Chùa Phật giáo Datsan Gunzechoinei, Saint Petersburg

IPháp Danh Đại Bi Và Truyền Thống Kim Cương Thừa Tại Nước Nga

Khác với nhiều quốc gia châu Âu chỉ tiếp xúc với Phật giáo thông qua con đường học thuật hiện đại, nước Nga có ba cộng đồng dân tộc bản địa theo Phật giáo Kim Cương thừa từ nhiều thế kỷ trước là người Buryat quanh vùng hồ Baikal, người Kalmyk bên bờ biển Caspi và người Tuva ở miền nam Siberia. Từ năm 1741, Nữ hoàng Elizaveta Petrovna đã ban sắc chỉ công nhận vị thế chính thức của Phật giáo và thiết lập chức vụ Pandito Khambo Lama đứng đầu Tăng đoàn Đông Siberia. Trong tiếng Buryat và tiếng Mông Cổ, từ Datsan (bắt nguồn từ chữ Tạng ngữ Dratsang) dùng để chỉ một tu viện kiêm học viện triết học và y học Phật giáo.

Tâm nguyện của Đức Khambo Lama Agvan Dorzhiev

Người đặt nền móng cho sự ra đời của ngôi chùa tại kinh đô Saint Petersburg là Đức Tsanid-Khambo Lama Agvan Dorzhiev (1854 tới 1938), một bậc cao tăng người Buryat từng tu học tại tu viện Drepung ở Lhasa, đỗ học vị Lharampa Geshe cao nhất của truyền thống Gelugpa và trở thành giáo thọ triết học kiêm đặc phái viên của Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ mười ba Thubten Gyatso. Khi cư dân Phật giáo người Buryat và người Kalmyk đến học tập, làm việc và phục vụ trong các trung đoàn kỵ binh Cận vệ Hoàng gia tại Saint Petersburg ngày càng đông đảo vào cuối thế kỷ mười chín, Agvan Dorzhiev đã đệ trình thỉnh nguyện lên Sa hoàng Nikolai II xin phép xây dựng một ngôi chánh điện Phật giáo ngay tại thủ đô đế quốc.

IIBiên Niên Sử Kiến Tạo Và Phục Hưng Bên Bờ Sông Bolshaya Nevka

Năm 1908, chính quyền Sa hoàng chính thức phê chuẩn việc xây dựng chùa Phật giáo tại Saint Petersburg. Đầu năm 1909, Agvan Dorzhiev mua một khu đất rộng yên tĩnh tại vùng ngoại ô Staraya Derevnya bên bờ bắc sông Bolshaya Nevka bằng nguồn tịnh tài do chính ông đóng góp cùng sự cúng dường của Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ mười ba và các tín hữu khắp vùng Buryatia, Kalmykia. Bản phác thảo đầu tiên do sinh viên kiến trúc Nikolai Berezovsky vẽ dựa trên nguyên mẫu chánh điện tu viện Tây Tạng đã được giao cho kỹ sư kiêm kiến trúc sư lừng danh Gavriil Baranovsky hoàn thiện thành đồ án thi công bằng đá hoa cương và bê tông cốt thép.

• 1909Mua đất và khởi công xây dựng tại Staraya Derevnya
  Agvan Dorzhiev mua khu đất bên bờ sông Bolshaya Nevka và thành lập ủy ban xây dựng gồm các học giả Đông phương học Nga và kiến trúc sư Gavriil Baranovsky.
• 21/2/1913Cử hành khóa lễ Phật giáo đầu tiên
  Khóa lễ cầu nguyện đầu tiên được cử hành trọng thể tại chánh điện nhân dịp kỷ niệm 300 năm vương triều Romanov với sự tham dự của đông đảo tăng sĩ và quan khách.
• 9/6/1914An vị tượng Phật Thích Ca từ Vương quốc Xiêm La
  Cử hành đại lễ cung nghinh và an vị pho tượng Phật Thích Ca Mâu Ni bằng đồng thếp vàng do Quốc vương Rama VI của Xiêm La (Thái Lan) gửi tặng chùa cùng pho tượng Phật Di Lặc từ Bắc Kinh.
• 10/8/1915Đại lễ cung hiến trọn vẹn ngôi chánh điện
  Toàn bộ hạng mục kiến trúc, tháp mái mạ vàng và nội thất thờ tự hoàn tất, chính thức cung hiến với pháp danh Datsan Gunzechoinei.
• 1968Công nhận Di sản kiến trúc bảo tồn
  Sau vài thập niên bị trưng dụng làm cơ sở nghiên cứu khoa học, tòa nhà được công nhận là di tích kiến trúc cấp nhà nước, bảo vệ nguyên vẹn kết cấu đá hoa cương và kính màu.
• 1989 - 1990Hoàn trả cho Tăng đoàn và phục hoạt phụng vụ
  Năm 1989, Đại sư Kushok Bakula Rinpoche đời thứ 19 chủ trì khóa lễ Phật giáo đầu tiên sau nửa thế kỷ. Năm 1990, ngôi chùa chính thức trở lại quyền quản lý của cộng đồng Phật giáo Saint Petersburg.
• 2013 - 2015Trùng tu kỷ niệm 100 năm khánh thành chùa
  Thực hiện dự án trùng tu toàn diện mặt tiền đá hoa cương, hệ thống mái đồng mạ vàng, phục chế các ô cửa kính màu của Nicholas Roerich và dựng tháp Bảo cái ngoài sân.

Sự kiện Quốc vương Rama VI (Vajiravudh) của Xiêm La gửi tặng pho tượng Phật Thích Ca Mâu Ni bằng đồng thếp vàng vào năm 1914 là một dấu mốc ngoại giao văn hóa đặc sắc. Do tượng Phật nguyên bản đặt đúc tại xưởng của Agvan Dorzhiev gặp trở ngại trong quá trình vận chuyển, nhà ngoại giao Nga tại Bangkok đã tấu trình lên Quốc vương Xiêm La, người từng thăm Saint Petersburg thời niên thiếu. Pho tượng Phật mang phong cách nghệ thuật Rattanakosin thanh thoát đã vượt biển đến cảng Saint Petersburg và ngự trên tòa sen chánh điện suốt từ năm 1914 đến giữa thế kỷ hai mươi.

IIIPháo Đài Đá Hoa Cương Hanko Và Kính Màu Nicholas Roerich

Về mặt hình thái học kiến trúc, Datsan Gunzechoinei là sự kết hợp táo bạo giữa bố cục chánh điện tu viện Tây Tạng (Tsuglakhang) với phong cách Art Nouveau phương Bắc (Northern Modern) đang thịnh hành tại Saint Petersburg và Phần Lan đầu thế kỷ hai mươi. Tại quê hương Tây Tạng và Buryatia, các ngôi chùa thường được xây bằng gạch bùn quét vôi trắng hoặc gỗ thông. Để công trình chịu được khí hậu ẩm ướt, sương muối và băng giá của vùng vịnh Phần Lan, kiến trúc sư Gavriil Baranovsky đã quyết định ốp toàn bộ mặt ngoài bằng những khối đá hoa cương đỏ xám đục nhám khai thác từ mỏ đá Hanko (Hangö) của Phần Lan.

Tường đá vát nghiêng và biểu tượng Pháp luân song lộc

Toàn bộ khối nhà ba tầng thu hẹp dần từ chân móng lên phía trên với các bức tường đá hoa cương hơi nghiêng vào trong, tái hiện đúng tỷ lệ hình thang vững chãi của các cung điện và tu viện trên dãy Himalaya như cung Potala. Mặt tiền hướng nam mở ra tiền sảnh bốn cột vuông (portico) sơn màu đỏ son rực rỡ, đầu cột chạm khắc đấu củng cách điệu bằng đồng và gỗ. Trên diềm mái tầng một đặt biểu tượng Pháp luân tám nan hoa bằng đồng thếp vàng có hai con hươu quỳ chầu hai bên (Chokyi Khorlo), nhắc nhớ bài thuyết pháp Chuyển Pháp Luân đầu tiên của Đức Phật tại vườn Lộc Uyển Sarnath, trong khi tầng thượng vươn cao một đình tháp bốn cột lợp mái đồng mạ vàng chói lọi.

Bên cạnh không gian thờ tự ở tầng trệt, các tầng trên của tòa nhà được thiết kế làm nơi lưu trú của chư tăng, thư viện lưu giữ bộ Đại Tạng Kinh tiếng Tạng (Kangyur và Tengyur) cùng phòng chẩn trị y học cổ truyền Tây Tạng - Mông Cổ. Sự xuất hiện của một tu viện Phật giáo mang hình khối đá hoa cương Himalaya giữa thành phố của những cung điện cổ điển và nhà thờ mái vòm củ hành như Nhà thờ Thánh Basil hay Nhà thờ Chúa Cứu Thế tại Moskva đã làm phong phú thêm bức tranh kiến trúc tôn giáo của nước Nga.

IVThế Đất Và Hướng

Phật giáo Kim Cương thừa Tây Tạng và Buryat có hệ thống khảo sát địa lý truyền thống riêng gọi là Sa dpyad (Địa tướng học Tây Tạng, giao thoa sâu sắc với thuật kham dư Á Đông từ thời nhà Đường), quy định ngôi chánh điện (Tsuglakhang) phải tọa ở phương Bắc vững chãi và mở cửa chính về phương Nam ấm áp đón ánh sáng mặt trời, phía trước có dòng nước chảy êm đềm. Khi chọn đất tại Saint Petersburg vào năm 1909, Đức Khambo Lama Agvan Dorzhiev đã đích thân khảo sát bờ sông Bolshaya Nevka để tìm một vị trí hội đủ các tiêu chuẩn khắt khe của mật điển. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.

VCác Đại Lễ Phật Giáo Tây Tạng Và Buryat Trong Năm

Sinh hoạt tu tập tại Datsan Gunzechoinei tuân theo lịch âm dương Phật giáo Tây Tạng - Mông Cổ (Lịch Zurkhai của truyền thống Buryat). Hàng ngày, chư tăng cử hành hai thời khóa tụng kinh (Khural) bằng tiếng Tạng cổ điển vào buổi sáng và buổi chiều trong tiếng trống Pháp, chũm chọe, ốc pháp loa và kèn đồng dài Dungchen trầm hùng. Vào các dịp đại lễ trong năm, hàng ngàn Phật tử người Buryat, Kalmyk, Tuva cùng cư dân Saint Petersburg vân tập về chùa đi nhiễu quanh bảo tháp (Goroo), xoay kinh luân và thắp đèn bơ cúng dường.

Nghi thức ấn tượng nhất vào dịp cuối năm âm lịch là lễ lửa Dugzhuuba diễn ra vào đêm hai mươi chín tháng Chạp trước tết Sagaalgan. Trên sân chùa bên bờ sông Bolshaya Nevka, các vị Lạt Ma dựng một tháp củi hình kim tự tháp và cử hành pháp hội tịnh hóa, giúp các tín hữu gửi gắm những chướng ngại, bệnh tật của năm cũ vào ngọn lửa trí tuệ để bước sang năm mới với tâm thức thanh tịnh và an lạc.

VINơi Chốn Và Đường Tới

Những nơi gần đây trong thư viện

VIIĐóng Góp Cho Trang Này

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp