Từ trung tâm đô thị Hà Giang cũ đi về phía đông nam khoảng mười lăm cây số rưỡi, vượt qua cầu bắc ngang dòng sông Lô để sang vùng đất tả ngạn thuộc xã Phú Linh (tỉnh Tuyên Quang), quý vị sẽ tiến vào một thung lũng bằng phẳng được bao bọc bởi những dải đồi cọ và núi đá vôi xanh thẫm của thôn Tông Mường (thôn 9 / Bình Lâm). Giữa không gian bình yên của bản làng người Tày bên dòng suối trong, ngôi Chùa Bình Lâm hiện ra trang nghiêm dưới chân núi, đối diện với khu nền chùa cổ thời Trần từng tồn tại cách đây hơn bảy thế kỷ.
Chính tại ngôi chùa miền biên viễn này, các nhà khảo cổ và sử học đã tìm thấy một kiệt tác độc bản của nền văn minh Đại Việt: Bảo vật quốc gia Chuông chùa Bình Lâm. Được đúc vào giờ Ngọ ngày rằm tháng Ba năm Ất Mùi (1295) dưới triều vua Trần Anh Tông và khắc bài minh văn 309 chữ Hán vào năm Bính Thân (1296), đây là quả chuông đồng thời Trần có niên đại tuyệt đối sớm nhất còn lưu giữ được nguyên vẹn trên đất nước Việt Nam.
IGia Tộc Thổ Quan Nguyễn Anh, Nguyễn Bối Và Tiếng Chuông Năm Hưng Long Thứ Ba
Chùa có tên chữ Hán khắc ngay trong dòng mở đầu của bài minh văn thế kỷ 13 là Bình Lâm Tự (平林寺), thuộc truyền thống Phật giáo thời Trần (Phật giáo). Hai chữ Bình Lâm vừa gợi tả cảnh quan một vùng rừng núi bình yên, phẳng lặng bên tả ngạn sông Lô, vừa là cách chuyển âm chữ Hán từ địa danh cổ Trường Phú Linh (tức xã Phú Linh ngày nay). Tại địa phương, do chùa nằm ở thôn Tông Mường (còn gọi là Mường Nam hay thôn 9 Bình Lâm), người dân quanh vùng vẫn quen gọi là Chùa Bình Lâm hoặc Chùa Tông Mường.
Nếu như Chùa Sùng Khánh ở bên kia bờ hữu ngạn sông Lô được dựng vào năm 1356 đời vua Trần Dụ Tông, thì Chùa Bình Lâm ở bên này bờ tả ngạn lại ra đời sớm hơn ít nhất sáu thập kỷ, ngay từ những năm cuối thế kỷ 13 dưới triều vua Trần Anh Tông (và thời Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông). Người có công lớn đứng ra hưng công dựng chùa và đúc đại hồng chung cúng dường Tam Bảo là gia tộc vị thủ lĩnh bản địa cai quản vùng Trường Phú Linh: ông Nguyễn Anh (cùng chính thất là bà Nguyễn Thị Ninh), thân phụ của vị thổ quan Nguyễn Bối và là bậc tiền bối trực tiếp của dòng họ Nguyễn đã dựng chùa Sùng Khánh về sau.
Trên thân quả đại hồng chung Chùa Bình Lâm đúc năm 1295, ba chữ Hán lớn được đúc nổi trang trọng ở vị trí trung tâm là Phụng Tam Bảo (奉三寶, nghĩa là thành kính dâng cúng lên ngôi Phật, Pháp, Tăng). Đọc kỹ bài minh văn 309 chữ Hán khắc bên dưới, quý vị sẽ nhận ra trọn vẹn tinh thần Tam giáo đồng nguyên (Phật - Nho - Đạo dung hợp) của thời đại Đông A. Bài minh vừa tán dương giáo lý từ bi giải thoát của nhà Phật, vừa nhắc tới đạo hiếu nghĩa trung tín của Nho gia và quy luật biến dịch huyền vi của trời đất trong Đạo gia. Tiếng chuông chùa nơi biên ải không chỉ thức tỉnh lòng người hướng thiện mà còn là pháp khí điều hòa âm dương, cầu cho quốc tộ trường cửu và bách tính vùng sơn cước được an vui.
Theo nội dung bài minh văn Bình Lâm tự chung minh khắc trên chuông, thời điểm đúc chuông rơi vào đúng giai đoạn hoàng kim của vương triều nhà Trần: chỉ mới bảy năm sau đại thắng Bạch Đằng lần thứ ba chống quân Nguyên Mông (1288) và ngay trong những năm Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông chuẩn bị xuất gia lên núi Yên Tử khai sáng dòng Thiền Trúc Lâm (1299). Vào giờ Ngọ, ngày rằm tháng Ba năm Ất Mùi, niên hiệu Hưng Long thứ 3 (1295) đời vua Trần Anh Tông, tại trang Bình Lâm thuộc vùng Trường Phú Linh, vị thủ lĩnh địa phương là Nguyễn Anh cùng vợ là Nguyễn Thị Ninh, con trai là Nguyễn Bối cùng đông đảo thiện nam tín nữ và thợ đúc đồng đã mở lò chú tạo quả đại hồng chung nặng 193 kg.
Một năm sau khi đúc xong chuông, vào ngày mùng 1 tháng Chạp năm Bính Thân, niên hiệu Hưng Long thứ 4 (1296), bài minh văn dài 309 chữ Hán do vị sư trụ trì hoặc bậc thức giả đương thời soạn đã được khắc hoàn chỉnh lên mặt thân chuông. Văn bản trên chuông không chỉ ghi rõ ngày giờ đúc, danh sách các vị đại thí chủ họ Nguyễn, mà còn chứng thực rằng ngay từ cuối thế kỷ 13, vùng đất Phú Linh - Vị Xuyên đã có chùa lớn, có giới tăng sĩ thông tuệ chữ Hán và có mối liên kết văn hóa mật thiết với kinh thành Thăng Long.
Nhiều người khi tới thăm Chùa Bình Lâm hiện nay thấy ngôi tam bảo khang trang được khánh thành năm 2007 thì dễ nghĩ rằng đây là một ngôi chùa mới xây và quả chuông cổ chỉ được mang từ nơi khác về gửi. Sự thực khảo cổ học hoàn toàn khác: ngôi chùa Bình Lâm gốc thời Trần nằm ở khu gò đất dưới chân núi ngay phía đối diện ngôi chùa hiện tại. Qua các cuộc khảo sát và khai quật khảo cổ tại nền chùa cũ, các nhà khoa học đã tìm thấy nhiều mảnh gạch ngói mũi hài, gốm men ngọc thời Trần và đặc biệt là dấu tích hai hố đất nung nơi đặt khuôn đúc đồng tại chỗ. Quả chuông năm 1295 chính là báu vật bản địa được đúc và treo ngay trên mảnh đất Bình Lâm suốt hơn bảy trăm ba mươi năm qua.
IIHơn Bảy Thế Kỷ Từ Lò Đúc Đồng Năm 1295 Đến Bảo Vật Quốc Gia
Trải qua hơn bảy thế kỷ kể từ ngày tiếng chuông đầu tiên ngân vang vào năm Hưng Long thứ 3 (1295), Chùa Bình Lâm đã đi qua biết bao biến thiên của lịch sử vùng biên cương cực Bắc. Ngay cả khi kiến trúc gỗ ngói cổ xưa bị đổ nát theo thời gian, người dân Tày Nùng thôn Tông Mường vẫn một lòng bảo vệ quả đại hồng chung thời Trần như giữ gìn linh hồn của cả bản làng.
Khi đối chiếu các nguồn tài liệu khảo cổ và hồ sơ di sản viết về Chùa Bình Lâm và quả đại hồng chung năm 1295, thư viện ghi nhận hai điểm nguồn vênh nhau nhỏ về số liệu đo đạc và mốc năm xếp hạng di tích để quý vị tiện tra cứu. Thứ nhất, về kích thước chi tiết của Bảo vật quốc gia Chuông chùa Bình Lâm: tất cả các nguồn đều thống nhất trọng lượng chuông là 193 kg và bài minh có 309 chữ Hán, nhưng về chiều cao và đường kính miệng có hai cách ghi do vị trí đặt thước đo khác nhau. Hồ sơ Bảo vật quốc gia trên trang Cục Di sản văn hóa (dsvh.gov.vn) ghi tổng chiều cao là 101 cm (thân cao 84 cm, quai cao 17 cm) và đường kính miệng là 59 cm, trong khi một số chuyên khảo khảo cổ học và tài liệu địa phương ghi chiều cao là 103 cm (hoặc 105 cm) và đường kính miệng tính cả vành ngoài là 65 cm. Thư viện dẫn rõ cả hai bộ số đo này.
Thứ hai, về mốc xếp hạng Di tích cấp quốc gia: một số tài liệu nghiên cứu tổng quan về hệ thống chùa thời Trần tại Vị Xuyên ghi nhận mốc khảo sát và lập hồ sơ di tích quốc gia cho cụm di tích vùng Vị Xuyên vào năm 1999, trong khi quyết định hành chính xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia đối với di tích và Chuông chùa Bình Lâm được Bộ Văn hóa và Thông tin ban hành chính thức vào tháng 11 năm 2005. Tiếp đó, ngày 22 tháng 11 năm 2007, ngôi chùa Bình Lâm mới được phục dựng hoàn thành khang trang để bảo quản hiện vật, và đến ngày 30 tháng 12 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 2599/QĐ-TTg công nhận Chuông chùa Bình Lâm là Bảo vật quốc gia (đợt 2).
- Cuối thế kỷ 13Khởi dựng Chùa Bình Lâm thời TrầnChùa Bình Lâm được gia tộc thủ lĩnh địa phương họ Nguyễn và nhân dân vùng Trường Phú Linh khởi dựng dưới chân núi thuộc thôn Tông Mường bên tả ngạn sông Lô.
- 1295Đúc đại hồng chung Chuông chùa Bình LâmGiờ Ngọ ngày rằm tháng Ba năm Ất Mùi, niên hiệu Hưng Long thứ 3 đời vua Trần Anh Tông, thủ lĩnh Nguyễn Anh cùng vợ là Nguyễn Thị Ninh, con trai Nguyễn Bối và nhân dân đúc quả chuông đồng nặng 193 kg.
- 1296Khắc bài minh văn 309 chữ Hán lên thân chuôngNgày mùng 1 tháng Chạp năm Bính Thân (niên hiệu Hưng Long thứ 4), bài minh văn Bình Lâm tự chung minh gồm 309 chữ Hán được khắc hoàn chỉnh lên thân chuông, trở thành văn bản khắc đồng thời Trần có niên đại sớm nhất Việt Nam.
- 1999 - 2005Khảo cổ nền chùa cổ và xếp hạng Di tích quốc giaCác nhà khảo cổ tiến hành khảo sát nền chùa cổ thời Trần (giai đoạn 1999) và đến tháng 11 năm 2005, Bộ Văn hóa và Thông tin chính thức xếp hạng di tích là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
- 2007Khánh thành phục dựng ngôi Chùa Bình LâmNgày 22 tháng 11 năm 2007, công trình phục dựng Chùa Bình Lâm hoàn thành khang trang tại thôn Tông Mường, xã Phú Linh để làm nơi thờ Phật và bảo vệ an toàn quả chuông cổ thời Trần.
- 2013Công nhận Bảo vật quốc gia Chuông chùa Bình LâmNgày 30 tháng 12 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2599/QĐ-TTg công nhận Chuông chùa Bình Lâm là Bảo vật quốc gia đợt 2.
- 2025Hợp nhất thành xã Phú Linh mới thuộc tỉnh Tuyên QuangTheo Nghị quyết số 202/2025/QH15 và Nghị quyết số 1684/NQ-UBTVQH15 năm 2025, tỉnh Hà Giang hợp nhất với tỉnh Tuyên Quang thành tỉnh Tuyên Quang, đồng thời các xã Kim Thạch, Kim Linh và Phú Linh hợp nhất thành xã Phú Linh mới.
IIIKiến Trúc Phục Dựng, Nền Khảo Cổ Thời Trần Và Đại Hồng Chung Năm 1295
Không gian di tích Chùa Bình Lâm tại thôn Tông Mường gồm hai thành phần gắn bó mật thiết với nhau: khu nền chùa khảo cổ thời Trần nằm ở sườn chân núi phía đối diện (nơi phát lộ các di vật gạch ngói, chân tảng đá, gốm men thời Trần thế kỷ 13 - 14 và dấu vết lò đúc chuông xưa) và ngôi chính điện phục dựng năm 2007 nằm trên thế đất cao ráo, thoáng đãng. Ngôi chùa phục dựng được thiết kế theo phong cách kiến trúc cổ truyền Bắc Bộ với mái đao cong lợp ngói mũi hài, hệ thống cột kèo vững chãi, bên trong bài trí hệ thống tượng Phật Tam Bảo trang nghiêm và đặc biệt là lầu treo bảo vệ Bảo vật quốc gia Chuông chùa Bình Lâm.
Quả đại hồng chung đúc năm Ất Mùi (1295) là một chuẩn mực vàng của nghệ thuật đúc đồng và điêu khắc thời nhà Trần. Chuông được đúc bằng đồng nguyên khối màu xám xanh trầm mặc, nặng 193 kg, tổng chiều cao 101 cm đến 103 cm (trong đó thân chuông cao 84 cm, quai chuông cao 17 cm đến 19 cm), đường kính miệng từ 59 cm đến 65 cm. Điểm cuốn hút nhất về mặt tạo hình mỹ thuật nằm ở bộ quai chuông (rồng Bồ Lao): quai được đúc thành hình đôi rồng thời Trần đấu lưng vào nhau uốn cong thành vòm treo vững chãi. Thân rồng tròn lẳn, mập mạp và khỏe khoắn, toàn thân phủ kín lớp vảy cá chép chạm nổi rõ nét, bốn chân rồng có móng sắc bám chặt vào mặt đỉnh chuông, còn ngay trên đỉnh lưng nơi hai thân rồng giao nhau là một búp sen chớm nở thanh thoát.
Quả chuông đồng thời Trần có niên đại xác thực sớm nhất Việt Nam, đúc giờ Ngọ ngày rằm tháng Ba năm Ất Mùi (1295), cao 101 - 103 cm, đường kính miệng 59 - 65 cm, nặng 193 kg, công nhận Bảo vật quốc gia năm 2013.
Đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc rồng thời Trần thế kỷ 13: đôi rồng đấu lưng mập mạp, khỏe khoắn, mình phủ vảy cá chép, đỉnh quai đội búp sen, chân rồng bám chặt mặt trên của chuông.
Thân chuông chia làm hai phần trên dưới bởi các đường gờ nổi, bố trí 6 núm gõ hình tròn chia làm 2 tầng, mỗi núm được bao quanh bởi 13 cánh sen đúc nổi đều đặn. Phía trên thân chuông đúc nổi 3 chữ đại tự Phụng Tam Bảo.
Văn bản Hán văn nguyên gốc khắc chìm trên thân chuông vào mùng 1 tháng Chạp năm Hưng Long thứ 4 (1296), ghi rõ niên đại, tên đất Trường Phú Linh, gia tộc thủ lĩnh Nguyễn Anh, Nguyễn Thị Ninh, Nguyễn Bối và tư tưởng Phật giáo thời Trần.
Khu di chỉ khảo cổ dưới chân núi nơi phát hiện gạch ngói, gốm thời Trần cùng dấu tích hố đúc chuông, kết hợp với ngôi tam bảo phục dựng khang trang năm 2007 tại thôn Tông Mường.
Các nhà nghiên cứu lịch sử mỹ thuật Việt Nam đánh giá Chuông chùa Bình Lâm (1295) là cột mốc định chuẩn quan trọng nhất để nhận diện đồ đồng thời Trần. Trước khi quả chuông này được khảo cứu kỹ lưỡng, giới học thuật từng biết đến chuông chùa Vân Bản (Đồ Sơn, Hải Phòng) nhưng niên đại trên chuông Vân Bản vẫn còn nhiều tranh luận, trong khi Chuông chùa Bình Lâm khắc rõ từng giờ, ngày, tháng, năm can chi và niên hiệu Hưng Long thứ 3 (1295) cùng Hưng Long thứ 4 (1296). Hơn nữa, việc một quả đại hồng chung tinh xảo như vậy được đúc ngay tại vùng núi Phú Linh đã bác bỏ quan niệm cũ cho rằng vùng biên viễn phía Bắc thời Trần chỉ là nơi rừng thiêng nước độc, trái lại khẳng định trình độ văn hóa, kỹ thuật luyện kim và sự gắn kết chặt chẽ giữa các thổ quan họ Nguyễn với triều đình Đại Việt.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy hình thế cổ truyền dựa trên địa hình thực tế của thung lũng Phú Linh và tả ngạn sông Lô, không phải nội dung chép nguyên văn từ văn bia. Thư viện nói rõ để quý vị phân biệt giữa sử liệu khảo cổ và kiến giải phong thủy.
Xét trên bản đồ địa hình tại tọa độ khoảng vĩ bắc 22,73722 độ và kinh đông 105,01667 độ, Chùa Bình Lâm tọa lạc tại một bồn địa nhỏ trù phú và kín gió thuộc thôn Tông Mường, xã Phú Linh (tỉnh Tuyên Quang), nằm ở phía tả ngạn dòng sông Lô. Đúng như tên chữ Bình Lâm (rừng bằng), địa hình nơi đây là sự chuyển tiếp mềm mại từ các dải núi đá vôi và đồi đất cao ở phía đông bắc hạ thấp dần xuống một thung lũng bằng phẳng, tạo nên một tụ khí bồn (chậu tụ khí) tự nhiên giữa miền sơn cước. Phía sau lưng chùa là dải núi của xã Phú Linh đứng làm hậu chẩm che chắn gió bấc, trong khi hai nhánh đồi vươn ra hai bên tả hữu ôm bọc lấy bản Tông Mường theo thế tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ hiền hòa.
Mặt chính của chùa hướng ra khoảng thung lũng ruộng nước phẳng lặng làm nội minh đường, nơi có dòng suối bản địa uốn lượn cung cấp nguồn nước quanh năm trước khi chảy về phía tây để đổ vào dòng sông Lô. Đặc biệt, khi đặt Chùa Bình Lâm vào bức tranh phong thủy tổng thể của cả vùng cửa ngõ Vị Xuyên, quý vị sẽ thấy một cấu trúc song tự trấn giang (hai ngôi chùa trấn giữ hai bờ sông) vô cùng kỳ thú: ở bên kia bờ hữu ngạn sông Lô về phía tây bắc là Chùa Sùng Khánh giữ tấm bia đá năm 1367, còn ở bên này bờ tả ngạn sông Lô về phía đông nam là Chùa Bình Lâm giữ quả chuông đồng năm 1295. Một bên giữ Bia đá (hành Thổ / Kim tĩnh tại), một bên giữ Chuông đồng (thanh âm vang vọng), hai ngôi cổ tự của cùng dòng họ thổ quan họ Nguyễn đứng trấn hai bên tả hữu dòng Giang Thông (sông Lô), tạo thành thế khóa thủy khẩu vững chãi giữ yên mạch khí biên cương suốt từ thế kỷ 13 đến nay.
VLễ Hội Đầu Xuân Và Các Kỳ Lễ Phật Giáo Tại Chùa Bình Lâm
Tại xã Phú Linh (huyện Vị Xuyên cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang), Chùa Bình Lâm là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh lớn nhất của cộng đồng cư dân các dân tộc Tày, Nùng, Dao và Kinh ở vùng tả ngạn sông Lô. Hằng năm, các nghi thức lễ Phật tại chùa gắn kết chặt chẽ với nhịp điệu mùa vụ nông nghiệp và lễ hội mùa xuân của thôn Tông Mường.
| Thời gian âm lịch | Nghi thức và hoạt động | Nội dung chi tiết |
|---|---|---|
| Mùng 1 đến Rằm tháng Giêng | Lễ cầu an đầu xuân và Hội Lồng Tồng Phú Linh | Nhân dân thôn Tông Mường và các thôn bản xã Phú Linh về chùa dâng hương cầu quốc thái dân an, gia đạo bình yên. Vào dịp đầu xuân (thường từ mùng 6 đến rằm tháng Giêng), lễ chùa kết hợp với Hội Lồng Tồng xuống đồng cầu mùa của đồng bào Tày với hát Then, đàn Tính, tung còn, kéo co. |
| Ngày Rằm tháng Ba âm lịch | Kỷ niệm ngày đúc Đại hồng chung Bình Lâm (1295) | Dịp tưởng niệm mốc lịch sử giờ Ngọ ngày rằm tháng Ba năm Ất Mùi (1295), ngày tiền nhân Nguyễn Anh, Nguyễn Thị Ninh và nhân dân đúc thành công quả chuông đồng Bảo vật quốc gia. |
| Ngày Rằm tháng Tư âm lịch | Đại lễ Phật Đản | Các tăng ni, Phật tử và nhân dân vùng Vị Xuyên tụ hội về Chùa Bình Lâm cử hành nghi thức tắm Phật, tụng kinh cầu nguyện hòa bình và an lạc. |
| Ngày Rằm tháng Bảy và Rằm tháng Chạp | Lễ Vu Lan báo hiếu và lễ Tất niên | Kỳ lễ báo hiếu công ơn tổ tiên, tưởng niệm các bậc tiền nhân khai sáng chùa họ Nguyễn và lễ tạ cuối năm vào tháng Chạp (cũng là tháng khắc bài minh văn trên chuông năm 1296). |
Đến thăm Chùa Bình Lâm vào những ngày hội xuân bên tả ngạn sông Lô, đứng trước quả đại hồng chung đã bước sang tuổi hơn bảy trăm ba mươi năm, người hành hương không khỏi xúc động trước sức sống trường tồn của di sản. Giữa bản làng Tông Mường yên ả, những nét chữ Hán khắc từ năm Hưng Long thứ 4 (1296) và đôi rồng vảy cá chép trên đỉnh chuông vẫn hiện lên sắc nét, nối liền mạch nguồn từ bi và hào khí Đông A của thế kỷ 13 với đời sống bình dị, ấm no của đồng bào các dân tộc tỉnh Tuyên Quang hôm nay.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Thôn Tông Mường (thôn 9 / Bình Lâm), xã Phú Linh (xã Phú Linh cũ, huyện Vị Xuyên cũ, tỉnh Hà Giang cũ), tỉnh Tuyên Quang
- Đường tới
- Từ trung tâm phường Hà Giang (thành phố Hà Giang cũ) hoặc từ trung tâm xã Vị Xuyên, quý vị đi theo Quốc lộ 2 rồi rẽ qua cầu vượt sông Lô sang phía tả ngạn theo đường liên xã đi xã Phú Linh (tỉnh Tuyên Quang) tổng quãng đường khoảng 15,5 km, tới thôn Tông Mường hỏi thăm đường vào Chùa Bình Lâm.
- Toạ độ
- 22.73722, 105.01667
Khi tới chiêm bái Chùa Bình Lâm tại thôn Tông Mường, xã Phú Linh, xin quý vị mặc trang phục lịch sự, giữ không gian thanh tịnh nơi cửa Phật và dâng lễ chay (hương, hoa tươi, quả ngọt). Đặc biệt, Chuông chùa Bình Lâm đúc năm 1295 là Bảo vật quốc gia có niên đại sớm nhất thời Trần, hiện đang được bảo vệ nghiêm ngặt trong chùa: xin quý vị tuyệt đối không tự ý gõ chuông, không chạm tay hay dùng vật cứng cọ xát lên bề mặt bài minh văn 309 chữ Hán và quai rồng cổ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Bình Lâm
Contribute photos, information or video for Bình Lâm PagodaThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Chuông chùa Bình Lâm được coi là Bảo vật quốc gia đặc biệt quý hiếm?
Chuông chùa Bình Lâm được đúc vào giờ Ngọ ngày rằm tháng Ba năm Ất Mùi, niên hiệu Hưng Long thứ 3 (1295) đời vua Trần Anh Tông và khắc bài minh 309 chữ Hán vào năm Bính Thân (1296). Đây là quả chuông đồng thời Trần có niên đại xác thực sớm nhất và còn nguyên vẹn nhất tại Việt Nam, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia ngày 30 tháng 12 năm 2013 theo Quyết định số 2599/QĐ-TTg.
Ai là người đã đứng ra đúc Chuông chùa Bình Lâm vào năm 1295?
Theo bài minh văn khắc trên thân chuông, người phát tâm đứng đầu hội đúc chuông là vị thủ lĩnh địa phương vùng Trường Phú Linh tên là Nguyễn Anh cùng chính thất là bà Nguyễn Thị Ninh, con trai là thổ quan Nguyễn Bối và đông đảo các bô lão, thiện nam tín nữ trong vùng.
Chuông chùa Bình Lâm có kích thước, trọng lượng và hoa văn trang trí như thế nào?
Chuông được đúc bằng đồng nguyên khối nặng 193 kg, chiều cao tổng thể khoảng 101 cm đến 103 cm (thân cao 84 cm, quai cao 17 - 19 cm), đường kính miệng từ 59 cm đến 65 cm. Quai chuông đúc hình đôi rồng thời Trần đấu lưng vào nhau phủ vảy cá chép, đỉnh quai có búp sen. Thân chuông có 6 núm gõ chạm 13 cánh sen, đúc nổi 3 chữ lớn Phụng Tam Bảo và khắc chìm bài minh văn 309 chữ Hán.
Chùa Bình Lâm hiện nay thuộc tỉnh nào và xã nào sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025?
Trước ngày 1 tháng 7 năm 2025, chùa tọa lạc tại thôn Tông Mường (thôn 9 / Bình Lâm), xã Phú Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. Theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 và Nghị quyết số 1684/NQ-UBTVQH15 năm 2025, tỉnh Hà Giang hợp nhất với tỉnh Tuyên Quang thành tỉnh Tuyên Quang mới, đồng thời các xã Kim Thạch, Kim Linh và Phú Linh hợp nhất thành xã Phú Linh mới thuộc tỉnh Tuyên Quang.
Ngôi Chùa Bình Lâm hiện tại được phục dựng vào năm nào?
Ngôi chùa Bình Lâm gốc thời Trần nằm ở khu nền khảo cổ dưới chân núi phía đối diện (nơi các nhà khảo cổ đã tìm thấy gạch ngói thời Trần và dấu tích hố đúc chuông). Để bảo vệ an toàn cho quả chuông Bảo vật quốc gia và đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân, ngôi Chùa Bình Lâm hiện nay đã được phục dựng khang trang và khánh thành vào ngày 22 tháng 11 năm 2007.