Từ quảng trường trước cổng, quý vị nhìn thấy trước nhất năm mái vòm của nhà thờ Đức Mẹ An Giấc, bốn vòm xanh lam rắc sao vàng quây quanh một vòm vàng, và bên cạnh là ngọn tháp chuông nhiều tầng trắng xanh vươn cao hơn hẳn. Qua cổng vào sân trong, không khí đổi khác: người ta xếp hàng thành một dòng dài và lặng trước cửa một nhà thờ đá trắng nhỏ hơn nhiều, nơi có hòm hài cốt của vị thánh đã lập ra tất cả những gì quý vị vừa thấy.
Đây là Tu viện Chúa Ba Ngôi Thánh Sergius ở thị trấn Sergiev Posad, cách Moskva (Moscow) khoảng 70 cây số về phía đông bắc. Người Nga gọi gọn là Lavra, danh hiệu dành cho một số rất ít tu viện lớn nhất. Đây là nơi Chính Thống Giáo Nga đầu tiên trong thư viện, và cũng là nơi tiêu biểu nhất cho đạo ấy trên đất Nga.
IThánh Sergius Và Ngôi Nhà Nguyện Kính Chúa Ba Ngôi
Người lập tu viện là Thánh Sergius thành Radonezh (Sergii Radonezhsky). Theo tiểu sử truyền thống, ngài sinh năm 1314, tên rửa tội là Bartholomew, cùng người anh là Stefan vào rừng gần Radonezh dựng một nhà nguyện nhỏ kính Chúa Ba Ngôi. Ngày 7 tháng 10 năm 1337 ngài nhận áo tu với tên Sergius, và mốc ấy được coi là năm lập tu viện. Ngài mất năm 1392.
Vì sao một tu viện đứng làm đại diện cho đời sống tâm linh của cả nước Nga. OrthodoxWiki ghi rằng bản luật sống chung mà tu viện lập năm 1355 trở thành khuôn mẫu, và các môn đệ của Thánh Sergius về sau lập hơn 400 cộng đoàn tu khắp vùng đất Nga. Nói cách khác, phần lớn đời đan tu Nga đều có gốc từ căn nhà nguyện gỗ ấy. Từ năm 1814, Học viện Thần học Moskva đặt ngay trong tu viện, nên đây vừa là nơi hành hương vừa là nơi đào tạo hàng giáo sĩ.
Vai trò ấy gần với Đền thánh Jasna Góra của Công Giáo Ba Lan, cũng là tu viện hành hương lớn nhất của một dân tộc. Còn đời ẩn tu Chính Thống Hy Lạp trên núi đá thì quý vị xem ở bài Các tu viện Meteora.
Chúa Ba Ngôi là tín điều nền của mọi Kitô Giáo: một Thiên Chúa trong ba ngôi vị Cha, Con và Thánh Thần. Thần học phương đông nói về Ba Ngôi bắt đầu từ Chúa Cha như nguồn cội, và nhấn vào sự hiệp thông giữa ba ngôi vị. Truyền thống gắn với Thánh Sergius kể ngài chọn tước hiệu này để người tu nhìn vào sự hợp nhất của Ba Ngôi mà sống hòa thuận với nhau. Vì thế bức ảnh thánh Chúa Ba Ngôi mà Andrei Rublev vẽ cho nhà thờ của tu viện, với ba thiên sứ ngồi quanh một bàn ăn theo tích ông Abraham tiếp khách trong sách Sáng Thế, được người Chính Thống coi là lời thần học bằng màu sắc.
Nhiều người tưởng bức ảnh thánh Chúa Ba Ngôi của Rublev vẫn treo trong tu viện. Hồ sơ UNESCO cũng viết như thể tu viện đang giữ bức ảnh ấy. Thật ra, theo OrthoChristian, bản gốc được giữ ở Phòng tranh Tretyakov tại Moskva từ năm 1930. Đêm 16 rạng 17 tháng 7 năm 2022, nhân dịp 600 năm tìm thấy hài cốt Thánh Sergius, bức ảnh được đưa tạm về đặt sau kính trước chỗ cũ của nó trên vách thánh tượng nhà thờ Chúa Ba Ngôi, rồi lại trở về phòng tranh.
IIGần Bảy Thế Kỷ Của Một Lavra
Tu viện lớn dần từ một nhà nguyện gỗ thành một quần thể hơn 50 công trình, theo UNESCO. Dòng mốc dưới đây ghi theo việc dựng và việc tu, không ghi các biến cố chính sự mà hồ sơ UNESCO có nhắc.
- 1337Lập tu việnThánh Sergius nhận áo tu ngày 7 tháng 10 bên nhà nguyện gỗ kính Chúa Ba Ngôi. Năm 1355 cộng đoàn theo luật sống chung, tức mọi người ăn chung, làm chung, không của riêng.
- 1422Tìm thấy hài cốt và dựng nhà thờ Chúa Ba NgôiNgày 5 tháng 7 lịch Julius năm 1422 hài cốt Thánh Sergius được tìm thấy. Nhà thờ đá trắng được dựng trên mộ, Andrei Rublev và Daniil Chyorny vẽ bích họa và ảnh thánh.
- 1476Nhà thờ Chúa Thánh ThầnThợ Pskov dựng nhà thờ có tháp chuông nằm ngay dưới mái vòm, UNESCO ghi là mang nét riêng của kiến trúc Moskva sơ kỳ và Pskov.
- 1559 tới 1585Nhà thờ Đức Mẹ An GiấcNhà thờ lớn nhất tu viện, dựng trong hai mươi sáu năm, phỏng theo nhà thờ cùng tên trong điện Kremli Moskva. Bích họa vẽ năm 1684.
- 1744Nâng lên hàng LavraTu viện nhận danh hiệu Lavra. Chủng viện đã mở từ năm 1742, tháp chuông dựng từ năm 1741 tới năm 1769.
- 1814Học viện Thần học Moskva dời vềHọc viện Thần học Moskva chuyển vào khuôn viên tu viện và ở đây tới nay.
- 1946Mở lại đời sống tu việnTheo OrthodoxWiki, tu viện ngưng sinh hoạt một thời gian trong thế kỷ 20 và mở lại, phụng vụ đầu tiên cử hành ngày 16 tháng 4 năm 1946.
- 1993Di sản Thế giới UNESCOQuần thể kiến trúc Lavra được ghi danh theo tiêu chí ii và iv.
Có hai chỗ nguồn vênh về những mốc đầu. Thứ nhất là năm lập. UNESCO và hộp thông tin của OrthodoxWiki ghi năm 1337, trùng với ngày Thánh Sergius nhận áo tu mà tiểu sử trên Pravmir ghi. Nhưng phần thân bài của OrthodoxWiki lại ghi khoảng năm 1340. Cách hiểu hợp lý là năm 1337 ghi việc người lập bắt đầu đời tu tại đây, còn cộng đoàn thật sự quy tụ vài năm sau.
Thứ hai là năm 1422 của nhà thờ Chúa Ba Ngôi. Bảng tư liệu của thư viện và hồ sơ UNESCO đặt nhà thờ vào năm 1422, còn OrthodoxWiki ghi năm 1422 là năm khởi công. Cùng năm ấy hài cốt được tìm thấy, nên thư viện ghi năm 1422 là mốc dựng nhà thờ trên mộ thánh, không khẳng định năm xong.
IIIĐá Trắng, Vòm Xanh Sao Vàng Và Tháp Chuông Baroque
UNESCO coi quần thể này là một mẫu tiêu biểu cho sự hòa quyện giữa kiến trúc Nga truyền thống và kiến trúc Tây Âu, trải từ thế kỷ 15 tới thế kỷ 18. Đi trong sân, quý vị thấy rõ từng lớp. Lớp cổ nhất là nhà thờ Chúa Ba Ngôi bằng đá trắng theo lối Vladimir và Suzdal, thấp và vững, một vòm hình mũ sắt. Lớp thế kỷ 16 là nhà thờ Đức Mẹ An Giấc, lớn và trang nghiêm theo mẫu Kremli. Lớp thế kỷ 17 và 18 là nhà ăn sơn nhiều màu và tháp chuông Baroque, mang dấu ảnh hưởng phương tây rõ nhất.
Công trình năm 1422, nơi đặt hòm hài cốt Thánh Sergius. Vách thánh tượng từng có bức Chúa Ba Ngôi của Rublev, bích họa do Rublev và Daniil Chyorny vẽ.
Người Nga gọi là Uspensky, bảng tư liệu gọi là nhà thờ Đức Mẹ Ngủ. Dựng 1559 tới 1585, năm mái vòm, bích họa năm 1684 do thợ Yaroslavl vẽ, có ảnh thánh Bữa Tiệc Ly của Simon Ushakov.
Dựng năm 1476 bởi thợ Pskov, tháp chuông nằm ngay dưới vòm, lối làm hiếm gặp.
Dựng năm 1686, OrthodoxWiki ghi có thời là gian phòng lớn nhất nước Nga.
Giếng Thánh Sergius được tìm thấy năm 1644, một nhà nguyện nhỏ được dựng che trên miệng giếng.
Dựng 1741 tới 1769 theo lối Baroque, nhiều tầng thu nhỏ dần lên cao, từng là công trình cao nhất nước Nga theo OrthodoxWiki.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Số công trình | Hơn 50 | UNESCO |
| Chiều cao tháp chuông | Khoảng 88 m | UNESCO, tính cả thánh giá |
| Chiều cao tháp chuông | 98 m | OrthodoxWiki |
| Nhà thờ lều Thánh Zosima và Savvaty | 1635 tới 1637 | UNESCO |
| Khoảng cách tới Moskva | Khoảng 70 km | bảng tư liệu của thư viện |
IVThế Đất Và Hướng
Xin nói trước một điều để khỏi hiểu nhầm: trong Chính Thống Giáo không có môn xem đất chọn hướng như phong thủy. Hướng một nhà thờ Nga đặt theo phụng vụ, gian cung thánh và bàn thờ ở phía đông sau vách thánh tượng, người dự lễ đứng quay mặt về phía ấy, cửa ở phía tây. Mọi nhà thờ trong Lavra đều giữ trục ấy. Những gì đọc dưới đây là con mắt của thư viện theo phong thủy cổ truyền Việt Nam, chỉ để người đọc quen lối nhìn ấy có chỗ đặt cạnh mà so, không có trong tư liệu nào của tu viện.
Điều đầu tiên là chỗ cao giữa rừng. Tiểu sử Thánh Sergius kể ngài dựng nhà nguyện trên một gò đất giữa rừng, truyền thống gọi là đồi Makovets. Lối cổ truyền của người Việt coi một gò nổi giữa vùng đất thấp là huyệt, chỗ khí dồn lại. Chùa Việt dựng trên gò giữa đồng, như nhiều chùa cổ Bắc Bộ, cũng được đọc theo cách ấy.
Thứ hai là thế quây quần. Các nhà thờ, nhà ăn, nhà ở của tu sĩ đứng quanh một khoảng sân rộng, quay vào nhau như các dãy nhà của một đại tự xưa. Theo lối Việt, cách xếp ấy gọi là tàng phong tụ khí, gió bị chắn, khí được giữ lại ở lòng sân. Điều đáng chú ý là chỗ thiêng nhất, nhà thờ Chúa Ba Ngôi, lại nhỏ hơn hẳn nhà thờ Đức Mẹ An Giấc đứng gần bên. Lối Việt gọi đó là huyệt nhỏ mà quý, không lấy to nhỏ làm trọng.
Thứ ba là cao thấp. Tháp chuông dựng sau, cao hơn mọi thứ, làm nên một điểm mốc nhìn thấy từ xa trên đồng bằng. Đọc theo lối Việt thì đó như một ngọn văn bút dựng thẳng, nhưng đây chỉ là trùng hợp của hình khối. Người dựng tháp theo lối Baroque của thời mình, không theo phép xem đất nào.
VNhững Ngày Lễ Thánh Sergius Theo Lịch Julius
Giáo hội Chính Thống Nga tính năm phụng vụ theo lịch Julius, chậm hơn dương lịch mười ba ngày trong thế kỷ này. Vì thế mỗi ngày lễ có hai cách ghi: ngày theo lịch Julius mà sách lễ dùng, và ngày tương ứng trên dương lịch mà người hành hương dựa vào. Bảng dưới ghi cả hai, chỉ ngày, không giờ.
| Ngày dương lịch | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 18 tháng 7 | Lịch Julius, ngày 5 tháng 7 | Lễ tìm thấy hài cốt Thánh Sergius | Ngày đông người hành hương nhất. Phụng vụ cử hành ngoài quảng trường nhà thờ, kỷ niệm việc tìm thấy hài cốt năm 1422. |
| 8 tháng 10 | Lịch Julius, ngày 25 tháng 9 | Lễ Thánh Sergius qua đời | Ngày kính nhớ chính của vị thánh lập tu viện, mất năm 1392. |
| Thay đổi theo năm | Tính theo lịch Julius, 50 ngày sau Phục Sinh | Lễ Chúa Ba Ngôi (lễ Ngũ Tuần) | Trong lịch Chính Thống Nga, lễ Ngũ Tuần được gọi là ngày Chúa Ba Ngôi, lễ bổn mạng theo tước hiệu tu viện. |
| 28 tháng 8 | Lịch Julius, ngày 15 tháng 8 | Lễ Đức Mẹ An Giấc | Lễ bổn mạng của nhà thờ Đức Mẹ An Giấc, một trong mười hai đại lễ. |
| 7 tháng 1 | Lịch Julius, ngày 25 tháng 12 | Lễ Giáng Sinh | Người Chính Thống Nga mừng Giáng Sinh muộn hơn phương tây mười ba ngày. |
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Troitse-Sergieva Lavra, 141300 Sergiev Posad, Moskovskaya oblast
- Đường tới
- Sergiev Posad thuộc tỉnh Moskva, cách thủ đô khoảng 70 cây số về phía đông bắc. Có tàu điện ngoại ô từ Moskva, tu viện nằm ngay giữa thị trấn, đi bộ từ ga là tới.
- Toạ độ
- 56.3107, 38.1305
Lavra là tu viện đang có đông tu sĩ và chủng sinh, lệ của nhà thờ Nga được giữ nghiêm. Phụ nữ thường trùm khăn và mặc váy dài, nam giới bỏ mũ khi vào nhà thờ. Trong nhà thờ Chúa Ba Ngôi người ta xếp hàng lặng lẽ để tới kính hài cốt Thánh Sergius, quý vị không chen ngang và giữ im lặng. Theo lệ Chính Thống, phần lớn phụng vụ người dự đứng, không ngồi.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Tu viện Chúa Ba Ngôi Thánh Sergius, Sergiev Posad
Contribute photos, information or video for Trinity Lavra of St. SergiusThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tu viện Sergiev Posad thờ ai
Tu viện được dâng kính Chúa Ba Ngôi và giữ hài cốt Thánh Sergius thành Radonezh, người lập tu viện năm 1337 và mất năm 1392. Hài cốt được tìm thấy năm 1422 và đặt trong nhà thờ Chúa Ba Ngôi, nơi người hành hương xếp hàng tới kính. Tu viện thuộc Giáo hội Chính Thống Nga.
Lavra nghĩa là gì
Lavra là danh hiệu dành cho một số rất ít tu viện Chính Thống lớn và quan trọng nhất. Tu viện Chúa Ba Ngôi Thánh Sergius được nâng lên hàng Lavra năm 1744. Từ năm 1814, Học viện Thần học Moskva đặt trong tu viện, còn chủng viện đã mở từ năm 1742.
Bức ảnh thánh Chúa Ba Ngôi của Rublev ở đâu
Andrei Rublev vẽ bức ảnh cho vách thánh tượng nhà thờ Chúa Ba Ngôi của tu viện. Theo OrthoChristian, bản gốc được giữ ở Phòng tranh Tretyakov tại Moskva từ năm 1930. Tháng 7 năm 2022, nhân 600 năm tìm thấy hài cốt Thánh Sergius, bức ảnh được đưa tạm về tu viện rồi lại trở về phòng tranh.
Tháp chuông Sergiev Posad cao bao nhiêu
Hồ sơ UNESCO ghi tháp chuông cao khoảng 88 mét tính cả thánh giá, OrthodoxWiki ghi 98 mét. Tháp dựng từ năm 1741 tới năm 1769 theo lối Baroque và theo OrthodoxWiki từng là công trình cao nhất nước Nga. Thư viện dùng con số của UNESCO.
Lễ lớn nhất ở tu viện Thánh Sergius là ngày nào
Là ngày 18 tháng 7 dương lịch, tức 5 tháng 7 theo lịch Julius mà Giáo hội Nga dùng, kỷ niệm việc tìm thấy hài cốt Thánh Sergius năm 1422. Ngày kính nhớ thánh qua đời là 8 tháng 10 dương lịch. Lễ Chúa Ba Ngôi, tức lễ Ngũ Tuần, là lễ bổn mạng theo tước hiệu tu viện.