Trang này ghi lại cách một tín đồ Zoroastrian dâng gỗ đàn hương ở đền lửa, theo Encyclopaedia Iranica, bộ kinh trên avesta.org và các bài viết của giáo sĩ và tác giả Parsi. Tên Việt quen dùng là Bái Hỏa Giáo, nhưng tín đồ không thờ lửa: với họ lửa là biểu tượng giúp hướng tâm về Ahura Mazda và lẽ thật. Khám Bái Hỏa Giáo của thư viện là hình mô phỏng, không phải một ngọn lửa đã thánh hiến. Ở khám, bạn trao một thanh đàn hương để được dâng lên lửa, đúng như tín đồ trao gỗ cho tu sĩ.
IDâng Mấy Thanh, Ai Đặt Vào Lửa
Thư viện không tìm được nguồn nào quy định số thanh gỗ cho tín đồ. Điều các nguồn nói rõ là ai đặt gỗ vào lửa: ở đền lửa, đó là tu sĩ.
Ngoài đền lửa đã thánh hiến thì khác. Encyclopaedia Iranica ghi lửa cấp Dadgah có thể do người thường trong tình trạng thanh sạch chăm khi cần. Ông K. E. Eduljee ghi rằng sau lễ Afringan, người dự lần lượt tới bên lửa, đọc một câu kinh và có khi tự đặt một mẩu gỗ nhỏ vào lửa.
Ở khám Bái Hỏa Giáo của thư viện, mỗi lần trao gỗ được tính là một lượt thành tâm.
IITrao Gỗ Cho Tu Sĩ, Đứng Nguyện Trước Lửa
IIITám Lời Nguyện Và Gốc Của Từng Hình Vẽ
Lời nguyện của tín đồ Zoroastrian xoay quanh Asha và ba điều tốt. Kinh của đạo cũng cầu sức khỏe, cầu cho gia đình, và tưởng nhớ người đã khuất. Tám lời dưới đây đều lấy từ kinh hay nghi lễ có thật. Mỗi hình vẽ là một đồ vật có thật, ghi rõ thuộc về đâu và theo nguồn nào.
Thanh gỗ đàn hương (sukhad). Ông Noshir H. Dadrawala viết trên Parsi Times: khi dâng đàn hương lên lửa, hãy hình dung đó là món quà dâng Đấng Thiêng Liêng, và suốt đời ta tiếp tục dâng cho thế gian ý nghĩ tốt, lời nói tốt, việc làm tốt của mình. Giáo sĩ Ramiyar Karanjia viết gỗ phải khô, sạch, mua bằng tiền kiếm được lương thiện, và ở Ấn Độ gỗ thơm ít nước nhất là sukhad, tức đàn hương. Cụm humata, hûxta, hvarshta có trong các bài kinh của Khordeh Avesta.
Lễ vật của tín đồ ở đền lửa · Nguồn: Parsi Times, Noshir H. Dadrawala, Customs To Observe At Atash Behram Or Agyari, 13/04/2024. Ervad Dr. Ramiyar Karanjia, Q&A about Fire and Fire Temples. avesta.org, Khorda AvestaBình lửa afargan. Ashem Vohu là một trong các bài kinh ngắn nền tảng, khấn tới Asha. Encyclopaedia Iranica giải thích Asha là lẽ thật, lời chân thật. Trong lễ Afringan, ngọn lửa đứng cho Asha. Tài liệu của FEZANA viết tín đồ coi lửa là biểu tượng cho sự ngay chính tối thượng của Ahura Mazda, không phải vật để thờ. Afargan là bình kim loại đựng lửa, đặt trên bệ cao trong phòng cầu nguyện.
Kinh và pháp khí của Bái Hỏa Giáo · Nguồn: Encyclopaedia Iranica, AŠƎM VOHŪ. K. E. Eduljee, Zoroastrian Heritage (nguồn cộng đồng). FEZANA, giáo án Zoroastrianism lớp 9 tới 12. The Pluralism Project (Đại học Harvard), A Visit to a Dar-e-MehrDây kusti. Kusti là sợi dây thiêng bện từ 72 sợi len cừu trắng, quấn ba vòng quanh eo, bên ngoài chiếc áo lót trắng sudreh. Theo Encyclopaedia Iranica, ba vòng ấy đứng cho ba điều: ý nghĩ tốt, lời nói tốt, việc làm tốt. Tín đồ tháo ra và buộc lại dây mỗi ngày khi thức dậy, ở mỗi thời trong ngày và trước mỗi việc đạo, vừa buộc vừa đọc kinh. Trước khi vào phòng lửa, tín đồ cũng rửa tay mặt rồi tháo và buộc lại kusti.
Vật mang trên người của tín đồ đã thọ lễ nhập đạo · Nguồn: Encyclopaedia Iranica, KUSTĪG. Parsi Times, Noshir H. DadrawalaChuông của lễ boi. Trong lễ boi, tu sĩ chăm lửa và đọc kinh. Giáo sĩ Ramiyar Karanjia viết: chuông được đánh ba hoặc chín tiếng đúng vào ba chữ dushmata, duzukhta, duzvarshta, nghĩa là ý nghĩ xấu, lời nói xấu, việc làm xấu. Chuông do tu sĩ đánh, không phải tín đồ. Lời nguyện ở đây mượn ý của ba tiếng chuông ấy.
Nghi lễ của tu sĩ ở đền lửa · Nguồn: Ervad Dr. Ramiyar Karanjia, Q&A about Fire and Fire TemplesBát nước trong. Doa Tan-Dorosti là bài kinh cầu sức khỏe bằng tiếng Pazand, đọc ở cuối các buổi lễ. Bản dịch của Mary Boyce có câu: nguyện có sức khỏe và sống lâu, và: nguyện họ có sức khỏe để làm tròn mọi bổn phận. Trong lễ Afringan có bình nước. Theo ông K. E. Eduljee, nước đứng cho Haurvatat, vị Amesha Spenta mang nghĩa sự trọn vẹn, gắn với nước và sức khỏe. Việc ghép bát nước với lời cầu sức khỏe là của thư viện.
Kinh có thật, vật có thật trong lễ Afringan, cách ghép là của thư viện · Nguồn: avesta.org, Doa Tan-Dorosti (bản dịch Mary Boyce). K. E. Eduljee, Zoroastrian Heritage (nguồn cộng đồng). Wikipedia, Haurvatat (dẫn Boyce và Encyclopaedia Iranica)Đèn dầu divo. Câu nguyện lấy từ Doa Tan-Dorosti: nguyện nhà này được vui, nguyện có phúc lành. Divo là ngọn đèn dầu của người Parsi. Parsi Times ghi tín đồ thường thắp một hoặc nhiều đèn dầu ở đền lửa. Giáo sĩ Karanjia khuyên giữ một ngọn divo cháy liên tục trên bàn trong những ngày Muktad. Việc ghép ngọn đèn với lời cầu cho gia đình là của thư viện.
Vật có thật của người Parsi, cách ghép là của thư viện · Nguồn: avesta.org, Doa Tan-Dorosti. Parsi Times, Noshir H. Dadrawala. Ervad Dr. Ramiyar Karanjia, Muktad or FarvardeganBình nước cắm hoa hồng của lễ Muktad. Mười ngày cuối năm đạo là lễ Frawardigan, người Parsi gọi là Muktad, để đón và tiếp đãi linh hồn tổ tiên trong nhà. Giáo sĩ Karanjia hướng dẫn: trên bàn đặt một cốc kim loại hay bình sạch đựng nước trong, cắm một hai bông hoa, tốt nhất là hoa hồng. Encyclopaedia Iranica ghi rằng không buổi thờ phượng nào thiếu lời khấn tới các fravashi, được hiểu là linh hồn những người đã khuất.
Lễ Muktad của người Parsi · Nguồn: Ervad Dr. Ramiyar Karanjia, Muktad or Farvardegan. Encyclopaedia Iranica, FRAVAŠI. Encyclopaedia Iranica, FRAWARDĪGĀNKhay kim loại xếp tám bông hoa. Afringan là lễ chúc lành và tưởng nhớ, làm trong các dịp Gahambar và Jashan. Ông K. E. Eduljee mô tả: đồ lễ bằng kim loại, có khay gọi là ses, trên khay xếp tám bông hoa, hoa và trái cây đứng cho cây cỏ và vị Amesha Spenta Amertat. Cuối lễ, tu sĩ đọc Doa Tan-Dorosti chúc sức mạnh, sức khỏe và an lành cho mọi người có mặt. Câu nguyện ở đây theo ý của bài kinh ấy.
Lễ Afringan, theo một nguồn cộng đồng · Nguồn: K. E. Eduljee, Zoroastrian Heritage (nguồn cộng đồng). avesta.org, Doa Tan-DorostiThư viện không vẽ chân dung Zarathustra và không dùng hình Faravahar, vì đó là hình có người. Cả tám hình đều là đồ vật. Thư viện cũng không vẽ cảnh thổi lửa, vì hơi thở bị coi là làm ô uế lửa.
IVSau Khi Dâng
Vì vậy ở khám Bái Hỏa Giáo, sau khi trao gỗ, thư viện mời bạn đứng hướng về ánh lửa và đọc lời nguyện đã chọn, thầm hoặc thành tiếng. Lời mời ấy là của thư viện. Các nguồn ghi rằng tín đồ đứng cầu nguyện hướng về lửa và đọc kinh tiếng Avesta, không nói rõ đọc thầm hay đọc thành tiếng.
Hai bài kinh ngắn mà tín đồ đọc nhiều nhất là Ashem Vohu và Yatha Ahu Vairyo, còn gọi là Ahunwar. Trang avesta.org gọi Ahunwar là thần chú thiêng nhất của đạo. Sau khi cầu nguyện, tín đồ ở đền thật nhận chút tro chấm lên trán.
VNgoài Đời: Ấn Độ, Iran Và Bắc Mỹ Không Giống Nhau
Ở Ấn Độ và các cộng đồng Parsi hải ngoại, người ngoài đạo không được vào bất kỳ chỗ nào nhìn thấy lửa thiêng. Wikipedia ghi đây là truyền thống của cộng đồng. Giáo sĩ Karanjia viết chỉ tín đồ Zoroastrian mới vào đền lửa, để giữ sự thanh sạch nghi lễ.
Ở Bắc Mỹ, nơi thờ phượng thường gọi là Dar-e-Mehr. The Pluralism Project của Đại học Harvard mô tả một Dar-e-Mehr ở Hinsdale, bang Illinois: khách bỏ giày, che đầu trước khi vào phòng cầu nguyện, giữa phòng là bình lửa afargan đặt trên bệ cao, bên cạnh có các khay đàn hương để dâng.
Nguồn: Wikipedia, Fire temple. Ervad Dr. Ramiyar Karanjia, Q&A about Fire and Fire Temples. The Pluralism Project, A Visit to a Dar-e-Mehr.
VINhững Điều Thư Viện Chưa Chắc
Bạn là tín đồ Zoroastrian và thấy chỗ chưa đúng? Xin gửi góp ý kèm nguồn về thayungkhiem@gmail.com. Thư viện sửa và ghi tên người góp.
VIINguồn
Các nguồn được đọc ngày 05/10/2026. Vạn Đạo Đường mô tả, không thay cho nghi lễ thật và không đại diện cho đền lửa hay hội đoàn Zoroastrian nào.
Tới khám Bái Hỏa Giáo để dâng gỗ đàn hương
?Hỏi Đáp Nhanh
Người Zoroastrian có thờ lửa không
Không. Encyclopaedia Iranica ghi rằng tín đồ luôn bác cách gọi người thờ lửa, với họ lửa là một biểu tượng giúp hướng tâm về Thượng Đế và lẽ thật. Giáo sĩ Ramiyar Karanjia viết tín đồ không coi lửa là một vị thần và cũng không thờ lửa như một vật.
Tín đồ có tự tay bỏ gỗ đàn hương vào lửa không
Ở đền lửa thì không. Tín đồ trao gỗ, tu sĩ đeo khăn che mũi miệng và dùng kẹp bạc đặt gỗ vào lửa. Sau lễ Afringan ngoài đền, theo một nguồn cộng đồng, người dự có khi tự đặt một mẩu gỗ nhỏ vào lửa.
Dâng mấy thanh đàn hương là đúng
Thư viện không tìm được nguồn nào quy định số thanh cho tín đồ. Machi sáu tới chín thanh là lễ của tu sĩ. Khám của thư viện để một thanh.
Humata, Hukhta, Hvarshta nghĩa là gì
Là ý nghĩ tốt, lời nói tốt, việc làm tốt. Ba vòng dây kusti quanh eo tín đồ cũng đứng cho ba điều ấy.
Ở khám Bái Hỏa Giáo mỗi lần trao gỗ tính mấy lượt
Một lượt thành tâm của một người cho mỗi lần trao gỗ.