Rời những cánh đồng hoa tulip rực rỡ của vùng đồng bằng Alkmaar để đi về phía tây hướng ra bờ Biển Bắc, nơi những dải cồn cát tự nhiên vươn cao chắn sóng gió đại dương, quý vị sẽ đặt chân tới ngôi làng yên bình Egmond-Binnen thuộc đô thị Bergen, tỉnh Bắc Holland. Giữa những rặng cây sồi già và vườn thảo mộc tĩnh lặng, một quần thể đan viện xây bằng gạch nung thủ công màu đỏ ấm áp với những mái ngói dốc cao và tháp chuông cổ kính hiện ra trong tiếng chuông báo giờ kinh chiều ngân vang thanh thoát.
Mảnh đất linh thiêng ấy là Đan viện Thánh Adelbert tại Egmond (tiếng Hà Lan: Sint-Adelbertabdij, thường được gọi là Abdij van Egmond). Được Bá tước Dirk I xứ Holland sáng lập vào khoảng năm 922 SCN để tôn trí thánh cốt của nhà truyền giáo Thánh Adelbert, đây là đan viện dòng Biển Đức cổ xưa nhất trong lịch sử Hà Lan và là cái nôi khai sinh nền sử học cũng như văn chương viết tay của Bá quốc Holland thời Trung cổ. Dù từng bị biến thành đống đổ nát vào năm 1573 trong Chiến tranh Tám mươi năm, đời sống cầu nguyện và lao động (Ora et Labora) của các đan sĩ dòng Biển Đức thuộc Giáo hội Công giáo đã hồi sinh kỳ diệu ngay trên chính nền móng cũ từ năm 1935, tiếp nối mạch nguồn tâm linh hơn một thiên niên kỷ.
IThánh Adelbert Thành Egmond, Linh Đạo Biển Đức Và Cái Nôi Của Bá Quốc Holland
Linh hồn của Đan viện Egmond suốt hơn một nghìn một trăm năm qua gắn liền với tên tuổi của Thánh Adelbert thành Egmond (còn viết là Adalbertus, mất khoảng năm 740 SCN), một trong những nhà truyền giáo tiên khởi đã đem ánh sáng Kitô giáo đến vùng đất phía bắc sông Rhine. Theo bản tiểu sử cổ Vita Sancti Adalberti được đan sĩ Ruopert thành Mettlach biên soạn khoảng năm 985 theo yêu cầu của Giám mục Egbert thành Trier, Adelbert vốn là một đan sĩ kiêm phó tế người Anglo-Saxon xuất thân từ vương quốc Northumbria (miền bắc nước Anh, có nguồn truyền thống liên kết ngài với hoàng gia Northumbria và tu viện Rath Melsigi ở Ireland).
Vào năm 690 SCN, Adelbert là một trong mười hai người bạn đồng hành thân tín nhất đã vượt Biển Bắc cùng Thánh Willibrord (vị Tông đồ của người Frisia và là Giám mục đầu tiên của Utrecht) đổ bộ lên bờ biển Hà Lan. Trong khi Thánh Willibrord đặt ngai tòa giám mục tại vùng đất nay là Nhà thờ Dom, Utrecht, thì Phó tế Adelbert được cử đi rao giảng Tin Mừng ở vùng duyên hải phía bắc gọi là Kennemerland (quanh khu vực Egmond và Alkmaar ngày nay). Bằng đời sống hiền lành, khiêm nhường và lòng bác ái sâu sắc với người dân bản địa Frisia, Adelbert đã cảm hóa được nhiều gia đình đi theo đức tin mới trước khi qua đời thanh thản tại Egmond vào khoảng năm 740 SCN.
Trên mộ phần của Thánh Adelbert tại khu đất ven cồn cát (nay gọi là Adelbertusakker), một ngôi nhà thờ gỗ nhỏ được dựng lên và nhanh chóng trở thành điểm hành hương nổi tiếng khắp miền Bắc Hà Lan. Khi Đan viện Egmond được thiết lập vào thế kỷ 10 và trao cho các đan sĩ Dòng Thánh Biển Đức (Ordo Sancti Benedicti, OSB), toàn bộ nhịp sống của cộng đoàn được định hình theo Tu luật Thánh Biển Đức (Regula Benedicti) với châm ngôn Ora et Labora (Cầu nguyện và Lao động) cùng khẩu hiệu truyền thống của đan viện là Deo Vacare (Dành trọn tâm hồn và thời gian cho Thiên Chúa).
Theo linh đạo Biển Đức, các đan sĩ gắn bó trọn đời với đan viện qua lời khấn ổn định chỗ ở (stabilitas loci), biến đan viện thành một ốc đảo bình an giữa thế giới biến động. Mỗi ngày của đan sĩ được dệt nên bởi bảy giờ kinh Phụng vụ chung trong nhà thờ đan viện (từ kinh Đêm Vigiliae, kinh Sáng Laudes cho tới kinh Chiều Vesperae và kinh Tối Completorium), xen kẽ với giờ đọc sách thánh suy niệm (Lectio Divina), lao động chân tay làm nến, làm vườn, nghiên cứu học thuật và đón tiếp khách hành hương như đón tiếp chính Chúa Kitô.
Về mặt lịch sử nhà nước, các sử gia Hà Lan đều coi Đan viện Egmond là cái nôi khai sinh của Bá quốc Holland (tiền thân trực tiếp của tỉnh Bắc Holland, Nam Holland và Vương quốc Hà Lan ngày nay). Theo văn kiện lịch sử chính xác còn lưu giữ, vào ngày 15 tháng 6 năm 922 tại lâu đài Pladella (Bladel), vị vua người Tây Frank là Charles Đơn Sơ (Charles the Simple) đã ký sắc chỉ hoàng gia ban tặng ngôi nhà thờ tại Egmond cùng toàn bộ đất đai phụ thuộc cho Bá tước Dirk I (Dirk I van West-Frisia) để tưởng thưởng lòng trung thành của ông trong cuộc chiến chống lại các chư hầu nổi loạn.
Ngay sau khi nhận sắc chỉ năm 922 (các nguồn ghi trong khoảng năm 922 đến năm 925), Bá tước Dirk I đã sáng lập một tu viện bằng gỗ tại Egmond (ban đầu là tu viện dành cho các nữ tu dưới sự hướng dẫn của nữ tu Wulfsit) và cho khai quật hài cốt của Thánh Adelbert từ nhà thờ cũ ở Adelbertusakker rước về an táng trang trọng bên dưới bàn thờ tu viện mới. Theo truyền thuyết ghi trong Vita Sancti Adalberti, ngay tại hố đất nơi vừa nâng chiếc quan tài của Thánh Adelbert lên, một mạch nước ngọt trong vắt đã tuôn trào và trở thành Giếng nước Thánh Adelbert (Adelbertusput), nơi người hành hương suốt hơn một thiên niên kỷ qua vẫn tìm đến rửa mắt để cầu ơn chữa lành các bệnh về mắt.
Khi tìm hiểu về kho tàng văn bản cổ của Đan viện Egmond, có một điểm về lịch sử ngôn ngữ học cần được phân biệt chuẩn xác. Trong các bài giới thiệu khái quát về văn học tiếng Hà Lan cổ (Oudnederlands), Đan viện Egmond thường được nhắc tới cùng lúc với ba danh tác: Sách Phúc Âm Egmond (Evangeliarium van Egmond), Biên niên sử Egmond (Annales Egmundani) và các bản dịch Kinh Thánh tiếng Hà Lan cổ như Thánh vịnh Wachtendonck (Wachtendonckse Psalmen) hay Bản chú giải Diễm Ca Leiden (Leidse Willeram, còn gọi là Egmondse Willeram). Các nhà ngữ văn học tại Viện Huygens (KNAW) chỉ rõ rằng trong khi bản Wachtendonckse Psalmen (thế kỷ 9 và 10) có nguồn gốc từ vùng Limburg và hạ lưu sông Rhine, thì chính phòng chép sách (scriptorium) của Đan viện Egmond vào khoảng năm 1100 SCN là nơi một đan sĩ đã biên soạn trực tiếp cuốn Egmondse Willeram (Leidse Willeram) bằng cách chuyển ngữ tác phẩm chú giải sách Diễm Ca của Viện phụ Williram thành Ebersberg sang phương ngữ Bắc Holland cổ, làm nên cuốn sách văn học hoàn chỉnh cổ xưa nhất được viết trên lãnh thổ Hà Lan hiện còn giữ được bản gốc.
IIHơn Một Thiên Niên Kỷ Từ Lăng Tẩm Các Bá Tước Xứ Holland Tới Cuộc Phục Hưng Năm 1935
Lịch sử của Đan viện Thánh Adelbert tại Egmond chia thành hai chương lớn cách nhau hơn ba thế kỷ rưỡi: chương thứ nhất (từ năm 922 đến năm 1573) là thời kỳ hoàng kim của đại đan viện Trung cổ từng là trung tâm quyền lực tâm linh và văn hóa lớn nhất vùng Bắc Holland, và chương thứ hai (từ năm 1933 đến nay) là cuộc hồi sinh kỳ diệu của đời sống đan tu Biển Đức ngay trên mảnh đất tổ.
- 690 đến khoảng 740Sứ mạng truyền giáo và sự qua đời của Thánh Adelbert tại EgmondNăm 690, phó tế Anglo-Saxon là Adelbert cùng Thánh Willibrord vượt biển tới truyền giáo tại vùng Frisia. Ngài qua đời tại Egmond khoảng năm 740 và được an táng trên cánh đồng Adelbertusakker.
- 922 đến 925Bá tước Dirk I sáng lập tu viện gỗ và rước thánh cốt Thánh AdelbertNgày 15 tháng 6 năm 922, vua Charles Đơn Sơ ban đất Egmond cho Bá tước Dirk I. Dirk I dựng một tu viện gỗ tại Egmond và rước hài cốt Thánh Adelbert từ Adelbertusakker về tôn trí.
- Khoảng 950 đến 975Bá tước Dirk II xây đan viện bằng đá cho dòng Biển Đức và tặng Sách Phúc ÂmBá tước Dirk II và phu nhân Hildegard xứ Flanders thay thế tu viện gỗ bằng một đan viện xây bằng đá dành cho các đan sĩ dòng Biển Đức từ Ghent tới, đồng thời dâng tặng cuốn Sách Phúc Âm Egmond (Evangeliarium van Egmond) nạm vàng và đá quý.
- 1121 đến 1143Nữ bá tước Petronilla xây dựng đại giáo đường Romanesque và lăng tẩmSau khi Bá tước Floris II qua đời năm 1121, vợ ông là Nữ bá tước Petronilla xứ Lotharingen cho xây dựng nhà thờ đan viện quy mô lớn với hai tháp mặt tây và bức phù điêu Timpaan van Egmond. Bàn thờ chính được Giám mục Utrecht thánh hiến năm 1143.
- 1573Quân Geuzen đốt phá đan viện trong Chiến tranh Tám mươi nămTháng 6 năm 1573, theo lệnh của Willem xứ Orange nhằm ngăn quân Tây Ban Nha dùng đan viện làm pháo đài trong cuộc vây hãm Alkmaar, đội quân Geuzen dưới quyền Diederik Sonoy đã cướp bóc và đốt cháy Đan viện Egmond (hộp sọ Thánh Adelbert được cứu thoát bí mật về Haarlem).
- 1575 đến khoảng 1800Tài sản đan viện lập Đại học Leiden và việc tháo dỡ phế tích tháp cổNăm 1575, các vùng đất và lợi tức của Đan viện Egmond được Hội đồng tỉnh Holland dùng để tài trợ thành lập Đại học Leiden. Phế tích hai ngọn tháp cổ đứng sừng sững hơn hai thế kỷ (được danh họa Jacob van Ruisdael vẽ tranh) trước khi bị tháo dỡ khoảng năm 1800.
- 1933 đến 1935Tái lập Đan viện Biển Đức theo đồ án của kiến trúc sư Alexander KrophollerNhờ cuộc vận động quyên góp của cựu Thủ tướng Charles Ruijs de Beerenbrouck, khu đất đan viện xưa được mua lại. Năm 1933 khởi công xây dựng đan viện mới theo thiết kế của Alexander Kropholler, và ngày 23 tháng 8 năm 1935 các đan sĩ dòng Biển Đức từ Oosterhout chính thức về ở.
- 1948 đến 1954Mở rộng nhà thờ (Koldewey) và đặt lại thánh cốt Thánh Adelbert dưới bàn thờTừ năm 1948 đến 1953, kiến trúc sư B.J. Koldewey mở rộng nhà thờ đan viện, năm 1950 cộng đoàn được nâng lên hàng Đan viện độc lập và năm 1954 bàn thờ mới của nhà điêu khắc René van Seumeren được đặt ngay trên hộp thánh cốt của Thánh Adelbert.
Hồ sơ lịch sử và khảo cổ học xác nhận rằng trong suốt hơn ba thế kỷ đầu tiên của Bá quốc Holland, Đan viện Egmond chính là Hoàng lăng của triều đại các Bá tước xứ Holland (Grafkapel van het Hollandse Huis): tại đây đã diễn ra lễ an táng trọng thể của Bá tước Dirk II (mất năm 988), Bá tước Aarnout (mất năm 993 trong trận chiến tại Winkel), Bá tước Dirk III (người mang biệt danh Hierosolymita vì từng hành hương Jerusalem, mất năm 1039), Bá tước Dirk IV (mất năm 1049), Bá tước Florentius / Floris I (mất năm 1061), Bá tước Dirk V (mất năm 1091) và Bá tước Floris II (mất năm 1121, vị bá tước đầu tiên chính thức xưng tước hiệu Comes de Hollant tức Bá tước xứ Holland), cùng phu nhân Petronilla và các thế hệ dòng tộc quý tộc Egmont (những người giữ chức advocatus tức hộ pháp bảo vệ đan viện).
Câu chuyện cứu thoát thánh cốt của Thánh Adelbert vào năm 1573 cũng kịch tính như một thiên sử thi. Khi quân nổi dậy của Diederik Sonoy kéo tới đốt phá đan viện và đập vỡ các ngôi mộ cổ vào mùa xuân năm 1573, các tín hữu Công giáo địa phương đã liều mình lấy trộm hộp đựng phần sọ của Thánh Adelbert cùng các thánh tích quý nhất đưa về cất giấu tại Haarlem. Suốt gần bốn trăm năm khi Đan viện Egmond chỉ còn là phế tích cỏ mọc, hộp sọ của Thánh Adelbert được gìn giữ cẩn mật qua các nhà thờ ẩn ở Haarlem và nhà thờ giáo xứ ở Rinnegom, cho tới khi các đan sĩ dòng Biển Đức quay trở lại Egmond vào năm 1935 thì thánh cốt mới được rước trở về an vị dưới bàn thờ chính của đan viện phục hưng.
IIIKiến Trúc Gạch Trường Phái Delft Của Kropholler Và Kho Tàng Bảo Vật Thiên Niên Kỷ
Quần thể Đan viện Thánh Adelbert hiện hữu tại Egmond-Binnen là một kiệt tác của kiến trúc đan viện thế kỷ 20 tại Hà Lan, kết hợp hài hòa giữa Trường phái Chủ nghĩa Truyền thống / Trường phái Delft (Traditionalisme / Delftse School) và phong cách Chủ nghĩa Biểu hiện bằng gạch (Baksteenexpressionisme). Khi được giao thiết kế đan viện mới vào đầu thập niên 1930, kiến trúc sư Alexander Jacobus Kropholler (1881 đến 1973, người chịu ảnh hưởng sâu sắc của H. P. Berlage và kiến trúc Bắc Âu) đã phác thảo một đồ án đan viện khổng lồ mang vẻ đẹp mộc mạc, uy nghiêm của thời Trung cổ Bắc Âu: tường xây bằng gạch nung thủ công khổ lớn (gọi là gạch kloostermoppen gợi nhớ gạch của các đan sĩ thế kỷ 12), mái ngói dốc đứng khỏe khoắn, những hàng cửa vòm tròn giản dị và các chi tiết đá granit cùng sắt rèn thủ công.
Do cuộc Đại suy thoái kinh tế thập niên 1930, chỉ có cánh phía bắc, tháp nước và khu cổng trong đồ án của Kropholler được hoàn thành vào năm 1935. Sau Thế chiến II, khi số lượng đan sĩ tăng nhanh, từ năm 1948 đến năm 1953, kiến trúc sư Bernardus Joannes Koldewey (1895 đến 1958), người từng cộng tác mật thiết với vị đan sĩ kiêm kiến trúc sư lừng danh người Pháp Dom Paul Bellot (1876 đến 1944, tác giả Đan viện Oosterhout nơi các đan sĩ Egmond xuất phát), đã thiết kế mở rộng khu nhà ở và xây dựng Nhà thờ Đan viện (Abdijkerk) với những vòm gạch đa sắc ấm áp. Gần đây hơn, từ năm 2008 đến 2010, kiến trúc sư Toon Oomen đã tôn tạo nội thất nhà thờ và dựng thêm khu cổng đón khách theo tinh thần tỷ lệ hài hòa của Trường phái Bossche School.
Không gian linh thiêng nhất của đan viện là Nhà thờ Đan viện xây bằng gạch nung với hai dãy ghế gỗ đối diện nhau nơi các đan sĩ hát kinh Phụng vụ mỗi ngày. Ngay tại trung tâm cung thánh là chiếc bàn thờ bằng đá vôi trắng do nhà điêu khắc René van Seumeren tạc năm 1954: mặt bàn thờ được nâng đỡ bởi bốn pho tượng đan sĩ tượng trưng cho bốn lời khấn của đời tu Biển Đức là Khó nghèo (đôi bàn tay trắng mở ra), Khiết tịnh (chim bồ câu), Vâng phục (chiếc ách gỗ) và Ổn định chỗ ở (mô hình đan viện). Ngay bên dưới bàn thờ ấy là nơi tôn trí hộp thánh cốt lưu giữ phần sọ nguyên vẹn của Thánh Adelbert thành Egmond.
Bảo vật vô giá bậc nhất xuất phát từ Đan viện Egmond (nay được bảo quản như Quốc bảo tại Thư viện Quốc gia Hà Lan KB ở Den Haag và trưng bày bản sao tại bảo tàng đan viện). Cuốn sách chép tay bốn sách Tin Mừng bằng tiếng Latinh được thực hiện tại Reims (Pháp) vào khoảng năm 850 đến 875. Khoảng năm 975, Bá tước Dirk II và phu nhân Hildegard đã cho vẽ thêm hai trang tiểu họa lộng lẫy ở cuối sách mô tả cảnh hai vợ chồng dâng cuốn sách lên bàn thờ Thánh Adelbert: đây chính là những bức chân dung khắc họa người Hà Lan cổ xưa nhất còn tồn tại trong lịch sử nghệ thuật.
Tấm phù điêu bán nguyệt bằng đá sa thạch (rộng 175 cm, cao 88 cm) từng gắn trên cổng chính mặt tiền phía tây của nhà thờ đan viện thời Trung cổ khoảng năm 1122 đến 1130, may mắn thoát khỏi cuộc phá hủy năm 1573 và việc tháo dỡ năm 1800 (hiện lưu giữ tại Bảo tàng Rijksmuseum Amsterdam, có bản đúc nguyên kích thước tại đan viện). Bức phù điêu chạm nổi hình Thánh Phêrô cầm chìa khóa và gậy mục tử ở chính giữa, hai bên là Bá tước trẻ Dirk VI và mẹ là Nữ bá tước Petronilla đang quỳ gối cầu nguyện, kèm dòng chữ Latinh khắc quanh viền.
Suốt từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 15, phòng chép sách (scriptorium) và thư viện của Đan viện Egmond (với hơn 200 bộ sách chép tay quý hiếm dưới thời Viện phụ Stephanus năm 1057 đến 1105) là trung tâm trí thức lớn nhất miền Bắc Hà Lan. Tại đây các đan sĩ đã biên soạn bộ Biên niên sử Egmond (Annales Egmundani, ghi chép lịch sử từ năm 875 đến 1315, tác phẩm sử học đầu tiên của Hà Lan), cuốn Biên niên sử bằng thơ (Rijmkroniek) của Melis Stoke và bản văn tiếng Hà Lan cổ Leidse Willeram (khoảng năm 1100).
Trong khuôn viên thiết kế bởi Alexander Kropholler còn có Bảo tàng Đan viện (nơi trưng bày các mảnh điêu khắc đá Romanesque, đồ gốm, tiền xu và hài cốt khai quật từ nền đan viện Trung cổ), xưởng làm nến thủ công truyền thống hoạt động từ năm 1945 nơi các đan sĩ và tình nguyện viên tự tay nhúng sáp làm nến Phục Sinh cho các nhà thờ khắp Hà Lan, cùng khu vườn rau hữu cơ và những dãy chuồng gà xây bằng gạch truyền thống cũng được xếp hạng Di tích Quốc gia (Rijksmonument).
Nằm cách khu nhà đan viện khoảng 1,2 km về phía tây ngay sát chân dải cồn cát Biển Bắc là Cánh đồng Thánh Adelbert (Adelbertusakker), nơi đặt ngôi mộ đầu tiên của Thánh Adelbert năm 740. Giữa khoảng rừng cây yên tĩnh là Giếng nước Thánh Adelbert (Adelbertusput) được xây gạch bao quanh mạch nước ngọt tự nhiên chảy ra từ chân cồn cát và một bàn thờ đá ngoài trời nơi các cuộc hành hương vẫn được cử hành hàng năm.
| Hạng mục kiến trúc và di sản | Niên đại / Tác giả | Nơi lưu giữ và giá trị lịch sử |
|---|---|---|
| Thánh cốt hộp sọ của Thánh Adelbert | Thế kỷ 8 (cứu thoát năm 1573, hoàn trả năm 1935) | Tôn trí bên dưới bàn thờ đá năm 1954 của René van Seumeren tại Nhà thờ Đan viện Egmond |
| Quần thể Đan viện mới và Nhà thờ Đan viện | 1933 đến 1935 (A.J. Kropholler) và 1948 đến 1953 (B.J. Koldewey) | Kiến trúc gạch thủ công Trường phái Delft và phong cách Dom Paul Bellot, Di tích Quốc gia Hà Lan |
| Sách Phúc Âm Egmond (Evangeliarium van Egmond) | Thế kỷ 9 (bổ sung tiểu họa của Dirk II khoảng năm 975) | Lưu giữ tại Thư viện Quốc gia Hà Lan (KB, Den Haag), bức chân dung người Hà Lan cổ xưa nhất |
| Phù điêu đá vòm cổng (Timpaan van Egmond) | Khoảng 1122 đến 1130 | Lưu giữ tại Rijksmuseum Amsterdam (bản sao tại đan viện), kiệt tác điêu khắc Romanesque Bắc Hà Lan |
| Trượng Viện phụ Egmond bằng bạc mạ vàng (Abtsstaf) | Thế kỷ 14 (khoảng 1320 đến 1330) | Lưu giữ tại Bảo tàng Catharijneconvent Utrecht, chạm cảnh Đức Mẹ nhận vương miện và các thánh |
| Cánh đồng và Giếng nước Thánh Adelbert (Adelbertusakker) | Khoảng năm 740 / 922 SCN | Nằm sát chân cồn cát phía tây đan viện, địa điểm khảo cổ và hành hương cổ nhất vùng Bắc Holland |
IVThế Đất Và Hướng
Trước hết cần khẳng định rõ rằng Công giáo và Dòng Biển Đức không dạy phong thủy Á Đông và không lập đan viện theo thuật xem long mạch hay la bàn ngũ hành. Vị trí của Đan viện Egmond được hình thành từ lòng sùng kính mộ phần của nhà truyền giáo Thánh Adelbert từ thế kỷ 8 và quyết định hiến đất của Bá tước Dirk I năm 922, còn nhà thờ đan viện hướng theo quy tắc phụng vụ Kitô giáo. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường, giúp bạn đọc nhận diện vì sao dải đất chân cồn cát Egmond lại được các Bá tước xứ Holland chọn làm chốn an nghỉ ngàn thu và trung tâm tâm linh của cả vương hầu.
Xét trên bản đồ địa mạo vùng duyên hải tỉnh Bắc Holland, Đan viện Thánh Adelbert tọa lạc tại tọa độ 52,5950 độ vĩ bắc, 4,6603 độ kinh đông, nằm ngay tại ranh giới tiếp giáp kỳ diệu giữa hai dạng địa hình đối lập nhau của đất nước Hà Lan: ở phía tây (chỉ cách đan viện khoảng một km) là dải cồn cát ven biển Bắc (Noord-Hollandse Duinreservaat) nhấp nhô cao từ 20 đến 35 mét so với mực nước biển và rộng gần bốn km chắn ngang bờ đại dương, còn ở phía đông là vùng đồng bằng đất thấp polder bằng phẳng, màu mỡ trải dài về phía thành phố Alkmaar. Trong phép xem hình thế cổ truyền, nơi mạch đồi cát cao từ bờ biển đổ xuống dừng lại và chuyển tiếp sang bình nguyên phẳng lặng chính là chân sơn kết huyệt (nơi mạch núi dừng chân nhả khí ra đồng bằng).
Đặt vào thế Tọa Sơn Hướng Thủy, toàn bộ quần thể Đan viện Egmond và Cánh đồng Thánh Adelbert (Adelbertusakker) đều lấy dải cồn cát hùng vĩ ở phía tây và tây bắc làm hậu chẩm (vách tựa lưng): bức tường cồn cát tự nhiên phủ rừng thông và sồi biển này che chắn hoàn toàn những luồng gió bão muối mặn dữ dội thổi từ Biển Bắc vào, tạo ra một vùng tiểu khí hậu ấm áp, kín gió và tĩnh lặng ngay dưới chân đồi. Không những thế, chính tầng cát sạch dày hàng chục mét của dải cồn cát đã lọc nước mưa tự nhiên và đẩy mạch nước ngọt tinh khiết trồi lên ngay tại chân đồi ở Giếng nước Thánh Adelbert (Adelbertusput): trong phong thủy cổ truyền, mạch nước ngọt tự nhiên tuôn ra ở chân gò cao giữa vùng ven biển nước mặn được gọi là chân thủy nguyên tuyền (suối nguồn sinh khí chân thật), dấu hiệu đắc địa bậc nhất của một phúc địa nuôi dưỡng sự sống và trí tuệ.
Nhìn về phía đông (phía minh đường trước mặt đan viện), cánh đồng cỏ xanh mướt trải rộng ra tới các con kênh tiêu nước cổ nối về sông Oer-IJ xưa và thành phố Alkmaar, giúp tầm nhìn mở thoáng đón trọn ánh nắng Mặt Trời buổi sớm. Ở phía bắc có cụm đồi cồn cát Schoorl (nơi có cồn cát cao nhất Hà Lan đạt 55 mét) làm Bạch Hổ che chắn gió bắc, ở phía nam có dải cồn cát Castricum và Bakkum làm Thanh Long ôm vòng. Chính cái thế đất lưng tựa cồn cát đại dương, chân có mạch nước ngọt không bao giờ cạn, trước mặt mở ra đồng bằng trù phú ấy giải thích vì sao suốt sáu thế kỷ rưỡi thời Trung cổ, các vị Bá tước xứ Holland đã chọn Egmond làm hoàng lăng thiêng liêng nhất của gia tộc mình.
VNhịp Kinh Phụng Vụ Biển Đức Hàng Ngày Và Đại Lễ Hành Hương Thánh Adelbert Ngày 25 Tháng Sáu
Khác với các di tích chỉ còn mang tính bảo tàng, Đan viện Thánh Adelbert tại Egmond hiện vẫn là một đan viện dòng Biển Đức đang sống (thuộc Tu hội Solesmes của Giáo hội Công giáo). Toàn bộ nhịp sinh hoạt phụng vụ và các cuộc hành hương tại đây diễn ra theo dương lịch và mở rộng cửa đón khách thập phương cùng tham dự giờ kinh với các đan sĩ.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Giờ kinh và lễ hội truyền thống | Nội dung cử hành |
|---|---|---|---|
| Hàng ngày trong năm (bốn buổi công khai) | Dương lịch, lịch phụng vụ dòng Biển Đức | Các giờ Kinh Phụng Vụ (Getijdengebed) và Thánh lễ hàng ngày | Du khách được tự do vào Nhà thờ Đan viện cùng hiệp thông với các đan sĩ trong các giờ kinh hát bình ca: Kinh Sáng (Lauden), Kinh Trưa kèm Thánh lễ (Eucharistieviering), Kinh Chiều (Vespers) và Kinh Tối (Completen). |
| 25 tháng 6 (và Chúa nhật gần ngày 25 tháng 6) | Dương lịch, lịch phụng vụ | Đại lễ kính Thánh Adelbert (Adelbertusdag) và Hành hương ra Adelbertusakker | Ngày lễ trọng đại nhất trong năm của đan viện và vùng Egmond: cử hành Thánh lễ ngoài trời tại Cánh đồng Thánh Adelbert (Adelbertusakker) bên cạnh Giếng nước thiêng Adelbertusput, rước thánh tích và cầu nguyện cho mùa màng, hòa bình. |
| 21 tháng 3 và 11 tháng 7 | Dương lịch, lịch phụng vụ | Lễ trọng kính Thánh Phụ Biển Đức thành Nursia (Sint-Benedictus) | Mừng kính vị tổ phụ sáng lập Dòng Biển Đức và bổn mạng châu Âu với Thánh lễ trọng thể và hát kinh bình ca Gregorian. |
| Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Dương lịch (di động) | Tam Nhật Vượt Qua và Nghi thức Làm phép Nến Phục Sinh | Các nghi thức phụng vụ cổ kính nhất của truyền thống đan tu Solesmes, thắp sáng cây nến Phục Sinh lớn do chính xưởng nến của đan viện chế tác thủ công. |
| 7 tháng 11 | Dương lịch, lịch phụng vụ | Lễ kính Thánh Willibrord, Tông đồ vùng Frisia và Bổn mạng Giáo tỉnh Hà Lan | Tưởng nhớ người thầy và người bạn đồng hành của Thánh Adelbert đã khởi đầu công cuộc truyền giáo năm 690 SCN. |
Đan viện Egmond còn nổi tiếng khắp Hà Lan với truyền thống nhà khách tĩnh tâm (gastenhuis): đúng theo Chương 53 của Tu luật Thánh Biển Đức dạy rằng Mọi khách tới đan viện phải được đón tiếp như chính Đức Kitô, quanh năm luôn có những người thuộc mọi tôn giáo hoặc không tôn giáo tìm về nhà khách của đan viện để sống vài ngày trong sự thinh lặng, cùng nghe tiếng hát bình ca và đi dạo suy niệm giữa vùng cồn cát Adelbertusakker.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Từ Ga tàu hỏa Alkmaar hoặc Ga Heiloo (cách Amsterdam khoảng 30 đến 35 phút đi tàu), quý vị có thể đi xe buýt tuyến 165 hoặc tuyến 408 (hoặc thuê xe đạp đi xuyên qua con đường xanh mát khoảng 6 km từ Heiloo / 9 km từ Alkmaar về phía tây) là tới thẳng cổng Đan viện Egmond tại địa chỉ Abdijlaan 26, làng Egmond-Binnen.
- Toạ độ
- 52.595, 4.6603
Đan viện Thánh Adelbert là không gian tu trì và cầu nguyện tĩnh lặng của các đan sĩ dòng Biển Đức. Quý vị được chào đón vào tham dự các giờ Kinh Phụng Vụ hàng ngày tại Nhà thờ Đan viện, tham quan Bảo tàng Đan viện, cửa hàng sách và nến thủ công cũng như đi bộ ra Cánh đồng Thánh Adelbert (Adelbertusakker). Khi vào nhà thờ và khuôn viên đan viện, xin quý vị ăn mặc lịch sự, tắt chuông điện thoại, giữ sự thinh lặng tôn nghiêm (không nói chuyện to tiếng và không chụp ảnh các đan sĩ khi đang cử hành giờ kinh) và không bước vào khu vực nội vi (slot) dành riêng cho các đan sĩ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đan viện Thánh Adelbert tại Egmond (Sint-Adelbertabdij)
Contribute photos, information or video for Egmond AbbeyThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đan viện Thánh Adelbert tại Egmond được thành lập vào năm nào và vì sao là đan viện cổ nhất Hà Lan?
Đan viện được Bá tước Dirk I xứ Holland sáng lập vào khoảng năm 922 đến năm 925 SCN (ngay sau khi vua Tây Frank là Charles Đơn Sơ ban tặng đất Egmond ngày 15 tháng 6 năm 922) để tôn trí hài cốt của Thánh Adelbert, sau đó được Bá tước Dirk II xây lại bằng đá cho các đan sĩ dòng Biển Đức khoảng năm 950 đến 975. Đây là đan viện dòng Biển Đức cổ xưa nhất trong lịch sử Hà Lan.
Thánh Adelbert thành Egmond là ai và hài cốt của ngài hiện nằm ở đâu?
Thánh Adelbert là một đan sĩ kiêm phó tế người Anglo-Saxon đã cùng Thánh Willibrord vượt biển sang truyền giáo tại vùng Frisia năm 690 SCN và qua đời tại Egmond khoảng năm 740. Khi đan viện cũ bị phá hủy năm 1573, hộp sọ của ngài được các tín hữu cứu thoát đưa về Haarlem và hiện được tôn trí trang trọng ngay bên dưới bàn thờ chính của Nhà thờ Đan viện Egmond từ sau khi đan viện phục hưng.
Những vị Bá tước nào của xứ Holland đã được an táng tại Đan viện Egmond thời Trung cổ?
Suốt thời Trung cổ, Đan viện Egmond là hoàng lăng thiêng liêng của gia tộc các Bá tước xứ Holland (Hollandse Huis). Tại đây từng an táng Bá tước Dirk II (mất 988), Bá tước Aarnout (mất 993), Bá tước Dirk III (mất 1039), Bá tước Dirk IV (mất 1049), Bá tước Floris I (mất 1061), Bá tước Dirk V (mất 1091), Bá tước Floris II (mất 1121) và Nữ bá tước Petronilla.
Sách Phúc Âm Egmond (Evangeliarium van Egmond) và thư viện Trung cổ của đan viện có giá trị gì?
Phòng chép sách và thư viện của Đan viện Egmond là cái nôi văn hóa lớn nhất miền Bắc Hà Lan thời Trung cổ, nơi ra đời bộ Biên niên sử Egmond (Annales Egmundani) và bản văn tiếng Hà Lan cổ Leidse Willeram (khoảng năm 1100). Đặc biệt, cuốn Sách Phúc Âm Egmond thế kỷ 9 do Bá tước Dirk II và phu nhân Hildegard dâng tặng năm 975 có bức tiểu họa chân dung hai vợ chồng, là bức chân dung khắc họa người Hà Lan cổ xưa nhất còn tồn tại.
Ai là người thiết kế quần thể Đan viện Egmond hiện nay khi được phục hưng vào thế kỷ 20?
Sau hơn ba thế kỷ rưỡi bị bỏ hoang kể từ biến cố năm 1573, dòng Biển Đức đã quay lại tái lập đan viện trên nền đất cũ vào năm 1933 đến 1935 theo đồ án kiến trúc gạch Trường phái Delft của kiến trúc sư Alexander Kropholler. Từ năm 1948 đến 1953, kiến trúc sư Bernardus Joannes Koldewey (kế thừa phong cách gạch biểu hiện của Dom Paul Bellot) đã thiết kế mở rộng khu nhà ở và xây dựng Nhà thờ Đan viện hiện nay.