Giữa đêm sương lạnh buốt của vùng rừng núi Sabaragamuwa, nếu ngước nhìn lên bầu trời phía đông bắc từ thung lũng Nallathanniya hay Palabaddala, quý vị sẽ thấy một vệt sáng vàng rực uốn lượn như một dải ngân hà dựng đứng nối thẳng từ chân núi lên tới tận tầng mây. Đó là hàng ngàn bóng đèn điện thắp sáng hơn 5.500 bậc đá dốc đứng dẫn lên đỉnh Sri Pada ở độ cao 2.243 mét. Trên những bậc đá ấy, hàng vạn người hành hương thuộc đủ mọi lứa tuổi mặc áo trắng, đầu quấn khăn ấm đang từng bước nối nhau đi trong đêm tối, miệng ngân vang câu kệ cổ truyền chúc tụng những người đang đi lên và những người đang đi xuống, để kịp chạm tới đỉnh núi trước khoảnh khắc mặt trời nhô lên khỏi biển mây và hắt bóng hình tam giác cân hoàn hảo của ngọn núi xuống thung lũng phía tây.
Trên đỉnh chóp đá hoa cương chật hẹp chỉ rộng chừng hai mươi mét vuông ấy nằm một vết lõm tự nhiên có hình dáng một bàn chân khổng lồ dài 1,8 mét (5 feet 11 inch). Ít có ngọn núi nào trên thế giới lại quy tụ lòng sùng mộ hòa bình của bốn truyền thống tôn giáo lớn như nơi này: người Phật tử tôn kính gọi đây là Sri Pada (Thánh Túc, tức dấu chân trái của Đức Phật Thích Ca), người theo Ấn Độ giáo gọi là Sivanolipatha Malai (Núi Ánh Sáng Dấu Chân Thần Shiva), còn tín đồ Hồi giáo và Kitô giáo từ thời trung đại đã gọi ngọn núi là Adam's Peak (Đỉnh Adam, nơi tổ phụ loài người đặt bước chân đầu tiên xuống trần gian sau khi rời vườn Địa Đàng).
IThánh Túc Của Đức Phật, Thần Hộ Pháp Sumana Saman Và Giao Điểm Bốn Tôn Giáo
Danh xưng phổ biến nhất của ngọn núi trong tiếng Sinhala và tiếng Pali là Sri Pada (từ tiếng Phạn Śrī Pāda, nghĩa là Dấu Chân Thiêng Liêng hay Thánh Túc). Người dân bản địa còn gọi ngọn núi bằng một cái tên đầy chất thơ là Samanalakanda (hoặc Samantakuta trong kinh điển Pali), vừa có nghĩa là Ngọn Núi Của Vị Thần Hộ Pháp Sumana Saman, vừa có nghĩa là Núi Bươm Bướm, bởi hằng năm vào đầu mùa hành hương có hàng triệu đàn bướm trắng và vàng từ khắp các cánh rừng trên đảo quốc cùng bay hội tụ về hướng đỉnh núi này như thể cũng đang đi lễ Phật. Trong văn học tiếng Phạn cổ và bộ Kinh Lăng Già (Lankavatara Sutra) của Phật giáo Đại thừa, ngọn núi còn được nhắc tới dưới các tên gọi Malayagiri, Ratnagiri (Núi Đá Quý) và Rohana.
Theo bộ đại sử biên niên Mahavamsa (chương 1, câu 77) và Dipavamsa, vào năm thứ tám sau khi thành đạo, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã quang lâm tới đảo quốc Sri Lanka lần thứ ba tại vùng Kelaniya theo lời thỉnh cầu của vua rồng (Naga) Maniakkhi. Trước khi rời đảo quốc, theo lời thỉnh nguyện của vị thiên thần cai quản dãy núi cao nguyên là Maha Sumana Saman (vị thần đã chứng quả Tu-đà-hoàn, tức bậc Dự lưu đầu tiên trong đạo Phật sau khi nghe pháp trong lần Đức Phật đến đảo đầu tiên), Đức Thế Tôn đã in dấu bàn chân trái của ngài lên đỉnh đá cao nhất của núi Samantakuta như một ấn chứng gia hộ cho Phật pháp trụ thế năm ngàn năm tại hòn đảo này. Bởi vậy, trên đỉnh Sri Pada, ngay bên cạnh mái điện che dấu chân Phật là ngôi đền thờ thần hộ pháp Sumana Saman, vị thần cưỡi bạch tượng nắm giữ quyền bảo hộ toàn bộ vùng núi thiêng Sabaragamuwa.
Sự giao thoa tín ngưỡng quanh dấu chân đá dài 1,8 mét trên đỉnh núi đã được các sử gia, nhà địa lý và lữ khách thế giới ghi chép suốt hơn một thiên niên kỷ. Đối với cộng đồng người Tamil theo Ấn Độ giáo, ngọn núi mang tên Sivanolipatha Malai (சிவனொளிபாதமலை), nơi thần tối cao Shiva đã để lại dấu chân sáng ngời khi ngài thực hiện vũ điệu sáng tạo vũ trụ (Tandava). Đối với các thương nhân Ả Rập và tín đồ Hồi giáo từ thế kỷ 9 (như Sulaiman al-Tajir năm 851 và đại lữ khách Ibn Battuta năm 1344), hòn đảo Sri Lanka được gọi là Sarandib và ngọn núi mang tên Jabal al-Rahun: truyền thống Hồi giáo kể rằng khi tổ phụ Adam bị đưa từ Thiên đàng xuống mặt đất, ngài đã đứng một chân trên đỉnh núi cao nhất của đảo Sarandib này suốt hàng trăm năm để ăn năn cầu nguyện trước khi gặp lại bà Eva tại núi Arafat gần Makkah. Đến thế kỷ 16, khi người Bồ Đào Nha tới đảo, một số truyền thống Kitô giáo lại gắn dấu chân ấy với Thánh Thomas Tông đồ trên hành trình truyền giáo sang phương Đông.
Có hai điều khách hành hương lần đầu thường hiểu chưa chính xác về đỉnh Sri Pada. Thứ nhất, vì ngọn núi có dáng hình chóp nón vươn cao sừng sững và tách biệt hẳn với vùng đồi thấp xung quanh nên suốt nhiều thế kỷ, các nhà hàng hải phương Tây từng lầm tưởng đây là đỉnh núi cao nhất Sri Lanka. Thực chất, với độ cao 2.243 mét, Sri Pada chỉ là đỉnh núi cao thứ năm của đảo quốc (đỉnh cao nhất là Pidurutalagala cao 2.524 mét ở Nuwara Eliya), nhưng nhờ độ chênh cao đột ngột so với thung lũng phía nam nên Sri Pada có dáng vẻ hùng vĩ nhất. Thứ hai, vào ngày thường trong mùa hành hương, người đi lễ không trực tiếp nhìn thấy bề mặt đá trần của vết lõm dài 1,8 mét, bởi dấu chân gốc đã được bảo vệ bên dưới một tấm đậy bằng đá và kim loại trang sức đặt trong lòng ngôi đình nhỏ trên đỉnh để tránh sự bào mòn của hàng triệu bàn tay và trán người chạm vào lễ bái mỗi năm.
IIHành Trình Của Các Bậc Đế Vương, Lữ Khách Cổ Đại Và Dây Xích Sắt Lịch Sử
Từ thời kỳ vương triều Anuradhapura và Polonnaruwa, việc vượt rừng sâu leo lên đỉnh Samantakuta để đảnh lễ dấu chân Phật đã được coi là một công hạnh lớn lao của cả bậc đế vương lẫn thứ dân. Trước khi có những bậc thang xây bằng đá và xi măng như ngày nay, người hành hương cổ đại phải băng qua rừng rậm đầy voi dữ, báo gấm và vắt rừng, rồi bám vào những sợi dây xích sắt cổ đóng sâu vào vách đá dựng đứng ở đoạn cuối mang tên Mahagiridamba để đu mình lên đỉnh núi.
- Thế kỷ 1 TCNVua Valagamba ẩn náu trong rừng núi SamantakutaTheo sử biên niên Rajavaliya, quốc vương Valagamba từng có thời gian lánh nạn trong vùng rừng núi quanh đỉnh Sri Pada và được thần hộ pháp Saman gia hộ trước khi giành lại vương quyền tại Anuradhapura.
- Thế kỷ 4 tới 5Biên niên sử Dipavamsa, Mahavamsa và ghi chép của Pháp HiểnHai bộ sử biên niên Pali cổ nhất của Sri Lanka ghi chép chi tiết sự tích Đức Phật in dấu chân trên đỉnh Samantakuta. Đầu thế kỷ 5 (năm 411 tới 412), cao tăng Pháp Hiển (Faxian) người Trung Hoa lưu trú tại Anuradhapura cũng ghi nhận trong Phật Quốc Ký về dấu chân thiêng của Đức Phật trên đỉnh núi của đảo quốc.
- 1055 tới 1110Vua Vijayabahu I khắc bia đá Ambagamuwa và lập trạm nghỉQuốc vương Vijayabahu I của vương triều Polonnaruwa đích thân leo lên đỉnh núi đảnh lễ Thánh Túc, đồng thời cho khắc tấm bia đá Ambagamuwa ghi lại việc nhà vua lập các trạm dừng chân phát thức ăn miễn phí (Ambalama) và hiến cúng ruộng đất dọc hai tuyến đường Rajarata và Ruhuna cho người hành hương.
- 1153 tới 1186Vua Parakramabahu I và vua Nissanka Malla hành hương lên đỉnhĐại đế Parakramabahu I lên đỉnh núi lễ bái và cho dựng điện thờ che trên dấu chân. Kế đó, quốc vương Nissanka Malla (trị vì 1187 tới 1196) đích thân leo lên đỉnh Sri Pada, cho khắc bức phù điêu chân dung nhà vua đang chắp tay cùng dòng minh văn chữ Sinhala cổ trong hang đá Bhagava Lena ngay dưới chân đỉnh núi.
- 1298 và 1344Marco Polo và Ibn Battuta ghi chép về dây xích sắt leo núiNhà thám hiểm người Ý Marco Polo (năm 1298) và học giả người Maroc Ibn Battuta (năm 1344) đều ghi chép về ngọn núi thiêng ở đảo Sarandib. Ibn Battuta trực tiếp leo lên đỉnh theo tuyến đường Ratnapura và mô tả hệ thống 10 sợi dây xích sắt gắn vào cọc sắt trên vách đá dựng đứng để giúp tín đồ bám tay leo lên đỉnh.
- Thế kỷ 13 tới 18Các vua Dambadeniya, Kotte và Kandy ban đặc ân bảo hộCác vua Parakramabahu II (thế kỷ 13), Vikramabahu III, Vimaladharmasuriya I và Kirti Sri Rajasinha (thế kỷ 18) liên tục tu bổ bậc đá, dâng đèn dầu bạc và giao quyền trông coi ngọn núi cho các bậc cao tăng để duy trì nghi lễ quanh năm.
- 1950Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng dọc đường bậc đáChính phủ Sri Lanka hoàn thành việc kéo đường dây điện từ trạm thủy điện Laxapana lên thắp sáng toàn bộ tuyến đường bậc đá từ chân núi lên tới đỉnh Sri Pada, giúp hàng vạn người hành hương leo núi ban đêm được an toàn.
- 2010Ghi danh Di sản Thế giới UNESCOKhu bảo tồn hoang dã Peak Wilderness bao quanh đỉnh Sri Pada (cùng với công viên quốc gia Horton Plains và rừng bảo tồn Knuckles) được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới Vùng Cao nguyên Trung tâm Sri Lanka theo tiêu chí (ix) và (x) với mã số 1203.
Bằng chứng khảo cổ học sống động nhất về các cuộc hành hương hoàng gia thời trung đại nằm ngay tại hang đá Bhagava Lena (còn gọi là Divaguha, tương truyền là hang đá nơi Đức Phật từng nghỉ chân ban ngày khi tới núi Samantakuta), nằm cách đỉnh núi khoảng một trăm mét về phía dưới. Trên vách đá của hang này hiện vẫn còn nguyên vẹn bức chạm nổi hình quốc vương Nissanka Malla (cuối thế kỷ 12) trong tư thế chắp tay lễ bái hướng về phía dấu chân trên đỉnh, kèm theo bài minh văn khắc đá khẳng định nhà vua đã đích thân leo lên tận nơi để dâng châu báu cúng dường. Còn những sợi dây xích sắt cổ có mắt xích rèn thủ công ở đoạn dốc đứng Mahagiridamba (mà người Hồi giáo và người phương Tây thời trung đại từng truyền tụng là dây xích từ thời đại đế Alexander) vẫn còn được lưu giữ một phần bên cạnh lan can sắt hiện đại như chứng nhân cho lòng kiên định của biết bao thế hệ tiền nhân.
IIIĐài Đá Đỉnh Núi, Chuông Đồng Nguyện Ước Và Sáu Tuyến Đường Bậc Thang
Không giống các quần thể chùa tháp đồ sộ nơi đồng bằng, kiến trúc của Đỉnh thiêng Sri Pada là sự hòa quyện giữa công trình nhân tạo khiêm nhường và sự kỳ vĩ áp đảo của thiên nhiên núi rừng. Toàn bộ khu vực thượng đỉnh ở độ cao 2.243 mét là một mặt bằng đá hoa cương hình bầu dục nhỏ hẹp có tường chắn gió bao quanh gọi là Uda Maluwa (Sân Thượng). Chính giữa mặt sân đá ấy nhô lên một tảng đá gốc cao khoảng 2,5 mét, trên đỉnh tảng đá là vết lõm hình bàn chân Padma Lanchana dài 1,8 mét, rộng khoảng 0,8 mét, được che chở bởi một ngôi đình nhỏ bốn cột lợp mái trang nghiêm (Mandapa) và chằng buộc bằng những sợi cáp thép kiên cố neo thẳng vào đá núi để chống chọi với những trận cuồng phong trên đỉnh cao nguyên.
Để vươn tới đỉnh chóp nón ấy, người hành hương từ khắp bốn phương có thể đi theo sáu tuyến đường mòn cổ truyền: phổ biến và ngắn nhất là tuyến Hatton qua Nallathanniya (dài khoảng 7 cây số với khoảng 5.200 đến 5.500 bậc đá), cổ xưa và nhiều di tích lịch sử nhất là tuyến Ratnapura qua Palabaddala (Raja Mawatha, tức Con đường của các Vị Vua, dài khoảng 11 cây số với hơn 9.000 bậc cấp), cùng bốn tuyến đường rừng khác là Kuruwita qua Erathna, Murraywatte, Mookuwatte và Malimboda.
Ngôi điện nhỏ nằm trên đỉnh tảng đá trung tâm của sân thượng Uda Maluwa, che phủ vết lõm hình bàn chân dài 1,8 mét. Khung điện làm bằng gỗ và kim loại mạ đồng vàng, nơi tín đồ xếp hàng chạm trán đảnh lễ và dâng khăn lụa trắng.
Ngôi điện thờ nằm ngay sát phía đông và thấp hơn một bậc so với bệ dấu chân Phật, nơi tôn trí tôn tượng thần Maha Sumana Saman cùng voi trắng hộ pháp. Vào đầu mỗi mùa hành hương, tượng thần bằng bạc và kim bảo được rước từ chùa Galpottawala ở Pelmadulla lên an vị tại đây.
Cây đèn đồng lớn nhiều tầng đặt trên sân thượng cạnh điện thờ, được đốt bằng dầu dừa tinh khiết cháy sáng liên tục bất kể ngày đêm và mưa gió. Tín đồ hành hương thường rót thêm dầu dừa và lấy một chút dầu ấm từ chân đèn thoa lên trán để cầu bình an.
Chiếc chuông đồng treo trên giá đá ở sân thượng Uda Maluwa. Theo tục lệ truyền thống, mỗi người hành hương khi lên tới đỉnh sẽ kéo dây thỉnh chuông với số tiếng ngân đúng bằng tổng số lần trong đời mình đã leo lên đỉnh Sri Pada.
Idikatupana là điểm dừng chân ở lưng chừng núi nơi người hành hương đính những cuộn chỉ trắng vào hàng cây kim khâu cắm trên trụ để kỷ niệm tích Đức Phật dừng lại khâu y. Phía trên đó là đoạn dốc đứng Mahagiridamba (Vách Đá Lớn) với những bậc thang gần như thẳng đứng và dây xích sắt cổ.
Dọc tuyến đường từ Nallathanniya đi lên, khách hành hương đi qua dòng suối nước lạnh trong vắt Seetha Gangula (nơi tín đồ rửa mặt, tắm gội thanh tịnh và quấn khăn trắng lên đầu trước khi leo núi) và ngôi Bảo tháp Hòa Bình màu trắng cao 25 mét do sơn môn Nipponzan Myohoji Nhật Bản xây dựng năm 1978 ở lưng chừng núi.
Một hiện tượng quang học thiên nhiên kỳ thú khiến hàng vạn người chấp nhận leo núi xuyên đêm trong cái lạnh dưới 10 độ C là Ira Sevaya (vũ điệu của Mặt Trời lúc bình minh) và bóng tam giác của đỉnh núi. Khoảnh khắc mặt trời vừa nhô lên từ đường chân trời phía đông, toàn bộ khối núi chóp nón Sri Pada cao 2.243 mét chắn ánh sáng bình minh và phóng một cái bóng hình tam giác cân khổng lồ, sắc nét hoàn hảo vắt ngang qua biển mây trắng xóa và những dãy đồi thấp hơn ở phía tây. Trong tiếng trống Hevisi vang dội trên đỉnh núi, cái bóng tam giác khổng lồ ấy từ từ thu ngắn lại và tan biến vào thung lũng khi mặt trời lên cao.
IVThế Đất Và Hướng
Các truyền thống Phật giáo, Ấn Độ giáo, Hồi giáo và Kitô giáo hội tụ tại Sri Pada đều nhìn nhận ngọn núi này như một trục thiêng nối liền trời và đất (axis mundi) theo vũ trụ quan riêng của từng tôn giáo chứ không áp dụng lý thuyết phong thủy Đông Á. Tuy nhiên, nếu khảo sát địa hình thủy văn và sơn mạch của khối núi trung tâm Sri Lanka qua bản đồ vệ tinh và phép hình thế cổ truyền của thư viện, Sri Pada hiện lên như một đại tổ sơn phát mạch hiếm có trên thế giới.
Xét về tổ sơn và hình thế tinh phong, đỉnh Sri Pada tọa lạc ở tọa độ 6,8094 độ vĩ Bắc, 80,4997 độ kinh Đông, nằm ở rìa phía nam và tây nam của khối Cao nguyên Trung tâm Sri Lanka. Trong ngũ hành sơn hình của phép xem đất (Kim tròn, Mộc thẳng, Thủy lượn, Hỏa nhọn, Thổ vuông), đỉnh Sri Pada mang dáng một chóp nón vươn thẳng vút lên trời cực kỳ cân xứng, kết hợp giữa thế Mộc tinh xung thiên (tượng trưng cho sinh khí, đạo học và sự vươn lên) và Hỏa tinh tiêm tú (tượng trưng cho ánh sáng tâm linh và trí tuệ). Từ thung lũng Ratnapura ở độ cao chỉ khoảng 30 đến 100 mét phía nam, vách núi dựng đứng vọt thẳng lên 2.243 mét không một ngọn đồi nào che khuất, tạo nên uy thế của một ngọn Thái Tổ Sơn trấn giữ toàn bộ vùng đồng bằng phía tây nam đảo quốc và nhìn thẳng ra Ấn Độ Dương.
Xét về thủy pháp tứ đại giang, điểm kỳ đặc nhất của dãy núi Sri Pada là nơi phát nguồn của bốn dòng sông lớn bậc nhất Sri Lanka chảy tỏa ra bốn hướng: sông Mahaweli Ganga (dòng sông dài nhất đảo quốc chảy về hướng bắc và đông bắc qua Kandy rồi đổ ra vịnh Bengal ở Trincomalee), sông Kelani Ganga (chảy về hướng tây đổ ra biển ở thủ đô Colombo), sông Kalu Ganga (chảy về hướng tây nam qua vùng đất đá quý Ratnapura đổ ra biển ở Kalutara) và sông Walawe Ganga (chảy về hướng đông nam đổ ra biển ở Ambalantota). Một ngọn núi duy nhất ở trung tâm sinh ra bốn dòng đại giang nuôi sống bốn phương của hòn đảo chính là thế Tứ Thủy Phân Lưu, Vạn Mạch Quy Tông trong địa lý cổ truyền. Dưới chân núi phía nam là thung lũng Ratnapura (Thành phố Đá Quý), nơi trầm tích từ núi Sri Pada cuốn theo hồng ngọc, lam ngọc (sapphire) và đá mắt mèo tích tụ suốt hàng triệu năm, đúng như câu cổ ngữ phương Đông: Sơn quản nhân đinh, thủy quản tài, sơn linh tắc địa sinh bảo ngọc.
VMùa Hành Hương Sáu Tháng Và Những Phong Tục Cổ Truyền Trên Đường Lên Đỉnh
Không giống các ngôi chùa dưới đồng bằng mở cửa đón khách đồng đều quanh năm, nhịp sống của Đỉnh thiêng Sri Pada chia thành hai nửa rõ rệt theo lịch Phật giáo âm dương của Sri Lanka và chu kỳ gió mùa: Uduvihara (Mùa Hành Hương, kéo dài sáu tháng từ ngày rằm trăng tròn tháng Unduvap vào tháng 12 đến ngày rằm đại lễ Phật Đản Vesak vào tháng 5 năm sau) và Avara (Mùa Mưa Gió Tĩnh Lặng từ tháng 6 đến tháng 11, khi mưa lớn, sương mù dày đặc và gió lốc bao phủ đỉnh núi, đèn đường tắt và tôn tượng thần Saman được rước về lại chùa dưới chân núi).
Trong suốt sáu tháng mùa hành hương, người đi lễ giữ một nét văn hóa ngôn từ vô cùng nhân văn: người đi lần đầu tiên được gọi tôn trọng là Kodu (hoặc Kirikodu đối với trẻ nhỏ), khi vượt qua dòng suối thiêng Seetha Gangula sẽ buộc một dải khăn trắng lên đầu và đính đồng xu cầu nguyện. Trên suốt hàng ngàn bậc đá, người đang đi lên và người đang đi xuống không dùng lời chào thông thường mà luôn chắp tay chúc nhau bằng những câu thơ bốn chữ cổ truyền: Vandanawe Yemu (Chúng ta cùng đi hành hương), Karunawai (Xin mở lòng từ bi nhường bước) và Samanala Kande Karunawai (Nguyện thần núi Saman từ bi gia hộ cho bước chân quý vị).
| Thời điểm | Theo lịch nào | Sự kiện và nghi lễ | Nội dung và phong tục truyền thống |
|---|---|---|---|
| Rằm tháng Unduvap (tháng 12 dương lịch) | Lịch Phật giáo Sri Lanka | Đại lễ Rước Thần Saman và Khai Sơn (Sri Pada Vandanawa) | Mở đầu mùa hành hương: đoàn rước long trọng đưa kim thân thần hộ pháp Sumana Saman và pháp khí từ chùa Galpottawala (ở Pelmadulla, Ratnapura) theo bốn tuyến đường lên an vị trên đỉnh núi, đồng thời bật sáng toàn bộ hệ thống đèn dọc hơn 5.500 bậc đá. |
| Tháng Duruthu tới tháng Bak (tháng 1 tới tháng 4 dương lịch) | Mùa khô vùng cao nguyên Tây Nam | Cao điểm mùa hành hương xuyên đêm và đón bình minh Ira Sevaya | Hàng trăm ngàn tín đồ Phật giáo, Ấn Độ giáo, Hồi giáo và Kitô giáo leo núi từ lúc nửa đêm để kịp lên đỉnh trước 6 giờ sáng, chiêm ngưỡng bình minh Ira Sevaya, bóng núi tam giác và thỉnh chuông đồng. |
| Rằm tháng Medin và Bak (tháng 3 và tháng 4 dương lịch) | Lịch Phật giáo và Tết cổ truyền Sinhala và Tamil | Đại lễ hành hương dịp Năm Mới | Dịp đông đảo nhất trong năm khi các gia đình nhiều thế hệ cùng dìu nhau leo núi, đính chỉ trắng tại trạm Idikatupana và dâng dầu dừa vào ngọn đèn Dolosmahe Pahana. |
| Rằm tháng Vesak (tháng 5 dương lịch) | Lịch Phật giáo Sri Lanka | Đại lễ Vesak Poya và Lễ Khép Sơn Môn | Kỷ niệm ngày Đức Phật đản sinh, thành đạo và nhập Niết bàn. Ngay sau lễ Vesak, khi gió mùa Tây Nam bắt đầu mang mưa lớn tới, kim thân thần Saman được rước từ đỉnh núi trở về lại Pelmadulla để an cư mùa mưa. |
| Hằng ngày trong mùa hành hương (rạng sáng, trưa, chiều) | Nếp phụng tự trên đỉnh Uda Maluwa | Lễ tắm dấu chân Thánh Túc và dâng cơm Phật (Buddha và Deva Puja) | Chư tăng và các vị chức sắc đền Saman cử hành nghi thức rưới nước thơm thảo mộc lên bệ dấu chân đá, dâng hoa sen và thực phẩm trong tiếng trống Hevisi trên đỉnh núi mây mù. |
Đối với người hành hương Việt Nam khi đặt chân tới đảo quốc Tích Lan, cuộc chinh phục hơn 5.500 bậc đá lên đỉnh Sri Pada trong đêm là một hành trình thử thách nghị lực và lắng lọc tâm hồn. Giữa cái lạnh thấu xương của độ cao hơn hai ngàn mét, khi nghe những cụ già bản địa tóc bạc phơ đi chân trần trên đá lạnh vẫn mỉm cười hô vang tiếng Sadhu, Sadhu, Karunawai để nhường đường và khích lệ khách phương xa, người đi lễ cảm nhận rõ tinh thần từ bi không biên giới của mảnh đất Phật giáo Nam Tông.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Khu bảo tồn hoang dã Peak Wilderness, giáp ranh huyện Ratnapura (tỉnh Sabaragamuwa) và huyện Nuwara Eliya (tỉnh Trung Bộ), Sri Lanka
- Đường tới
- Điểm xuất phát phổ biến và thuận tiện nhất là làng Nallathanniya (Dalhousie), nằm cách thị trấn Hatton khoảng 32 cây số về phía tây nam. Từ thủ đô Colombo hoặc từ thành phố Kandy, quý vị có thể đi tuyến tàu hỏa miền núi tuyệt đẹp tới ga Hatton, sau đó bắt xe buýt địa phương hoặc xe tuk-tuk chạy xuyên qua các đồi chè xanh mướt của thung lũng Maskeliya chừng một giờ đồng hồ để tới chân đường bậc đá tại Nallathanniya.
- Toạ độ
- 6.8094, 80.4997
Hành trình leo hơn 5.500 bậc đá từ chân núi Nallathanniya lên đỉnh Sri Pada và đi xuống mất trung bình từ 6 đến 9 tiếng đồng hồ tùy thể lực, và nhiệt độ trên đỉnh núi lúc rạng sáng thường xuống thấp từ 5 đến 10 độ C kèm gió mạnh. Quý vị cần chuẩn bị áo khoác ấm chống gió, găng tay, mũ len và đi giày leo núi êm chân ở chặng đường bậc đá. Khi bước qua cổng lên sân thượng Uda Maluwa trên đỉnh núi, quý vị bắt buộc phải tháo giày dép và mũ nón, trang phục phải kín đáo trang nghiêm. Trên đường đi, quý vị giữ truyền thống không xả rác nhựa ra khu bảo tồn thiên nhiên, tránh chỉ trỏ hay nói lời thiếu tôn kính về độ dốc của ngọn núi, và chỉ thỉnh chuông đồng trên đỉnh đúng số lần mình đã hoàn thành cuộc hành hương.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đỉnh thiêng Sri Pada (Adam's Peak)
Contribute photos, information or video for Adam's PeakThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Đỉnh thiêng Sri Pada (Adam's Peak) lại được cả bốn tôn giáo lớn cùng tôn kính?
Trên đỉnh chóp đá cao 2.243 mét của ngọn núi có một vết lõm tự nhiên hình bàn chân dài 1,8 mét. Tín đồ Phật giáo tin đây là dấu chân trái của Đức Phật Thích Ca để lại trong lần thứ ba ngài quang lâm tới Sri Lanka (theo sử biên niên Mahavamsa). Người theo Ấn Độ giáo tôn thờ đó là dấu chân của thần Shiva trong vũ điệu sáng tạo vũ trụ (nên gọi núi là Sivanolipatha Malai). Trong khi đó, truyền thống Hồi giáo và Kitô giáo từ thời trung đại lại xem đây là dấu chân đầu tiên của tổ phụ Adam khi đặt chân xuống trần gian sau khi rời vườn Địa Đàng (hoặc dấu chân của Thánh Thomas Tông đồ).
Mùa hành hương leo núi Sri Pada diễn ra vào thời gian nào trong năm?
Mùa hành hương chính thức (Uduvihara) kéo dài sáu tháng mỗi năm, bắt đầu từ ngày rằm trăng tròn tháng Unduvap (tháng 12 dương lịch) và kết thúc vào ngày rằm đại lễ Phật Đản Vesak (tháng 5 dương lịch năm sau). Đây là thời điểm mùa khô ở sườn tây nam cao nguyên, trời quang mây tạnh và toàn bộ hơn 5.500 bậc đá được thắp đèn điện sáng rực suốt đêm. Từ tháng 6 đến tháng 11 là mùa mưa gió mùa Tây Nam dữ dội, đèn đường tắt và rất ít người leo núi.
Có mấy tuyến đường leo lên đỉnh Sri Pada và người hành hương thường đi tuyến nào?
Có tất cả sáu tuyến đường mòn dẫn lên đỉnh Sri Pada: Hatton qua Nallathanniya, Ratnapura qua Palabaddala, Kuruwita qua Erathna, Murraywatte, Mookuwatte và Malimboda. Trong đó, tuyến xuất phát từ làng Nallathanniya (phía Hatton) được đa số khách hành hương lựa chọn vì quãng đường ngắn nhất (khoảng 7 cây số với khoảng 5.500 bậc đá) và hệ thống trạm nghỉ, đèn chiếu sáng hoàn thiện nhất. Tuyến Ratnapura qua Palabaddala dài hơn (khoảng 11 cây số) nhưng là con đường lịch sử của các vị vua cổ đại.
Vị thần Sumana Saman được thờ trên đỉnh núi là ai trong tín ngưỡng Sri Lanka?
Maha Sumana Saman là một trong bốn vị đại thần hộ pháp của đảo quốc Sri Lanka và là vị thần cai quản toàn bộ vùng núi cao nguyên trung tâm Sabaragamuwa. Theo sử biên niên Phật giáo, trong lần đầu tiên Đức Phật đến Sri Lanka tại Mahiyangana, thần Sumana Saman đã nghe pháp và chứng quả Tu-đà-hoàn (bậc Dự lưu trong đạo Phật), sau đó chính ngài đã thỉnh cầu Đức Phật in dấu chân lên đỉnh núi Samantakuta trong lần quang lâm thứ ba.
Tục lệ thỉnh chuông đồng trên đỉnh Sri Pada và đính kim chỉ ở trạm Idikatupana có ý nghĩa gì?
Trên sân thượng Uda Maluwa ở đỉnh núi có treo một chiếc chuông đồng lớn (Gantara). Theo phong tục truyền thống của người Sri Lanka, mỗi người khi leo lên tới đỉnh sẽ kéo dây thỉnh chuông với số tiếng chuông bằng đúng số lần trong đời mình đã leo lên đỉnh Sri Pada (người đi lần đầu chỉ thỉnh một tiếng). Còn ở trạm dừng Idikatupana lưng chừng núi, người đi lễ thường luồn sợi chỉ trắng vào cây kim cắm trên trụ để kỷ niệm truyền thuyết Đức Phật từng dừng chân tại đó khâu lại tấm y cà-sa trước khi lên đỉnh.