VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Cách Dâng Hương Và Cầu Nguyện Trong Phật Giáo Hòa Hảo

· Ba ngôi thờ, bốn lạy, bài nguyện

Dâng gì, lạy mấy lạy, nguyện bài nào. Mỗi ý đều ghi nguồn. Chỗ nào thư viện chưa chắc thì nói rõ là chưa chắc.

Số cây hương
3
lệ thường, kinh sách không định số
Số lạy
4 lạy
lạy bốn lạy là lạy Tứ Ân
Bài nguyện
8 bài
đọc thầm, niệm trong tâm

Trang này ghi lại cách người tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo cúng lạy tại nhà, theo sách của đạo đăng trên hoahao.org và trang Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo. Khám Hòa Hảo của thư viện làm theo những điều ghi dưới đây: bàn thờ chỉ có tấm trần dà, nước lạnh, bông hoa và nhang, không có tượng, không chuông mõ.

Tới khám Hòa Hảo để dâng hương

IDâng Mấy Cây Hương

Các sách của đạo mà thư viện đọc được không định số cây hương. Sách chỉ ghi: cầm hương, xá ba xá, quỳ nguyện, cắm hương, lạy bốn lạy. Con số ba ở khám là lệ thường gặp ngoài đời, không phải giáo luật.

3Ba cây, theo lệ thườngKhám Hòa Hảo của thư viện cắm ba cây. Hai bài hướng dẫn phổ thông ghi người cúng đốt ba cây nhang, hoặc một số lẻ tùy gia chủ. Không bài nào dẫn kinh sách của đạo cho con số ấy, và không nguồn nào giảng nghĩa của số ba trong Phật Giáo Hòa Hảo.Nguồn: bài hướng dẫn trên hoatieu.vn và soctrangtourism.vn. Nguồn phổ thông, không phải sách của đạo.

Điều sách của đạo ghi rõ là lễ vật: cúng Phật chỉ nên cúng nước lạnh, bông hoa và nhang. Nước lạnh tiêu biểu cho sự trong sạch, bông hoa tiêu biểu cho sự tinh khiết, còn nhang dùng đặng bán mùi uế trược. Ngoài ra, chẳng nên cúng một món gì khác cả. Sách cũng ghi sự tu hành cốt ở chỗ trau tâm trỉa tánh hơn là do sự lễ bái ở ngoài.

Ở khám Hòa Hảo của thư viện, mỗi lần dâng hương được tính là một lượt thành tâm.

IICúng Lạy Ba Ngôi Thờ

Ba cây là lệ thường. Sách của đạo không định số cây và không định thứ tự cắm.
1Mỗi ngày hai thời, sáng sớm và chiều tối. Theo bài của VUSTA, khoảng 4 đến 5 giờ sáng và 18 đến 19 giờ.
2Cúng bàn thờ Ông Bà trước. Cầm hương xá ba xá, quỳ xuống, chắp tay đưa lên trán, nguyện bài Cúi kính dưng hương trước Cửu Huyền. Cắm hương, đứng dậy chắp tay ngang ngực đọc tiếp, rồi lạy bốn lạy.
3Kế đó là ngôi Tam Bảo. Cầm hương xá ba xá, quỳ, chắp tay đưa lên trán, niệm Nam mô Ta Bà Giáo Chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật ba lần rồi đọc bài Qui Y. Cắm hương, đứng dậy đọc Tây phương ngũ nguyện, lạy bốn lạy.
4Xá ba xá sau khi lạy. Một xá chính giữa niệm Nam mô A Di Đà Phật, một xá bên trái niệm Nam mô Đại Thế Chí Bồ Tát, một xá bên mặt niệm Nam mô Quan Thế Âm Bồ Tát.
5Sau cùng ra bàn Thông Thiên, nguyện bốn hướng. Lấy bàn Thông Thiên làm hướng chánh. Hướng chánh đọc bài Qui Y và ngũ nguyện, ba hướng kia chỉ đọc Tây phương ngũ nguyện. Mỗi hướng lạy bốn lạy.
6Niệm trong tâm. Sách ghi lúc cầu nguyện và niệm Phật chỉ niệm trong tâm, không mõ, không chuông.
7Đi xa hay nhà chật. Đi xa nhà thì nguyện tưởng trong tâm cũng được. Đi làm ruộng đến thời cúng thì ngó về hướng Tây nguyện rồi xá bốn hướng. Nhà chật thì nội bàn Thông Thiên với một lư hương cũng được.
Chúng tôi lạy bốn lạy là lạy tứ ân và xá ba xá là có nghĩa xá tam thế Phật Tây phương Cực lạc.Lời giải thích về bốn lạy và ba xá trong một sách giới thiệu của đạo.Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo, chương 3: Nghi thức hành đạo, bản trên hoahao.org

IIITám Bài Nguyện Và Gốc Của Từng Hình Vẽ

Người tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo không tự đặt lời xin riêng trước bàn thờ. Các bài nguyện đã có sẵn: bài nguyện trước bàn thờ Ông Bà, bài Qui Y và năm câu Tây phương ngũ nguyện. Thư viện chép câu mở đầu của hai bài đầu, đủ năm câu ngũ nguyện, và thêm một lời nguyện đền đáp Tứ Ân do thư viện đặt từ tên bốn ân. Lời văn chép theo hai trang của người trong đạo, bỏ gạch nối giữa các tiếng cho dễ đọc.

Dưng hương Cửu Huyền Bài nguyện trước bàn thờ Ông BàCúi kính dưng hương trước Cửu Huyền, cầu trên Thất Tổ chứng lòng thiềng.

Lư hương bàn thờ Ông Bà. Người tín đồ cúng bàn thờ Ông Bà trước. Cầm hương xá ba xá, quỳ, chắp tay đưa lên trán và nguyện bài này. Hai câu sau là: Nay con tỉnh ngộ qui y Phật, chí dốc tu hiền tạo phước duyên. Cắm hương, đứng dậy đọc tiếp bốn câu Cúi đầu lạy tạ Tổ Tông rồi lạy bốn lạy.

Nghi lễ của đạo · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia. Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Bài cầu nguyện trước bàn thờ Ông Bà. hoahao.org, sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo, chương 3: Nghi thức hành đạo
Qui y Tam Bảo Bài Qui YNam mô Thập phương Phật. Nam mô Thập phương Pháp. Nam mô Thập phương Tăng.

Tấm trần dà. Trước ngôi Tam Bảo, người tín đồ niệm Nam mô Ta Bà Giáo Chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật ba lần rồi đọc bài Qui Y. Ngôi Tam Bảo không có tượng, chỉ thờ một tấm vải màu dà. Sách chú giải ghi màu dà do các màu khác hợp lại mà thành, nên tượng cho sự hòa hợp của nhân loại.

Nghi lễ và vật thờ của đạo · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia. hoahao.org, Chú Giải Sấm Giảng, mục Cách thờ phượng
Đền đáp Tứ Ân Tứ ÂnNguyện đền đáp Tứ Ân: ân tổ tiên cha mẹ, ân đất nước, ân Tam Bảo, ân đồng bào và nhân loại.

Bốn ô màu dà. Tứ Ân là bốn ơn Đức Huỳnh Giáo Chủ dạy người tín đồ phải đền đáp: ân tổ tiên cha mẹ, ân đất nước, ân Tam Bảo, ân đồng bào và nhân loại. Sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo giải thích: lạy bốn lạy là lạy Tứ Ân. Câu nguyện ở đây do thư viện đặt từ tên bốn ân, không phải một bài nguyện có sẵn. Hình bốn ô là hình do thư viện vẽ.

Giáo lý của đạo, câu nguyện và hình do thư viện soạn · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Đền đáp Tứ Đại Trọng Ân (trích Sấm Giảng Thi Văn Giáo Lý). hoahao.org, sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo, chương 3: Nghi thức hành đạo. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), Tính giản dị trong giáo luật và giáo lễ của đạo Hòa Hảo
Thế giới bình an Tây phương ngũ nguyện, nhứt nguyệnNam mô nhứt nguyện cầu: Thiên hoàng, Địa hoàng, Nhơn hoàng, Liên hoa hải hội, Thượng Phật từ bi, Phật vương độ chúng, thế giới bình an.

Bàn Thông Thiên. Bàn Thông Thiên đặt ngoài trời, trước nhà. Người tín đồ lấy bàn Thông Thiên làm hướng chánh, nguyện bốn hướng, mỗi hướng lạy bốn lạy. Hướng chánh đọc bài Qui Y, ba hướng kia chỉ đọc Tây phương ngũ nguyện. Câu nhứt nguyện cầu cho thế giới bình an.

Nghi lễ và nơi thờ của đạo · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia. hoahao.org, sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo, chương 3: Nghi thức hành đạo. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), Tính giản dị trong giáo luật và giáo lễ của đạo Hòa Hảo
Cửu Huyền siêu sanh Tây phương ngũ nguyện, nhị nguyệnNam mô nhị nguyện cầu: Cửu huyền Thất tổ Tịnh độ siêu sanh.

Ba chung nước trên bàn thờ Cửu Huyền. Câu nhị nguyện cầu cho Cửu Huyền Thất Tổ được siêu sanh về Tịnh Độ. Sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo ghi: trên bàn Cửu Huyền Thất Tổ, ngoài lư hương phải có ba chung nước. Nước lạnh tiêu biểu cho sự trong sạch.

Nghi lễ và lễ vật của đạo · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia. hoahao.org, sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo, chương 3: Nghi thức hành đạo. hoahao.org, Chú Giải Sấm Giảng, mục Cách thờ phượng
Cha mẹ phước thọ Tây phương ngũ nguyện, tam nguyệnNam mô tam nguyện cầu: Phụ mẫu tại đường tăng long phước thọ, phụ mẫu quá khứ trực vãng Tây phương.

Bình bông. Câu tam nguyện cầu cho cha mẹ còn sống thêm phước thêm thọ, cha mẹ đã khuất được về thẳng Tây phương. Bông hoa là một trong ba món người tín đồ dâng cúng, tiêu biểu cho sự tinh khiết. Việc ghép bình bông với câu nguyện này là của thư viện.

Lễ vật của đạo, cách ghép của thư viện · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia. hoahao.org, Chú Giải Sấm Giảng, mục Cách thờ phượng
Bá tánh vạn dân Tây phương ngũ nguyện, tứ nguyệnNam mô tứ nguyện cầu: Bá tánh vạn dân từ tâm bác ái, giải thoát mê ly.

Bốn hướng quanh bàn Thông Thiên. Câu tứ nguyện cầu cho trăm họ muôn dân có lòng từ tâm bác ái, thoát khỏi mê lầm. Tại bàn Thông Thiên người tín đồ nguyện đủ bốn hướng: trước mặt, sau lưng và hai bên. Hình bốn mũi chỉ bốn hướng là hình do thư viện vẽ theo cách lạy ấy.

Nghi lễ của đạo, hình do thư viện vẽ · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), Tính giản dị trong giáo luật và giáo lễ của đạo Hòa Hảo
Xá tội, trí huệ Tây phương ngũ nguyện, ngũ nguyệnNam mô ngũ nguyện cầu: Phật tổ, Phật Thầy từ bi xá tội đệ tử, tiêu tai tịnh sự, trí huệ thông minh, giai đắc đạo quả.

Quyển Sấm Giảng. Câu ngũ nguyện xin Phật tổ, Phật Thầy từ bi xá tội cho đệ tử, tiêu tai, cho trí huệ sáng suốt, cùng được đạo quả. Sấm Giảng Thi Văn là sách ghi lời dạy của Đức Huỳnh Giáo Chủ mà người tín đồ đọc và học. Việc ghép quyển Sấm Giảng với câu nguyện này là của thư viện.

Kinh sách của đạo, cách ghép của thư viện · Nguồn: Tuổi Trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia. hoahao.org, sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo, chương 3: Nghi thức hành đạo

Thư viện không vẽ chân dung Đức Huỳnh Giáo Chủ, không vẽ tượng Phật, chuông hay mõ. Ngôi Tam Bảo của đạo chỉ thờ tấm trần dà, nên tám hình đều là vật thờ, lễ vật và hướng lạy.

IVSau Khi Dâng

Lúc cầu nguyện và niệm Phật chỉ niệm trong tâm và phải thành tâm.Lời dặn về cách cầu nguyện trong một sách giới thiệu của đạo.Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo, chương 3, bản trên hoahao.org

Vì vậy ở khám Hòa Hảo, sau khi hương lên, thư viện mời bạn đọc thầm bài nguyện vừa chọn. Khám không mời đọc thành tiếng, vì sách của đạo dạy niệm trong tâm, không chuông, không mõ. Sau lễ, người tín đồ thường lạy bốn lạy.

Câu điều cốt yếu là làm theo điều mình vừa nguyện là lời của thư viện, tóm ý sách dạy rằng sự tu hành cốt ở chỗ trau tâm trỉa tánh hơn là do sự lễ bái ở ngoài.

VNhững Điều Thư Viện Chưa Chắc

·Số cây hương. Bốn trang sách của đạo trên hoahao.org và bài Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia đều không nêu số cây. Con số ba ở khám dựa vào hai bài hướng dẫn phổ thông. Một bài ghi ba cây hoặc số lẻ tùy gia chủ, bài kia ghi thường là ba hoặc năm.
·Thư viện chưa mở được nguyên bản Sấm Giảng Thi Văn Toàn Bộ, phần Cách thờ phượng, hành lễ và sự ăn ở của một người bổn đạo. Các câu trích được đọc qua sách chú giải và các trang chép lại của người trong đạo.
·Các câu nguyện được đọc qua công cụ đọc trang, có đối chiếu giữa hai trang. Chữ cuối câu Cầu trên Thất Tổ chứng lòng có trang ghi thiềng, có trang ghi thiền. Thư viện chép thiềng, là tiếng xưa của chữ thành, hợp vần với Huyền.
·Lời nguyện đền đáp Tứ Ân do thư viện đặt. Trong nghi lễ, Tứ Ân được tỏ bằng bốn lạy, không có một bài nguyện riêng mang tên ấy trong các nguồn đã đọc.
·Thứ tự hai vị Bồ Tát khi xá ba xá chép theo bài Sự cúng lạy của người cư sĩ tại gia: bên trái Đại Thế Chí, bên mặt Quan Thế Âm. Sách Để Hiểu Phật Giáo Hòa Hảo kể tên theo thứ tự A Di Đà, Quan Thế Âm, Đại Thế Chí mà không nói bên nào.
·Số chung nước. Một sách ghi bàn Cửu Huyền và bàn Thông Thiên có ba chung nước. Bài của VUSTA chỉ ghi một lư hương, chung nước và một lọ hoa tươi. Thư viện chưa biết lệ nào phổ biến hơn.
·Hình dáng bàn Thông Thiên trong hình vẽ, một mặt bàn nhỏ trên một trụ, là theo hình thường thấy ở miền Tây. Các nguồn đã đọc chỉ ghi bàn đặt ngoài trời, trước nhà.
·Các nguồn của đạo đều là trang của tín đồ ở hải ngoại hoặc trang cá nhân. Thư viện chưa đọc được văn bản nào của Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật Giáo Hòa Hảo về nghi thức cúng lạy.
·Sách ghi năm 1940 đạo đổi từ trần điều sang trần dà. Thư viện chưa đọc được nguồn nào nói các nhóm tín đồ ngày nay có khác nhau về việc này hay không.
·Việc ghép bình bông, ba chung nước và quyển Sấm Giảng với từng câu nguyện là của thư viện.

Bạn là người trong đạo và thấy chỗ chưa đúng? Xin gửi góp ý kèm nguồn về thayungkhiem@gmail.com. Thư viện sửa và ghi tên người góp.

VINguồn

Các nguồn được đọc ngày 05/10/2026. Vạn Đạo Đường mô tả, không thay cho nghi lễ thật và không đại diện cho Giáo hội hay Ban Trị sự nào.

Tới khám Hòa Hảo để dâng hương

?Hỏi Đáp Nhanh

Phật Giáo Hòa Hảo thắp mấy cây hương

Các sách của đạo mà thư viện đọc được không định số cây. Ngoài đời thường gặp ba cây ở mỗi bàn thờ. Điều sách ghi rõ là lễ vật: chỉ nước lạnh, bông hoa và nhang.

Lạy mấy lạy

Bốn lạy ở mỗi ngôi thờ. Một sách giới thiệu của đạo giải thích lạy bốn lạy là lạy Tứ Ân. Tại bàn Thông Thiên, người tín đồ nguyện bốn hướng, mỗi hướng bốn lạy.

Cúng bàn thờ nào trước

Bàn thờ Ông Bà trước, rồi ngôi Tam Bảo, sau cùng là bàn Thông Thiên.

Vì sao bàn thờ chỉ có một tấm vải màu dà

Ngôi Tam Bảo của đạo không thờ tượng. Sách chú giải ghi màu dà do các màu khác hợp lại mà thành, nên tượng cho sự hòa hợp của nhân loại.

Có đọc bài nguyện thành tiếng không

Sách của đạo dạy niệm trong tâm, không chuông, không mõ. Vì vậy khám Hòa Hảo của thư viện chỉ mời đọc thầm.

›Đọc Tiếp