Đi dọc theo con đường quốc lộ chạy qua thung lũng sông Lena thuộc tỉnh Leiria miền Trung Bồ Đào Nha, quý vị sẽ bất ngờ thấy một rừng tháp nhọn, trụ bay và những bức tường đá vôi chạm trổ rực vàng dưới ánh nắng hiện ra sừng sững giữa một quảng trường rộng, nơi bức tượng đồng của vị thống chế kiêm tu sĩ Thánh Nuno Álvares Pereira đang cưỡi ngựa giương kiếm. Tiến lại gần Cổng Tây của nhà thờ, bảy mươi tám pho tượng các vua Cựu Ước, ngôn sứ, thiên thần và các thánh xếp thành sáu vòng cung đồng tâm vây quanh hình ảnh Chúa Kitô ngự trên ngai. Còn khi vòng ra phía đông khu hậu cung và bước vào một tòa nhà tám cạnh khổng lồ chạm khắc những dây đá xoắn kỳ ảo như đăng ten, ngước nhìn lên trên, quý vị sẽ thấy cả bầu trời xanh lồng lộng hiện ra nguyên vẹn vì công trình chưa bao giờ được lợp mái.
Quần thể kiến trúc vừa uy nghiêm vừa đầy chất thơ ấy là Mosteiro de Santa Maria da Vitória, được toàn thế giới biết đến với tên gọi Mosteiro da Batalha, tức Tu viện Đức Mẹ Chiến Thắng Batalha (chữ Batalha trong tiếng Bồ Đào Nha có nghĩa là Trận Chiến). Được quốc vương João I khởi công vào năm 1386 để thực hiện lời khấn hứa với Đức Trinh Nữ Maria sau chiến thắng bảo vệ nền độc lập của Vương quốc Bồ Đào Nha trong trận Aljubarrota năm 1385, đại tu viện Dòng Đa Minh này là nơi khai sinh các lăng tẩm hoàng gia triều đại Aviz và được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1983.
ILời Khấn Của Vua João I Trước Trận Aljubarrota Và Dòng Tu Đa Minh
Tên chính thức trong văn kiện hoàng gia và giáo hội của tu viện là Tu viện Đức Mẹ Chiến Thắng (Mosteiro de Santa Maria da Vitória). Việc thị trấn mọc lên xung quanh công trình mang tên Batalha (Trận Chiến) phản ánh ý nghĩa lịch sử trọng đại của ngôi thánh đường này: đây là đền đài tạ ơn Thiên Chúa và Đức Trinh Nữ Maria đã giúp Vương quốc Bồ Đào Nha giữ vững chủ quyền độc lập sau cuộc khủng hoảng kế vị năm 1383 tới 1385, mở đường cho triều đại Aviz bước vào Kỷ nguyên Khám phá Đại dương rực rỡ suốt hai thế kỷ kế tiếp. Vào năm 1388, quốc vương João I đã chính thức trao quyền quản lý và phụng vụ toàn bộ tu viện cho Dòng Anh Em Giảng Thuyết Đa Minh (Ordem dos Pregadores, tức Dòng Đa Minh), bởi vị linh mục giải tội kiêm cố vấn thân cận của nhà vua là tu sĩ Đa Minh Frei Lourenço Lampreia.
Về mặt lịch sử phụng vụ Công giáo, trận chiến định mệnh tại cánh đồng São Jorge gần Aljubarrota diễn ra vào chiều ngày 14 tháng 8 năm 1385, đúng vào Lễ vọng Đại lễ Đức Mẹ Lên Trời (Vigília da Assunção de Nossa Senhora, cử hành chính lễ vào ngày 15 tháng 8). Khi đứng trước đạo quân của vua Juan I xứ Castilla đông gấp bốn lần quân số Bồ Đào Nha và được trang bị đại bác cùng kỵ binh hạng nặng Pháp, quốc vương João I cùng vị tướng trẻ hai mươi lăm tuổi Nuno Álvares Pereira (về sau xuất gia làm tu sĩ Dòng Cát Minh và được Giáo hoàng Bênêđictô XVI tuyên hiển thánh năm 2009) đã quỳ xuống cầu nguyện cùng Đức Trinh Nữ Maria, thề nguyện rằng nếu Đức Mẹ ban chiến thắng để bảo toàn vương quốc, nhà vua sẽ xây dựng một đại tu viện dâng kính Đức Mẹ ngay gần chiến trường.
Theo trang tư liệu lịch sử chính thức của Tu viện Batalha (mosteirobatalha.gov.pt) và hồ sơ UNESCO (mã số 264), việc xây dựng công trình kéo dài suốt hơn một thế kỷ (từ năm 1386 đến khoảng năm 1517, và chấm dứt hẳn vào năm 1532), trải qua triều đại của bảy vị quốc vương Bồ Đào Nha (João I, Duarte, Afonso V, João II, Manuel I và João III) cùng sự kế tiếp của mười lăm kiến trúc sư trưởng (Mestre das Obras da Batalha). Để biến thung lũng Pinhal da Gouveia thành một công trường vĩ đại, triều đình đã mở một xưởng chế tác kính màu (vitral) đầu tiên trong lịch sử Bồ Đào Nha tại chính Batalha với các nghệ nhân mời từ vùng Franken và Nürnberg (Đức), đồng thời đón nhận ảnh hưởng của kiến trúc Gothic Vuông góc (Perpendicular Gothic) từ nước Anh thông qua cuộc hôn nhân lịch sử giữa vua João I và công chúa Philippa xứ Lancaster (con gái của công tước John xứ Gaunt nước Anh) năm 1387.
Có hai giai thoại lịch sử rất nổi tiếng tại Tu viện Batalha cần được hiểu rõ trong mạch nguồn tư liệu. Thứ nhất là truyền thuyết về việc xây dựng Phòng Hội đồng (Sala do Capítulo) có vòm trần đá vuông rộng 19 mét mỗi cạnh mà không có bất kỳ cây cột chống nào ở giữa: vì vòm đá từng hai lần bị sập trong lúc thi công khiến công trình bị coi là bất khả thi, kiến trúc sư trưởng Huguet đã huy động những tử tù bị kết án để tháo dỡ giàn giáo gỗ, và chính ông đã ngồi suốt một đêm ngay dưới tâm điểm của vòm đá sau khi tháo giàn giáo để chứng minh bằng mạng sống của mình rằng vòm trần sẽ đứng vững. Đến nay, bức tượng bán thân khắc trên một bệ đỡ đá ở góc phòng hội đồng vẫn được truyền tụng là chân dung tự họa của kiến trúc sư Huguet. Thứ hai là việc vì sao cụm Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (Capelas Imperfeitas) lại bị bỏ dở không có mái: không phải vì các kiến trúc sư không biết cách lợp mái, mà vì dưới triều vua Manuel I và vua João III đầu thế kỷ 16, toàn bộ ngân khố và thợ đá giỏi nhất đã được điều chuyển về thủ đô Lisboa để tập trung xây dựng Tu viện Jerónimos.
IIBảy Triều Vua, Mười Lăm Kiến Trúc Sư Và Cuộc Đại Phục Hồi Thế Kỷ 19
Lịch sử kiến tạo của Tu viện Batalha là tấm gương phản chiếu sự chuyển mình của nghệ thuật kiến trúc Bồ Đào Nha từ thời trung đại sang thời Phục hưng: khởi đầu bằng sự trang nghiêm chuẩn mực của Gothic Rayonnant dưới bàn tay kiến trúc sư bản địa đầu tiên là Afonso Domingues, bừng sáng với những đường nét rực lửa của Gothic Flamboyant và Gothic Anh dưới thời kiến trúc sư Huguet, mở rộng dưới thời Fernão de Évora, rồi thăng hoa thành những mảng chạm khắc đá đăng ten tinh xảo của phong cách Manueline dưới bàn tay bậc thầy Mateus Fernandes và João de Castilho.
- 14 tháng 8 năm 1385Chiến thắng Aljubarrota và lời khấn của vua João IQuân đội Bồ Đào Nha dưới sự chỉ huy của vua João I và thống chế Nuno Álvares Pereira đánh bại quân đội Castilla tại Aljubarrota, bảo toàn nền độc lập quốc gia. Nhà vua phát nguyện xây dựng tu viện dâng kính Đức Trinh Nữ Maria.
- 1386 tới 1402Kiến trúc sư Afonso Domingues khởi công tu việnKiến trúc sư trưởng người Bồ Đào Nha Afonso Domingues vạch đồ án tổng thể theo phong cách Gothic Rayonnant, khởi dựng nhà thờ, phòng hội đồng và hai cánh đầu tiên của Tu viện Hoàng gia (Claustro Real). Năm 1388, tu viện được bàn giao cho Dòng Đa Minh.
- 1402 tới 1438Kiến trúc sư Huguet nâng cao vòm nhà thờ và xây Nhà nguyện Người Sáng lậpKiến trúc sư Huguet (gốc Catalunya hoặc Địa Trung Hải) kế nhiệm, nâng chiều cao vòm lòng nhà thờ lên 32,46 mét, hoàn thiện Cổng Tây, khép thành công vòm đá 19 mét của Phòng Hội đồng, xây dựng Nhà nguyện Người Sáng lập (1426 tới 1434) và khởi công Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (năm 1437 theo lệnh vua Duarte).
- 1448 tới 1477Fernão de Évora xây dựng Tu viện vua Afonso VDưới triều vua Afonso V, kiến trúc sư Fernão de Évora mở rộng quần thể về phía bắc bằng việc xây dựng sân hành lang tu viện thứ hai (Claustro de Dom Afonso V) mang vẻ đẹp giản dị, khỏe khoắn phục vụ sinh hoạt của các tu sĩ.
- 1480 tới 1515Mateus Fernandes chạm khắc lưới đá Manueline và cổng Capelas ImperfeitasBậc thầy kiến trúc Manueline là Mateus Fernandes (cùng sự cộng tác một thời gian của Diogo de Boitaca) lắp đặt các bức bình phong lưới đá tại hành lang Claustro Real và chạm khắc vòm cổng khổng lồ cao 15 mét của Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (hoàn tất năm 1509).
- 1528 tới 1532João de Castilho xây bao lơn Phục hưng rồi dừng công trìnhKiến trúc sư João de Castilho thêm vòm bao lơn phong cách Phục hưng phía trên cổng Capelas Imperfeitas (năm 1532), sau đó vua João III quyết định dừng hẳn việc xây dựng để dồn toàn lực cho Tu viện Jerónimos tại Lisboa.
- 1810, 1834 và 1840Tàn phá thời chiến, giải thể dòng tu và cuộc đại trùng tu của vua Fernando IISau khi bị quân đội của Thống chế Pháp Masséna đốt phá năm 1810 tới 1811 và lệnh giải thể các dòng tu năm 1834 làm tu viện hoang phế, năm 1840 vua Fernando II cùng học giả Luís Mouzinho de Albuquerque phát động chương trình đại trùng tu kéo dài đến đầu thế kỷ 20.
- 1907 và 1983Di tích Quốc gia và Di sản Thế giới UNESCOTu viện Batalha được xếp hạng Di tích Quốc gia năm 1907, chuyển thành bảo tàng quốc gia năm 1980 và được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới năm 1983 (mã số 264).
Ngay bên trong lòng nhà thờ, sát bên lối vào Cổng Tây, du khách vẫn có thể nhìn thấy một phiến đá cẩm thạch lát sàn khắc chữ trang trọng: đó chính là ngôi mộ của kiến trúc sư trưởng Mateus Fernandes (mất ngày 10 tháng 4 năm 1515) cùng người vợ của ông. Việc các đan sĩ Dòng Đa Minh và hoàng gia cho phép chôn cất một người thợ cả xây dựng ngay tại ngưỡng cửa chính của thánh đường hoàng gia là một vinh dự hiếm có trong thời trung đại, khẳng định lòng tri ân đối với nghệ nhân đã biến đá vôi vùng Leiria thành những bức chạm khắc bất hủ.
IIINhà Nguyện Người Sáng Lập, Phòng Hội Đồng Vòm 19 Mét Và Những Nhà Nguyện Lộ Thiên
Toàn bộ quần thể Tu viện Batalha được xây dựng bằng loại đá vôi oolitic mịn khai thác tại các mỏ đá địa phương vùng Porto de Mós và Reguengo do Fetal: khi mới đục đẽo đá có màu trắng kem mềm mại dễ chạm trổ những chi tiết mảnh như sợi chỉ, nhưng sau hàng trăm năm tiếp xúc với nắng gió lại chuyển sang lớp patina màu vàng hổ phách và hồng nhạt rực rỡ. Nhà thờ chính có mặt bằng hình chữ thập Latinh dài 80 mét, rộng 22 mét, được kiến trúc sư Huguet nâng vòm trần gian giữa vọt lên độ cao 32,46 mét (tương đương một tòa nhà mười tầng), tạo nên tỷ lệ thẳng đứng vút cao hiếm thấy ở bán đảo Iberia, đón ánh sáng ngũ sắc chiếu qua các khung kính màu (vitrais) thế kỷ 15 và đầu thế kỷ 16 trên cung thánh.
Mặt tiền chính hướng Tây do Huguet hoàn thiện với 6 vòng cung đồng tâm chạm khắc 78 pho tượng các vua Cựu Ước, ngôn sứ, thiên thần và thánh nhân đứng dưới lọng đá, hai bên cửa là mười hai Tông đồ, ở giữa bức trán cửa (Tympanum) là tượng Chúa Kitô ngự tòa bao quanh bởi bốn Thánh Sử Gia.
Xây dựng từ năm 1426 đến 1434 ở góc tây nam nhà thờ, đây là lăng tẩm hoàng gia có mặt bằng trung tâm đầu tiên tại Bồ Đào Nha với vòm sao tám cạnh cao vút. Chính giữa dưới vòm sao là cỗ quan tài đôi khổng lồ bằng đá của vua João I (mất 1433) và hoàng hậu Philippa xứ Lancaster (mất 1415): tượng hai vị nằm song song mặc lễ phục, bàn tay phải của nhà vua và bàn tay phải của hoàng hậu nắm chặt lấy nhau vĩnh cửu, biểu trưng cho Liên minh Anh - Bồ Đào Nha (Hiệp ước Windsor 1386, liên minh ngoại giao lâu đời nhất thế giới còn hiệu lực). Ở bức tường phía Nam là 4 hốc mộ của Thế hệ Vinh quang (Ínclita Geração), trong đó có mộ của Hoàng tử Henry Nhà Hàng Hải (Infante Dom Henrique) và Hoàng tử Thánh Fernando.
Sân tu viện vuông mỗi cạnh dài khoảng 50 mét, kết hợp vòm nhọn Gothic của Afonso Domingues và Huguet với những bức bình phong lưới đá (Bandeiras) chạm khắc theo phong cách Manueline của Mateus Fernandes: các mắt lưới đá đan thành hình hoa bách hợp, cây kế, dây thừng xoắn, thập giá Chúa Kitô và quả cầu thiên văn. Ở góc tây bắc là nhà đình Đài phun nước (Lavabo) có hai chậu đá tầng bậc đón ánh sáng xuyên qua lưới đá như kim cương.
Căn phòng hình vuông mỗi cạnh dài 19 mét nằm ở phía đông Claustro Real, nơi kiến trúc sư Huguet kiến tạo vòm sao tám cánh vượt nhịp 19 mét hoàn toàn không có cột đỡ ở giữa. Phía đông căn phòng có khung cửa sổ kính màu lớn năm 1514 vẽ cảnh Thương Khó của Chúa Giêsu, và dưới sàn phòng là Mộ Chiến sĩ Vô danh của Bồ Đào Nha với ngọn lửa vĩnh cửu.
Cụm lăng tẩm bát giác nằm tách biệt phía đông sau lưng hậu cung nhà thờ, do vua Duarte khởi công năm 1437 với bảy nhà nguyện tỏa tròn quanh sảnh tám cạnh trung tâm. Nơi đây có cổng vòm Manueline cao 15 mét chạm khắc dày đặc họa tiết dây leo, ốc sên và hơn 200 lần câu khẩu hiệu Tänzer hay Tanias el Rey (dòng chữ bí ẩn thời vua Duarte) cùng khẩu hiệu Por bem của vua João I. Bảy trụ đá khổng lồ ở các góc bị cắt ngang lưng chừng để lộ toàn bộ không gian ra bầu trời xanh.
Sân tu viện hai tầng xây dựng giữa thế kỷ 15 bởi kiến trúc sư Fernão de Évora ở phía bắc Claustro Real, mang đường nét Gothic thuần khiết, mộc mạc không trang trí cầu kỳ, trên các khóa vòm khắc huy hiệu cái cối xay nước và chiếc cào sắt của vua Afonso V.
Hình ảnh gây xúc động sâu sắc nhất cho bất kỳ ai bước vào Nhà nguyện Người Sáng lập (Capela do Fundador) là chi tiết điêu khắc trên nắp cỗ quan tài đá cao lớn ở chính giữa phòng: quốc vương João I trong bộ giáp trụ hiệp sĩ và hoàng hậu Philippa xứ Lancaster trong tà áo choàng hoàng gia nằm cạnh nhau dưới hai tán lọng đá chạm huy hiệu nhà Aviz và huy hiệu Huân chương Garter của nước Anh, và hai bàn tay phải của họ vươn ra nắm chặt lấy nhau. Trên diềm đá chạy quanh quan tài khắc lặp đi lặp lại câu phương châm của nhà vua Por bem (Vì điều thiện hảo) cùng câu phương châm tiếng Pháp cổ của hoàng hậu Yl me plet (Điều đó làm tôi hài lòng), tạo nên một trong những biểu tượng đẹp nhất của nghệ thuật lăng tẩm châu Âu thời trung đại.
IVThế Đất Và Hướng
Công giáo Rôma và Dòng Anh Em Giảng Thuyết Đa Minh không chọn đất dựng tu viện theo lý thuyết phong thủy Á Đông, mà chọn thung lũng Pinhal da Gouveia vì vị trí nằm sát cạnh chiến trường São Jorge (Aljubarrota) nơi vua João I đã khấn nguyện, đồng thời nơi đây có nguồn nước suối dồi dào, rừng thông cung cấp gỗ và các mỏ đá vôi chất lượng cao phục vụ đại công trường. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện dựa trên địa hình thực tế của thung lũng Batalha.
Xét về long mạch thung lũng và thế tàng phong tụ khí, Tu viện Batalha tọa lạc ở tọa độ 39,6592 độ vĩ Bắc, -8,8261 độ kinh Tây, nằm ở đáy một thung lũng trũng bằng phẳng được bao bọc bốn phía bởi các dãy đồi đá vôi thoai thoải thuộc khối núi Maciço Calcário Estremenho (dãy Serra de Aire và Serra dos Candeeiros ở phía đông nam, cùng cao nguyên São Jorge ở phía nam). Dòng sông Rio Lena chảy uốn lượn từ nam lên bắc dọc theo sườn phía tây và tây bắc của tu viện trước khi hợp lưu vào sông Lis tại Leiria. Trong phép xem đất cổ truyền, việc đặt một công trình kỷ niệm chiến trận ngay dưới lòng thung lũng phẳng có bốn mặt đồi thấp bao quanh như thành quách tự nhiên và dòng sông Lena ôm lấy mặt trước chính là thế Chậu Ngọc Tụ Khí, Hóa Sát Vi Quyền: địa hình lòng chảo giúp làm dịu đi sát khí của chiến trường trên cao nguyên phía nam, quy tụ mạch nước ngầm từ các đồi đá vôi xung quanh về nuôi dưỡng sự bình yên và vương khí lâu dài cho triều đại mới.
Xét về phương vị trục chính và quy luật âm dương, trục nhà thờ Santa Maria da Vitória được định vị chuẩn xác theo quy điển cổ điển: tọa Đông hướng Tây (cổng chính mở về hướng Tây nhìn ra quảng trường rộng và dòng sông Lena làm minh đường, còn cung thánh và bàn thờ chính đặt ở hướng Đông đón ánh mặt trời mọc qua các khung cửa kính màu cao vút). Nhìn trên tổng mặt bằng quần thể: phía Nam (bên phải khi nhìn từ trong ra, ứng với phương Dương và Hỏa ánh sáng) là nơi đặt Nhà nguyện Người Sáng lập (Capela do Fundador) ngập tràn ánh nắng chiếu qua tám mặt cửa sổ của tháp bát giác trung tâm. Phía Bắc (ứng với phương Âm và sự tĩnh lặng) là nơi bố trí hai sân hành lang tu viện (Claustro Real và Claustro de Dom Afonso V), nhà ăn và hầm rượu của các tu sĩ Đa Minh. Còn ở điểm cực Đông nối tiếp sau lưng cung thánh là khối bát giác lộ thiên của Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (Capelas Imperfeitas): dù không có mái che do hoàn cảnh lịch sử, cấu trúc hình bát giác thông thiên ấy lại vô tình tạo thành một giếng trời (thiên tỉnh) khổng lồ đón trực tiếp thiên khí và ánh mặt trời chiếu thẳng vào lòng đá chạm khắc.
VLễ Kỷ Niệm Chiến Thắng Tháng Tám, Lễ Đức Mẹ Lên Trời Và Phụng Vụ Tại Batalha
Mặc dù các khu nhà tu viện của Dòng Đa Minh đã được chuyển đổi thành Bảo tàng Quốc gia sau sắc lệnh năm 1834, ngôi nhà thờ Santa Maria da Vitória vẫn giữ nguyên chức năng là một thánh đường Công giáo được cung hiến thuộc Giáo phận Leiria - Fátima. Hằng năm, vào giữa tháng 8, cả thị trấn Batalha bước vào tuần lễ kỷ niệm trọng đại nhất khi Đại lễ Đức Mẹ Lên Trời (15 tháng 8) trùng khít với ngày kỷ niệm Chiến thắng Aljubarrota (14 tháng 8 năm 1385), ngày khai sinh ra chính ngôi tu viện này.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Tên lễ và sự kiện | Nghi thức và hoạt động chính |
|---|---|---|---|
| Ngày 14 và 15 tháng 8 | Dương lịch (Lịch phụng vụ Công giáo và Lịch sử quốc gia) | Đại lễ Đức Mẹ Chiến Thắng, Đức Mẹ Lên Trời và Kỷ niệm trận Aljubarrota (Festas da Batalha) | Đại lễ chính trong năm của tu viện và thị trấn Batalha: cử hành thánh lễ trọng thể kính Đức Trinh Nữ Maria bổn mạng tu viện vào ngày 14 và 15 tháng 8, kết hợp nghi thức tưởng niệm vua João I, Thánh Nuno Álvares Pereira và lễ hội văn hóa dân gian quanh quảng trường. |
| Ngày 8 tháng 8 | Dương lịch (Lịch phụng vụ Công giáo) | Lễ Thánh Đa Minh (São Domingos de Gusmão) | Tưởng nhớ Đấng sáng lập Dòng Anh Em Giảng Thuyết Đa Minh, dòng tu đã gắn bó và coi sóc Tu viện Batalha suốt gần bốn thế kỷ rưỡi từ năm 1388 đến năm 1834. |
| Ngày 6 tháng 11 | Dương lịch (Lịch phụng vụ Công giáo Bồ Đào Nha) | Lễ Thánh Nuno de Santa Maria (Thống chế Nuno Álvares Pereira) | Lễ kính vị danh tướng chỉ huy trận Aljubarrota năm 1385 (bức tượng cưỡi ngựa của ngài đặt ngay tại quảng trường trước tu viện), người cuối đời đã hiến toàn bộ tài sản cho người nghèo để đi tu và được tuyên hiển thánh năm 2009. |
| Ngày 9 tháng 4 và ngày 11 tháng 11 | Dương lịch (Lịch kỷ niệm quốc gia) | Lễ Tưởng niệm tại Mộ Chiến sĩ Vô danh (Sala do Capítulo) | Nghi lễ quốc gia đặt vòng hoa và thắp ngọn lửa vĩnh cửu mang tên Ngọn đèn Tổ quốc (Chama da Pátria, thắp bằng dầu ô liu) bên trong Phòng Hội đồng của tu viện. |
| Chúa nhật hằng tuần | Dương lịch (Lịch giáo xứ Batalha) | Thánh lễ Chúa nhật tại nhà thờ Santa Maria da Vitória | Giáo dân thị trấn Batalha và khách hành hương tham dự thánh lễ Chúa nhật dưới mái vòm đá cao 32,46 mét của ngôi nhà thờ 600 năm tuổi. |
Đối với các đoàn hành hương Công giáo Việt Nam và du khách Việt Nam khi về chiêm bái Đền thánh Đức Mẹ Fátima, Tu viện Đức Mẹ Chiến Thắng Batalha nằm cách Fátima chỉ khoảng 20 cây số về phía tây trên cùng địa phận tỉnh Leiria. Sau những giờ cầu nguyện tại Fátima, việc ghé thăm Tu viện Batalha để chiêm ngưỡng ngôi mộ đôi nắm tay nhau của vua João I và hoàng hậu Philippa, ngắm nhìn di hài của Hoàng tử Henry Nhà Hàng Hải và đứng dưới bầu trời mở của Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện là chặng dừng chân văn hóa không thể thiếu trên đất Bồ Đào Nha.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Largo do Infante Dom Henrique, 2440-109 Batalha, quận Leiria, miền Trung Bồ Đào Nha
- Đường tới
- Tu viện nằm ngay tại trung tâm thị trấn Batalha (quảng trường Largo do Infante Dom Henrique), cách thành phố Leiria 12 cây số về phía nam, cách Đền thánh Fátima khoảng 20 cây số về phía tây và cách thủ đô Lisboa 120 cây số về phía bắc dọc theo đường cao tốc A1 hoặc A8. Từ bến xe buýt Rede Expressos ở Lisboa, Leiria hoặc Fátima đều có các chuyến xe khách chạy thẳng tới trạm Batalha nằm cách tu viện chỉ vài trăm mét đi bộ.
- Toạ độ
- 39.6592, -8.8261
Khu vực lòng nhà thờ chính Santa Maria da Vitória mở cửa tự do cho tín hữu và du khách vào cầu nguyện và chiêm ngưỡng kiến trúc vòm cao, trong khi các khu vực Nhà nguyện Người Sáng lập (Capela do Fundador), Tu viện Hoàng gia (Claustro Real), Phòng Hội đồng và Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (Capelas Imperfeitas) nằm trong tuyến tham quan có kiểm soát của bảo tàng. Quý vị cần lưu ý lối vào của Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện nằm ở mặt ngoài phía đông của tòa nhà (phải đi ra khỏi cửa chính nhà thờ rồi vòng qua bên phải dọc theo tường ngoài mới tới cổng vòm bát giác). Khi vào trong nhà thờ và tại Phòng Hội đồng (nơi có Mộ Chiến sĩ Vô danh có lính gác danh dự), quý vị cần mặc trang phục lịch sự, bỏ mũ nón và giữ trật tự trang nghiêm.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Tu viện Đức Mẹ Chiến Thắng Batalha
Contribute photos, information or video for Batalha MonasteryThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tu viện Batalha được xây dựng nhằm mục đích gì và gắn với sự kiện lịch sử nào?
Tu viện Batalha (tên chính thức là Tu viện Đức Mẹ Chiến Thắng, Mosteiro de Santa Maria da Vitória) được quốc vương João I khởi công xây dựng vào năm 1386 để thực hiện lời khấn hứa tạ ơn Đức Trinh Nữ Maria sau khi quân đội Bồ Đào Nha đánh bại đạo quân xâm lược đông đảo hơn của Vương quốc Castilla trong trận Aljubarrota ngày 14 tháng 8 năm 1385 (đúng vào chiều Lễ vọng Đức Mẹ Lên Trời). Công trình vừa là đền đài kỷ niệm nền độc lập quốc gia, vừa là lăng tẩm hoàng gia của vương triều Aviz.
Những ai đang được an táng bên trong Nhà nguyện Người Sáng lập (Capela do Fundador)?
Nhà nguyện Người Sáng lập (xây từ 1426 đến 1434 bởi kiến trúc sư Huguet) là lăng tẩm hoàng gia đầu tiên của Bồ Đào Nha. Chính giữa dưới vòm sao tám cạnh là ngôi mộ đôi bằng đá của vua João I và hoàng hậu người Anh Philippa xứ Lancaster với hình tượng hai vị nắm chặt tay phải của nhau. Dọc theo bức tường phía Nam là các hốc mộ đá của bốn người con trai của nhà vua (thuộc Thế hệ Vinh quang, Ínclita Geração), nổi bật nhất là mộ của Hoàng tử Henry Nhà Hàng Hải (Infante Dom Henrique, người khởi xướng Kỷ nguyên Khám phá Đại dương) và Hoàng tử Thánh Fernando.
Vì sao cụm Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (Capelas Imperfeitas) lại không có mái che?
Cụm Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (Capelas Imperfeitas) là một cấu trúc bát giác độc lập ở phía đông nhà thờ, được vua Duarte (con trai trưởng của vua João I) cho khởi công năm 1437 để làm khu lăng tẩm hoàng gia thứ hai. Sau khi vua Duarte băng hà sớm năm 1438, công trình được tiếp tục chạm khắc cổng vòm cao 15 mét và bảy trụ góc khổng lồ theo phong cách Manueline dưới thời vua Manuel I (bởi kiến trúc sư Mateus Fernandes). Tuy nhiên, vào đầu thế kỷ 16, khi triều đình chuyển toàn bộ ngân khố và thợ đá về Lisboa để xây Tu viện Jerónimos, phần vòm mái trên cao của khối bát giác này đã bị dừng lại vĩnh viễn, để lộ toàn bộ nội thất chạm khắc đá ra ngoài bầu trời.
Vòm đá của Phòng Hội đồng (Sala do Capítulo) có điều gì đặc biệt về mặt kỹ thuật?
Phòng Hội đồng của Tu viện Batalha có mặt bằng hình vuông mỗi cạnh dài 19 mét, được lợp bằng một vòm trần đá hình ngôi sao tám cánh vượt nhịp suốt 19 mét mà không dùng bất kỳ cây cột chống nào ở giữa. Vào đầu thế kỷ 15, đây là một thiết kế táo bạo bậc nhất châu Âu đến mức vòm đá từng bị sập hai lần khi đang thi công. Tương truyền, sau khi hoàn tất lần thứ ba, kiến trúc sư trưởng Huguet đã tự mình ngồi suốt một đêm ngay dưới tâm vòm đá sau khi tháo giàn giáo gỗ để chứng minh độ an toàn tuyệt đối của công trình.
Dòng chữ bí ẩn 'Tänzer' hay 'Tanias el Rey' khắc hơn 200 lần ở Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện có nghĩa là gì?
Trên các bức tường và cổng vòm của cụm Những Nhà nguyện Chưa Hoàn thiện (Capelas Imperfeitas), các nhà khảo cổ đếm được hơn 200 lần xuất hiện một câu khẩu hiệu khắc trên đá là 'Tanias el Rey' (hoặc 'Tänzer'). Đây là khẩu hiệu cá nhân đầy bí ẩn của quốc vương Duarte (người khởi xướng xây khu nhà nguyện này năm 1437). Các sử gia giải mã đây có thể là cách chơi chữ từ tiếng Hy Lạp hoặc tiếng Bồ Đào Nha cổ mang ý nghĩa 'Nhà vua sẽ giữ vững cho đến cùng' hoặc 'Định mệnh do nhà vua nắm giữ'.