Đứng từ chân đồi Espinho rợp bóng sồi và khuynh diệp ở rìa phía đông thành phố cổ Braga rồi ngước mắt nhìn lên, quý vị sẽ thấy một kiệt tác hình học trắng muốt như đôi cánh thiên thần xếp chồng lên nhau giữa sườn núi xanh thẫm. Những dải tường vôi trắng viền đá hoa cương xám đen đan chéo qua lại theo hình chữ chi (zigzag), nối liền các đài phun nước, các pho tượng đá và những nhà nguyện bát giác nhỏ, nâng bước chân người đi lễ vượt qua độ cao 116 mét để tiến lên ngôi thánh đường hai tháp chuông uy nghiêm tỏa sáng trên đỉnh đồi.
Quần thể kiến trúc cảnh quan kỳ vĩ ấy là Santuário do Bom Jesus do Monte, tức Đền thánh Chúa Giêsu Nhân Lành trên Núi tại Braga (thường được mệnh danh là Rôma của Bồ Đào Nha vì bề dày lịch sử Tổng giáo phận cổ xưa nhất bán đảo Iberia). Khởi nguyên từ một nhà nguyện nhỏ thờ Thánh Giá vào năm 1373, được Tổng giám mục Rodrigo de Moura Teles kiến thiết thành một Đồi Thánh (Sacro Monte) kiểu Baroque từ năm 1722 và hoàn thiện bằng ngôi nhà thờ Tân Cổ điển của kiến trúc sư Carlos Amarante vào năm 1811, nơi đây được Giáo hoàng Phanxicô nâng lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường năm 2015 và được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2019.
IThần Học Của Đồi Thánh (Sacro Monte): Thanh Lọc Năm Giác Quan Để Vươn Tới Ba Nhân Đức
Trong truyền thống Công giáo châu Âu thời kỳ Cải cách Công giáo (Counter-Reformation) từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 18, khi việc hành hương tới Đất Thánh Jerusalem ở Trung Đông gặp nhiều hiểm trở, Giáo hội đã khuyến khích xây dựng các Sacri Monti (những Ngọn Đồi Thánh) tại miền Bắc nước Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Đền thánh Bom Jesus do Monte tại Braga chính là đỉnh cao hoàn mỹ nhất của mô hình Đồi Thánh ngoài lãnh thổ Ý: toàn bộ sườn núi tự nhiên được biến thành một lộ trình tái hiện sống động Cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu Kitô (Via Crucis) lên đồi Golgotha (Canvê), nơi thiên nhiên rừng cây, dòng nước suối, điêu khắc, kiến trúc và thần học hòa quyện làm một.
Điểm đặc sắc nhất của Bom Jesus do Monte là toàn bộ 577 bậc đá (một số tài liệu tính gộp cả 6 bậc thềm phụ ở các chiếu nghỉ nên ghi là 583 bậc) vượt chênh cao 116 mét được thiết kế như một cuốn giáo lý bằng đá gồm ba chặng thanh luyện tâm hồn. Ở chặng thứ nhất (Escadório do Pórtico), người hành hương đi dưới bóng rừng râm mát qua các nhà nguyện suy niệm sự thống khổ của Chúa Giêsu từ bữa Tiệc Ly đến lúc vác thập giá. Bước sang chặng thứ hai lộ thiên rực nắng là Cầu thang Năm Giác Quan (Escadório dos Cinco Sentidos): tại năm tầng chiếu nghỉ, nước suối tinh khiết lần lượt phun ra từ đôi mắt (Thị giác), đôi tai (Thính giác), chiếc mũi (Khứu giác), đôi môi (Vị giác) và hai bàn tay cầm bình của tượng đá (Xúc giác), nhắc nhở tín hữu phải gột rửa và làm chủ năm giác quan trần tục của xác thịt. Khi vượt qua được năm giác quan, người hành hương bước lên chặng thứ ba là Cầu thang Ba Nhân Đức Đối Thần (Escadório das Três Virtudes): Đức Tin (Fé), Đức Cậy (Esperança) và Đức Mến (Caridade), để cuối cùng đặt chân tới ngưỡng cửa Đền Thờ Thiên Chúa trên đỉnh núi.
Theo hồ sơ Di sản Thế giới của UNESCO (mã số 1590), thiết kế bậc thang chữ chi Baroque và chương trình biểu tượng thần học của Đền thánh Bom Jesus do Monte tại Braga đã tạo ra sức lan tỏa sâu rộng vượt qua cả Đại Tây Dương. Không lâu sau khi công trình ở Braga định hình vào thế kỷ 18, mô hình này đã truyền cảm hứng trực tiếp cho việc xây dựng Đền thánh Đức Mẹ Cứu Chữa (Santuário de Nossa Senhora dos Remédios) ở Lamego và đặc biệt là kiệt tác Di sản Thế giới Đền thánh Bom Jesus de Matosinhos tại Congonhas (bang Minas Gerais, Brasil) do bậc thầy điêu khắc Aleijadinho thực hiện vào cuối thế kỷ 18. Suốt hàng trăm năm qua, vào dịp Tuần Thánh, nhiều tín hữu sùng đạo tại miền Bắc Bồ Đào Nha vẫn giữ truyền thống quỳ gối nhích từng bậc đá từ chân Cầu thang Năm Giác Quan lên tới bàn thờ chính trên đỉnh đồi để cầu nguyện và tạ ơn.
Có hai chi tiết kỹ thuật và lịch sử người tham quan thường thắc mắc khi tới Bom Jesus do Monte. Thứ nhất là vì sao các bức tượng bên trong mười bảy nhà nguyện Đàng Thánh Giá dọc sườn đồi lại có vẻ mặt và màu da sống động như người thật: đó là vì các pho tượng kích thước bằng người thật này không phải tạc bằng đá hoa cương mà được nặn bằng đất nung tô màu đa sắc (terracotta polychrome) vào thế kỷ 18 theo trường phái kịch nghệ Baroque, giúp diễn tả từng giọt mồ hôi, giọt máu và cảm xúc của nhân vật. Thứ hai là về con số bậc thang: bảng thông tin tại di tích và hồ sơ UNESCO ghi nhận trục cầu thang chính có 577 bậc (hoặc 581 tới 583 bậc nếu đếm từng bậc đá nhỏ nối vào các sân nghỉ), nên cả hai con số 577 và 583 đều đúng tùy theo điểm bắt đầu đếm tại cổng vòm chân đồi.
IIHơn Sáu Thế Kỷ Từ Nhà Nguyện Thánh Giá 1373 Đến Vương Cung Thánh Đường
Ngọn đồi Espinho phía đông thành phố Braga đã trở thành điểm ẩn tu và cầu nguyện từ thời trung đại. Trải qua hơn sáu trăm năm phát triển liên tục từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 19 dưới sự bảo trợ của các vị Tổng giám mục Giáo trưởng Braga và Huynh đoàn Bom Jesus do Monte, ngọn đồi hoang sơ ban đầu đã từng bước kết tinh thành một quần thể thống nhất giữa kiến trúc Baroque, Rococo và Tân Cổ điển.
- 1373Khởi nguyên nhà nguyện Thánh Giá đầu tiên trên đồi EspinhoTư liệu lịch sử ghi nhận sự hiện diện của ngôi nhà nguyện nhỏ đầu tiên thờ Thánh Giá (Ermida da Santa Cruz) trên đỉnh đồi Espinho, sau được xây dựng lại vào năm 1494 dưới thời Tổng giám mục Dom Jorge da Costa.
- 1522 và 1629Xây dựng nhà nguyện thứ ba và thành lập Huynh đoàn Bom JesusNăm 1522, Linh mục Niệm trưởng nhà thờ chính tòa Braga là Dom João da Guarda cho xây dựng lại ngôi nhà nguyện lớn hơn. Năm 1629, Huynh đoàn Chúa Giêsu Nhân Lành trên Núi (Confraria do Bom Jesus do Monte) được thành lập để dựng các nhà nguyện nhỏ đầu tiên dọc sườn đồi.
- 1722 tới 1725Tổng giám mục Rodrigo de Moura Teles khởi công Đại lộ Bậc thang BaroqueTổng giám mục Giáo trưởng Braga là Dom Rodrigo de Moura Teles trực tiếp khởi xướng dự án đại trùng tu năm 1722: cho xây dựng cổng vòm chân đồi (Pórtico), hệ thống nhà nguyện Đàng Thánh Giá, Cầu thang Năm Giác Quan và ngôi nhà thờ Baroque hình elip trên đỉnh đồi (hoàn thành năm 1725).
- Những năm 1760Kiến trúc sư André Soares xây dựng cụm nhà nguyện Terreiro dos EvangelistasỞ khu vườn phía sau nhà thờ trên đỉnh đồi, kiến trúc sư lừng danh vùng Braga là André Soares thiết kế ba nhà nguyện bát giác mang phong cách Rococo kể lại các lần Chúa Giêsu hiện ra sau khi Phục Sinh, bao quanh bởi bốn đài phun nước của Bốn Thánh Sử Gia.
- 1781 tới 1783Xây dựng Cầu thang Ba Nhân Đức Đối ThầnDưới thời Tổng giám mục Dom Gaspar de Bragança (con trai của vua João V), chặng cầu thang chữ chi thứ ba tôn vinh Ba Nhân Đức (Đức Tin, Đức Cậy, Đức Mến) được xây thêm ở phía trên Cầu thang Năm Giác Quan để dẫn lên mặt tiền nhà thờ mới.
- 1784 tới 1811 (thánh hiến 1834)Kiến trúc sư Carlos Amarante xây dựng Nhà thờ Tân Cổ điểnVì ngôi nhà thờ Baroque cũ bị nứt vỡ, kỹ sư kiêm kiến trúc sư Carlos Amarante được giao thiết kế ngôi nhà thờ mới theo phong cách Tân Cổ điển (Neoclassical) đầu tiên tại Bồ Đào Nha. Công trình đặt viên đá đầu tiên ngày 1 tháng 6 năm 1784, hoàn thành phần xây dựng năm 1811 và cử hành đại lễ cung hiến ngày 10 tháng 8 năm 1834.
- 25 tháng 3 năm 1882Khánh thành Tàu kéo đối trọng nước (Elevador do Bom Jesus)Do doanh nhân Manuel Joaquim Gomes khởi xướng, kỹ sư người Thụy Sĩ Niklaus Riggenbach và kỹ sư người Pháp gốc Bồ Đào Nha Raoul Mesnier du Ponsard thiết kế hệ thống tàu kéo chạy bằng sức nặng đối trọng nước nối từ chân đồi lên thẳng đỉnh đồi.
- 2015 và 2019Tiểu Vương cung thánh đường và Di sản Thế giới UNESCONgày 5 tháng 7 năm 2015, Giáo hoàng Phanxicô ban sắc chỉ nâng nhà thờ Bom Jesus do Monte lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường (Basílica Menor). Ngày 7 tháng 7 năm 2019, UNESCO công nhận toàn bộ quần thể là Di sản Thế giới theo tiêu chí (iv) với mã số 1590.
Một thành tựu kỹ thuật cơ khí thế kỷ 19 còn vận hành nguyên vẹn ngay bên sườn phía bắc của đại lộ bậc thang là hệ thống Tàu kéo đối trọng nước Bom Jesus (Elevador do Bom Jesus, khánh thành ngày 25 tháng 3 năm 1882). Đây là tuyến đường sắt leo núi đầu tiên trên bán đảo Iberia và hiện là tàu kéo dùng đối trọng nước cổ nhất trên thế giới còn đang hoạt động hàng ngày. Không sử dụng động cơ điện hay nhiên liệu hóa thạch, hai toa tàu gỗ nối với nhau bằng một sợi cáp thép chạy trên đường ray dài 274 mét với độ dốc tới 42 phần trăm: khi toa tàu ở ga đỉnh đồi được bơm đầy khoảng 5.850 lít nước suối vào bồn chứa dưới sàn, sức nặng của nước sẽ kéo toa đó đi xuống và đồng thời kéo toa nhẹ hơn ở chân đồi đi lên, tới chân đồi nước được xả ra để tiếp tục chu trình sinh thái tuần hoàn.
IIIBa Chặng Bậc Thang Chữ Chi, Các Đài Phun Nước Đá Hoa Cương Và Vương Cung Thánh Đường
Nghệ thuật kiến trúc của Bom Jesus do Monte tận dụng triệt để sự tương phản thị giác đặc trưng của vùng Minho miền Bắc Bồ Đào Nha: những khối đá hoa cương xám đen (granito) rắn chắc được đục đẽo thành bậc thang, lan can, trụ obelisk, đài phun nước và tượng thần thoại, nổi bật sắc nét trên nền những mảng tường trát vữa quét vôi trắng tinh. Toàn bộ trục hành hương dài hàng trăm mét đi từ chân đồi lên đỉnh đồi được tổ chức thành một kịch bản không gian từ tối ra sáng, từ hẹp ra rộng, khép lại bằng tòa Vương cung thánh đường Tân Cổ điển và khu công viên hồ nước rợp bóng cây cổ thụ trên đỉnh núi.
Cổng vòm đá hoa cương xây năm 1723 mang huy hiệu của Tổng giám mục Rodrigo de Moura Teles ở chân đồi, mở ra con đường lát đá uốn lượn dưới tán rừng già đi qua 10 nhà nguyện đầu tiên tái hiện cảnh Tiệc Ly, Vườn Cây Dầu, Chúa bị bắt, bị đánh đòn và đội mão gai bằng các nhóm tượng đất nung kích thước thật.
Đoạn cầu thang đôi chữ chi nổi tiếng nhất mở đầu bằng Đài phun nước Năm Dấu Thánh (Fonte das Cinco Chagas, nơi 5 tia nước vọt ra từ 5 vết thương Chúa Kitô), tiếp nối bằng 5 tầng chiếu nghỉ tương ứng với Thị giác (nước chảy từ mắt tượng người), Thính giác (nước chảy từ tai), Khứu giác (nước chảy từ mũi), Vị giác (nước chảy từ miệng) và Xúc giác (tượng người hai tay ôm bình nước).
Xây dựng năm 1781 tới 1783 tiếp nối phía trên Cầu thang Năm Giác Quan, gồm ba tầng chiếu nghỉ có ba đài phun nước và tượng biểu trưng cho Đức Tin (Fé, dòng nước chảy dưới chân thập giá), Đức Cậy (Esperança, nước chảy dưới chiếc tàu Nôê) và Đức Mến (Caridade, tượng người mẹ ôm hai đứa trẻ với dòng nước vọt ra từ trái tim).
Khoảng sân rộng phẳng phiu nằm ngay trước mặt tiền nhà thờ trên đỉnh đồi, nơi đặt Đài phun nước Pelicano (chim bồ nông mổ ngực nuôi con, biểu tượng Bí tích Thánh Thể), bức tượng đá cưỡi ngựa của Thánh Longinô (viên bách phu trưởng La Mã) và các nhà nguyện đóng đinh cùng hạ xác Chúa.
Ngôi thánh đường xây dựng từ 1784 đến 1811 trên đỉnh đồi với mặt tiền đá hoa cương gồm hai tháp chuông cao, hàng cột thức Ionic và trán tường hình tam giác cổ điển. Bên trong cung thánh là quần thể điêu khắc đồi Canvê quy mô lớn đặt dưới mái vòm ngập ánh sáng thay cho bàn thờ phẳng truyền thống, tái hiện sống động khoảnh khắc Chúa Giêsu chịu đóng đinh giữa hai người tử tội và các binh lính La Mã.
Khu quảng trường yên tĩnh nằm ở phía đông sau lưng nhà thờ, nơi kiến trúc sư André Soares xây dựng ba nhà nguyện bát giác Rococo vào thập niên 1760 (tái hiện cảnh Chúa Phục Sinh gặp bà Maria Mađalêna, đường đi Emmaus và Chúa Lên Trời) cùng bốn đài phun nước tuyệt đẹp của bốn Thánh Sử Gia Matthêu, Marcô, Luca và Gioan.
Một nét quy hoạch độc đáo khác của hệ thống Cầu thang Năm Giác Quan là hai dãy tượng thần thoại Hy Lạp - La Mã và nhân vật Kinh Thánh đặt đối xứng trên các trụ đá dọc hai bên lan can. Trong khi một bên đặt tượng các vị thần cổ đại và các triết gia để tượng trưng cho tri thức tự nhiên và cảm nhận giác quan của thế giới cổ đại, thì bên đối diện lại đặt tượng các nhân vật Cựu Ước kèm những câu châm ngôn chữ Latinh khắc trên đá hoa cương, hướng dẫn người đi lễ chuyển hóa từng giác quan từ sự mê đắm vật chất sang sự chiêm niệm thiêng liêng.
IVThế Đất Và Hướng
Công giáo Rôma không quy hoạch đền thánh theo thuật phong thủy Á Đông, mà kiến tạo Bom Jesus do Monte theo thần học cảnh quan Đồi Thánh (Sacro Monte) của thời kỳ Baroque, lấy hành trình leo núi từ thấp lên cao làm biểu tượng cho cuộc lữ hành thiêng liêng tiến về thành thánh Giêrusalem trên trời. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện dựa trên địa hình thực tế của đồi Espinho và lưu vực thành phố Braga.
Xét về long mạch sơn hình và thế chữ chi thu sát, Đền thánh Bom Jesus do Monte tọa lạc ở tọa độ 41,5549 độ vĩ Bắc, -8,3770 độ kinh Tây, ngự ở độ cao khoảng 400 mét so với mực nước biển trên sườn phía tây của ngọn đồi Espinho (Monte Espinho). Phía sau lưng đền về hướng Đông và Đông Nam, mạch núi tiếp tục vươn cao lên đỉnh Monte Sameiro (cao 572 mét, nơi tọa lạc Đền thánh Đức Mẹ Sameiro), tạo nên thế Thiếu Tổ Sơn và Phụ Mẫu Sơn tầng tầng lớp lớp che chắn vững chãi ở hậu phương. Đặc biệt, sườn phía tây của đồi Espinho có độ dốc tự nhiên rất lớn (vượt chênh cao 116 mét trong một khoảng cách ngắn): trong phép xem đất cổ truyền, nếu mở một đường thẳng tắp từ đỉnh núi lao thẳng xuống chân đồi thì khí mạch và dòng nước sẽ tuột dốc quá nhanh, tạo thành trực xung vô tình. Việc các kiến trúc sư thế kỷ 18 thiết kế đại lộ bậc thang gập qua gập lại theo hình chữ chi (zigzag) gồm 17 khúc ngoặt kết hợp với hệ thống đài phun nước giữ nước ở mỗi tầng chiếu nghỉ hoàn toàn trùng khớp với nguyên lý Khúc Tắc Hữu Tình, Thủy Tụ Thiên Thang (đường uốn khúc thì tụ khí, bậc thang có nước đọng từng tầng thì giữ được mạch nguồn) của phong thủy hình thế.
Xét về sơn hướng và đại minh đường, toàn bộ trục cầu thang và mặt tiền chính của Vương cung thánh đường Bom Jesus do Monte đều tọa Đông hướng Tây (hơi chếch Tây Bắc), trong khi cung thánh bên trong nhà thờ đặt ở hướng Đông theo truyền thống phụng vụ. Đứng từ sân Terreiro de Moisés trước cửa nhà thờ nhìn thẳng về phía Tây, toàn bộ thung lũng trù phú của thành phố cổ Braga (kinh đô tôn giáo 2.000 năm tuổi nằm giữa lưu vực hai dòng sông Rio Cávado ở phía bắc và Rio Este ở phía nam) trải rộng mênh mông dưới chân núi như một đại minh đường vạn trượng, xa hơn ở chân trời phía tây là làn hơi nước từ Đại Tây Dương vọng về. Ngay trên đỉnh đồi phía đông nam nhà thờ, một hồ nước nhân tạo lớn được đào giữa rừng sồi và hang đá nhân tạo vừa cung cấp nguồn nước đối trọng vĩnh cửu cho tàu kéo và các đài phun nước, vừa đóng vai trò một thiên trì tụ thủy nuôi dưỡng sinh khí xanh tươi quanh năm cho toàn bộ ngọn đồi thiêng.
VĐại Lễ Tuần Thánh Braga, Lễ Hiện Xuống Và Mùa Hành Hương Trên Đồi Espinho
Là một Tiểu Vương cung thánh đường thuộc Tổng giáo phận Braga (nơi vẫn bảo tồn Nghi thức phụng vụ Braga cổ xưa có từ thế kỷ 12 được Tòa Thánh cho phép duy trì), Đền thánh Bom Jesus do Monte có đời sống phụng vụ vô cùng phong phú theo lịch Công giáo Rôma (dương lịch). Vì toàn bộ quần thể được xây dựng để tôn vinh Cuộc Thương Khó và Thánh Giá của Chúa Giêsu, mùa lễ hội trọng đại nhất tại đây diễn ra vào dịp Tuần Thánh (Semana Santa) và Đại lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống (Pentecostes) vào mùa xuân và đầu mùa hè hằng năm.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Tên lễ hội và nghi thức | Nội dung và truyền thống hành hương |
|---|---|---|---|
| Tháng 3 hoặc Tháng 4 (tuần trước Lễ Phục Sinh) | Lịch phụng vụ Công giáo (theo chu kỳ Phục Sinh) | Đại lễ Tuần Thánh (Semana Santa) và Đàng Thánh Giá | Tuần Thánh tại Braga là lễ hội tôn giáo nổi tiếng nhất Bồ Đào Nha: hàng vạn tín hữu đi Đàng Thánh Giá qua 17 nhà nguyện từ chân đồi lên đỉnh Bom Jesus do Monte, nhiều người thực hiện lời khấn bằng cách quỳ gối leo qua Cầu thang Năm Giác Quan. |
| Chúa nhật thứ 7 sau Lễ Phục Sinh (tháng 5 hoặc tháng 6) | Lịch phụng vụ Công giáo | Đại lễ Hành hương Chúa Thánh Thần Hiện Xuống (Romaria do Espírito Santo, tức Lễ Ngũ Tuần Pentecostes) | Lễ hội hành hương truyền thống lớn nhất của riêng Đền thánh Bom Jesus do Monte kéo dài ba ngày cuối tuần, quy tụ các đoàn hành hương từ khắp vùng Minho và miền Bắc Bồ Đào Nha lên cắm trại, dự lễ và rước kiệu trên đỉnh đồi. |
| Ngày 10 tháng 8 | Dương lịch (Lịch phụng vụ địa phương) | Lễ Kỷ niệm Cung hiến Vương cung thánh đường (Dedicação da Basílica) | Kỷ niệm ngày đại lễ thánh hiến ngôi nhà thờ Tân Cổ điển của kiến trúc sư Carlos Amarante vào ngày 10 tháng 8 năm 1834. |
| Ngày 14 tháng 9 | Dương lịch (Lịch phụng vụ Công giáo) | Lễ Suy Tôn Thánh Giá (Exaltação da Santa Cruz) | Kỷ niệm tước hiệu gốc của ngôi nhà nguyện Thánh Giá đầu tiên trên đồi Espinho từ năm 1373 và tôn vinh quần thể điêu khắc Chúa Giêsu chịu đóng đinh tại bàn thờ chính. |
| Chúa nhật đầu tháng 6 và đầu tháng 12 | Dương lịch (Lịch Tổng giáo phận Braga) | Cuộc Hành hương Liên Đền thánh từ Braga lên Bom Jesus và Sameiro | Các cuộc hành hương lớn của giới trẻ và giáo dân Tổng giáo phận Braga đi bộ từ Nhà thờ chính tòa Braga dưới thành phố, đi qua Bom Jesus do Monte rồi tiến lên đỉnh Đền thánh Đức Mẹ Sameiro. |
Đối với các đoàn hành hương Công giáo và du khách Việt Nam khi đến Bồ Đào Nha, bên cạnh hành trình về Đền thánh Đức Mẹ Fátima ở miền Trung và Tu viện Jerónimos ở thủ đô Lisboa, chuyến đi ngược lên miền Bắc tới thành phố Braga để bước chậm rãi qua từng chặng Đàng Thánh Giá giữa rừng sồi mát rượi của Bom Jesus do Monte mang lại một trải nghiệm suy niệm sâu lắng. Khi đứng trên sân thượng trước cửa Vương cung thánh đường lúc chiều tà nhìn ánh hoàng hôn nhuộm vàng những mái ngói cổ của thành phố Braga phía dưới, người đi lễ cảm nhận rõ sự giao hòa giữa nghệ thuật kiến trúc và đức tin.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Estrada do Bom Jesus, đồi Espinho, giáo xứ Tenões, thành phố Braga, miền Bắc Bồ Đào Nha
- Đường tới
- Đền thánh tọa lạc tại giáo xứ Tenões, cách trung tâm lịch sử thành phố Braga khoảng 5 cây số về phía đông (và cách thành phố Porto khoảng 55 cây số về phía đông bắc). Từ ga tàu hỏa Braga hoặc quảng trường trung tâm Avenida Central ở Braga, quý vị có thể đi xe buýt đô thị tuyến số 2 (TUB Linha 2) chạy thẳng tới ngay ga chân đồi của tàu kéo và cổng Pórtico của Bom Jesus do Monte trong khoảng 15 đến 20 phút.
- Toạ độ
- 41.5549, -8.377
Để trải nghiệm trọn vẹn ý nghĩa tâm linh và kiến trúc của Đền thánh Bom Jesus do Monte, nếu có sức khỏe tốt, quý vị nên bắt đầu từ cổng vòm Pórtico dưới chân đồi để đi bộ từ từ lên qua cả ba chặng cầu thang (hoặc đi tàu kéo đối trọng nước Elevador do Bom Jesus từ chân đồi lên đỉnh trong 3 phút rồi đi bộ từ trên đỉnh xuống để ngắm toàn cảnh mặt tiền các đài phun nước). Khi bước vào bên trong Tiểu Vương cung thánh đường trên đỉnh đồi, quý vị cần mặc trang phục lịch sự kín đáo, bỏ mũ nón và giữ yên lặng khi có thánh lễ. Nước chảy tại một số đài phun nước trang trí dọc cầu thang là nước tuần hoàn cảnh quan, quý vị chỉ nên uống nước tại các vòi có biển báo nước uống được (Água Potável).
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền thánh Bom Jesus do Monte, Braga
Contribute photos, information or video for Bom Jesus do MonteThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Cầu thang đá của Đền thánh Bom Jesus do Monte có bao nhiêu bậc và được chia làm mấy phần?
Đại lộ bậc thang của Đền thánh Bom Jesus do Monte vượt qua độ chênh cao 116 mét trên sườn đồi Espinho với tổng cộng 577 bậc đá hoa cương (hoặc 583 bậc nếu tính cả các bậc thềm phụ tại các sân nghỉ). Toàn bộ cầu thang được chia làm ba chặng mang ý nghĩa thần học nối tiếp nhau: chặng thứ nhất là Cầu thang Cổng vòm (Escadório do Pórtico) đi dưới tán rừng cùng các nhà nguyện Đàng Thánh Giá, chặng thứ hai là Cầu thang Năm Giác Quan (Escadório dos Cinco Sentidos) với 5 đài phun nước chữ chi, và chặng thứ ba là Cầu thang Ba Nhân Đức Đối Thần (Đức Tin, Đức Cậy, Đức Mến) dẫn lên sân nhà thờ.
Năm đài phun nước trên Cầu thang Năm Giác Quan có điều gì độc đáo?
Ở chặng Cầu thang Năm Giác Quan (xây dựng từ thập niên 1720 dưới thời Tổng giám mục Rodrigo de Moura Teles), mỗi tầng chiếu nghỉ có một đài phun nước bằng đá hoa cương khắc tượng phúng dụ, nơi dòng nước suối lần lượt phun ra từ đúng bộ phận cơ thể tượng trưng cho giác quan đó: nước chảy ra từ đôi mắt (Thị giác), từ hai lỗ tai (Thính giác), từ mũi (Khứu giác), từ miệng (Vị giác) và từ chiếc bình cầm trên hai bàn tay (Xúc giác). Thiết kế này mang thông điệp giáo huấn người hành hương phải thanh lọc năm giác quan trần tục trước khi tiến lên gặp Chúa.
Hệ thống tàu kéo leo núi (Funicular) tại Bom Jesus do Monte hoạt động bằng nguyên lý nào?
Tàu kéo Bom Jesus (Elevador do Bom Jesus), khánh thành ngày 25 tháng 3 năm 1882 bởi kỹ sư Niklaus Riggenbach và Raoul Mesnier du Ponsard, là tuyến tàu kéo chạy bằng sức nặng đối trọng nước (water-ballast funicular) cổ nhất trên thế giới hiện vẫn còn đang hoạt động. Hai toa tàu gắn vào hai đầu của cùng một sợi cáp trên đường ray dài 274 mét: khi toa ở đỉnh đồi được bơm đầy nước vào bồn chứa dưới sàn, trọng lượng nặng hơn sẽ kéo nó trượt xuống dốc đồng thời kéo toa ở chân đồi đi lên, tới chân đồi nước được xả ra mà không cần dùng động cơ điện.
Ngôi nhà thờ trên đỉnh đồi được xây dựng theo phong cách nào và có điểm gì khác biệt ở bàn thờ chính?
Ngôi nhà thờ hiện nay trên đỉnh đồi được kiến trúc sư Carlos Amarante xây dựng từ năm 1784 đến năm 1811 (cung hiến năm 1834) để thay thế ngôi nhà thờ Baroque cũ bị nứt vỡ, và là một trong những nhà thờ đầu tiên mang phong cách Tân Cổ điển (Neoclassical) tại Bồ Đào Nha. Điểm đặc biệt bên trong cung thánh là thay vì đặt một bức tranh hay bàn thờ phẳng thông thường, toàn bộ khu vực hậu cung được mở rộng thành một khung cảnh đồi Canvê ba chiều với các pho tượng kích thước thật tái hiện Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên thập giá giữa hai người tử tội và các binh lính La Mã.
Đền thánh Bom Jesus do Monte có tất cả bao nhiêu nhà nguyện Đàng Thánh Giá?
Trải dài từ cổng Pórtico dưới chân đồi lên tới khu vườn Terreiro dos Evangelistas phía sau nhà thờ trên đỉnh đồi có tổng cộng 17 nhà nguyện (Capelas da Via Sacra). Mười bốn nhà nguyện đầu tiên nằm dọc theo các khúc cua của cầu thang và sân trước nhà thờ tái hiện Cuộc Thương Khó từ bữa Tiệc Ly đến lúc táng xác Chúa, còn ba nhà nguyện bát giác phía sau nhà thờ (do kiến trúc sư André Soares thiết kế vào thập niên 1760) tái hiện các sự kiện sau khi Chúa Phục Sinh và Lên Trời.