Đứng giữa khuôn viên rợp bóng cây và những hồ nước phẳng lặng của Quảng trường Đền thờ (Temple Square) rộng bốn hecta ở trung tâm thành phố Salt Lake (bang Utah), quý vị sẽ thấy một tòa thành đá hoa cương xám đồ sộ vươn thẳng lên nền trời xanh thẫm dưới chân dãy núi Wasatch phủ tuyết trắng. Khác với mọi nhà thờ phương Tây thông thường, công trình có tới sáu ngọn tháp nhọn đối xứng ở hai đầu Đông và Tây, trên đỉnh ngọn tháp cao nhất phía đông ở độ cao sáu mươi tư mét là pho tượng Thiên thần Moroni bằng đồng dát vàng lá lấp lánh dưới ánh mặt trời, tay nâng chiếc kèn dài hướng về phương Đông.
Công trình ấy là Đền thờ Salt Lake (Salt Lake Temple), ngôi đền thờ lớn nhất và là tâm điểm thiêng liêng tối cao của Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô (The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, một phong trào tôn giáo khởi phát từ cuộc Phục hưng Tôn giáo Đợt hai tại Hoa Kỳ thế kỷ 19, được xếp trong nhóm Tin Lành và Kitô giáo Phục hoàn của thư viện). Được những người tiên phong khởi dựng bằng xe bò kéo đá ròng rã suốt bốn thập kỷ từ năm 1853 đến năm 1893, ngôi đền vừa là nơi cử hành các giáo nghi vĩnh cửu, vừa là cột mốc gốc tọa độ định hình nên toàn bộ quy hoạch không gian của thủ phủ bang Utah.
IÝ Nghĩa Ngôi Nhà Của Chúa Và Giáo Nghĩa Đền Thờ Của Các Thánh Hữu Ngày Sau
Trên bức tường đá hoa cương ở mặt chính phía đông của Đền thờ Salt Lake, ngay phía dưới ngọn tháp trung tâm, có khắc dòng chữ mạ vàng trang trọng bằng tiếng Anh: Holiness to the Lord, The House of the Lord (Sự Thánh Thiện Kính Dâng Chúa, Ngôi Nhà Của Chúa). Trong thần học của Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô (do Joseph Smith sáng lập năm 1830 tại bang New York và phát triển rực rỡ tại miền Tây Hoa Kỳ dưới sự dẫn dắt của Brigham Young), Đền thờ (Temple) mang một vị trí hoàn toàn khác biệt với các nhà hội (meetinghouses hay chapels) thông thường.
Nếu các nhà hội địa phương là nơi mở cửa cho mọi người tới dự lễ thờ phượng hàng tuần vào ngày Chủ Nhật, học hỏi Kinh Thánh và sinh hoạt cộng đồng, thì Đền thờ được coi là không gian thánh hiến đặc biệt nối kết giữa trời và đất, kế thừa truyền thống của Đền tạm thời Môsê và Đền thờ Salômôn tại Jerusalem trong Cựu Ước. Sau khi một ngôi đền thờ được cung hiến, chỉ những tín hữu đang sống chuẩn mực theo giao ước và có giấy giới thiệu đền thờ hợp lệ mới được bước vào bên trong để tham dự các giáo nghi (ordinances) thiêng liêng nhất của giáo hội.
Ba nhóm giáo nghi cốt lõi được cử hành bên trong Đền thờ Salt Lake phản ánh nhân sinh quan đặc thù của các Thánh hữu Ngày sau về gia đình và sự cứu rỗi. Thứ nhất là lễ thiên ân (Endowment, nghĩa là sự ban cho ân tứ thiêng liêng), một hành trình giáo huấn mang tính biểu tượng dẫn dắt người tín hữu đi qua các chặng từ cuộc Sáng thế, Vườn Địa Đàng, cõi thế gian đầy thử thách cho tới khi bước vào sự hiện diện của Thiên Chúa tại Vương quốc Thượng thiên (Celestial Kingdom). Thứ hai là lễ gắn kết hôn nhân và gia đình vĩnh cửu (Celestial Marriage and Family Sealing), xác tín rằng qua thẩm quyền của chức tư tế, mối dây vợ chồng và cha mẹ với con cái sẽ không chấm dứt khi qua đời mà tiếp tục tồn tại vĩnh viễn ở thế giới bên kia. Thứ ba là các giáo nghi làm thay cho tổ tiên đã khuất (trong đó có lễ báp-têm thay cho người chết, dựa trên thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô chương 15 câu 29), thể hiện lòng hiếu kính đối với tiền nhân bằng việc tra cứu gia phả và thực hiện các nghi lễ giúp những người qua đời mà chưa có cơ hội đón nhận Phúc Âm có thể tự do tiếp nhận ở cõi linh hồn.
Sự ra đời của Đền thờ Salt Lake gắn liền với cuộc di cư lịch sử của những người tiên phong Mormon về miền Viễn Tây. Sau khi nhà sáng lập Joseph Smith (1805 tới 1844) qua đời tại Illinois, vị Chủ tịch thứ hai của Giáo hội là Brigham Young (1801 tới 1877) đã dẫn đầu đoàn xe kéo của các tín hữu vượt hơn hai ngàn kilômét qua đồng bằng và dãy núi Rocky để tìm một vùng đất định cư mới. Ngày 24 tháng 7 năm 1847, đoàn tiên phong đặt chân vào Thung lũng Salt Lake khô cằn. Chỉ đúng bốn ngày sau, vào buổi chiều ngày 28 tháng 7 năm 1847, khi đi bộ khảo sát khu vực nằm giữa hai nhánh của dòng suối City Creek, Brigham Young đã dừng lại, cắm cây gậy chống của ông xuống mảnh đất hoang sơ và nói với các sứ đồ đi cùng: Tại nơi đây sẽ là Đền thờ của Thiên Chúa chúng ta (Here will be the Temple of our God). Theo lời kể sau này của Wilford Woodruff và Truman O. Angell, Brigham Young nói rằng ông đã nhìn thấy trước hình dáng ngôi đền thờ có sáu ngọn tháp vươn lên tại chính vị trí ấy trong một khải tượng tâm linh.
Nhiều du khách lần đầu tới Quảng trường Đền thờ thường nhầm lẫn giữa hai công trình nổi tiếng nằm cạnh nhau: Đền thờ Salt Lake (tòa lâu đài đá hoa cương có sáu ngọn tháp) và Đại hội đường Salt Lake Tabernacle (tòa nhà có mái vòm bầu dục màu bạc như mai rùa nằm ngay phía tây đền thờ, nơi biểu diễn của Dàn hợp xướng Tabernacle lừng danh và có cây đàn đại dương cầm 11.623 ống). Du khách thuộc mọi tôn giáo có thể tự do bước vào tham quan và nghe hòa nhạc bên trong Đại hội đường Tabernacle, nhưng đối với tòa Đền thờ Salt Lake sáu tháp, khách tham quan chỉ chiêm ngưỡng kiến trúc từ khuôn viên bên ngoài vì không gian bên trong được dành riêng cho các nghi lễ giao ước của tín hữu.
IIBốn Mươi Năm Đục Đá Hoa Cương Giữa Thung Lũng Núi Cao (1853 Tới 1893)
Lịch sử xây dựng Đền thờ Salt Lake kéo dài suốt bốn thập kỷ từ năm 1853 đến năm 1893 là một trong những kỳ tích kiến trúc và sức chịu đựng bền bỉ nhất tại miền Tây nước Mỹ thế kỷ 19, vượt qua sự cô lập địa lý, thiếu thốn công cụ cơ khí và cả những biến động quân sự.
Lễ động thổ năm 1853 và biến cố chôn lấp móng đền năm 1858. Để chuyển hóa tầm nhìn của Brigham Young thành bản vẽ kỹ thuật, Giáo hội đã bổ nhiệm kiến trúc sư Truman O. Angell (1810 tới 1887) đảm nhận việc thiết kế. Lễ động thổ chính thức diễn ra vào ngày 14 tháng 2 năm 1853, và bốn viên đá góc tường khổng lồ được đặt xuống vào ngày 6 tháng 4 năm 1853. Ban đầu, phần móng đền thờ được xây bằng đá sa thạch khai thác từ đồi Red Butte ở phía đông thành phố. Tuy nhiên, vào mùa xuân năm 1858, khi căng thẳng giữa chính quyền Liên bang Hoa Kỳ và lãnh thổ Utah dẫn tới việc Quân đội Liên bang tiến vào thung lũng (sự kiện Utah War), Brigham Young đã ra lệnh cho công nhân đổ đất chôn lấp toàn bộ phần móng đền thờ sâu dưới lòng đất và cày xới mặt đất phía trên trông giống như một cánh đồng canh tác bình thường để bảo vệ khu đất thánh. Tới năm 1861 và 1862, khi đào lớp đất phủ lên để tiếp tục thi công, người ta phát hiện nhiều tảng đá sa thạch ở phần móng đã bị nứt vỡ do áp lực và sương giá.
Thay thế bằng đá hoa cương Little Cottonwood và hoàn thành năm 1893. Với quyết tâm xây dựng một ngôi đền có thể đứng vững qua hàng thiên niên kỷ, năm 1862 Brigham Young quyết định cho tháo bỏ toàn bộ phần móng đá sa thạch cũ để xây lại từ đầu bằng những khối đá hoa cương xám cực kỳ cứng chắc (về mặt địa chất học là đá quartz monzonite) được khai thác từ hẻm núi Little Cottonwood Canyon nằm cách công trường khoảng 20 dặm (32 kilômét) về phía đông nam. Trong suốt hơn một thập kỷ đầu, những người thợ đá phải dùng đục sắt thủ công tách từng khối đá nặng từ 2,5 tới 5,5 tấn, rồi dùng bốn đôi bò kéo mỗi xe ròng rã bốn ngày đường qua địa hình gồ ghề mới đưa được một tảng đá về tới Quảng trường Đền thờ. Phải tới năm 1873, khi tuyến đường sắt nối vào tận cửa mỏ đá hoàn thành, tốc độ vận chuyển đá mới được đẩy nhanh.
Brigham Young qua đời năm 1877 khi các bức tường đá hoa cương mới xây lên được khoảng 6 mét phía trên mặt đất, và kiến trúc sư Truman O. Angell cũng qua đời năm 1887. Công việc hoàn thiện phần mái, sáu ngọn tháp và toàn bộ trang trí nội thất được giao cho kiến trúc sư trẻ Joseph Don Carlos Young (1855 tới 1938, con trai của Brigham Young). Ngày 6 tháng 4 năm 1892, trước hơn bốn vạn người đứng chật kín Quảng trường Đền thờ và các mái nhà lân cận, vị Chủ tịch thứ tư của Giáo hội là Wilford Woodruff (1807 tới 1898) đã bấm công tắc điện đầu tiên để hạ viên đá chóp đỉnh cầu tròn lên ngọn tháp trung tâm phía đông, và ngay buổi chiều hôm đó pho tượng Thiên thần Moroni mạ vàng đã được đặt lên trên viên đá ấy. Sau một năm thần tốc hoàn thiện nội thất, vào đúng ngày 6 tháng 4 năm 1893 (tròn bốn mươi năm tính từ ngày đặt đá góc tường), Chủ tịch Wilford Woodruff đã chủ sự lễ cung hiến trọng thể Đền thờ Salt Lake. Từ cuối năm 2019, công trình bước vào một đợt đại trùng tu gia cố móng cách chấn chống động đất quy mô lớn để bảo tồn lâu dài cho các thế hệ tương lai.
- 1847Brigham Young định vị khu đất Đền thờ và mốc gốc tọa độ đô thịNgày 28 tháng 7 năm 1847 (bốn ngày sau khi vào thung lũng), Brigham Young cắm gậy chọn vị trí xây đền thờ giữa hai nhánh suối City Creek, ngày 2 tháng 8 năm 1847, Orson Pratt đặt mốc gốc tọa độ quy hoạch toàn thành phố tại góc đông nam khu đất.
- 1853Động thổ và đặt bốn viên đá góc tườngKhởi công động thổ ngày 14 tháng 2 năm 1853 và đặt đá góc tường ngày 6 tháng 4 năm 1853 theo bản thiết kế của kiến trúc sư Truman O. Angell.
- 1858Lấp đất ngụy trang móng đền thờ thành cánh đồng càyTrong biến cố quân đội Liên bang tiến vào Utah năm 1858, toàn bộ phần móng sa thạch ban đầu được lấp đất ngụy trang thành một cánh đồng mới cày để bảo vệ công trình.
- 1862 tới 1873Xây lại móng bằng đá hoa cương Little Cottonwood và mở đường sắtNăm 1862, Brigham Young cho tháo bỏ móng sa thạch bị nứt để xây lại hoàn toàn bằng đá hoa cương xám khai thác từ hẻm núi Little Cottonwood cách 32 km, chở bằng xe bò và từ năm 1873 bằng đường sắt.
- 1887Joseph Don Carlos Young tiếp quản thiết kế nội thấtSau khi kiến trúc sư trưởng Truman O. Angell qua đời năm 1887, kỹ sư kiến trúc Joseph Don Carlos Young đảm nhận việc hoàn thiện sáu ngọn tháp và thiết kế nội thất đền thờ.
- 1892Lễ đặt viên đá chóp đỉnh và dựng tượng Thiên thần MoroniNgày 6 tháng 4 năm 1892, Chủ tịch Wilford Woodruff chủ sự lễ đặt viên đá chóp đỉnh cầu tròn và an vị pho tượng Thiên thần Moroni mạ vàng của nhà điêu khắc Cyrus Dallin lên đỉnh tháp đông.
- 1893Cung hiến Đền thờ Salt Lake sau đúng 40 năm xây dựngNgày 6 tháng 4 năm 1893, đúng 40 năm kể từ ngày đặt đá góc tường, Chủ tịch Wilford Woodruff chính thức cung hiến ngôi đền thờ.
- 1964Công nhận Khu Danh thắng Lịch sử Quốc gia Temple SquareNgày 29 tháng 1 năm 1964, Quảng trường Đền thờ cùng Đền thờ Salt Lake được Bộ Nội vụ Hoa Kỳ công nhận là Danh thắng Lịch sử Quốc gia (National Historic Landmark District).
IIIKiến Trúc Sáu Ngọn Tháp, Tượng Thiên Thần Moroni Và Biểu Tượng Vũ Trụ Học Trên Đá
Kiến trúc của Đền thờ Salt Lake là sự kết hợp độc bản giữa ngôn ngữ Gothic Phục hưng (với các mũi tháp nhọn vút cao và trụ tường bậc thang) cùng phong cách Romanesque lâu đài (với những ô cửa sổ vòm tròn sâu thẳm và diềm mái hình răng cưa kiên cố). Toàn bộ thân đền có chiều dài 186,5 feet (khoảng 56,8 mét) và chiều rộng 118,5 feet (khoảng 36,1 mét). Để nâng đỡ khối lượng đá khổng lồ, các bức tường đá hoa cương xám ở tầng móng được xây dày tới 9 feet (khoảng 2,74 mét, có chỗ chân đế dày tới 16 feet tức 4,9 mét) và thu gọn dần còn 6 feet (khoảng 1,83 mét) ở các tầng trên cùng.
Cấu trúc nổi bật nhất của công trình là hệ thống sáu ngọn tháp (ba tháp ở mặt Đông và ba tháp ở mặt Tây), được thiết kế để phản ánh trực tiếp trật tự phẩm trật chức tư tế trong thần học của Giáo hội. Ba ngọn tháp ở phía Đông vươn cao hơn đại diện cho Chức Tư tế Melchizedek (chức tư tế cao hơn) và Đệ Nhất Chủ tịch Đoàn gồm ba vị đứng đầu Giáo hội, trong đó ngọn tháp trung tâm phía Đông đạt chiều cao 210 feet (khoảng 64 mét tính từ mặt đất tới đỉnh viên đá cầu tròn). Ba ngọn tháp ở phía Tây thấp hơn một chút (tháp trung tâm phía Tây cao 204 feet, tức khoảng 62,2 mét) đại diện cho Chức Tư tế Aaron và Giám trợ Đoàn Chủ tọa. Xung quanh mỗi tháp lớn đều có mười hai đỉnh tháp nhỏ (pinnacles) tượng trưng cho Mười hai Sứ đồ và Mười hai Chi tộc Israel. Đứng trên đỉnh viên đá cầu tròn của tháp trung tâm phía Đông là pho tượng Thiên thần Moroni cao 12,5 feet (khoảng 3,8 mét, đưa tổng chiều cao toàn công trình lên khoảng 222,5 feet tức 67,8 mét), nặng ba tấn bằng đồng gò phủ vàng lá 22 karat do nhà điêu khắc danh tiếng người Utah là Cyrus Edwin Dallin (1861 tới 1944) chế tác năm 1892.
Hệ Thống Đá Mặt Trời, Mặt Trăng, Chòm Sao Đại Hùng Và Các Phòng Giáo Nghi Nội Thất
Đi vòng quanh bốn mặt tường đá hoa cương của Đền thờ Salt Lake, người quan sát sẽ đọc được cả một bản đồ vũ trụ học được chạm khắc trực tiếp vào đá từ thấp lên cao, mô phỏng trật tự các cõi vinh quang từ đất lên trời. Ngay sát chân móng quanh chu vi đền là 34 khối Đá Đất (Earthstones) chạm hình quả địa cầu nâng đỡ toàn bộ ngôi đền. Ở tầng giữa là 50 khối Đá Mặt Trăng (Moonstones) chạm khắc bốn pha của mặt trăng (trăng non, trăng bán nguyệt đầu tháng, trăng tròn và trăng khuyết cuối tháng) tính đúng theo chu kỳ lịch thiên văn của năm 1878. Vươn lên tầng diềm mái phía trên là 50 khối Đá Mặt Trời (Sunstones) khắc hình vầng thái dương tỏa năm mươi hai tia sáng, và trên các ngọn tháp là hàng trăm Đá Ngôi Sao (Starstones) năm cánh hướng mũi nhọn lên trời. Đặc biệt, trên mặt cao của ngọn tháp trung tâm phía Tây có khắc nổi chòm sao Đại Hùng (Ursa Major hay Big Dipper): các kiến trúc sư thế kỷ 19 đã xoay góc của bức phù điêu sao cho hai ngôi sao chỉ hướng ở đầu gáo của chòm Đại Hùng trên mặt đá chỉ thẳng một đường chính xác tới ngôi sao Bắc Đẩu thật (Polaris) trên bầu trời đêm vùng Bắc bán cầu, gửi gắm thông điệp rằng đền thờ là kim chỉ nam giúp con người không lạc lối trên hành trình trở về cùng Thiên Chúa.
Bên trong những bức tường đá dày gần ba mét ấy là hệ thống các không gian thánh lễ được chế tác công phu bằng gỗ quý, đá onyx, kính màu Tiffany và bích họa. Ở tầng hầm là Phòng Rửa Tội với chiếc bể nước lớn hình bầu dục đặt trên lưng mười hai con bò bằng gang mạ đồng quay mặt ra bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc (tái hiện Biển Đồng trong Đền thờ Salômôn thời Cựu Ước). Các tầng trên bố trí chuỗi phòng giáo nghi dẫn dắt tín hữu bước đi theo lộ trình nâng dần cao độ sàn và ánh sáng: từ Phòng Sáng Thế (Creation Room), bước lên Phòng Vườn Địa Đàng (Garden Room), qua Phòng Thế Gian (World/Telestial Room) và Phòng Trung Thiên (Terrestrial Room) để tiến vào Phòng Thượng Thiên (Celestial Room) rực rỡ ánh sáng pha lê và vàng son biểu trưng cho sự bình an vĩnh cửu. Ngoài ra, Đền thờ Salt Lake còn có những không gian đặc biệt gồm Nơi Chí Thánh (Holy of Holies, nơi Chủ tịch Giáo hội cầu nguyện), các phòng họp hội đồng của Đệ Nhất Chủ tịch Đoàn cùng Nhóm Túc số Mười hai Sứ đồ, các phòng gắn kết hôn nhân và một Đại hội đường (Assembly Room) rộng lớn ở tầng năm có bốn cầu thang xoắn bằng gỗ sồi không trụ giữa ở bốn góc.
Ba ngọn tháp phía Đông cao 64 mét đại diện cho Chức Tư tế Melchizedek và ba ngọn tháp phía Tây cao 62,2 mét đại diện cho Chức Tư tế Aaron, xây bằng đá hoa cương xám Little Cottonwood.
Pho tượng đồng gò dát vàng lá 22 karat cao 3,8 mét (12,5 feet) do nhà điêu khắc Cyrus Edwin Dallin chế tác, đặt trên đỉnh cầu đá của ngọn tháp trung tâm phía Đông.
Quần thể phù điêu vũ trụ học chạm khắc quanh bốn mặt tường đá hoa cương, nổi bật với 50 viên Đá Mặt Trăng theo lịch năm 1878 và chòm sao Đại Hùng trên tháp tây chỉ thẳng về sao Bắc Đẩu thật.
Hồ nước rửa lễ ở tầng dưới đặt trên lưng mười hai con bò đúc bằng gang mạ đồng quay về bốn phương, tái hiện Biển Đồng trong Đền thờ Salômôn và đại diện cho mười hai chi tộc Israel.
Hệ thống các phòng giáo nghi có bích họa chuyển tiếp từ Phòng Sáng Thế lên Phòng Thượng Thiên lộng lẫy, cùng Nơi Chí Thánh (Holy of Holies) và Đại hội đường tầng năm.
IVThế Đất Và Hướng
Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô không áp dụng thuyết phong thủy Á Đông khi chọn đất xây đền thờ. Vị trí và phương vị của Đền thờ Salt Lake được xác lập theo khải tượng của Chủ tịch Brigham Young vào ngày 28 tháng 7 năm 1847 và quy hoạch đô thị thần học của Sứ đồ Orson Pratt dựa trên bản vẽ Thành phố Zion của Joseph Smith: lấy Đền thờ làm gốc tọa độ tâm điểm (0, 0) của toàn thành phố và xoay mặt chính của đền thờ cùng tượng Thiên thần Moroni về hướng Đông để đón chờ ngày quang lâm của Chúa Giêsu Kitô (theo lời tiên tri trong Phúc Âm Matthêu chương 24 câu 27 rằng Con Người quang lâm như ánh chớp phát xuất từ phương Đông). Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên bản đồ địa hình vùng lòng chảo Đại Bồn Địa (Great Basin) ở tọa độ 40,7706 độ vĩ Bắc và 111,8919 độ kinh Tây, Đền thờ Salt Lake sở hữu một đại cục sơn thủy hùng vĩ bậc nhất miền Tây Bắc Mỹ. Bao bọc toàn bộ phía đông và phía bắc của thung lũng là dãy núi Wasatch (Wasatch Range, thuộc hệ thống dãy núi Rocky) với những đỉnh núi đá vươn cao trên 3.300 mét, đặc biệt là ngọn đỉnh Ensign Peak đứng sừng sững ngay phía bắc đền thờ làm tổ sơn và hậu chẩm che chắn gió bắc, trong khi dãy núi Oquirrh chạy dọc phía tây nam tạo thành cánh tay ôm khép kín lòng thung lũng. Về thủy pháp, dòng suối City Creek từ hẻm núi phía đông bắc chảy xuống vừa đến khu đất Quảng trường Đền thờ thì tách làm hai nhánh ôm lấy nền đền trước khi đổ vào dòng sông Jordan chảy từ hồ Utah ở phía nam lên biển hồ nước mặn Great Salt Lake ở phía tây bắc, tạo thành thế đất lưỡng thủy giao ôm (hai nhánh suối ôm lấy huyệt trường) ngay dưới chân đại sơn mạch.
Về tọa hướng và bố cục nội khu, ngôi đền nằm theo trục chính Tọa Tây Hướng Đông chuẩn xác theo đường kinh tuyến và vĩ tuyến. Mặt tiền chính gồm ba ngọn tháp Chức Tư tế Melchizedek và pho tượng Thiên thần Moroni hướng thẳng về phương Đông (nhìn về phía bình minh trên đỉnh núi Wasatch và quảng trường Main Street Plaza mở rộng làm minh đường). Khuôn viên Quảng trường Đền thờ rộng bốn hecta được bao bọc bởi bức tường đá và gạch cao 4,6 mét đóng vai trò là thành quách tụ khí: ở bên tả (phía bắc, phương Thanh Long) là Trung tâm Hội nghị lớn và ngọn đồi Capitol Hill, ở bên hữu (phía nam, phương Bạch Hổ) là Hội trường Assembly Hall và các hồ nước phản chiếu phẳng lặng, ở phía sau lưng (phía tây) là mái vòm bạc của Đại hội đường Tabernacle giữ thế tọa chẩm. Nhờ việc toàn bộ mạng lưới đường phố của thành phố Salt Lake đều được kẻ vuông góc và đánh số xuất phát từ góc đông nam của Quảng trường Đền thờ (East Temple, West Temple, North Temple, South Temple), ngôi đền thực sự giữ vị trí trung cung thái cực hội tụ mọi trục giao thông và sinh khí của cả thung lũng.
VĐại Hội Trung Ương Bán Thường Niên, Ngày Tiên Phong Và Các Mùa Lễ Hội
Đời sống nghi lễ tại Đền thờ Salt Lake và khuôn viên Quảng trường Đền thờ vận hành theo lịch dương (Gregorian) với hai nhịp điệu song hành: các giáo nghi thiêng liêng cử hành thường nhật bên trong đền thờ từ thứ Hai đến thứ Bảy (không họp vào ngày Chủ Nhật để tín hữu về dự lễ tại nhà hội địa phương), và các kỳ đại hội toàn cầu cùng lễ hội văn hóa mở cửa đón công chúng tại khuôn viên Quảng trường Đền thờ.
Hai kỳ hội tụ lớn nhất trong năm tại khu vực xung quanh Đền thờ Salt Lake là Đại hội Trung ương Bán thường niên (Semiannual General Conference) diễn ra vào dịp cuối tuần đầu tiên của tháng 4 (gắn với kỷ niệm ngày thành lập Giáo hội 6 tháng 4 năm 1830 và ngày cung hiến Đền thờ 6 tháng 4 năm 1893) và cuối tuần đầu tiên của tháng 10, khi hàng chục ngàn tín hữu từ khắp thế giới đổ về Quảng trường Đền thờ để lắng nghe sứ điệp từ Chủ tịch Giáo hội, các Sứ đồ và tiếng hát của Dàn hợp xướng Tabernacle. Cùng với đó, Ngày Tiên Phong (Pioneer Day, ngày 24 tháng 7) kỷ niệm ngày Brigham Young và đoàn tiên phong tiến vào thung lũng năm 1847, cùng Lễ hội Ánh sáng Giáng Sinh tại Quảng trường Đền thờ (từ cuối tháng 11 đến hết tháng 12) là những dịp thu hút hàng triệu du khách thuộc mọi tín ngưỡng tới chiêm ngưỡng vẻ đẹp của tòa thánh đường đá hoa cương.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên kỳ lễ và sự kiện | Nội dung và nghi thức chính |
|---|---|---|---|
| Cuối tuần đầu tiên của tháng 4 hàng năm | Dương lịch (mùa xuân) | Đại hội Trung ương Thường niên Mùa Xuân và Kỷ niệm Cung hiến Đền thờ (April General Conference) | Kỳ hội nghị toàn cầu của Giáo hội tại khu vực Quảng trường Đền thờ, đồng thời kỷ niệm ngày thành lập Giáo hội (6 tháng 4 năm 1830) và ngày cung hiến Đền thờ Salt Lake (6 tháng 4 năm 1893). |
| Ngày 24 tháng 7 (và ngày 28 tháng 7) | Dương lịch (ngày lễ chính thức của bang Utah) | Ngày Tiên Phong (Pioneer Day) | Kỷ niệm ngày đoàn tiên phong của Brigham Young đặt chân vào Thung lũng Salt Lake (24 tháng 7 năm 1847) và ngày ông cắm gậy định vị nền Đền thờ (28 tháng 7 năm 1847), có hòa nhạc lớn và diễu hành truyền thống. |
| Cuối tuần đầu tiên của tháng 10 hàng năm | Dương lịch (mùa thu) | Đại hội Trung ương Bán thường niên Mùa Thu (October General Conference) | Các phiên họp toàn thể kéo dài hai ngày do Đệ Nhất Chủ tịch Đoàn và Nhóm Túc số Mười hai Sứ đồ chủ sự, phát sóng trực tiếp từ Quảng trường Đền thờ đi khắp thế giới. |
| Từ cuối tháng 11 đến ngày 31 tháng 12 | Dương lịch (mùa Giáng Sinh) | Lễ hội Thắp sáng Giáng Sinh và Hòa nhạc Tabernacle (Temple Square Christmas Lights) | Toàn bộ cây cối và vườn hoa quanh Đền thờ Salt Lake được thắp sáng bằng hàng trăm ngàn bóng đèn rực rỡ kèm các buổi hòa nhạc Giáng Sinh của Dàn hợp xướng Tabernacle. |
| Thứ Ba đến Thứ Bảy hàng tuần (khi đền thờ mở cửa hoạt động) | Chu kỳ hàng tuần | Các Giáo nghi Đền thờ (Endowment, Sealing & Proxy Baptism) | Cử hành các giáo nghi thiên ân, gắn kết hôn nhân vĩnh cửu và lễ báp-têm làm thay cho tổ tiên bên trong Đền thờ dành cho các tín hữu có giấy giới thiệu hợp lệ. |
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 50 West North Temple Street, Temple Square, Salt Lake City, Utah 84150, United States
- Đường tới
- Tọa lạc tại số 50 đường West North Temple Street, ngay gốc tọa độ trung tâm của thành phố Salt Lake (bang Utah). Từ sân bay quốc tế Salt Lake City (SLC, nằm cách khoảng 10 km về phía tây), quý vị có thể đi tuyến tàu điện nhẹ TRAX Green Line chạy thẳng vào trung tâm và xuống ngay tại ga Temple Square hoặc ga Arena ở sát cạnh cổng Quảng trường Đền thờ chỉ trong khoảng 20 phút.
- Toạ độ
- 40.7706, -111.8919
Khuôn viên Quảng trường Đền thờ (Temple Square) mở cửa miễn phí cho mọi du khách tới dạo bộ chiêm ngưỡng mặt ngoài Đền thờ Salt Lake, các bức phù điêu đá Mặt Trời, Mặt Trăng, chòm sao Đại Hùng và nghe hòa nhạc tại Đại hội đường Tabernacle. Riêng không gian bên trong Đền thờ Salt Lake được dành riêng cho các giáo nghi tôn giáo nên không mở cửa cho khách du lịch đại chúng. Khi tham quan trong khuôn viên Quảng trường Đền thờ, quý vị vui lòng ăn mặc lịch sự, giữ thái độ tôn trọng không gian tâm linh, không hút thuốc và không dùng thiết bị bay không người lái (drone) phía trên các ngọn tháp của đền thờ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền thờ Salt Lake, Salt Lake City
Contribute photos, information or video for Salt Lake TempleThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đền thờ Salt Lake mất bao nhiêu năm để xây dựng hoàn thành?
Đền thờ Salt Lake được khởi công động thổ vào ngày 14 tháng 2 năm 1853 (đặt đá góc tường ngày 6 tháng 4 năm 1853) và được cung hiến vào ngày 6 tháng 4 năm 1893, mất đúng 40 năm xây dựng liên tục bằng những khối đá hoa cương khai thác từ hẻm núi Little Cottonwood.
Ai là người chọn vị trí và ai là kiến trúc sư thiết kế Đền thờ Salt Lake?
Vị trí xây dựng đền thờ được Chủ tịch thứ hai của Giáo hội là Brigham Young cắm gậy ấn định vào ngày 28 tháng 7 năm 1847, chỉ bốn ngày sau khi đoàn tiên phong đặt chân tới Thung lũng Salt Lake. Bản vẽ kiến trúc do Truman O. Angell thiết kế và sau đó được Joseph Don Carlos Young hoàn thiện phần nội thất.
Vì sao Đền thờ Salt Lake có sáu ngọn tháp và pho tượng mạ vàng trên đỉnh tháp là ai?
Sáu ngọn tháp đại diện cho hai chức tư tế trong thần học của Giáo hội: ba ngọn tháp phía Đông cao hơn (cao 64 mét) đại diện cho Chức Tư tế Melchizedek, còn ba ngọn tháp phía Tây đại diện cho Chức Tư tế Aaron. Trên đỉnh tháp trung tâm phía Đông là pho tượng Thiên thần Moroni cao 3,8 mét bằng đồng dát vàng lá do Cyrus Dallin điêu khắc năm 1892.
Những hình chạm khắc Mặt Trời, Mặt Trăng và chòm sao Đại Hùng trên tường đá có ý nghĩa gì?
Các bức phù điêu Đá Đất ở chân tường, Đá Mặt Trăng ở tầng giữa, Đá Mặt Trời ở diềm mái và Đá Ngôi Sao trên tháp biểu trưng cho sự thăng tiến tâm linh qua các cõi vinh quang của vũ trụ. Riêng chòm sao Đại Hùng trên tháp tây được căn chỉnh để hai ngôi sao đầu gáo chỉ thẳng về sao Bắc Đẩu thật trên bầu trời.
Du khách bình thường có thể vào tham quan bên trong Đền thờ Salt Lake được không?
Sau khi đền thờ được cung hiến, không gian bên trong được coi là Ngôi Nhà của Chúa dành riêng để cử hành các giáo nghi giao ước nên không mở cửa cho khách du lịch đại chúng. Tuy nhiên, mọi du khách đều có thể tự do dạo bước trong khuôn viên Quảng trường Đền thờ để chiêm ngưỡng mặt ngoài đền thờ và vào tham quan Đại hội đường Tabernacle kế bên.