Tiếng trống tới trước. Từ bờ bắc hồ Kandy, quý vị nghe một nhịp trống dồn dập vọng qua mặt nước, xen tiếng kèn horanawa rúc cao và tiếng tù và vỏ ốc ngân dài. Nhìn theo hướng tiếng trống, bên kia hào nước là một dãy tường vôi trắng đục lỗ đặt đèn dầu, mái ngói đỏ dốc, và một ngôi lầu tám cạnh nhô ra ở góc phía đông nam, bóng in xuống mặt hào. Người đi về phía cổng đều mặc áo trắng, tay nâng những khay bông sen, bông súng và hoa đại còn ướt sương, có người dắt con nhỏ, có người đã tóc bạc. Không ai nói to. Tiếng trống đang báo thời lễ dâng cúng trong điện thờ xá lợi.
Người Sri Lanka gọi nơi này là Sri Dalada Maligawa, cung điện của xá lợi răng thiêng. Người Việt quen gọi là chùa Răng Phật Kandy. Trong điện kín nhất, lồng trong bảy lớp tháp vàng nạm ngọc, là chiếc răng nanh trái của Đức Phật Thích Ca, theo trang chính thức của chùa. Với Phật Giáo Nam Tông (Theravada), ít thánh tích nào được tôn kính hơn. Với Sri Lanka, cái nôi đã giữ Tam Tạng Pali và truyền Nam Tông sang Đông Nam Á, chiếc răng là sợi chỉ nối cả lịch sử Phật giáo của hòn đảo: qua mười bảy thế kỷ, xá lợi đi theo các kinh đô, và nơi nào giữ xá lợi thì nơi ấy là trung tâm của xứ.
IXá Lợi Răng Phật Và Ba Vị Giữ Xá Lợi
Chữ Dalada trong tiếng Sinhala là xá lợi răng, chữ Maligawa là cung điện. Tên chùa vì thế đã nói hết chức năng: đây là cung điện dựng cho một xá lợi, nằm ngay sát hoàng cung của các vua vương quốc Kandy xưa. Chùa thuộc Phật Giáo Nam Tông Sri Lanka, dòng lấy Tam Tạng tiếng Pali làm gốc, tôn Đức Phật Thích Ca là bậc Đạo Sư. Việc giữ chìa khóa và bảo hộ xá lợi được giao đồng thời cho ba vị: hai vị Đại trưởng lão (Mahanayaka Thera) đứng đầu hai sơn môn Malwatta và Asgiriya (thuộc hệ phái Siam Nikaya), cùng một vị quan cư sĩ thế tục mang chức Diyawadana Nilame. Hai sơn môn Malwatta và Asgiriya luân phiên nhau cử chư tăng trực tiếp cử hành nghi lễ chăm sóc xá lợi bên trong điện kín. Tăng và tục cùng giữ, không bên nào giữ một mình.
Người Việt có mối dây lịch sử rất sâu với Phật giáo đảo quốc này (xưa gọi là Tích Lan): chùa Kỳ Viên và chùa Xá Lợi ở Sài Gòn đều tôn trí ngọc xá lợi Phật cùng cây Bồ Đề chiết từ cội Bồ Đề Anuradhapura do Hòa thượng Narada Maha Thera người Tích Lan mang sang dâng tặng Phật giáo Việt Nam năm 1953. Còn chùa Răng Phật Singapore cũng thờ xá lợi răng, nhưng là ngôi chùa Đại thừa mới dựng năm 2007, trong khi Sri Dalada Maligawa ở Kandy là thánh tích Nam Tông lưu truyền từ thế kỷ 4.
Kinh Đại Bát Niết Bàn và sử biên niên cổ Dalada Vamsa kể rằng sau khi Đức Phật nhập diệt ở Câu Thi Na (Kushinagar), tôn giả Khema đã thỉnh chiếc răng nanh hàm trên bên trái của Đức Phật từ giàn hỏa táng rồi trao cho vua Brahmadatta xứ Kalinga (nay thuộc bang Odisha, Ấn Độ) tôn thờ suốt tám thế kỷ. Trang của Quỹ Văn hóa Trung ương Sri Lanka (CCF) ghi nhận truyền thống ấy. Trong Nam Tông, lễ bái xá lợi là một cách tưởng niệm ân đức Đức Phật như bậc thầy đã sống thật trên đời và để lại giáo pháp, không phải để cầu xin quyền năng từ một vật thể. Người đến đây dâng hoa, dâng đèn, nghe tụng kinh, và chiêm bái tháp hộp vàng chứa xá lợi chứ không nhìn thấy trực tiếp chiếc răng trong các thời lễ thường nhật.
Trang chính thức của chùa và CCF ghi rằng vào thế kỷ 4, khi vua Guhasiva xứ Kalinga bị các thế lực ngoại đạo vây đánh để cướp xá lợi, nhà vua đã giao xá lợi cho con gái là công chúa Hemamala và con rể là hoàng tử Dantha cải trang thành tu sĩ Bà-la-môn, giấu chiếc răng Phật trong búi tóc của công chúa vượt biển sang Sri Lanka dưới triều vua Kirthi Sri Meghavarna (trị vì 301 tới 328). Từ đó xá lợi trở thành bảo vật quốc gia (palladium) gắn liền với vương quyền Sinhala: xá lợi lần lượt đi theo các kinh đô từ Anuradhapura tới Polonnaruwa, Dambadeniya, Yapahuwa, Kurunegala, Gampola, Kotte, rồi được rước về Kandy năm 1592 (hoặc hoàn tất an vị năm 1595 theo CCF). Trong lịch sử Sri Lanka, ai giữ được xá lợi răng Phật mới có tính chính danh để trị vì đất nước, và kinh đô luôn là nơi xá lợi ngự.
Chỗ hay hiểu lầm thứ nhất: nhiều khách du lịch nghĩ vào chùa sẽ được nhìn tận mắt chiếc răng Phật. Không phải. Theo CCF, xá lợi nằm sâu trong bảy lớp tháp hộp vàng (karanduwa) hình chuông lồng vào nhau và nạm đầy hồng ngọc, lục bảo, kim cương trong phòng kín, người đi lễ hàng ngày chỉ nhìn thấy lớp tháp vàng ngoài cùng qua khung cửa mở trong các thời lễ Thewawa. Chỗ thứ hai là niên đại: CCF ghi năm Đức Phật nhập diệt là 543 trước Công nguyên theo truyền thống lịch Phật giáo Sri Lanka, còn giới sử học hiện đại thường xác định niên đại ấy vào khoảng thế kỷ 5 trước Công nguyên (quanh năm 483 hoặc 400 TCN). Thư viện ghi rõ cả hai để quý vị biết con số 543 TCN là mốc gốc của lịch Phật giáo Nam Tông.
IIXá Lợi Theo Các Kinh Đô Tới Cung Điện Kandy Thế Kỷ 16 Tới 18
Kandy, tên cổ tiếng Sinhala là Senkadagalapura, là kinh đô độc lập cuối cùng của các vương triều Sinhala theo hồ sơ UNESCO. Khi xá lợi được rước về đây vào cuối thế kỷ 16, các vị vua nối tiếp nhau từ thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 19 đã xây dựng, tái thiết và mở rộng điện thờ ngay trong khuôn viên hoàng cung, nên quần thể Sri Dalada Maligawa hôm nay là lớp kiến trúc chồng nối của nhiều đời vua.
- 543 TCNĐức Phật nhập diệt, theo truyền thống Sri LankaCCF ghi tôn giả Khema thỉnh chiếc răng nanh trái từ giàn hỏa táng ở Câu Thi Na. Niên đại 543 TCN là mốc tính Phật lịch của truyền thống Sri Lanka.
- 301 tới 328Xá lợi từ Kalinga sang Sri LankaDưới triều vua Kirthi Sri Meghavarna ở Anuradhapura, công chúa Hemamala giấu xá lợi trong búi tóc cùng hoàng tử Dantha đưa từ xứ Kalinga (Ấn Độ) sang đảo, theo trang chính thức của chùa.
- 1592 tới 1604Điện thờ đầu tiên ở KandyVua Vimaladharmasuriya I rước xá lợi về kinh đô Kandy (CCF ghi mốc 1595) và dựng ngôi điện thờ hai tầng đầu tiên sát hoàng cung. Cuối thế kỷ 17, vua Vimaladharmasuriya II (1687 tới 1707) dựng lại thành điện ba tầng.
- 1707 tới 1739Điện chính Dalada Madura hai tầngKhi điện cũ xuống cấp, vua Vira Narendrasinghe (vị vua cuối cùng của dòng Sinhala tại Kandy) dựng lại điện thờ chính hai tầng (Vadahitina Maligawa) còn giữ làm hạt nhân tới ngày nay.
- 1747 tới 1798Mở rộng và kết hợp rước Esala PeraheraCác vua dòng Nayakkar là Kirti Sri Rajasinha (1747 tới 1782) và Sri Rajadhi Rajasinha (1780 tới 1798) trùng tu, tô điểm nội thất điện thờ, năm 1775 vua Kirti Sri Rajasinha chính thức đưa kiệu rước xá lợi răng Phật dẫn đầu đại lễ Esala Perahera.
- 1798 tới 1815Dựng lầu bát giác Pattirippuwa và đào hồ KandyVua Sri Wickrama Rajasinghe, vị vua cuối cùng của vương quốc Kandy, cho kiến trúc sư Devendra Mulachariya dựng thêm lầu tám cạnh Pattirippuwa và cho đắp hồ Kandy (Kiri Muhuda) năm 1807 ngay phía nam chùa.
- 1988Di sản Thế giới UNESCOUNESCO ghi danh Thành phố thiêng Kandy là Di sản Thế giới theo tiêu chí iv và vi (mã số 450), lấy chùa Răng Phật và khu hoàng cung làm trung tâm.
Về mốc xá lợi về Kandy, bảng dữ kiện của thư viện ghi khoảng 1592 tới 1604, đó là niên đại trị vì của vua Vimaladharmasuriya I, vị vua đã đưa xá lợi từ chỗ cất giấu trong cối xay đá ở chùa Delgamuwa (Sabaragamuwa) về kinh đô Kandy và dựng điện thờ đầu tiên. Trang CCF ghi một năm cụ thể là 1595 cho việc hoàn tất an vị tại Kandy. Hai con số bổ sung cho nhau: một bên là khung triều đại, một bên là năm hoàn thành ngôi điện đầu tiên. Qua ba thế kỷ từ 1592 tới 1815, ngôi điện được dựng đi dựng lại qua tay các vua Vimaladharmasuriya I, Vimaladharmasuriya II, Vira Narendrasinghe, Kirti Sri Rajasinha và Sri Wickrama Rajasinghe.
IIILối Kiến Trúc Kandy, Hào Nước Và Lầu Tám Cạnh
CCF mô tả kiến trúc chùa là đỉnh cao của phong cách Kandy, kết hợp hài hòa truyền thống Sinhala bản địa với ảnh hưởng Nam Ấn: tường vôi trắng chạy dọc hào nước có những hàng ô hốc hình tam giác để thắp đèn dầu (Diyagala), mái ngói đỏ hai tầng dốc vươn rộng, hệ cột gỗ chạm khắc tinh xảo, trần gỗ vẽ hoa văn truyền thống, và khung cửa vòm khảm ngà voi cùng bích họa kể tích Phật. Chùa nằm trong khu hoàng cung cũ, có hào nước bao phía trước và giáp bờ bắc hồ thiêng Kandy (Kiri Muhuda, nghĩa là Biển Sữa). Quần thể không phải một tòa nhà đơn lẻ mà là nhiều lớp cổng, hành lang và điện thờ lồng vào nhau: ngôi điện chính hai tầng nằm hoàn toàn dưới một mái nhà lớn bên trong sân chùa để được che mưa nắng.
Mỗi ngày trong chùa có ba thời lễ cúng dường gọi là Thewawa, cử hành vào lúc rạng sáng, trưa và chiều tối, đi cùng tiếng trống Hewisi, kèn horanawa và tù và vỏ ốc cổ truyền của vùng Kandy, theo CCF. Tiếng trống ấy là thứ âm thanh người ở quanh hồ quen nghe suốt hơn bốn thế kỷ.
Cổng chính ở mặt phía tây vượt qua hào nước, phía trước có phiến đá bán nguyệt chạm nổi (Sandakada Pahana) kiểu Kandy và bức phù điêu đôi voi, dẫn qua hành lang có tranh tường Ambarawa vào sân trong.
Phòng hương thất trên tầng hai của điện chính, nơi tôn trí xá lợi răng Phật trong bảy lớp tháp hộp vàng (karanduwa) nạm ngọc đặt trên tòa sen vàng. Cửa phòng có khảm bạc, ngà voi và đồng, chỉ mở hé trong các thời lễ.
Khối điện thờ chính hai tầng dựng bằng gỗ và đá từ thời vua Vira Narendrasinghe (1707 tới 1739), tầng dưới là sảnh trống đánh nhạc lễ Hewisi (Hevisi Mandapaya), tầng trên là phòng thờ xá lợi.
Tòa điện mới ba tầng dựng thêm ở phía sau điện chính, trưng bày các tháp hộp xá lợi cổ, lễ vật của các vương triều châu Á và chuỗi tranh kể lịch sử truyền thừa xá lợi răng Phật từ Ấn Độ sang Sri Lanka.
Đại sảnh mở lợp ngói với hai hàng cột gỗ chạm khắc hoa văn Kandy dựng từ năm 1783 thời vua Sri Rajadhi Rajasinha, xưa là nơi vua thiết triều và tiếp sứ thần, nay dùng cho các đại lễ Phật giáo.
Ngôi lầu tám cạnh hai tầng mái đỏ tường trắng nhô ra bên hào nước ở góc đông nam mặt tiền, dựng thời vua Sri Wickrama Rajasinghe để nhà vua đứng ngắm lễ hội trên sân trước, nay là thư viện lưu giữ kinh lá bối (ola) cổ theo CCF.
| Công trình | Người dựng | Thời gian |
|---|---|---|
| Điện thờ xá lợi hai tầng đầu tiên ở Kandy | Vua Vimaladharmasuriya I | 1592 tới 1604 (an vị năm 1595) |
| Điện thờ ba tầng thay thế | Vua Vimaladharmasuriya II | 1687 tới 1707 |
| Điện chính Dalada Madura hai tầng hiện còn | Vua Vira Narendrasinghe | 1707 tới 1739 |
| Sảnh chầu Magul Maduwa | Vua Sri Rajadhi Rajasinha | 1783 (mở rộng thế kỷ 19) |
| Lầu bát giác Pattirippuwa và hồ Kandy | Vua Sri Wickrama Rajasinghe | 1798 tới 1815 (hồ Kandy đắp năm 1807) |
IVThế Đất Và Hướng
Ở Sri Lanka, không phải thầy địa lý chọn đất cho xá lợi, mà xá lợi định đoạt vị trí kinh đô: CCF ghi kinh đô là nơi xá lợi ở, và vua Vimaladharmasuriya I chọn Kandy vì địa thế núi rừng hiểm trở ở cao nguyên trung tâm giúp bảo vệ nền độc lập và bảo vệ thánh tích trước các thế lực thực dân ven biển. Phật Giáo Nam Tông cũng không dạy phong thủy. Phần dưới đây là cách thư viện quan sát địa hình Kandy và phương vị thực địa bằng con mắt địa lý cổ truyền của người Việt để quý vị có chỗ đối chiếu, không phải nội dung trong tư liệu của chùa hay của UNESCO.
Nhìn trước hết ở vòng núi và hậu chẩm. Thành phố Kandy nằm ở độ cao khoảng 500 mét trên một thung lũng lòng chảo thuộc khối núi trung tâm Sri Lanka, bốn bề là các dãy núi Knuckles, Hanthana và Bahirawakanda bao bọc. Theo lối xem đất Việt, một lòng chảo cao nguyên có núi vây kín bốn mặt là thế tàng phong tụ khí rất chặt. Ngay sát phía bắc và phía đông khu hoàng cung và chùa Răng Phật là khu rừng nguyên sinh Udawatta Kele (xưa là khu rừng cấm hoàng gia mang tên Uda Wasala Watta), đóng vai trò hậu chẩm (huyền vũ) xanh tốt che chở ngay sau lưng thánh tích.
Thứ hai là phương vị và ba lớp nước. Trên bản đồ thực địa OpenStreetMap, khu chùa nằm ở góc đông bắc của hồ Kandy: mặt tiền chính có cổng Maha Wahalkada, hào nước và lầu bát giác Pattirippuwa quay mặt nhìn về hướng tây ra khoảng quảng trường rộng (nơi tọa lạc bốn đền thần hộ trì Devale), còn sườn phía nam của chùa và lầu bát giác soi bóng trực tiếp xuống hồ Kandy (Kiri Muhuda). Xa hơn ở vòng ngoài, dòng sông lớn nhất Sri Lanka là sông Mahaweli Ganga uốn một vòng cung lớn bao quanh ba mặt bắc, đông và tây của thành phố Kandy. Ba lớp nước từ gần ra xa gồm hào nước ôm sát chân tường, hồ Kandy phẳng lặng ở phía nam như chiếc gương lớn, và sông Mahaweli bao vòng ngoài tạo thành thế thủy tụ minh đường, ngọc đới hoàn yêu (đai ngọc ôm lưng) hiếm có.
Thứ ba là hình khối lầu bát giác. Lầu Pattirippuwa tám cạnh nhô ra ở góc đông nam mặt tiền là chi tiết kiến trúc dễ khiến người Á Đông liên tưởng tới hình bát quái. Trong thực tế, đây là lầu vọng cảnh tám mặt của kiến trúc cung đình Kandy, nhưng đặt ở đúng góc giao giữa hào nước phía tây và mặt hồ phía nam, khối tám cạnh giúp không gian mặt tiền chuyển tiếp mềm mại và thu tầm nhìn từ cả hai hướng nước.
Cuối cùng là ngũ hành của màu sắc. Tường vôi trắng chạy dài thuộc Kim, mái ngói đỏ thuộc Hỏa, mặt nước hào và hồ thuộc Thủy, rừng già Udawatta Kele sau lưng thuộc Mộc, nền đá trên cao nguyên thuộc Thổ. Năm sắc màu và chất liệu cùng hiện diện quanh một thánh tích tạo nên vẻ trang nghiêm hài hòa mà bất cứ ai đứng bên bờ hồ Kandy lúc hoàng hôn cũng cảm nhận được. Chúng tôi ghi lại như một góc nhìn thưởng ngoạn của thư viện.
VĐại Lễ Esala Perahera Và Nghi Thức Theo Lịch Phật Giáo Sri Lanka
Lễ hội lớn nhất của chùa và của cả đất nước Sri Lanka là Kandy Esala Perahera (còn gọi là Dalada Perahera), đại lễ rước xá lợi răng Phật vào tháng Esala theo lịch Phật giáo Sri Lanka, rơi vào tháng 7 hoặc tháng 8 dương lịch. Lễ hội hiện nay bắt nguồn từ quy chế năm 1775 dưới triều vua Kirti Sri Rajasinha, hợp nhất lễ rước xá lợi Phật với lễ rước của bốn ngôi đền thần hộ trì. Theo CCF, sau nghi thức cắm cây thiêng mở hội (Kap Situveema), các đêm rước chính thức kéo dài mười đêm (5 đêm Kumbal Perahera và 5 đêm Randoli Perahera), khép lại bằng lễ cắt nước (Diya Kepeema) trên sông Mahaweli và cuộc rước ban ngày. Trong những đêm Randoli Perahera rực rỡ nhất, một tháp hộp xá lợi bằng vàng (bản sao đại diện) được đặt trong kiệu Ransivige trên lưng chú voi chúa (Maligawa Tusker) khoác lễ phục thêu kim tuyến, đi trên thảm vải trắng trải suốt dọc phố Kandy giữa hàng chục chú voi trang hoàng đèn sáng, hàng trăm vũ công Kandy, đội trống Hewisi, người quất roi tạo tiếng nổ và nghệ nhân múa lửa. Đi sau đoàn rước của chùa Răng Phật là bốn đoàn rước của bốn đền thần hộ trì (Sathara Maha Devale): Natha (Bồ Tát Quán Thế Âm tương lai thành Phật Di Lặc trong tín ngưỡng Tích Lan), Vishnu (Upulvan), Kataragama (Skanda/Murugan) và nữ thần Pattini.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| Tháng Esala (tháng 7 hoặc 8 dương lịch) | Lịch Phật giáo Sri Lanka | Đại lễ Kandy Esala Perahera | Mười đêm đại lễ rước (5 đêm Kumbal và 5 đêm Randoli): tháp hộp xá lợi vàng được rước trên lưng voi chúa qua các đường phố Kandy cùng hàng trăm vũ công, tay trống và đội rước của bốn đền thần hộ trì Natha, Vishnu, Kataragama, Pattini. |
| Hằng ngày, ba thời (sáng sớm, trưa, chiều tối) | Nếp phụng tự riêng của chùa | Lễ Thewawa | Ba thời lễ dâng hoa, dâng đèn, dâng thực phẩm (Buddha Puja) trong tiếng trống Hewisi và kèn horanawa, cửa phòng xá lợi mở để tín đồ chiêm bái tháp hộp vàng. |
| Sáng thứ Tư hằng tuần | Nếp phụng tự riêng của chùa | Lễ tắm hương thảo mộc (Nanumura Mangallaya) | Nghi thức tắm tượng trưng xá lợi qua gương đồng bằng nước thơm nấu từ hoa và thảo mộc quý, nước thơm sau lễ được phân phát cho tín đồ như dược thủy lành. |
| Rằm tháng Vesak (tháng 5 dương lịch) | Lịch Phật giáo Sri Lanka | Đại lễ Vesak (Tam hợp) | Kỷ niệm ngày Đức Phật đản sinh, thành đạo và nhập diệt, khắp Kandy treo lồng đèn giấy (Vesak kudu) và mở các trạm phát đồ ăn chay miễn phí (Dansala). |
| Các dịp đại lễ đặc biệt (không cố định) | Do hai sơn môn và chính phủ quyết định | Lễ chiêm bái trực tiếp xá lợi (Dalada Dekma) | Vài năm hoặc hàng chục năm mới mở một lần trong vài ngày để công chúng được trực tiếp chiêm bái chính chiếc răng nanh Phật đặt trong lồng kính. |
Với Tăng Ni và Phật tử Việt Nam, Sri Dalada Maligawa ở Kandy là thánh địa hành hương tối cao khi về thăm đảo quốc Sri Lanka: các phái đoàn Việt Nam thường mặc đồng phục áo tràng hoặc trang phục trắng thanh tịnh, tay nâng khay hoa sen tươi xếp hàng vào đảnh lễ trước hương thất xá lợi trong tiếng trống Thewawa và tụng kinh dưới mái sảnh chùa. Quý vị có thể đối chiếu lễ rước xá lợi tại Kandy với nếp rước nến quanh tháp ở tháp Thạt Luổng bên Lào và ở chùa Shwedagon bên Myanmar: cùng chung cội nguồn Phật Giáo Nam Tông, mỗi xứ sở lại dâng lòng tôn kính lên xá lợi Đức Phật bằng sắc thái văn hóa đặc trưng của dân tộc mình.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Sri Dalada Veediya, Kandy 20000 (trong khu hoàng cung cũ, bên hồ Kandy)
- Đường tới
- Chùa nằm trên đường Sri Dalada Veediya, trung tâm thành phố Kandy, tỉnh Trung Tâm (Central Province), ngay bờ bắc hồ Kandy và sát dưới chân rừng Udawatta Kele. Từ ga tàu hỏa Kandy (cách chùa khoảng 1,5 cây số về phía tây nam), quý vị có thể đi bộ dọc bờ hồ Kandy hoặc đi xe tuk-tuk chừng năm phút là tới cổng chính.
- Toạ độ
- 7.2936, 80.6413
Lệ của chùa rất nghiêm: trang phục bắt buộc phải kín vai và dài qua đầu gối (người dân Sri Lanka và các đoàn hành hương Phật tử Việt Nam thường mặc toàn màu trắng thanh tịnh). Cởi giày dép gửi ở khu giữ giày bên ngoài cổng hào nước và bỏ mũ nón trước khi vào chùa. Kiểm tra an ninh ở cổng vào rất kỹ, chùa cấm mang túi nilon nhựa dùng một lần vào khu điện thờ để bảo vệ môi trường. Tuyệt đối không quay lưng về phía tượng Phật hay phía phòng tôn trí xá lợi để chụp ảnh cá nhân, không hướng tay hay bàn chân vào tượng. Trong giờ mở cửa phòng xá lợi dịp lễ Thewawa, dòng người đi lễ rất đông, quý vị chắp tay đi chậm theo hàng và giữ yên lặng.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Răng Phật Kandy (Sri Dalada Maligawa)
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Chùa Răng Phật Kandy thờ gì
Theo trang chính thức và biên niên sử Phật giáo Sri Lanka, chùa tôn trí xá lợi răng nanh hàm trên bên trái của Đức Phật Thích Ca, do tôn giả Khema thỉnh từ giàn hỏa táng Đức Phật ở Câu Thi Na (Kushinagar). Xá lợi được bảo vệ trong bảy lớp tháp hộp vàng (karanduwa) nạm bảo ngọc đặt tại phòng hương thất trên tầng hai của điện chính.
Xá lợi răng Phật được đưa đến Sri Lanka như thế nào
Theo sử liệu của chùa và Quỹ Văn hóa Trung ương Sri Lanka (CCF), vào thế kỷ 4 dưới triều vua Kirthi Sri Meghavarna (301 tới 328), công chúa Hemamala và hoàng tử Dantha đã giấu xá lợi răng Phật trong búi tóc của công chúa để đưa từ vương quốc Kalinga (Ấn Độ) vượt biển sang Sri Lanka. Từ đó xá lợi trở thành bảo vật định đoạt tính chính danh của các vương triều Sinhala, đi qua các cố đô Anuradhapura, Polonnaruwa rồi về Kandy cuối thế kỷ 16.
Chùa Răng Phật Kandy được xây dựng vào thời gian nào
Ngôi điện thờ xá lợi đầu tiên tại Kandy được vua Vimaladharmasuriya I xây dựng trong khoảng năm 1592 tới 1604 (an vị năm 1595). Sau lần xây lại ba tầng của vua Vimaladharmasuriya II cuối thế kỷ 17, vua Vira Narendrasinghe (1707 tới 1739) đã dựng tòa điện chính hai tầng hiện còn ngày nay, còn vị vua cuối cùng Sri Wickrama Rajasinghe (1798 tới 1815) dựng thêm lầu bát giác Pattirippuwa và đào hồ Kandy. Năm 1988, UNESCO ghi danh Thành phố thiêng Kandy là Di sản Thế giới (mã số 450).
Đại lễ Esala Perahera ở Kandy diễn ra khi nào và có gì đặc biệt
Đại lễ Kandy Esala Perahera diễn ra vào tháng Esala theo lịch Phật giáo Sri Lanka (rơi vào tháng 7 hoặc tháng 8 dương lịch), kéo dài mười đêm rước chính thức. Trong những đêm Randoli Perahera cuối hội, tháp hộp xá lợi bằng vàng được rước trên lưng voi chúa đi trên thảm trắng qua các đường phố Kandy cùng hàng chục chú voi khoác áo đèn, hàng trăm vũ công, tay trống Hewisi và bốn đoàn rước của bốn đền thần hộ trì (Natha, Vishnu, Kataragama và Pattini).
Tại sao Sri Lanka ghi năm Đức Phật nhập diệt là 543 trước Công nguyên
Theo biên niên sử Pali của Sri Lanka (như bộ Mahavamsa) và trang CCF, Đức Phật nhập diệt vào năm 543 trước Công nguyên, và đó là mốc gốc để tính Phật lịch trong toàn bộ thế giới Phật Giáo Nam Tông. Các nhà sử học hiện đại thường ước tính niên đại nhập diệt muộn hơn (khoảng thế kỷ 5 trước Công nguyên). Thư viện ghi rõ cả hai để người đọc nắm được quy ước lịch pháp truyền thống của Sri Lanka.