Giữa nhịp sống sầm uất của trung tâm đô thị Thái Nguyên, khi rẽ vào con dốc thoai thoải dẫn lên ngọn đồi Phù Liễn rộng gần bảy nghìn mét vuông rợp bóng cây cổ thụ, quý vị sẽ thấy một cổng tam quan gỗ bề thế mở ra khoảng sân gạch khoáng đạt. Phía trước tòa Đại hùng bảo điện uy nghiêm là đài Quan Âm lộ thiên hiền hòa giữa hồ sen, còn bên trong chính điện, bức đại tự cổ sơn son thếp vàng khắc bốn chữ Linh sơn phúc địa vẫn tỏa sáng trầm mặc dưới làn khói trầm hương.
Đó là Chùa Phù Liễn, tên chữ là Phù Liễn Tự hay Phù Chân Thiền Tự. Khởi nguồn từ một ngôi chùa làng cổ kính ven sông Cầu dưới thời Lý - Trần, trải qua cuộc di dời lịch sử cuối thế kỷ 19 và đợt đại trùng tu kéo dài một thập kỷ từ năm 2006 đến năm 2016, ngôi chùa trên đồi cao này ngày nay là trung tâm hoằng pháp lớn nhất vùng trung du Thái Nguyên và là nơi đặt Trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thái Nguyên.
IDanh Xưng Phù Chân Thiền Tự Và Mạch Nguồn Phật Giáo Xứ Trà
Trong hệ thống các ngôi cổ tự vùng trung du và miền núi Đông Bắc Bộ, Chùa Phù Liễn mang trong mình hai lớp danh xưng gắn kết chặt chẽ giữa địa danh lịch sử và triết lý thiền môn. Tên gọi phổ biến Phù Liễn Tự (浮輦寺) bắt nguồn trực tiếp từ tên xã Phù Liễn, tổng Túc Duyên, huyện Đồng Hỷ xưa, một vùng đất cổ trù phú nằm bên bờ hữu ngạn dòng sông Cầu. Trong chữ Hán, Phù có nghĩa là nâng đỡ, chở che hoặc nổi lên trên mặt nước, còn Liễn là cỗ xe loan của bậc đế vương hay kiệu rước thánh thần. Ghép lại, địa danh Phù Liễn gợi nhắc hình ảnh vùng gò đồi cao ráo nổi lên bên dòng sông Cầu như cỗ xe nâng đỡ mạch đất lành của xứ Thái.
Bên cạnh tên gọi theo địa danh, trong các văn bản Phật giáo và hoành phi cổ tại chùa, ngôi phạm vũ này còn mang hiệu chữ Hán là Phù Chân Thiền Tự (浮真禪寺, cũng đọc là Phù Chân Thiền Tự với chữ Phù 扶 mang nghĩa phù trợ). Danh hiệu ấy hàm chứa tôn chỉ tu học của Phật giáo Bắc truyền: lấy thiền định và trí tuệ để nâng đỡ, hộ trì những điều chân chính, giữ cho chánh pháp và đạo đức nhân tâm luôn sáng tỏ giữa cuộc đời.
Chứng tích cô đọng nhất cho tâm thức tôn giáo tại Chùa Phù Liễn là bức đại tự cổ chạm khắc bốn chữ Hán dát vàng Linh sơn phúc địa (靈山福地, nghĩa là núi thiêng, đất lành) được bảo lưu qua nhiều biến thiên thế cuộc. Trong tư tưởng Phật giáo Á Đông, Linh sơn vừa chỉ ngọn núi Linh Thứu (Thứu Phong) nơi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thuyết giảng kinh Pháp Hoa và trao truyền chánh pháp nhãn tạng, vừa chỉ chính ngọn đồi Phù Liễn nơi ngôi chùa tọa lạc. Còn phúc địa là mảnh đất hội tụ phúc đức của mười phương tăng tín đồ. Bốn chữ ấy khẳng định rằng bất cứ nơi nào có Tam Bảo trụ thế, có tiếng chuông chùa ngân vang và lòng người hướng thiện thì ngọn đồi thế gian ấy liền hóa thành Linh Thứu sơn ngay giữa cõi nhân gian.
Theo các nguồn sử liệu địa phương và truyền thuyết dân gian xứ Thái, vùng đất Phù Liễn và ngôi cổ tự ven sông Cầu xưa không chỉ là chốn tu hành thanh tịnh mà còn gắn liền với bước chân của các bậc tiền nhân giữ nước. Tương truyền vào đầu thế kỷ 15, danh tướng Lưu Nhân Chú (người xã Ký Phú, huyện Đại Từ, một trong những khai quốc công thần hàng đầu dự hội thề Lũng Nhai cùng Bình Định Vương Lê Lợi) trên đường chiêu tập hào kiệt vùng Thái Nguyên đã từng dừng chân tại vùng đồi Phù Liễn, dựa vào địa thế hiểm yếu của gò đồi và sự đùm bọc của chư tăng, bách tính sở tại để rèn luyện nghĩa sĩ. Sang cuối thế kỷ 19, ngôi chùa tiếp tục là nơi che chở cho các sĩ phu và nghĩa quân bản địa trong buổi giao thời.
Trung tâm Phật giáo của tỉnh Thái Nguyên
Bước sang thế kỷ 21, vai trò của Chùa Phù Liễn vượt ra khỏi phạm vi một ngôi chùa làng cổ để trở thành trung tâm điều hành Phật sự của cả một vùng rộng lớn. Năm 2003, Thượng tọa Thích Nguyên Thành được Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và chính quyền tỉnh Thái Nguyên bổ nhiệm về trụ trì chùa. Tới năm 2007, tại Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ II, Chùa Phù Liễn chính thức được chọn làm Trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thái Nguyên. Từ đây, ngôi cổ tự trên đồi Phù Liễn trở thành chốn tổ hội tụ tăng ni, Phật tử khắp các vùng Thái Nguyên và Bắc Kạn trong các kỳ an cư kiết hạ, giới đàn và đại lễ Phật giáo hàng năm.
Khi tra cứu tư liệu về Chùa Phù Liễn, một số người đọc thắc mắc vì sao ngôi chùa khởi dựng từ thời Lý - Trần lại mang diện mạo kiến trúc gỗ bề thế hoàn thiện vào đầu thế kỷ 21 và nằm cách bờ sông Cầu một quãng khá xa. Điều này bắt nguồn từ việc ngôi chùa đã trải qua một cuộc di dời toàn bộ vị trí vào năm 1896 từ bờ sông Cầu về đồi Phù Liễn hiện nay, tiếp đó các nếp nhà cổ lại bị hư hại nặng nề vào giữa thế kỷ 20 khiến chùa chỉ còn giữ lại được nền móng nhà Tổ, nhà Mẫu, vườn tháp cổ và bức đại tự Linh sơn phúc địa. Công trình Đại hùng bảo điện và Tam quan hiện hữu là thành quả của cuộc đại tái thiết giai đoạn 2006 tới 2016 trên đúng nền đất di dời năm 1896.
IIHành Trình Lịch Sử Từ Bờ Sông Cầu Tới Ngọn Đồi Trung Tâm Xứ Thái
Lịch sử Chùa Phù Liễn trải dài gần một thiên niên kỷ, gắn liền với quá trình hình thành các làng xã cổ ven sông Cầu và sự biến đổi không gian đô thị của lỵ sở Thái Nguyên từ thời phong kiến sang thời hiện đại. Khảo cứu tư liệu địa chí tỉnh Thái Nguyên cho thấy ngôi chùa đã đi qua hai không gian tọa lạc khác nhau trong cùng một địa bàn xã Phù Liễn xưa.
Ở giai đoạn khởi nguyên dưới thời Lý - Trần (thế kỷ 11 đến thế kỷ 14), chùa được dựng trên một quả đồi thấp nằm gần bờ hữu ngạn sông Cầu, thuộc khu vực đông bắc xã Phù Liễn, tổng Túc Duyên, huyện Đồng Hỷ (vị trí ấy ngày nay nằm quanh khu vực Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại trung tâm Thái Nguyên). Nhờ nằm gần bến sông giao thương và lỵ sở cổ, Phù Liễn Tự sớm trở thành chốn danh lam thắng cảnh của tổng Túc Duyên.
Biến cố thay đổi vị trí ngôi chùa diễn ra vào năm Bính申 1896 (niên hiệu Thành Thái thứ 8). Khi chính quyền bảo hộ Pháp tiến hành quy hoạch lại thị xã Thái Nguyên và chiếm dụng khu đồi thấp ven sông Cầu để xây dựng dinh Công sứ cùng hệ thống công sở, nhân dân xã Phù Liễn đã đồng lòng di chuyển ngôi cổ tự về dựng lại trên ngọn đồi cao ráo phía tây nam cách vị trí cũ khoảng hơn một cây số, tức khuôn viên đồi Phù Liễn thuộc phường Hoàng Văn Thụ cũ (nay là phường Phan Đình Phùng) ngày nay. Giữa thế kỷ 20, do biến động lịch sử, phần lớn các công trình kiến trúc gỗ của chùa bị hủy hoại, chỉ còn sót lại một phần nhỏ nhà Tổ, điện Mẫu, khu vườn tháp cổ của chư vị tổ sư trụ trì và một số di vật thờ tự. Chùa trải qua các đợt tu sửa nhỏ vào năm 1975 và năm 1996 để duy trì nơi hương khói của nhân dân địa phương.
Từ năm 2006 đến năm 2016, dưới sự chủ trì của Thượng tọa Thích Nguyên Thành cùng sự phát tâm công đức của đông đảo Phật tử, doanh nghiệp và nhân dân tỉnh Thái Nguyên, Chùa Phù Liễn bước vào thời kỳ đại trùng tu và tái thiết toàn diện. Các hạng mục lớn lần lượt được khởi công và hoàn thiện theo lối kiến trúc chùa cổ truyền thống Bắc Bộ gồm tòa Đại hùng bảo điện (Tam Bảo), nhà thờ Tổ, điện Mẫu, lầu Chuông, lầu Trống, giảng đường, trai đường, đài Quan Âm và cổng Tam quan gỗ đồ sộ. Về danh hiệu pháp lý di sản, theo Phụ lục ban hành kèm Quyết định số 48/2014/QĐ-UBND ngày 11 tháng 11 năm 2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên, Chùa Phù Liễn được quản lý trong danh mục Di tích cấp tỉnh (số thứ tự danh mục 535), đồng thời một số tài liệu Phật giáo nhấn mạnh vị thế đặc thù của chùa là Trụ sở Giáo hội Phật giáo tỉnh từ năm 2007.
- Thời Lý - TrầnKhởi dựng Phù Liễn Tự bên bờ sông CầuNgôi chùa cổ được dựng trên quả đồi thấp gần bờ sông Cầu thuộc xã Phù Liễn, tổng Túc Duyên, huyện Đồng Hỷ xưa, mang hiệu chữ Hán là Phù Chân Thiền Tự.
- Đầu thế kỷ 15Truyền tích danh tướng Lưu Nhân Chú dừng chânTương truyền danh tướng Lưu Nhân Chú cùng các nghĩa sĩ vùng Thái Nguyên từng dừng chân tại vùng đồi chùa Phù Liễn trong quá trình tụ nghĩa đầu thời Lê sơ.
- 1896Di dời chùa về đồi Phù Liễn hiện nayKhi khu đồi ven sông Cầu bị trưng dụng để quy hoạch khu hành chính thị xã Thái Nguyên, nhân dân xã Phù Liễn di chuyển toàn bộ ngôi chùa và cổ vật về ngọn đồi Phù Liễn hiện tại.
- 1975 và 1996Các đợt tu sửa phục hồi sau hư hạiSau khi kiến trúc gỗ cũ bị hư hại nặng vào giữa thế kỷ 20 chỉ còn lại phần nhỏ nhà Tổ, nhà Mẫu và vườn tháp, nhân dân địa phương tiến hành tôn tạo lại các nếp nhà thờ tự vào các năm 1975 và 1996.
- 2003 - 2007Bổ nhiệm trụ trì và đặt Trụ sở Phật giáo tỉnhNăm 2003 Đại đức (nay là Thượng tọa) Thích Nguyên Thành về trụ trì chùa. Năm 2007 Đại hội Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ II chọn chùa làm Trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thái Nguyên.
- 2006 - 2016Đại trùng tu và kiến thiết tổng thể quy mô lớnTái thiết đồng bộ các hạng mục kiến trúc gỗ truyền thống trên khuôn viên gần 7.000 mét vuông gồm Đại hùng bảo điện, nhà Tổ, điện Mẫu, lầu Chuông, lầu Trống, đài Quan Âm và cổng Tam quan.
- 2014Ghi nhận trong danh mục Di tích cấp tỉnhTheo Quyết định số 48/2014/QĐ-UBND ngày 11 tháng 11 năm 2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên, Chùa Phù Liễn nằm trong danh mục di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh với mã số quản lý 535.
IIIKiến Trúc Đại Hùng Bảo Điện, Vườn Tháp Cổ Và Hệ Thống Tượng Pháp
Tọa lạc trên khuôn viên đồi cao rộng gần 7.000 mét vuông giữa lòng phường Phan Đình Phùng (phường Hoàng Văn Thụ cũ), tổng thể kiến trúc Chùa Phù Liễn ngày nay là sự kết hợp hài hòa giữa quy thức già lam cổ truyền vùng đồng bằng Bắc Bộ với địa hình đồi bát úp đặc trưng của vùng trung du Thái Nguyên. Từ chân dốc bước lên, du khách đi qua cổng Tam quan hai tầng tám mái uy nghi dựng bằng gỗ tứ thiết trên nền bậc đá xanh chạm rồng. Phía trên cổ diêm tam quan treo bức hoành đề tên chùa, các đầu đao uốn cong vút lên giữa tán cây cổ thụ xanh mát quanh năm.
Bước qua Tam quan là khoảng sân gạch đỏ rộng lớn, nơi bố trí hồ nước và đài Phật Bà Quan Âm lộ thiên đứng trên tòa sen trắng ở phía bên phải, tạo điểm nhấn thanh lương dịu mát trước khi bước lên thềm chính điện. Hai bên sân chùa là hai tòa lầu Chuông và lầu Trống đối xứng nhau theo luật tả chung hữu cổ (bên trái treo đại hồng chung, bên phải đặt trống Bát Nhã), mỗi tòa đều thiết kế hai tầng tám mái với hệ thống lan can gỗ con tiện và đao cong đồng điệu với Tam quan.
Đại hùng bảo điện, nhà Tổ và bức đại tự Linh sơn phúc địa
Trung tâm của toàn bộ quần thể là tòa Đại hùng bảo điện (Tam Bảo) được thiết kế theo mặt bằng chữ Đinh (丁) truyền thống gồm Tiền đường và Thượng điện nối liền nhau. Tòa nhà dựng trên nền đá cao với hàng cột cái, cột quân bằng gỗ lim đường kính lớn, hệ vì kèo chạm khắc tinh xảo theo lối chồng rường giá chiêng, kẻ truyền với các họa tiết hoa sen, mây cuộn, tứ linh và tứ quý. Bên trong Thượng điện, hệ thống tượng pháp bằng gỗ sơn son thếp vàng và bằng đồng được bài trí theo đúng quy chuẩn thiền môn Bắc tông từ cao xuống thấp: trên cùng là bộ tượng Tam Thế Phật (quá khứ, hiện tại, vị lai), lớp tiếp theo là Di Đà Tam Tôn (Đức Phật A Di Đà cùng Quan Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát), Hoa Nghiêm Tam Thánh, tượng Phật Thích Ca Mâu Ni, tòa Cửu Long cùng hai dãy Thập Bát La Hán, Hộ Pháp Khuyến Thiện, Trừng Ác và Đức Ông, Thánh Hiền ở hai bên Tiền đường.
Điểm quý giá nhất kết nối công trình tái thiết hiện đại với mạch nguồn cổ tự hàng trăm năm trước chính là bức hoành phi đại tự cổ khắc bốn chữ vàng Linh sơn phúc địa cùng khu nhà thờ Tổ, điện Mẫu và vườn tháp cổ nằm ở phía sau và bên cạnh chính điện. Tại nhà Tổ, các ban thờ tôn trí tượng Tổ sư Bồ Đề Đạt Ma, Trúc Lâm Tam Tổ cùng long vị của lịch đại tổ sư đã có công khai sơn, di dời và giữ gìn chùa qua các thời kỳ. Khu vườn tháp cổ dưới bóng cây già vẫn lưu giữ những ngôi bảo tháp gạch rêu phong, nơi an táng xá lợi và tro cốt của các bậc cao tăng tiền bối từng trụ trì Phù Chân Thiền Tự từ cuối thế kỷ 19 sang thế kỷ 20.
Cổng tam quan hai tầng tám mái bằng gỗ lim cùng hai lầu Chuông, lầu Trống đối xứng hai bên sân chùa, nơi treo quả đại hồng chung đúc mới trong đợt đại trùng tu đầu thế kỷ 21.
Công trình trung tâm kiến trúc chữ Đinh gồm Tiền đường và Thượng điện, kết cấu vì kèo gỗ chồng rường giá chiêng chạm tứ linh, tôn trí hệ thống tượng Phật Tam Thế, Di Đà Tam Tôn và Thập Bát La Hán sơn son thếp vàng.
Hiện vật cổ quý giá nhất còn lưu giữ được qua biến thiên lịch sử, chạm khắc bốn chữ Hán dát vàng Linh sơn phúc địa (Núi thiêng đất lành) treo trang trọng trong không gian thờ tự.
Khu vực kế thừa trực tiếp nền móng kiến trúc cũ còn sót lại từ thế kỷ 20, nơi thờ lịch đại Tổ sư khai sơn, Trúc Lâm Tam Tổ và hệ thống phối thờ Tam Tòa Thánh Mẫu theo truyền thống tiền Phật hậu Mẫu.
Vườn tháp cổ lưu giữ tro cốt các vị cao tăng tiền bối dưới bóng cây cổ thụ trầm mặc, kết hợp cùng tôn tượng Bồ Tát Quan Thế Âm lộ thiên tạo nên cảnh quan thiền vị thanh tịnh giữa lòng phố thị.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này là cách đọc của thư viện Vạn Đạo Đường theo con mắt phong thủy hình thế cổ truyền dựa trên địa hình thực tế của thành phố Thái Nguyên, không phải điều chép trong văn bia hay sử liệu của chùa. Chúng tôi ghi rõ để quý vị phân biệt giữa tư liệu lịch sử và góc nhìn hình thế học thuật.
Xét tại tọa độ 21,5948 độ vĩ Bắc và 105,8442 độ kinh Đông, Chùa Phù Liễn tọa lạc trên đỉnh và sườn thoải của một quả đồi bát úp (đồi Phù Liễn) nổi cao giữa vùng địa hình bán sơn địa của trung tâm đô thị Thái Nguyên. Trong phong thủy hình thế vùng trung du Bắc Bộ, những quả đồi đất thịt pha đá ong có dáng tròn đầy, sườn thoai thoải như chiếc bát úp hoặc chiếc lọng che được xếp vào Thổ tinh kết huyệt hoặc Kim tinh kết huyệt. Thế đất này có ưu điểm vượt trội là nền địa chất vô cùng ổn định, thoát nước tự nhiên bốn phía, không bao giờ ngập úng nhưng vẫn giữ được độ ẩm mát nuôi dưỡng hệ thống cổ thụ trăm năm quanh chùa.
Xét về mạch nước và sơn hướng, toàn bộ dải đồi trung tâm Thái Nguyên nhận mạch từ sườn đông của dãy Tam Đảo hùng vĩ ở phía tây đổ xuống, đi qua vùng hồ Núi Cốc rồi kết thành những gò đồi liên tiếp trước khi gặp dòng sông Cầu uốn lượn ở phía đông và đông bắc. Nếu vị trí cổ của chùa thời Lý - Trần nằm sát bờ sông Cầu thiên về thế cận thủy, thì cuộc đất đồi Phù Liễn được các bậc tiền nhân chọn lựa khi di dời năm 1896 lại đắc thế cao trung tàng tụ: đứng trên đồi cao để đón gió lành và ánh sáng bốn phương, trong khi dòng sông Cầu ở phía xa bên tả đóng vai trò làm ngoại minh đường thủy tụ ôm bọc lấy toàn bộ đô thị. Khoảng sân rộng lát gạch cùng hồ nước trước đài Quan Âm đóng vai trò là nội minh đường giúp ngưng tụ sinh khí ngay trước thềm Đại hùng bảo điện, ứng hợp trọn vẹn với bốn chữ Linh sơn phúc địa mà cổ nhân đã ban tặng cho ngọn đồi này.
VLễ Hội Xuân Ngày 12 Tháng Giêng Và Các Đại Lễ Phật Giáo
Là ngôi cổ tự lâu đời nhất nhì đô thị Thái Nguyên đồng thời là Trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, Chùa Phù Liễn có lịch sinh hoạt tôn giáo và lễ hội diễn ra đều đặn suốt bốn mùa. Trong đó, ngày hội truyền thống lớn nhất mang đậm bản sắc văn hóa dân gian xứ Thái là Lễ khai hội xuân Chùa Phù Liễn được tổ chức trọng thể vào ngày 12 tháng Giêng âm lịch hằng năm.
Ngay từ sáng sớm ngày 12 tháng Giêng, hàng vạn tăng ni, Phật tử và du khách thập phương từ khắp các vùng trong và ngoài tỉnh đã tề tựu về đồi Phù Liễn. Phần lễ mở đầu bằng nghi thức rước nước, dâng hương bạch Phật, tụng kinh cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, thế giới hòa bình và chúng sinh an lạc tại tòa Đại hùng bảo điện. Tiếp đó là phần hội xuân đậm đà bản sắc vùng trung du Việt Bắc với các màn múa lân sư rồng, biểu diễn văn nghệ truyền thống, trưng bày và thưởng thức văn hóa trà Thái Nguyên, viết thư pháp đầu xuân cùng các trò chơi dân gian như cờ tướng, kéo co, đẩy gậy trong khuôn viên sân chùa rộng lớn.
| Thời điểm âm lịch | Tên đại lễ / kỳ hội | Nội dung và nghi thức trọng tâm |
|---|---|---|
| Đêm Giao thừa và Mùng 1 Tết | Lễ cầu an đầu năm mới | Thỉnh đại hồng chung đón giao thừa, tụng kinh Phổ Môn và kinh Dược Sư cầu bình an cho bá tánh bước vào năm mới. |
| Ngày 12 tháng Giêng | Lễ hội xuân Chùa Phù Liễn (Chính hội) | Khai hội truyền thống hàng năm với đại lễ cầu quốc thái dân an, dâng trà đầu xuân, cho chữ thư pháp, múa lân và các trò chơi dân gian. |
| Rằm tháng Tư (15/4) | Đại lễ Phật Đản của Phật giáo tỉnh | Lễ tắm Phật (Mộc dục), rước xe hoa và cử hành Đại lễ Phật Đản cấp tỉnh do Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên tổ chức tại trụ sở chùa. |
| Tháng 4 đến tháng 7 âm lịch | Khóa An cư kiết hạ và Đại lễ Vu Lan (15/7) | Tổ chức trường hạ cho chư tăng ni toàn tỉnh tu học trong ba tháng mùa mưa, khép lại bằng Đại lễ Vu Lan báo hiếu và lễ bông hồng cài áo tháng Bảy. |
| Mùng 8 tháng Chạp (8/12) | Lễ Phật Thành Đạo và tưởng niệm chư Tổ | Đêm hoa đăng kỷ niệm ngày Đức Phật Thích Ca thành đạo dưới cội Bồ Đề và lễ giỗ tưởng niệm lịch đại Tổ sư tại nhà Tổ. |
Bên cạnh lễ hội truyền thống tháng Giêng, với vị thế là Trụ sở Phật giáo tỉnh, Chùa Phù Liễn còn là nơi tổ chức các khóa tu một ngày an lạc, khóa tu mùa hè cho thanh thiếu niên Phật tử, các đàn lễ cầu siêu, chẩn tế cô hồn vào tháng Bảy âm lịch và các hoạt động từ thiện nhân đạo. Tiếng chuông sớm chiều trên đồi Phù Liễn vì thế không chỉ giữ nhịp tâm linh cho người dân phố thị Thái Nguyên mà còn nối dài mạch sống của một ngôi cổ tự đã đi cùng lịch sử vùng đất này từ thuở Lý - Trần.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Tổ 23 (tổ 15 cũ), phường Phan Đình Phùng (trước đây thuộc phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên cũ), tỉnh Thái Nguyên
- Đường tới
- Chùa nằm trên đồi Phù Liễn thuộc tổ 23 (tổ 15 cũ), phường Phan Đình Phùng (phường Hoàng Văn Thụ cũ), ngay trung tâm đô thị Thái Nguyên. Từ Hà Nội, quý vị đi theo cao tốc Hà Nội, Thái Nguyên (CT07) khoảng 70 km tới trung tâm thành phố, đi vào trục đường Hoàng Văn Thụ gần khu vực Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và rẽ lên ngõ đồi Phù Liễn là tới cổng Tam quan.
- Toạ độ
- 21.5948, 105.8442
Khi tới lễ Phật và vãn cảnh Chùa Phù Liễn, quý vị lưu ý mặc trang phục trang nhã, kín đáo đúng pháp phục hoặc lễ phục truyền thống, bỏ giày dép bên ngoài trước khi bước vào tòa Đại hùng bảo điện và nhà thờ Tổ. Vì chùa đồng thời là Văn phòng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thái Nguyên, quý vị cần giữ trật tự, đi nhẹ nói khẽ tại khu vực giảng đường, văn phòng và khu vườn tháp cổ phía sau. Nhà chùa khuyến khích quý vị chỉ thắp một nén tâm hương tại lư hương lớn ngoài sân để giữ không gian gỗ trong chính điện được thông thoáng và an toàn.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Phù Liễn
Contribute photos, information or video for Phù Liễn PagodaThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Chùa Phù Liễn có tên chữ là gì và khởi dựng từ bao giờ
Chùa Phù Liễn có tên chữ là Phù Liễn Tự và còn mang hiệu là Phù Chân Thiền Tự, nghĩa là ngôi chùa thiền nâng đỡ, bảo vệ những điều chân chính. Chùa được khởi dựng từ thời Lý - Trần trên một quả đồi thấp gần bờ sông Cầu thuộc xã Phù Liễn, tổng Túc Duyên, huyện Đồng Hỷ xưa.
Vì sao Chùa Phù Liễn lại di dời về vị trí hiện nay vào năm 1896
Ban đầu chùa nằm gần bờ sông Cầu quanh khu vực Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam ngày nay. Năm 1896, khi khu đất đồi ven sông bị chính quyền thực dân Pháp chiếm dụng để quy hoạch khu Tòa Công sứ thị xã Thái Nguyên, nhân dân đã di chuyển ngôi chùa về dựng lại trên ngọn đồi Phù Liễn hiện tại.
Cổ vật tiêu biểu nhất còn lưu giữ tại Chùa Phù Liễn là gì
Trải qua biến thiên lịch sử làm hư hại phần lớn kiến trúc gỗ cũ vào giữa thế kỷ 20, hiện vật cổ quý giá nhất còn lưu giữ nguyên vẹn tại chùa là bức đại tự chạm khắc bốn chữ Hán dát vàng Linh sơn phúc địa (nghĩa là núi thiêng, đất lành) cùng khu vườn tháp cổ của các vị tổ sư tiền bối.
Chùa Phù Liễn hiện giữ vai trò gì trong hệ thống Phật giáo tỉnh Thái Nguyên
Từ năm 2007, sau kỳ Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ II, Chùa Phù Liễn chính thức được chọn làm Trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thái Nguyên. Nơi đây là trung tâm tổ chức các khóa An cư kiết hạ, Đại lễ Phật Đản, Vu Lan và điều hành công tác Phật sự toàn tỉnh.
Lễ hội truyền thống Chùa Phù Liễn diễn ra vào ngày nào
Lễ khai hội xuân truyền thống của Chùa Phù Liễn diễn ra vào ngày 12 tháng Giêng âm lịch hằng năm. Lễ hội thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử và nhân dân tới dâng hương cầu quốc thái dân an, thưởng thức văn hóa trà Thái Nguyên, xin chữ thư pháp đầu xuân và tham gia các trò chơi dân gian.