VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Đền Thái Vi

Thái Vi Từ, Am Thái Vi, Đền Trần Thái Vi

Ngôi đền cổ kính bậc nhất của hành cung Vũ Lâm thời Trần nằm giữa thung lũng núi đá vôi Tam Cốc, nơi lưu giữ hai mươi tám cột đá xanh nguyên khối chạm tứ linh tinh xảo.

Khởi dựng
Thế kỷ 13
am Thái Vi thuộc hành cung Vũ Lâm thời Trần
Kiến trúc
28 cột đá xanh
kết cấu ngoại đá nội gỗ chạm nổi tứ linh
Xếp hạng
Di tích quốc gia
quyết định ngày 19 tháng 12 năm 1994

Rời bến thuyền Đình Các của vùng Tam Cốc chừng hai kilômét, đi men theo con đường nhỏ uốn lượn giữa một bên là dòng sông Ngô Đồng xanh biếc, một bên là những vách núi đá vôi dựng đứng của thôn Văn Lâm, quý vị sẽ bắt gặp một vòng tường đá rêu phong mở ra dưới chân dãy Cấm Sơn. Bước qua Nghi môn có đôi ngựa đá chầu bên giếng Ngọc trong vắt, trước mắt người hành hương không phải là những hàng cột gỗ sơn đỏ thường thấy ở đền miếu đồng bằng, mà là một rừng cột đá xanh nguyên khối chạm rồng cuốn thủy và tứ quý sống động tới từng vảy đá. Đó là Đền Thái Vi, hạt nhân tâm linh của hành cung Vũ Lâm triều Trần giữa lòng Di sản thế giới Tràng An.

Hơn bảy trăm năm trước, thung lũng thâm nghiêm này vừa là đại bản doanh quân sự giúp vương triều Trần xoay chuyển cục diện kháng chiến chống quân Nguyên Mông năm 1285, vừa là chốn cửa thiền nơi hai vị hoàng đế Trần Thái Tông và Trần Nhân Tông rũ bỏ hoàng bào để lập am tu hành. Từ một thảo am bằng gỗ lợp ngói giữa rừng núi Vũ Lâm, hậu thế đã dựng nên ngôi đền ngoại đá nội gỗ độc nhất vô nhị để phụng thờ các vị vua hiền và tướng giỏi nhà Trần.

Đền Thái Vi
Đền Thái Vi. Ảnh: Shyamal, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn Wikimedia Commons.

IÝ Nghĩa Tên Gọi Thái Vi Và Hệ Thống Tôn Thần Triều Trần

Tên gọi Thái Vi (chữ Hán viết là 太薇 hoặc 太微) bắt nguồn từ hệ thống tinh tú thiên văn phương Đông cổ đại: Thái Vi Viên là một trong Tam Viên trên bầu trời Bắc cực (gồm Tử Vi Viên, Thái Vi Viên và Thiên Thị Viên), tượng trưng cho triều đình của bậc thiên tử và chốn thanh tịnh nơi các bậc chân nhân ngự trị. Khi vua Trần Thái Tông chọn thung lũng núi đá hiểm trở ở Vũ Lâm để dựng am xuất gia, ngài đặt tên là Am Thái Vi với hàm ý đưa tâm thức của bậc đế vương từ cung điện thế gian về hòa nhập với đạo pháp thanh tịnh giữa thiên nhiên.

Theo giáo nghĩa

Trong dòng chảy đạo thờ cúng tổ tiên và các bậc tiên đế hộ quốc của người Việt, Đền Thái Vi là một thiết chế thờ tự đặc biệt kết hợp giữa miếu điện hoàng triều và dấu tích Phật giáo nhập thế thời Trần. Ngôi đền không chỉ tôn vinh võ công giữ nước của vương triều Đông A mà còn ghi dấu cội nguồn tư tưởng Cư trần lạc đạo của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử trước khi vươn lên đỉnh thiêng Đông Yên Tử.

Bốn vị hoàng đế, bậc mẫu nghi và nhị vị đại vương nhà Trần

Theo sử liệu

Theo thần tích làng Văn Lâm và hệ thống bài vị, long ngai trong Chính tẩm, Đền Thái Vi phụng thờ bảy vị tôn thần tiêu biểu nhất của nửa đầu triều đại nhà Trần:

Thứ nhất là Trần Thái Tông (Trần Cảnh, trị vì 1225 tới 1258, làm Thái thượng hoàng tới năm 1277), vị hoàng đế khai sáng vương triều, người trực tiếp chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ lần thứ nhất năm Mậu Ngọ (1258), đồng thời là bậc đại thiền sư viết bộ sách Khóa hư lục và là người đầu tiên lập am Thái Vi tại Vũ Lâm để tu hành, chiêu dân khai khẩn lập nên các làng Văn Lâm, Vũ Lâm, Hành Cung.

Thứ hai là Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng thái hậu (Lý Thị Oanh, 1216 tới 1248), hoàng hậu của vua Trần Thái Tông và là thân mẫu của vua Trần Thánh Tông cùng Chiêu Minh Đại Vương Trần Quang Khải, người phụ nữ đức độ đã cùng vua Trần Thái Tông gây dựng buổi đầu cơ nghiệp nhà Trần.

Thứ ba, thứ tư và thứ năm là ba vị hoàng đế kế vị liên tiếp trong thời kỳ cực thịnh của nhà Trần: Trần Thánh Tông (Trần Hoảng, 1240 tới 1290), Trần Nhân Tông (Trần Khâm, 1258 tới 1308, tức Đệ nhất Tổ Trúc Lâm Điều Ngự Giác Hoàng) và Trần Anh Tông (Trần Thuyên, 1276 tới 1320). Cả ba vị vua đều từng gắn bó mật thiết với hành cung Vũ Lâm trong hai cuộc kháng chiến năm 1285, 1288 và trong hành trình xuất gia tu Phật năm Giáp Ngọ (1294).

Thứ sáu và thứ bảy là hai vị danh tướng kiệt xuất được phối thờ tại hai ban tả hữu: Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (1228 tới 1300), Quốc công Tiết chế tổng chỉ huy quân đội nhà Trần, và Chiêu Minh Đại Vương Trần Quang Khải (1241 tới 1294), Thượng tướng Thái sư, những người đã cùng vua tôi nhà Trần họp bàn mưu lược tại căn cứ Vũ Lâm trước khi tiến quân giải phóng kinh thành Thăng Long mùa hè năm Ất Dậu (1285).

Chỗ hay hiểu lầm

Nhiều người thường nghĩ vua Trần Nhân Tông xuất gia lần đầu tiên tại núi Yên Tử (Quảng Ninh). Thực tế, theo Đại Việt sử ký toàn thư và Tam tổ thực lục, vào tháng 8 năm Giáp Ngọ (1294), Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông đã vào hành cung Vũ Lâm (chính là khu vực Đền Thái Vi ngày nay) để xuống tóc xuất gia và tu hành tại đây suốt năm năm trước khi chính thức lên núi Yên Tử vào tháng 10 năm Kỷ Hợi (1299) lấy hiệu Hương Vân Đại Đầu Đà. Bởi vậy, Vũ Lâm và Đền Thái Vi chính là chốn xuất gia đầu tiên của Phật hoàng Trần Nhân Tông.

IITừ Hành Cung Vũ Lâm Thế Kỷ 13 Đến Quốc Từ Đá Xanh

Lịch sử hơn bảy thế kỷ của Đền Thái Vi là quá trình chuyển hóa từ một căn cứ quân sự kết hợp thảo am tu hành của hoàng tộc nhà Trần thành ngôi đền tưởng niệm bằng đá xanh trường tồn của cư dân vùng núi Trường Yên, Hoa Lư.

  • 1258Trần Thái Tông lập am Thái Vi tại Vũ Lâm
    Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ lần thứ nhất năm Mậu Ngọ (1258) và việc nhường ngôi cho thái tử Trần Hoảng, Thái thượng hoàng Trần Thái Tông lui về vùng núi đá hiểm trở Vũ Lâm dựng am Thái Vi để tu thiền, đồng thời khuyến khích dân nghèo khai hoang lập ấp và dạy dân nghề thêu ren Văn Lâm.
  • 1285Đại bản doanh hành cung Vũ Lâm kháng chiến
    Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ hai năm Ất Dậu (1285), Thượng hoàng Trần Thánh Tông, vua Trần Nhân Tông cùng Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và Thái sư Trần Quang Khải đưa đại quân rút từ Vạn Kiếp, Thăng Long về đóng tại hành cung Vũ Lâm, củng cố lực lượng trước khi phản công đại thắng ở Tây Kết, Chương Dương, Hàm Tử.
  • 1294Trần Nhân Tông xuất gia tại hành cung Vũ Lâm
    Sau khi nhường ngôi cho vua Trần Anh Tông, năm Giáp Ngọ (1294) Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông về am Thái Vi thuộc hành cung Vũ Lâm xuất gia tu Phật, mở chùa dạy đạo cho tăng đồ trước khi lên núi Yên Tử năm 1299.
  • Thế kỷ 14 tới 16Chuyển từ am Thái Vi thành Đền Thái Vi
    Sau khi các vị vua đầu triều Trần lần lượt băng hà, nhân dân tổng Vũ Lâm đã mở rộng nền am Thái Vi cũ thành ngôi đền thờ các vua Trần, Hoàng hậu Thuận Thiên và hai vị đại tướng Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải.
  • 1688 hoặc 1698Trùng tu thời Lê Trung Hưng và đúc chuông đồng
    Dưới triều vua Lê Hy Tông niên hiệu Chính Hòa, ngôi đền được trùng tu lớn, dựng gác chuông hai tầng tám mái bằng gỗ lim và đúc quả đại hồng chung treo tại gác chuông còn lưu giữ tới ngày nay.
  • 1926Tạo tác hệ thống 28 cột đá xanh và dựng tháp bia
    Vào đầu thế kỷ 20, dưới triều vua Bảo Đại năm Bính Dần (1926), các nghệ nhân đá trứ danh vùng Ninh Vân, Hoa Lư cùng nhân dân địa phương đã tiến hành đợt đại trùng tu bằng đá xanh nguyên khối, dựng trọn vẹn 28 cột đá chạm nổi tứ linh và lập tháp bia bốn mặt trước sân đền.
  • 1994Xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia
    Ngày 19 tháng 12 năm 1994, Bộ Văn hóa và Thông tin ban hành Quyết định xếp hạng Đền Thái Vi là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
  • 2014Thuộc Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới Tràng An
    Tháng 6 năm 2014, Quần thể danh thắng Tràng An (trong đó có vùng lõi hành cung Vũ Lâm và Đền Thái Vi) được UNESCO chính thức ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam.
Theo sử liệu

Khi khảo cứu minh văn và các nguồn tài liệu công bố về quả chuông đồng cổ trên gác chuông Đền Thái Vi, thư viện ghi nhận một điểm vênh nhau về năm Chính Hòa cần được nêu rõ. Một số tài liệu du lịch và bài khảo tả văn hóa địa phương chép quả chuông đồng được đúc vào năm Chính Hòa thứ 9 (tức năm Mậu Thìn 1688) hoặc năm Kỷ Tỵ (1689), trong khi hồ sơ di tích đăng tải trên trang thông tin của Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An và Cổng thông tin điện tử tỉnh Ninh Bình lại ghi chuông đúc vào năm Chính Hòa thứ 19 (tức năm Mậu Dần 1698) dưới triều vua Lê Hy Tông. Sự khác biệt một chữ thập (chữ Thập 十 trong Thập cửu niên 十九年 và Cửu niên 九年 trên minh văn Hán Nôm) là nguyên nhân dẫn tới hai cách đọc này. Dù ở mốc 1688 hay 1698, quả chuông vẫn là cổ vật đồng thế kỷ 17 quý giá xác thực quy mô to lớn của Đền Thái Vi từ thời Lê Trung Hưng.

IIIKiến Trúc Ngoại Đá Nội Gỗ Và Nghệ Thuật 28 Cột Đá Xanh Nguyên Khối

Đền Thái Vi được quy hoạch theo bố cục nội công ngoại quốc truyền thống trên một dải đất bằng phẳng dưới chân núi Cấm Sơn. Bên ngoài là vòng tường bao bằng đá hộc tạo thành chữ Quốc (口), bên trong là các hạng mục kiến trúc chính nối liền theo hình chữ Công (工) gồm Bái đường, Trung đường và Chính tẩm, hai bên tả hữu có hai dãy nhà Vọng (Tả vu, Hữu vu) năm gian chạy dọc theo sân rồng lát đá xanh rộng khoảng bốn mươi mét vuông.

Giá trị nghệ thuật kiệt xuất làm nên danh tiếng của Đền Thái Vi là kết cấu ngoại đá nội gỗ: toàn bộ hệ thống cột chịu lực, ngưỡng cửa, bậc thềm, bệ thờ, nhang án, đỉnh hương được chế tác hoàn toàn bằng đá xanh nguyên khối khai thác từ núi đá vôi Ninh Vân, Hoa Lư, kết hợp với bộ khung vì kèo, hoành rui bên trên làm bằng gỗ lim chạm khắc theo phong cách cổ truyền.

Nghi môn đá, Giếng Ngọc và Gác chuông gỗ lim

Phía trước đền là Nghi môn dựng bằng các cột đồng trụ đá xanh uy nghi, hai bên cổng có đôi ngựa đá nguyên khối đứng chầu. Ngay bên phải trước cổng là Giếng Ngọc xây toàn bằng phiến đá xanh ghép khít, nước trong xanh quanh năm không cạn. Bên trái lối vào là Gác chuông hai tầng tám mái dựng bằng gỗ lim theo lối chồng diêm, treo quả chuông đồng cổ niên hiệu Chính Hòa thế kỷ 17.

Ngũ đại môn và tòa Bái đường

Qua sân rồng là hàng hiên Ngũ đại môn với sáu cột đá vuông chạm câu đối chữ Hán và hoa văn tứ quý. Gian giữa tòa Bái đường năm gian treo bức đại tự sơn son thếp vàng khắc bốn chữ Hán lớn Long đức chính trung (Đức độ bậc chân long giữ trọn sự chính trực trung dung), ca ngợi công đức anh minh của các vua Trần.

Hệ thống 28 cột đá xanh nguyên khối chạm nổi

Toàn bộ ba cung chính của đền được nâng đỡ bởi 28 cột đá xanh nguyên khối cao khoảng 3,2 mét (gồm 22 cột đá vuông và 6 cột đá tròn). Riêng các cột đá tròn ở mặt tiền và khu vực trung tâm được các nghệ nhân đá Ninh Vân chạm lộng, chạm bong kênh hình rồng uốn lượn trong mây (long cuốn thủy), cá chép hóa rồng, phượng hàm thư, tùng hạc diên niên và tứ dân (sĩ, nông, công, thương) mềm mại không kém gì chạm gỗ.

Trung đường và Chính tẩm

Không gian thờ tự thâm nghiêm nối tiếp sau Bái đường. Tại Trung đường đặt các sập đá, hương án đá chạm hổ phù và tứ linh tinh xảo. Trong cùng là tòa Chính tẩm năm gian bài trí các khám thờ, long ngai gỗ sơn son thếp vàng và tượng thờ bốn vị vua Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông, Hoàng hậu Thuận Thiên cùng nhị vị đại tướng Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải.

Tháp bia đá bốn mặt năm 1926

Đặt ở góc sân phía trước đền, là một kiến trúc bia đá hình phương đình bốn mặt dựng năm Bảo Đại nguyên niên (Bính Dần 1926), khắc chữ Hán ghi chép lịch sử hành cung Vũ Lâm, công đức các vua Trần và danh sách các làng xã, tín thí đóng góp trùng tu đền bằng đá xanh.

Ngắm nhìn hai mươi tám cây cột đá và hệ thống đồ thờ bằng đá trong Đền Thái Vi, người khảo cứu kiến trúc cổ có thể đọc được cả một pho sử sống về nghề chạm khắc đá Ninh Vân ở Hoa Lư. Trên mặt trước các cột đá vuông là những đôi câu đối chữ Hán khắc chìm nét chữ chân phương sắc sảo, tiêu biểu như đôi câu đối ca ngợi địa linh Vũ Lâm: Thảo tú sơn liêm vô song thánh địa, Hoa hoàng thủy nhiễu đệ nhất thiên châu (Cỏ hoa tươi tốt núi non liêm khiết tạo nên miền thánh địa có một không hai, Sông nước uốn quanh cảnh sắc huy hoàng xứng bậc thiên châu đệ nhất). Mặt trong và mặt bên của cột lại dành cho các bức phù điêu chạm nổi chim muông, hoa lá, cầm kỳ thi họa, khiến khối đá lạnh giá trở nên ấm áp và sinh động dưới ánh nắng chiếu qua sân rồng.

IVThế Đất Và Hướng

Phần này là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy hình thế cổ truyền dựa trên địa hình thực tế của thung lũng Văn Lâm và tọa độ vệ tinh của ngôi đền, không phải điều được chép trong văn bia hay thần tích. Chúng tôi ghi rõ như vậy để quý vị phân biệt được đâu là sử liệu và đâu là kiến giải phong thủy.

Thế đất và hướng

Đền Thái Vi tọa lạc tại tọa độ 20.2194 độ vĩ Bắc, 105.9258 độ kinh Đông, nằm ở trung tâm thung lũng Văn Lâm thuộc khối núi đá vôi Tràng An, Tam Cốc. Trong phép xem đất cổ truyền, địa thế của Đền Thái Vi là một mẫu mực kinh điển của cách cục hồi long cố tổ và tàng phong tụ khí giữa vùng núi đá vôi ngập nước. Mạch núi đá vôi từ đại sơn Tràng An chạy về phía nam, uốn lượn qua hàng chục ngọn tháp đá rồi đột ngột dừng lại và vươn cao thành dãy núi Cấm Sơn hùng vĩ ngay phía sau lưng đền. Đền Thái Vi đặt chính giữa chân sườn nam núi Cấm Sơn, lấy vách đá dựng đứng phủ đầy cây cổ thụ làm hậu chẩm vững như bàn thạch.

Xét về tứ tượng và minh đường, hai bên tả hữu của ngôi đền được thiên nhiên sắp đặt hai tay ngai cân xứng: bên trái (phía đông, tức tả Thanh Long) là ngọn núi Cối Lĩnh nhô cao che chắn gió biển thổi vào, bên phải (phía tây, tức hữu Bạch Hổ) là dòng sông Ngô Giang (tức sông Ngô Đồng) uốn khúc chảy từ hệ thống hang Tam Cốc ra đồng lúa Văn Lâm. Ngay trước cổng Nghi môn là Giếng Ngọc tròn đầy nước biếc đóng vai trò nội minh đường tụ thủy, xa hơn phía trước mặt là cánh đồng trũng ngập nước mùa lúa chín và những ngọn núi đá vôi nhỏ chầu về làm ngoại minh đường và tiền án.

Về tọa hướng, Đền Thái Vi tọa Bắc hướng Nam (hơi chếch đông nam theo thế mở của thung lũng Văn Lâm). Đây chính là hướng đế vương Nam diện chuẩn mực trong kiến trúc cung điện và miếu thờ các bậc thiên tử phương Đông, vừa đón được gió mát mùa hạ thổi dọc theo lòng sông Ngô Đồng, vừa được dãy Cấm Sơn phía bắc che khuất hoàn toàn gió mùa đông bắc. Sự khép kín của vòng núi đá vôi bốn bề chỉ chừa một lối thủy đạo hẹp giúp nơi đây trở thành một thung lũng linh khí biệt lập, giải thích vì sao các vua Trần vừa chọn Vũ Lâm làm căn cứ quân sự bất khả xâm phạm, vừa chọn làm nơi tĩnh tâm tham thiền đắc đạo.

VLễ Hội Đền Thái Vi Và Nghi Thức Rước Kiệu Ba Hàng Tổng

Lễ hội Đền Thái Vi là một trong những lễ hội truyền thống lớn và cổ kính nhất của vùng cố đô Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, được tổ chức nhằm tưởng nhớ công đức khai quốc, giữ nước và mở mang văn hóa của các vị hoàng đế cùng tướng lĩnh triều Trần trên đất Vũ Lâm.

Lịch lễ hội truyền thống hàng năm tại Đền Thái Vi, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (chính hội tổ chức định kỳ từ ngày 14 tới ngày 16 tháng 3 âm lịch). Nguồn: Tổng hợp từ Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An và Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình..
Thời gian âm lịchNghi thức và hoạt độngNội dung chi tiết
Ngày 14 tháng 3Lễ mở cửa đền và rước kiệu Thánh của ba hàng tổngBuổi sáng tiến hành lễ Mộc dục và lễ mở cửa đền. Điểm nhấn trang trọng nhất là cuộc rước kiệu bát cống quy mô lớn của hơn ba mươi đoàn rước từ các làng xã thuộc vùng tổng Vũ Lâm xưa (như Văn Lâm, Hành Cung, Khả Lương, Đam Khê, Hải Nham) tập hợp về sân rồng Đền Thái Vi trong tiếng nhạc bát âm và cờ lọng rợp trời.
Ngày 15 tháng 3 (Chính hội)Lễ Đại tế Cửu khúc tại sân rồngCác bậc cao niên và đội tế nam quan, nữ quan trong trang phục cổ truyền cử hành lễ dâng hương, tuyên đọc chúc văn ca ngợi công đức các vua Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông, Hoàng hậu Thuận Thiên và các tướng Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải. Đặc biệt có nghi thức tế Cửu khúc (chín khúc ca tế cổ) hiếm thấy ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Ngày 14 tới ngày 16 tháng 3Phần hội truyền thống trên bến sông Ngô Đồng và sân đềnSau phần lễ trang nghiêm là các trò hội dân gian mang đậm tinh thần thượng võ thời Trần và bản sắc vùng chiêm trũng Hoa Lư: múa rồng, múa lân trước Nghi môn, đấu vật cổ truyền, đánh cờ người, kéo chữ và bơi thuyền trải trên dòng sông Ngô Đồng.
Tháng Tám và tháng Mười Một âm lịchLễ tưởng niệm ngày hóa của Hưng Đạo Đại Vương và Phật hoàng Trần Nhân TôngVào ngày 20 tháng 8 âm lịch (ngày hóa của Trần Hưng Đạo) và ngày mùng 1 tháng 11 âm lịch (ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn), nhân dân địa phương và du khách về đền dâng hương tưởng niệm trọng thể.

Một nét văn hóa gắn liền với Đền Thái Vi và lễ hội tháng ba là nghề thêu ren cổ truyền làng Văn Lâm. Theo truyền thuyết địa phương, chính Hoàng hậu Thuận Thiên và các cung phi nhà Trần khi về hành cung Vũ Lâm đã truyền dạy cho phụ nữ làng Văn Lâm kỹ thuật thêu ren cung đình để may trang phục tế lễ và cờ lọng. Ngày nay, những bộ trang phục tế lễ, tàn lọng và cờ thần rực rỡ trong lễ rước kiệu Đền Thái Vi vẫn do chính bàn tay các nghệ nhân làng Văn Lâm thêu tay dâng cúng đức Thánh Trần.

VINơi Chốn Và Đường Tới

Địa chỉ
Thôn Văn Lâm, phường Nam Hoa Lư (xã Ninh Hải cũ, thành phố Hoa Lư / huyện Hoa Lư cũ), tỉnh Ninh Bình
Đường tới
Từ trung tâm thành phố Hoa Lư (tỉnh Ninh Bình), đi theo đại lộ Tràng An hoặc Quốc lộ 1A rẽ vào khu du lịch Tam Cốc, Bích Động khoảng 7 km tới bến thuyền Đình Các (phường Nam Hoa Lư). Từ bến thuyền Đình Các, quý vị có thể đi bộ, đạp xe hoặc đi xe điện dọc theo con đường ven sông Ngô Đồng và cánh đồng thôn Văn Lâm khoảng 1,5 km là tới Đền Thái Vi.
Toạ độ
20.2194, 105.9258
Khi tới nơi

Đền Thái Vi nằm trong vùng lõi bảo tồn nghiêm ngặt của Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới Tràng An, vì vậy khi tới chiêm bái quý vị cần giữ gìn sự thanh tịnh nơi cửa đền. Khi bước vào tòa Bái đường, Trung đường và Chính tẩm, xin quý vị ăn mặc lịch sự, đi nhẹ nói khẽ, tuyệt đối không dùng vật cứng cạo viết hay sờ tay nhiều lần làm mòn các mảng chạm khắc trên 28 cột đá xanh nguyên khối và không thả tiền lẻ hay rác xuống lòng Giếng Ngọc phía trước Nghi môn.

Những nơi gần đây trong thư viện

VIIĐóng Góp Cho Trang Này

Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền Thái Vi

Contribute photos, information or video for Thái Vi Temple

Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.

Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.

Sau khi được đăng, tên bạn sẽ được ghi công ngay tại mục địa điểm này. Once published, your name is credited right here on this place's page. Ảnh và video phải do chính bạn chụp hoặc được phép chia sẻ.

Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.

?Hỏi Đáp Nhanh

Đền Thái Vi thờ những vị vua và danh tướng nào của nhà Trần

Đền Thái Vi phụng thờ bốn vị hoàng đế đầu triều Trần gồm Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông và Trần Anh Tông, cùng Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng thái hậu (hoàng hậu của vua Trần Thái Tông) và hai vị danh tướng kiệt xuất là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và Chiêu Minh Đại Vương Trần Quang Khải.

Vì sao kiến trúc Đền Thái Vi được gọi là ngoại đá nội gỗ

Đền được gọi là ngoại đá nội gỗ vì toàn bộ hệ thống 28 cột trụ chịu lực (cao khoảng 3,2 mét), bậc thềm, ngưỡng cửa, bệ thờ, hương án đều được chế tác bằng đá xanh nguyên khối chạm nổi tứ linh và tứ quý tinh xảo, trong khi bộ vì kèo, xà gồ và kết cấu đỡ mái bên trong làm bằng gỗ lim cổ truyền.

Quả chuông đồng cổ tại Đền Thái Vi được đúc vào năm nào

Quả chuông đồng treo trên gác chuông gỗ lim hai tầng tám mái được đúc dưới triều vua Lê Hy Tông niên hiệu Chính Hòa thế kỷ 17. Một số tài liệu ghi năm Chính Hòa thứ 9 (1688), trong khi hồ sơ của Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An ghi năm Chính Hòa thứ 19 (1698).

Đền Thái Vi thuộc đơn vị hành chính nào sau đợt sáp nhập năm 2025

Đền tọa lạc tại thôn Văn Lâm, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (trước năm 2025 là xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư cũ, sau khi hợp nhất huyện Hoa Lư và thành phố Ninh Bình cùng việc sắp xếp các xã phía nam thì xã Ninh Hải trở thành trung tâm của phường Nam Hoa Lư).

Lễ hội Đền Thái Vi diễn ra vào thời gian nào trong năm

Lễ hội Đền Thái Vi diễn ra từ ngày 14 tới ngày 16 tháng 3 âm lịch hàng năm với nghi thức rước kiệu bát cống của hơn ba mươi đoàn thuộc vùng tổng Vũ Lâm xưa, lễ đại tế Cửu khúc tại sân rồng và các trò hội dân gian như múa rồng, cờ người, bơi thuyền trên sông Ngô Đồng.

›Đọc Tiếp