Nằm yên bình giữa cánh đồng lúa mạch và những rặng liễu rủ ở phía bắc thung lũng Paro, dưới chân vách núi cao dẫn lên Tu viện Taktsang (Hang Cọp), có một ngôi chùa tường trắng nhỏ nhắn mang vẻ tĩnh lặng thâm nghiêm của hơn một thiên niên kỷ rưỡi. Bước qua cổng tường vây vào khoảng sân lát đá cuội nơi có hai cây cam trĩu quả vàng ươm suốt bốn mùa không dứt, quý vị sẽ nghe tiếng bánh xe kinh luân bằng đồng quay đều theo từng bước chân đi nhiễu của các cụ già Bhutan và thấy mặt sàn gỗ dày trong chính điện đã lõm sâu xuống thành hai vết chân người do hàng vạn tín đồ đứng lễ ngũ thể đầu địa suốt nhiều thế kỷ.
Đó là Chùa cổ Kyichu Lhakhang (སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་, tên cổ trong thư tịch Tạng ngữ là Lho Kyerchu), cùng với chùa Jambay Lhakhang ở thung lũng Bumthang là hai ngôi chùa Phật giáo lâu đời và linh thiêng nhất còn tồn tại ở vương quốc Bhutan. Được Tán phổ Tây Tạng Songtsen Gampo khởi dựng vào năm 659 (thế kỷ 7), được Đại sư Liên Hoa Sinh gia trì vào thế kỷ 8 và được Hoàng gia Bhutan cùng Đại sư Dilgo Khyentse Rinpoche mở rộng thêm tòa điện đôi vào năm 1968, Kyichu Lhakhang chính là cội rễ đầu tiên của Phật giáo trên mảnh đất Rồng Sấm.
IHuyền Thoại Mười Hai Ngôi Chùa Trấn Yểm Nữ Quỷ Himalaya Và Tượng Phật Jowo Jampa Thế Kỷ Bảy
Sự ra đời của Chùa Kyichu Lhakhang gắn liền với một trong những huyền sử địa lý tâm linh vĩ đại nhất của vùng văn hóa Tây Tạng và Himalaya vào thế kỷ 7. Theo các bộ cổ sử Tây Tạng như Mani Kabum và Bka'-thang, khi vị hoàng đế thống nhất Tây Tạng là Tán phổ Songtsen Gampo (Tùng Tán Can Bố, trị vì khoảng 617 tới 650, hoặc theo một số biên niên sử Bhutan là năm 659) muốn truyền bá Phật pháp khắp cao nguyên tuyết, ngài nhận thấy mọi công trình xây dựng đều bị sập đổ một cách bí ẩn. Qua phép quán sát địa mạch của Công chúa Văn Thành, triều đình phát hiện ra toàn bộ địa hình cao nguyên Tây Tạng và dãy Himalaya chính là thân xác của một nữ quỷ khổng lồ nằm ngửa (Srin-mo trong tiếng Tạng) đang vùng vẫy chống lại chánh pháp.
Để thu phục và chuyển hóa nguồn năng lượng hoang dã ấy, Tán phổ Songtsen Gampo đã cho kiến lập một mạng lưới Mạn đà la khổng lồ gồm 108 ngôi chùa (trong đó có 12 ngôi chùa cốt lõi chia thành ba vòng đồng tâm: 4 chùa trấn bốn vai và hông gọi là Ru-gnon, 4 chùa trấn bốn khuỷu tay và đầu gối ở vùng biên viễn gọi là Mtha'-'dul, và 4 chùa trấn bốn bàn tay bàn chân ở vùng ngoại biên xa xôi gọi là Yang-'dul) chỉ trong một ngày một đêm để đóng đinh giữ chặt các khớp xương của nữ quỷ xuống mặt đất. Trong sơ đồ trấn yểm vĩ đại ấy, chùa Jokhang (Đại Chiêu Tự) ở Lhasa được dựng ngay trên trái tim của nữ quỷ, chùa Jambay Lhakhang ở miền trung Bhutan trấn giữ đầu gối trái, còn Chùa Kyichu Lhakhang ở thung lũng Paro được dựng lên để đóng đinh trấn giữ bàn chân trái của nữ quỷ.
Báu vật tối thượng làm nên linh khí của Kyichu Lhakhang suốt gần một nghìn bốn trăm năm qua là pho tượng Jowo Jampa (còn gọi là Jowo Shakyamuni) ngự trong hậu cung của tòa chính điện cổ (Jowo Lhakhang). Đây là pho tượng đúc bằng kim loại quý từ thế kỷ 7, khắc họa hình tướng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lúc ngài tròn tám tuổi với gương mặt bầu bĩnh từ hòa, đầu đội vương miện ngũ trí bảo đính ngọc lam và san hô đỏ, ngồi kiết già trên tòa sen. Trong niềm tin của người dân Bhutan, pho tượng Jowo Jampa tại Kyichu Lhakhang có giá trị tâm linh ngang hàng với pho tượng Jowo Rinpoche (Đức Phật lúc mười hai tuổi) thờ tại chùa Đại Chiêu ở Lhasa, nên bất kỳ người hành hương nào khi đặt chân tới thung lũng Paro cũng đều đến quỳ dưới chân Đức Jowo Jampa để cầu nguyện giải thoát.
Một thế kỷ sau khi chùa được dựng lên, vào thế kỷ 8, Đại sư Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche) trên hành trình sang Bhutan (trước và sau khi nhập thất tại hang cọp Taktsang gần đó) đã thân hành tới viếng Chùa Kyichu Lhakhang. Sử liệu Phật giáo Bhutan ghi nhận rằng Đại sư đã cử hành nhiều pháp hội Mật tông tại đây và cất giấu nhiều Terma (Mật tạng, những bảo vật giáo pháp ẩn giấu) dưới nền điện thờ để chờ các bậc Đạo sư khai mật tạng (Tertön) đời sau đến mở ra khi nhân duyên chín muồi.
Tới thế kỷ 20, Chùa Kyichu Lhakhang trở thành trung tâm quy tụ tâm linh của Hoàng gia Bhutan và dòng truyền thừa Nyingma. Vào năm 1968 (khánh thành hoàn tất năm 1971), dưới sự bảo trợ trực tiếp của Thái hoàng thái hậu Ashi Kesang Choden Wangchuck (hoàng hậu của Quốc vương thứ ba và là bà nội của Quốc vương đương nhiệm), một ngôi điện lớn thứ hai mang tên Guru Lhakhang đã được xây dựng ngay sát bên phải ngôi điện cổ thế kỷ 7 để tạo thành một quần thể song điện hoàn chỉnh. Toàn bộ việc thiết kế nghi quỹ, đắp tượng và lễ đại khai quang cho điện Guru Lhakhang đều do Đức Dilgo Khyentse Rinpoche (1910 tới 1991, bậc đại đạo sư vĩ đại bậc nhất của Phật giáo Tây Tạng thế kỷ 20 và là quốc sư tinh thần của Hoàng gia Bhutan) đích thân chủ trì.
IIMười Bốn Thế Kỷ Từ Ngôi Chùa Trấn Biên Tới Thánh Đường Của Đại Sư Dilgo Khyentse
Lịch sử của Chùa Kyichu Lhakhang trải dài suốt mười bốn thế kỷ, kết nối trực tiếp thời kỳ hoàng kim của đế chế Tây Tạng thế kỷ 7 với dòng chảy Phật giáo Kim Cương thừa tại vương quốc Bhutan hiện đại.
- Năm 659 (thế kỷ 7)Tán phổ Songtsen Gampo khởi dựng điện Jowo LhakhangTheo biên niên sử Bhutan và Tây Tạng, Tán phổ Songtsen Gampo cho dựng ngôi đền nhỏ một tầng tại thung lũng Paro (trong hệ thống 108 chùa trấn yểm nữ quỷ Srin-mo) và tôn trí pho tượng Phật Jowo Jampa bằng đồng mạ vàng.
- Thế kỷ 8Đại sư Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche) viếng thăm và cất giấu mật tạngĐại sư Liên Hoa Sinh đến tu tập tại Kyichu Lhakhang, ban phước cho ngôi chùa và ẩn giấu nhiều giáo pháp Terma quý báu dưới nền chánh điện.
- Thế kỷ 12 tới thế kỷ 13Tổ sư Phajo Drugom Zhigpo và dòng Drukpa Kagyu chăm sóc ngôi chùaKhi dòng phái Drukpa Kagyu lan truyền vào miền tây Bhutan thông qua Tổ sư Phajo Drugom Zhigpo (1184 tới 1251), chùa Kyichu được mở rộng và bảo hộ liên tục bởi các dòng truyền thừa Kagyu và Nyingma.
- 1644Đức Zhabdrung Ngawang Namgyal tiếp quản và trùng tuSau khi thống nhất Bhutan, Pháp vương Zhabdrung Ngawang Namgyal đưa Chùa Kyichu Lhakhang vào hệ thống thánh địa quốc gia do pháo đài Rinpung Dzong ở Paro trực tiếp quản lý.
- 1836 tới 1839Đức Pháp vương Je Khenpo đời thứ 25 Sherab Gyeltshen đại trùng tuVị Pháp vương thứ 25 là Je Sherab Gyeltshen cho mở rộng chu vi ngôi điện cổ Jowo Lhakhang, lợp lại hệ mái vàng và tôn tạo các tượng Bồ Tát xung quanh tượng chính Jowo Jampa.
- 1968 tới 1971Thái hoàng thái hậu Ashi Kesang Choden dựng thêm điện Guru LhakhangDưới sự hướng dẫn tâm linh của Đại sư Dilgo Khyentse Rinpoche, Thái hoàng thái hậu cho xây dựng tòa điện Guru Lhakhang bên cạnh điện cổ để thờ pho tượng Đại sư Liên Hoa Sinh cao 5 mét và Đức Phật mẫu Kurukulla.
- 1992An vị bảo tháp xá lợi của Đại sư Dilgo Khyentse RinpocheSau khi Đại sư Dilgo Khyentse Rinpoche viên tịch năm 1991 và cử hành đại lễ trà tỳ trước hơn năm vạn tín đồ tại Paro năm 1992, bảo tháp xá lợi và nhà tưởng niệm của Ngài được dựng ngay bên cạnh Chùa Kyichu Lhakhang.
Về dấu chân lõm sâu trên sàn gỗ trước điện Jowo Lhakhang. Một trong những chứng tích xúc động nhất về bề dày lịch sử của Kyichu Lhakhang nằm ngay dưới chân người hành hương trong ngôi điện cổ Jowo Lhakhang. Ngay trước án thờ tượng Đức Phật Jowo Jampa, những tấm ván sàn bằng gỗ thông dày cả gang tay đã bị bào mòn và lõm sâu xuống thành hai hố đặt bàn chân rõ rệt. Tư liệu của chùa ghi nhận đó là dấu vết do một hành giả du già tên là Pema Lingpa (cùng hàng triệu lượt người hành hương qua hơn một nghìn năm) đứng tại đúng một vị trí để thực hành hàng trăm nghìn lễ đại lạy (ngũ thể đầu địa, vươn dài toàn thân xuống sàn gỗ rồi thu người đứng dậy) không ngừng nghỉ.
IIISong Điện Cổ Kim Jowo Lhakhang Và Guru Lhakhang, Cột Bọc Vàng Và Hai Cây Cam Bốn Mùa
Khác với những pháo đài Dzong đồ sộ dựng trên đỉnh núi hay ngã ba sông, Chùa cổ Kyichu Lhakhang mang kiến trúc Lhakhang thung lũng truyền thống (kết hợp giữa quy thức chùa cổ Tây Tạng thế kỷ 7 và nghệ thuật chạm khắc gỗ Bhutan). Quần thể chùa nằm gọn trong một khuôn viên tường trắng khép kín, ở chính giữa là khoảng sân trong lát đá cuội (Dochey) nối liền hai tòa chính điện nằm song song cạnh nhau: bên trái (phía tây) là ngôi điện cổ Jowo Lhakhang từ năm 659 và bên phải (phía đông) là ngôi điện mới Guru Lhakhang dựng năm 1968. Xung quanh tường bao của sân chùa là dãy hành lang gắn hàng trăm bánh xe cầu nguyện bằng đồng (kinh luân) lớn nhỏ để khách hành hương vừa đi nhiễu theo chiều kim đồng hồ vừa xoay kinh luân trì chú Om Mani Padme Hum.
Ngay giữa khoảng sân đá nối hai tòa điện là hình ảnh đã đi vào thơ ca của vùng Paro: hai cây cam cổ thụ xanh tươi quanh năm. Theo truyền thống đức tin của người Bhutan, nhờ năng lượng gia trì từ pho tượng Phật thế kỷ 7 và các bậc đại thành tựu giả, hai cây cam trong sân chùa Kyichu trổ hoa và kết trái vàng mọng suốt cả bốn mùa xuân hạ thu đông bất chấp khí hậu lạnh giá của vùng núi Himalaya cao hơn hai nghìn hai trăm mét.
Ngôi điện cổ khởi dựng năm 659 có mặt bằng hình vuông hai tầng mái thấp, cửa gỗ sơn đỏ chạm trổ tinh xảo. Bước qua tiền đường vào hậu cung nội mật (nơi luôn thắp sáng hàng trăm ngọn đèn bơ yak ấm áp), du khách sẽ thấy bốn cây cột gỗ cổ chống đỡ trần điện đều được bọc kín bằng những tấm đồng và bạc chạm nổi hình bát bửu cát tường, nạm dày đặc đá ngọc lam (turquoise) và san hô đỏ do các vị vua chúa cùng tín đồ cúng dường qua hơn một thiên niên kỷ.
Đặt ở chính giữa hậu cung điện Jowo Lhakhang là pho tượng Đức Phật Jowo Jampa (hình tướng Đức Phật Thích Ca lúc 8 tuổi) nguyên bản từ thời Tán phổ Songtsen Gampo thế kỷ 7, gương mặt sơn vàng ròng toát lên vẻ thanh khiết siêu nhiên. Đứng hầu hai bên tả hữu của Đức Jowo Jampa là tám pho tượng Tám Đại Bồ Tát (Bát Đại Bồ Tát) cùng pho tượng Đức Quán Thế Âm Nghìn Mắt Nghìn Tay mười một đầu (Chenrezig) đắp bằng đất sét trộn thuốc quý thế kỷ 19.
Nằm bên phải điện cổ là tòa điện Guru Lhakhang do Thái hoàng thái hậu Ashi Kesang Choden Wangchuck xây dựng năm 1968. Bên trong lòng điện cao rộng tôn trí một pho tượng Đại sư Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche) uy nghi cao tới 5 mét, hai bên là hai pho tượng lớn không kém: một bên là Đức Phật mẫu Tara Đỏ (Kurukulla) đang giương cung tên bằng hoa sen đỏ để hàng phục vô minh và thu nhiếp từ ái, một bên là hóa thân phẫn nộ Vajrakilaya (Phổ Ba Kim Cương) có cánh.
Trên khắp các bức tường bên trong cả hai tòa điện Jowo Lhakhang và Guru Lhakhang là kho tàng bích họa rực rỡ vẽ bằng màu khoáng chất tự nhiên và bột vàng: từ hình ảnh Tán phổ Songtsen Gampo, Đại sư Liên Hoa Sinh và hai mươi lăm đại đệ tử, cho tới các vị Tổ sư dòng Drukpa Kagyu (Marpa, Milarepa, Gampopa, Zhabdrung Ngawang Namgyal) và các vị hộ pháp Mật tông.
Ngay sát khuôn viên phía ngoài của Chùa Kyichu Lhakhang là ngôi nhà bảo tàng tưởng niệm và bảo tháp xá lợi (Kudung Chorten) thếp vàng của Đức Dilgo Khyentse Rinpoche (1910 tới 1991), nơi lưu giữ các pháp khí, bản thảo kinh điển viết tay và y phục của vị đại đạo sư đã gắn bó trọn nửa cuối cuộc đời với ngôi chùa cổ này.
| Hạng mục và bảo vật | Vị trí trong quần thể | Niên đại và giá trị |
|---|---|---|
| Điện cổ Jowo Lhakhang và Sàn gỗ dấu chân lễ | Phía tây sân trong của chùa | Khởi dựng năm 659 thời Songtsen Gampo, trùng tu năm 1839, cột bọc đồng bạc khảm ngọc lam |
| Tôn tượng Phật Jowo Jampa | Hậu cung trung tâm điện Jowo Lhakhang | Thế kỷ 7 (nguyên bản 1.300 năm tuổi), khắc họa Đức Phật lúc 8 tuổi đội vương miện ngũ trí |
| Tượng Quán Thế Âm 11 đầu và Bát Đại Bồ Tát | Hai bên án thờ chính điện Jowo Lhakhang | Thế kỷ 19 (thời Pháp vương Je Sherab Gyeltshen), tác phẩm điêu khắc đất sét luyện thếp vàng |
| Điện Guru Lhakhang (Tượng Liên Hoa Sinh và Kurukulla) | Phía đông sân trong của chùa | Xây năm 1968 bởi Thái hoàng thái hậu và Đại sư Dilgo Khyentse, tượng cao 5 m |
| Sân đá cuội và Hai cây cam bốn mùa | Giữa điện Jowo Lhakhang và Guru Lhakhang | Sân hành lễ có hành lang kinh luân bằng đồng và hai cây cam kết trái quanh năm |
IVThế Đất Và Hướng
Phật giáo Kim Cương thừa thời Tán phổ Songtsen Gampo định vị Chùa Kyichu Lhakhang không phải bằng la bàn phong thủy thông thường, mà bằng Đồ hình Địa mạch Trấn yểm (Sa-dpyad và Rtsis của Tây Tạng kết hợp dịch lý văn Thành Công chúa), coi toàn bộ dãy Himalaya như một cơ thể sống và đặt ngôi chùa đúng vào huyệt đạo bàn chân trái của nữ quỷ Srin-mo để chuyển hóa địa khí hung bạo thành đất lành Phật pháp. Dưới đây là góc nhìn phân tích địa cuộc của Kyichu Lhakhang theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét về đại cuộc sơn thủy tại tọa độ 27,4381 độ vĩ bắc, 89,3719 độ kinh đông (ở độ cao khoảng 2.280 mét), Chùa cổ Kyichu Lhakhang tọa lạc trên thềm đất bằng phẳng và màu mỡ nhất ở phần thượng lưu thung lũng Paro. Khác với Tu viện Taktsang treo cheo leo trên vách đá cao hơn ba nghìn mét ở phía bắc để thu nạp thiên khí thanh cao của bậc xuất thế, Kyichu Lhakhang nằm êm đềm dưới đáy thung lũng như cái rốn tụ hội địa khí bình hòa để che chở cho muôn dân. Phía bắc và tây bắc của chùa là dãy núi Himalaya trùng điệp (vươn lên tới đỉnh núi thiêng Jomolhari cao 7.326 mét ở biên giới) chạy dài xuống làm tổ sơn và hậu chẩm vững chãi che chắn gió tuyết phương bắc. Cách chùa khoảng sáu trăm mét về phía đông là dòng sông Paro Chhu (Pa Chhu) trong vắt chảy từ chân núi băng Jomolhari xuôi về hướng đông nam, uốn lượn nhẹ nhàng qua cánh đồng lúa làm dải thủy minh đường tưới mát cho cả vùng đất.
Xét về hướng trục và khí trường nội cục, hai tòa điện Jowo Lhakhang và Guru Lhakhang được quy hoạch theo hướng tọa Tây Bắc hướng Đông Nam (lưng tựa vào sườn đồi thoai thoải phía tây bắc, mặt chính mở ra thung lũng rộng thoáng và dòng sông Paro Chhu ở phía đông nam để đón trọn ánh nắng ấm áp của vùng núi cao). Trong phép xem đất cổ truyền, một vùng thung lũng có bốn bề núi non ôm vòng như cánh hoa sen (liên hoa bồn địa), đất đai bằng phẳng không dốc đứng, mạch nước sông chảy êm ả không gầm thét chính là thế đất Bình dương tụ khí, Tàng phong đắc thủy bền vững nhất. Minh chứng rõ rệt nhất cho sinh khí ôn hòa của huyệt đất này chính là hai cây cam cổ thụ mọc giữa sân chùa vẫn đơm hoa kết trái quanh năm suốt nhiều thế hệ, cũng như việc ngôi điện cổ Jowo Lhakhang đã đứng vững qua gần một nghìn bốn trăm năm lịch sử mà không hề bị sụp đổ hay hủy hoại.
VCác Đại Lễ Mật Tông Hàng Tháng Và Pháp Hội Cầu Nguyện Quốc Thái Dân An
Tại Chùa cổ Kyichu Lhakhang, nhịp sống tâm linh diễn ra liên tục suốt 365 ngày trong năm theo âm lịch truyền thống của Phật giáo Kim Cương thừa Bhutan. Vì đây là thánh địa gắn liền với cả Đức Phật Thích Ca (Jowo Jampa), Đại sư Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche) lẫn Hoàng gia Bhutan, các nghi quỹ cầu nguyện lớn được cử hành rất trang nghiêm vào các ngày vía hàng tháng và hàng năm. Bảng dưới đây tổng hợp các kỳ lễ chính tại chùa.
| Thời gian | Theo lịch nào | Tên đại lễ và pháp hội | Nghi thức cử hành tại Kyichu Lhakhang |
|---|---|---|---|
| Ngày mồng 8, mồng 10, ngày rằm (15) và ngày 25 âm lịch hàng tháng | Âm lịch truyền thống Bhutan | Ngày vía Đức Phật Dược Sư, Đại sư Liên Hoa Sinh (Tshechu), Phật A Di Đà và Không Hành Mẫu (Dakini) | Vào các ngày cát tường này (đặc biệt là ngày mồng 10 âm lịch kỷ niệm Đại sư Liên Hoa Sinh), người dân khắp thung lũng Paro mặc quốc phục Gho và Kira mang theo bơ yak, sữa và hương hoa đến đi nhiễu xoay kinh luân hàng trăm vòng quanh chùa, thắp hàng nghìn ngọn đèn bơ và lễ lạy trước tượng Jowo Jampa. |
| Từ ngày mồng 1 tới ngày 15 tháng Một âm lịch Bhutan (thường vào tháng 2 hoặc tháng 3 dương lịch) | Âm lịch truyền thống Bhutan | Đại lễ Đầu năm mới Losar và Mười lăm ngày Phật biến hóa thần thông (Chotrul Duchen) | Mọi công đức tu tập trong 15 ngày đầu năm được nhân lên một trăm triệu lần theo tín ngưỡng Kim Cương thừa. Các gia đình ở Paro và thủ đô Thimphu đều về chùa Kyichu Lhakhang xin nước thiêng và treo cờ phướn cầu bình an cho năm mới. |
| Ngày rằm tháng Tư âm lịch Bhutan (thường vào tháng 5 hoặc tháng 6 dương lịch) | Âm lịch truyền thống Bhutan | Đại lễ Saga Dawa Duechen (Kỷ niệm Đức Phật Đản sinh, Thành đạo và Nhập Niết Bàn) | Cử hành đại pháp hội tụng kinh Kanjur (Đại tạng kinh), cúng dường đèn bơ suốt ngày đêm trong cả hai điện Jowo Lhakhang và Guru Lhakhang, toàn thể tín đồ phát nguyện ăn chay và phóng sinh. |
| Cuối tháng Chín âm lịch Bhutan (thường vào tháng 10 hoặc tháng 11 dương lịch) | Âm lịch truyền thống Bhutan | Lễ tưởng niệm ngày viên tịch của Đại sư Dilgo Khyentse Rinpoche | Chư tăng và các đệ tử dòng Nyingma cùng Hoàng gia Bhutan vân tập về điện Guru Lhakhang và bảo tháp xá lợi để cử hành đại pháp hội cúng dường Tsok (Ganachakra) tưởng niệm ân đức vị quốc sư tinh thần. |
Đối với các bậc cao niên ở thung lũng Paro, việc đi bộ tới Chùa Kyichu Lhakhang mỗi buổi sáng sớm để xoay trọn một vòng kinh luân và quỳ lạy trên tấm ván gỗ mòn vẹt trước Đức Phật Jowo Jampa là pháp tu thường nhật thiêng liêng nhất để chuẩn bị hành trang cho kiếp sống an lành.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Làng Lango, thung lũng Paro, huyện Paro, Bhutan (cách thị trấn Paro khoảng 6 km về phía bắc)
- Đường tới
- Chùa nằm ở làng Lango, cách trung tâm thị trấn Paro và Sân bay Quốc tế Paro khoảng 6 km về phía bắc. Từ thị trấn Paro, quý vị đi ô tô theo con đường nhựa phẳng lặng dọc theo thung lũng sông Paro Chhu (cùng trục đường đi lên chân núi Tu viện Taktsang) chỉ mất khoảng 10 tới 15 phút là tới thẳng cổng chùa.
- Toạ độ
- 27.4381, 89.3719
Chùa cổ Kyichu Lhakhang là một trong những thánh địa tôn nghiêm nhất của Hoàng gia và nhân dân Bhutan nên quý vị cần mặc trang phục kín đáo (áo dài tay có cổ, quần dài hoặc váy dài chấm mắt cá chân). Khi đi nhiễu quanh sân chùa và xoay các bánh xe cầu nguyện bằng đồng, quý vị luôn nhớ đi theo chiều kim đồng hồ (giữ ngôi điện thờ ở phía bên tay phải của mình). Trước khi bước vào hai tòa điện Jowo Lhakhang và Guru Lhakhang, quý vị bắt buộc phải cởi giày dép, bỏ mũ, tắt hoàn toàn máy ảnh và điện thoại (tuyệt đối không được chụp ảnh bên trong nội điện để bảo vệ các pho tượng thế kỷ 7 và bích họa cổ).
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa cổ Kyichu Lhakhang, Paro
Contribute photos, information or video for Kyichu LhakhangThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Chùa Kyichu Lhakhang được xây dựng từ bao giờ và có vị trí như thế nào trong lịch sử Bhutan?
Chùa Kyichu Lhakhang được khởi dựng vào năm 659 (thế kỷ 7) bởi Tán phổ Tây Tạng Songtsen Gampo. Cùng với chùa Jambay Lhakhang ở vùng Bumthang, đây là một trong hai ngôi chùa Phật giáo cổ xưa nhất tại vương quốc Bhutan, đánh dấu thời điểm ánh sáng Phật pháp lần đầu tiên được truyền bá vào vùng đất Himalaya này.
Truyền thuyết về việc Chùa Kyichu Lhakhang trấn yểm nữ quỷ Himalaya có ý nghĩa gì?
Theo cổ sử Tây Tạng và Bhutan, vào thế kỷ 7 khi Tán phổ Songtsen Gampo muốn truyền bá Phật giáo, ngài phát hiện toàn bộ địa hình cao nguyên Tây Tạng và dãy Himalaya có hình dáng một nữ quỷ khổng lồ nằm ngửa (Srin-mo) đang gây chướng ngại. Để hàng phục nữ quỷ, nhà vua đã cho xây dựng 108 ngôi chùa trong một ngày trên khắp các khớp xương của bà ta: chùa Đại Chiêu ở Lhasa trấn giữ trái tim, còn Chùa Kyichu Lhakhang ở Paro được dựng lên để đóng đinh trấn giữ bàn chân trái của nữ quỷ.
Bảo vật quý giá nhất đang được thờ bên trong Chùa Kyichu Lhakhang là gì?
Bảo vật tối cao của chùa là pho tượng Đức Phật Jowo Jampa (hình tướng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lúc ngài tròn 8 tuổi) được đúc từ thế kỷ 7 và đặt tại hậu cung của ngôi điện cổ Jowo Lhakhang. Pho tượng này được người dân Bhutan tôn kính ngang hàng với pho tượng Jowo Rinpoche ở Lhasa. Ngay trên sàn gỗ trước án thờ pho tượng vẫn còn in hằn hai vết chân lõm sâu xuống gỗ do các hành giả và tín đồ đứng lễ lạy suốt hơn một nghìn năm.
Vì sao trong khuôn viên Chùa Kyichu Lhakhang lại có hai tòa chính điện nằm cạnh nhau?
Ngôi điện bên trái là Jowo Lhakhang cổ kính được xây dựng từ năm 659 thời Tán phổ Songtsen Gampo. Còn ngôi điện lớn bên phải là Guru Lhakhang được Thái hoàng thái hậu Ashi Kesang Choden Wangchuck cho xây dựng thêm vào năm 1968 dưới sự chủ trì của Đại sư Dilgo Khyentse Rinpoche, bên trong thờ pho tượng Đại sư Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche) cao 5 mét cùng tượng Phật mẫu Kurukulla và Phổ Ba Kim Cương.
Hai cây cam trồng ở sân giữa của Chùa Kyichu Lhakhang có điều gì đặc biệt?
Ngay tại khoảng sân lát đá cuội nằm giữa hai tòa điện Jowo Lhakhang và Guru Lhakhang có hai cây cam cổ thụ nổi tiếng khắp đất nước Bhutan. Theo truyền thống đức tin địa phương, nhờ nguồn năng lượng tâm linh của ngôi chùa cổ 1.400 năm tuổi, hai cây cam này luôn xanh tốt và kết trái vàng mọng suốt cả bốn mùa trong năm bất chấp mùa đông băng giá của vùng núi cao Paro.