựa Hippodrome tại Constantinople, cảnh các cỗ xe tứ mã tranh tài quyết liệt, cảnh đấu sĩ săn gấu, săn lợn rừng, các diễn viên nhào lộn, người thổi sáo, gảy đàn hạc và đàn ống thủy lực (hydraulis). Đây là tư liệu hình ảnh duy nhất còn tồn tại trên thế giới khắc họa sinh động nghi lễ cung đình và nghệ thuật biểu diễn của kinh thành Constantinople thế kỷ 11, do chính các họa sĩ Byzantine vẽ để tôn vinh cuộc hôn nhân hoàng gia giữa dòng họ Rurik ở Kyiv và triều đình Đông La Mã.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này là cách đọc của thư viện Vạn Đạo Đường theo con mắt phong thủy hình thế cổ truyền kết hợp với quy tắc định hướng thánh đường Chính Thống giáo Đông phương, không phải nội dung chép trong biên niên sử Rus hay hồ sơ di sản. Chúng tôi ghi rõ điều này để quý vị phân biệt rạch ròi giữa tư liệu khảo cổ và góc nhìn địa lý hình thế.
Trong truyền thống kiến trúc Kitô giáo Đông phương, việc định hướng thánh đường tuân theo quy tắc vũ trụ học phụng vụ: trục chính của nhà thờ chạy dọc từ tây sang đông, cửa chính mở ở phía tây đón tín hữu bước vào, còn năm hốc vòm cung thánh (apse) quay chính xác về hướng đông (lệch nhẹ về đông nam khoảng 115 độ phương vị theo trục mặt trời mọc mùa thu khi đặt móng), nơi ánh sáng bình minh tượng trưng cho Đức Kitô Phục Sinh là Mặt Trời Công Chính chiếu rọi qua các ô cửa sổ hẹp của cung thánh.
Xét theo địa hình sơn thủy thực tế tại tọa độ 50,4528 độ vĩ bắc và 30,5144 độ kinh đông, Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia tọa lạc trên đỉnh cao nguyên đồi Старокиївська (Đồi Cổ Kyiv) ở cao độ khoảng 190 mét so với mực nước biển, giữ vị trí trung tâm huyệt kết của khu Thành Yaroslav (Yaroslav's City). Mạch đất lớn (long mạch) từ cao nguyên Dnieper chạy dọc theo bờ hữu ngạn sông Dnieper hùng vĩ ở phía đông bắc, dồn khí lên đỉnh đồi phẳng rộng nơi đặt thánh đường. Phía đông và đông bắc công trình có dòng đại giang Dnieper (Dnipro) uốn lượn từ bắc xuống nam đóng vai trò thủy tụ vĩ đại thu nạp sinh khí cho toàn vùng kinh đô cổ.
Nhìn theo cấu trúc tứ tượng bao quanh khu đất: phía đông bắc có ngọn đồi Volodymyrska và tu viện Thánh Michael Mái Vòm Vàng tạo thế hộ vệ bên sườn, phía tây nam và phía nam có hệ thống khe thung lũng tự nhiên (nay là khu vực cổng Vàng Zoloti Vorota và thung lũng Khreshchatyk) làm giới thủy phân định mạch khí, còn ngay phía trước mặt tiền hướng đông nam là khoảng sân rộng của tu viện và quảng trường Sofiiska mở thoáng ra như một minh đường sáng sủa, có tháp chuông Mazepa cao 76 mét đứng sừng sững làm bút phong trấn giữ cửa ngõ dẫn khí vào nội viện.
VLễ Tiết Và Sinh Hoạt Văn Hóa Tâm Linh
Ngày nay, Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia hoạt động với tư cách là hạt nhân của Khu bảo tồn Quốc gia Sophia Kyiv nhằm bảo vệ nghiêm ngặt điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cho quần thể tranh ghép mảnh cùng bích họa 1.000 năm tuổi. Các nghi lễ tôn giáo trọng thể và sự kiện văn hóa quốc gia được cử hành vào những ngày lễ lớn trong năm tại khuôn viên và nhà thờ mùa đông.
| Thời điểm | Sự kiện / Lễ tiết | Nội dung cử hành |
|---|---|---|
| Ngày 8 tháng 9 (hoặc 21 tháng 9) | Lễ Sinh Nhật Đức Trinh Nữ Maria (Lễ bổn mạng Sophia) | Ngày lễ truyền thống tôn vinh Sự Khôn Ngoan Thiêng Liêng của Thiên Chúa gắn với mầu nhiệm Nhập Thể, tưởng niệm ngày cung hiến thánh đường lịch sử. |
| Ngày 5 tháng 3 | Ngày kính Thánh Đại vương công Yaroslav Thông thái | Lễ tưởng niệm vị quân vương sáng lập thánh đường và đặt nền móng pháp luật, văn hóa cho Kyivan Rus, tổ chức cầu nguyện và đặt hoa bên quan tài đá cẩm thạch. |
| Chúa nhật Phục Sinh và Lễ Giáng Sinh | Đại lễ Phụng vụ Kitô giáo Đông phương | Tổ chức các buổi cầu nguyện đại kết quốc gia, hòa nhạc thánh ca cổ truyền Đông Slav và rung chuông trên quảng trường Sofiiska. |
| Ngày 24 tháng 8 và các dịp quốc lễ | Cầu nguyện cho quốc thái dân an | Cử hành nghi thức cầu nguyện liên tôn dưới bức tranh ghép mảnh Đức Mẹ Orans vì hòa bình và sự trường tồn của đất nước. |
Ngoài các dịp đại lễ, thánh đường còn là nơi tổ chức các hội nghị học thuật quốc tế về khảo cổ học Byzantine, nghệ thuật bảo tồn bích họa trung đại và các buổi biểu diễn hợp xướng thánh ca không nhạc đệm (a cappella) tận dụng độ vang âm thanh hoàn hảo của hệ thống bình gốm cộng hưởng (resonators) chôn sẵn trong các vòm tường từ thế kỷ 11.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 24 phố Volodymyrska, quận Shevchenkivskyi, thành phố Kyiv, Ukraina
- Đường tới
- Tọa lạc tại số 24 phố Volodymyrska ngay trung tâm quận Shevchenkivskyi, thành phố Kyiv. Quý vị có thể đi tàu điện ngầm Kyiv đến ga Zoloti Vorota (tuyến màu xanh lá) hoặc ga Maidan Nezalezhnosti (tuyến màu đỏ) rồi đi bộ khoảng 500 tới 700 mét dọc phố Volodymyrska lên quảng trường Sofiiska.
- Toạ độ
- 50.4528, 30.5144
Khi bước vào lòng Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia, quý vị đang đi giữa một không gian bảo tồn nghệ thuật thế kỷ 11 cực kỳ nhạy cảm với độ ẩm và ánh sáng. Xin quý vị giữ trật tự trang nghiêm, ăn mặc lịch sự, không chạm tay vào các bề mặt tường vữa bích họa hay cột trụ cổ, và tuyệt đối không sử dụng đèn nháy (flash) khi chụp ảnh trong lòng nhà thờ chính để tránh làm phai màu sắc tố khoáng chất ngàn năm tuổi. Nếu lên đỉnh tháp chuông Mazepa, quý vị nên đi giày đế thấp vì các bậc cầu thang trong lòng tháp khá dốc.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia tại Kyiv
Contribute photos, information or video for Saint Sophia Cathedral, KyivThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ Chính tòa Thánh Sophia tại Kyiv được xây dựng vào năm nào?
Có hai mốc niên đại được giới sử học ghi nhận. Theo cuốn Biên niên sử nguyên thủy thế kỷ 12, Đại vương công Yaroslav Thông thái khởi công nhà thờ vào năm 1037 sau chiến thắng trước bộ tộc Pecheneg. Trong khi đó, các nghiên cứu giải mã minh văn khắc chìm trên tường bích họa cổ do Khu bảo tồn Quốc gia Sophia Kyiv công bố lại xác định nhà thờ được đặt móng từ ngày 4 tháng 11 năm 1011 dưới thời Volodymyr Đại đế và hoàn thành năm 1018.
Vì sao bức tranh Đức Mẹ Orans trong nhà thờ được gọi là Bức Tường Bất Khả Xâm Phạm?
Bức tranh ghép mảnh Đức Mẹ Orans cao 6 mét nằm trên vòm cung thánh chính đông được ghép từ thế kỷ 11. Trải qua cuộc công phá thành Kyiv năm 1240 và nhiều thế kỷ thiên tai, hỏa hoạn làm sập một số vòm mái xung quanh, bức tường vòm cung thánh có hình Đức Mẹ giơ tay cầu nguyện vẫn đứng vững nguyên vẹn, nên được tôn xưng là Bức Tường Bất Khả Xâm Phạm.
Tại sao nhà thờ thế kỷ 11 lại có những mái vòm hình quả lê mạ vàng?
Khi mới xây dựng vào thế kỷ 11, nhà thờ mang diện mạo gạch đá trần với 13 mái vòm bán cầu thấp theo đúng nguyên mẫu kiến trúc Byzantine. Từ cuối thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 18, dưới sự bảo trợ của Hetman Ivan Mazepa, công trình được trùng tu lớn theo phong cách Baroque Ukraina: tường ngoài được trát vữa trắng, xây thêm tầng hành lang và lợp các mái vòm hình quả lê mạ vàng như hiện thấy.
Ai được an táng trong chiếc quan tài đá cẩm thạch trắng tại nhà thờ?
Chiếc quan tài đá cẩm thạch trắng Proconnesus nặng 6 tấn chạm khắc biểu tượng Kitô giáo sơ kỳ tại gian bên phía bắc là nơi an táng Đại vương công Yaroslav Thông thái (mất năm 1054) cùng phu nhân là Công chúa Ingigerd (Irina) của Thụy Điển, những người có công lớn nhất trong việc kiến thiết và tô điểm thánh đường.
Các bức bích họa trong tháp cầu thang của nhà thờ có điểm gì đặc biệt?
Khác với các bức tranh tôn giáo trong lòng nhà thờ, bích họa dọc hai tháp cầu thang dẫn lên tầng lầu hoàng gia khắc họa cảnh đời sống thế tục tại kinh đô Constantinople thế kỷ 11, bao gồm cuộc đua xe ngựa tứ mã tại trường đua Hippodrome, cảnh săn thú, đấu sĩ, nhạc công và nghệ sĩ nhào lộn. Đây là bộ tranh thế tục Byzantine duy nhất còn lưu giữ được trên thế giới.