Đi dọc theo bờ sông Meuse (Maas) và sông Roer tiến vào Quảng trường Chợ (Markt) của thành phố cổ Roermond ở miền Nam tỉnh Limburg, ngay từ xa quý vị đã thấy lấp lánh dưới ánh mặt trời trên đỉnh ngọn tháp gạch đỏ cao vút một bức tượng đồng mạ vàng rực rỡ: hình ảnh vị thánh khổng lồ tay chống cây gậy lớn đang gồng vai vác Chúa Hài Đồng băng qua dòng nước xiết. Người dân vùng Limburg mỗi khi ngước nhìn lên đỉnh tháp đều gọi bức tượng vị thánh bảo hộ thành phố ấy bằng cái tên phương ngữ thân thương là Sjtuf (tức Thánh Christophorus).
Tòa đại giáo đường nằm dưới chân ngọn tháp ấy là Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus tại Roermond (Sint-Christoffelkathedraal), nhà thờ mẹ của Giáo phận Công giáo Roermond bao trùm toàn bộ tỉnh cực nam Limburg đậm truyền thống Công giáo của Vương quốc Hà Lan. Được khởi công từ năm 1410 và chính thức đặt ngai tòa giám mục từ năm 1661, ngôi thánh đường năm gian dọc này đã kiên cường đứng dậy sau mười cuộc thiên tai và nhân họa lớn trong suốt sáu thế kỷ, từ trận đại hỏa hoạn năm 1554, vụ nổ mìn đánh sập tháp chuông ngay trước ngày giải phóng Roermond cuối tháng 2 năm 1945 cho đến trận động đất lịch sử ngày 13 tháng 4 năm 1992.
IThánh Christophorus Vác Chúa Qua Sông Và Trụ Sở Giáo Phận Công Giáo Cực Nam Hà Lan
Ngôi đại thánh đường được cung hiến cho Thánh Christophorus (tiếng Hà Lan là Sint-Christoffel, tiếng Hy Lạp Christophoros có nghĩa đen là Đấng mang Đức Kitô), vị thánh tử đạo đầu thế kỷ 3 được toàn thể Kitô giáo tôn kính là thánh bổn mạng của những người lữ hành, thủy thủ, người lái đò và các thành phố nằm bên bến vượt sông. Theo bộ Huyền thoại Vàng (Legenda Aurea) thời Trung cổ, chàng thanh niên có vóc dáng khổng lồ tên là Reprobus muốn phụng sự vị vua quyền năng nhất thế gian nên đã đến ở bên một dòng sông hiểm trở để cõng khách bộ hành qua sông. Một đêm mưa bão, có một em bé nhỏ xíu xin chàng cõng qua bờ bên kia, nhưng càng bước ra giữa dòng nước reo, đứa trẻ trên vai càng nặng trĩu như cả quả địa cầu đè xuống khiến chàng phải dùng hết sức bình sinh chống gậy mới sang được tới bờ. Khi đặt đứa trẻ xuống, em bé cho biết chính mình là Chúa Giêsu Kitô, Đấng Tạo Hóa nắm giữ cả thế giới trên tay, và đặt tên mới cho chàng là Christophorus. Đối với thành phố Roermond (vốn có tên gọi nghĩa là Cửa sông Roer, nơi dòng sông Roer chảy xiết đổ vào sông lớn Meuse), hình ảnh Thánh Christophorus cõng Chúa Hài Đồng vượt sông đã trở thành biểu tượng che chở thiêng liêng nhất suốt hơn sáu trăm năm qua.
Khác với các tỉnh miền Bắc và miền Tây Hà Lan nơi các đại giáo đường thời Trung cổ như Nhà thờ Dom ở Utrecht hay Nhà thờ Lớn ở Dordrecht chuyển sang truyền thống Tin Lành từ thế kỷ 16, tỉnh Limburg ở miền cực nam Hà Lan (cùng với vùng Bắc Brabant nơi có Nhà thờ chính tòa Thánh Gioan ở 's-Hertogenbosch và thành phố Maastricht nơi có Vương cung thánh đường Thánh Servatius) vẫn giữ vững bản sắc Công giáo Rôma sâu đậm qua nhiều thế kỷ. Giáo phận Roermond được Giáo hoàng Phaolô IV và Vua Philip II thành lập lần đầu vào ngày 12 tháng 5 năm 1559 trong đợt cải tổ giáo tỉnh vùng đất thấp, với vị giám mục đầu tiên là học giả thần học Wilhelmus Lindanus.
Ban đầu, ngai tòa giám mục Roermond được đặt tạm tại Nhà thờ Chúa Thánh Thần (Heilige Geestkerk). Đến năm 1661, dưới thời Giám mục Eugenius Albertus d'Allamont, ngai tòa giám mục (cathedra) và Hội đồng kinh sĩ chính tòa (kathedraalkapittel) chính thức được rước về đặt tại Nhà thờ Thánh Christophorus, nâng ngôi nhà thờ giáo xứ lớn nhất thành phố lên hàng Nhà thờ chính tòa của Giáo phận Roermond. Sau giai đoạn bị gián đoạn dưới thời Pháp thuộc đầu thế kỷ 19, khi hệ thống giáo phận Công giáo tại Hà Lan được Giáo hoàng Piô IX tái lập vào năm 1853, Sint-Christoffelkathedraal một lần nữa được khẳng định là nhà thờ mẹ của toàn bộ giáo phận tỉnh Limburg, nơi cử hành các lễ truyền chức linh mục, lễ tấn phong giám mục, lễ làm phép Dầu Thánh trong Tuần Thánh và lưu giữ thánh tích của Thánh Christophorus.
Trong lịch sử kiến trúc châu Âu, hiếm có ngôi nhà thờ chính tòa nào lại trải qua tới mười cuộc thiên tai và chiến họa lớn mà vẫn kiên cường hồi sinh như Nhà thờ chính tòa Roermond. Sau vụ đại hỏa hoạn thiêu rụi 80 phần trăm thành phố Roermond ngày 16 tháng 7 năm 1554, cuộc đập phá năm 1566, vụ cướp phá của binh lính năm 1572, vụ sập vòm năm 1591, bão lốc năm 1614, vụ cháy rụi chóp tháp năm 1892 và trận bão đánh sập chóp tháp năm 1921, thảm họa tàn khốc nhất đã ập đến vào đúng ngày trước khi thành phố Roermond được quân Đồng minh giải phóng trong Thế chiến II (cuối tháng 2 năm 1945): quân đội Đức Quốc xã trước khi rút lui qua sông đã gài mìn cho nổ tung ngọn tháp chuông phía tây để ngăn quân Đồng minh dùng làm đài quan sát pháo binh. Toàn bộ khối tháp đá khổng lồ đổ ập xuống đè sập phần lớn các gian phía tây của nhà thờ thành một đống gạch vụn. Ngay sau chiến tranh, giám mục và giáo dân Limburg đã bắt tay vào công cuộc tái thiết kéo dài suốt 12 năm (hoàn tất năm 1957). Thế rồi vào lúc 3 giờ 20 phút sáng ngày 13 tháng 4 năm 1992, một trận động đất mạnh 5,8 độ Richter có tâm chấn ngay gần Roermond (trận động đất mạnh nhất từng ghi nhận trong lịch sử Hà Lan) lại làm rung chuyển toàn bộ tòa tháp và làm nứt vỡ các vòm gạch của nhà thờ chính tòa, dẫn tới hai đợt đại trùng tu và gia cố kháng chấn quy mô lớn từ năm 2001 đến năm 2016.
Khi tra cứu tư liệu lịch sử về Nhà thờ chính tòa Roermond, có ba chi tiết số liệu vênh nhau giữa các nguồn mà độc giả cần lưu ý đối chiếu. Thứ nhất là về ngày nổ mìn đánh sập tháp chuông năm 1945: một số tài liệu giới thiệu tiếng Anh ghi ngày tháp bị đánh sập là ngày 29 tháng 2 năm 1945 (vì nhớ rằng sự kiện xảy ra đúng một ngày trước khi Sư đoàn Bộ binh 35 Hoa Kỳ tiến vào giải phóng Roermond ngày 1 tháng 3 năm 1945), nhưng năm 1945 không phải là năm nhuận nên tháng 2 chỉ có 28 ngày, và hồ sơ lịch sử tỉnh Limburg xác nhận vụ nổ diễn ra vào ngày 28 tháng 2 năm 1945. Thứ hai là về chiều cao ngọn tháp chuông (78 tới 79 mét hay 85 tới 86 mét): trước khi bị đánh sập năm 1945, ngọn tháp có chiều cao khoảng 78 đến 79 mét (con số 78 hoặc 79 mét vẫn được Wikipedia tiếng Anh và nhiều cẩm nang kiến trúc trích dẫn cho chiều cao thân tháp tới đỉnh chóp), trong khi sau đợt phục dựng năm 1957 với phần lầu đèn mới và thánh giá kèm bức tượng vàng trên đỉnh, hồ sơ dữ liệu Wikidata và cổng thông tin thành phố Roermond ghi tổng chiều cao đạt khoảng 85 đến 86 mét. Thứ ba là về kích thước bức tượng vàng Thánh Christophorus (Sjtuf) trên đỉnh tháp: hầu hết các nguồn phổ thông ghi tượng cao 3,6 mét (tính tổng thể cả cây gậy thánh giá và bệ xoay đón gió), trong khi tài liệu đo đạc kỹ thuật của xưởng đúc đồng ghi riêng phần thân bức tượng Thánh Christophorus cao khoảng 2,57 đến 3,6 mét.
IIHơn Sáu Thế Kỷ Từ Nhà Thờ Giáo Xứ Bên Sông Đến Nhà Thờ Chính Tòa Xứ Limburg
Quá trình hình thành và phát triển của Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus tại Roermond gắn liền với lịch sử trị thủy bên dòng sông Meuse và sự thăng trầm của Công giáo miền Nam Hà Lan từ đầu thế kỷ 15 đến thế kỷ 21.
- Trước 1410 và năm 1410Dời nhà thờ vào trong tường thành tránh lụt và đặt viên đá đầu năm 1410Thời Trung cổ, nhà thờ giáo xứ đầu tiên của Roermond (dâng kính Thánh Phêrô) nằm ở khu đất ngoài tường thành sát bờ sông nên thường xuyên bị ngập lụt mỗi mùa nước lũ sông Meuse và sông Roer, đồng thời dễ bị tấn công khi có chiến sự. Năm 1410, thành phố quyết định khởi công xây dựng ngôi nhà thờ mới dâng kính Thánh Christophorus ngay trên vùng đất cao bên Quảng trường Chợ nằm trong vòng tường thành bảo vệ.
- Giữa thế kỷ 15 tới đầu thế kỷ 16Mở rộng thành đại giáo đường năm gian dọc và khu hợp xướng hội trườngBan đầu công trình được thiết kế như một vương cung thánh đường ba gian hình chữ thập, nhưng ngay trong thế kỷ 15 đồ án được mở rộng lớn: khu hợp xướng phía đông được xây thành khu hợp xướng hội trường ba gian cao rộng (hallenkoor) và phần thân nhà thờ được mở rộng từ ba gian lên thành năm gian dọc (vijfbeukig schip).
- 16 tháng 7 năm 1554 và 1559 tới 1661Vượt qua đại hỏa hoạn năm 1554 và nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa năm 1661Ngày 16 tháng 7 năm 1554, trận đại hỏa hoạn thành phố Roermond làm cháy rụi phần mái và nội thất nhà thờ, sau đó được phục hồi. Năm 1559 Giáo phận Roermond được thành lập, và đến năm 1661 ngai tòa giám mục chính thức chuyển từ Nhà thờ Chúa Thánh Thần về đặt tại Nhà thờ Thánh Christophorus.
- Thế kỷ 19 (1853 và 1892 tới 1895)Khôi phục Giáo phận năm 1853, cháy chóp tháp 1892 và đặt tượng vàng đầu tiên 1894Năm 1853, Giáo phận Roermond được tái lập trong hệ thống giáo tỉnh Hà Lan hiện đại. Sau khi chóp tháp bị cháy năm 1892, kiến trúc sư Pierre Cuypers và Joseph Cuypers tham gia thiết kế trùng tu, và năm 1894 bức tượng đồng mạ vàng Thánh Christophorus đầu tiên do Theodorus Cox đúc được đặt lên đỉnh tháp.
- 1921Bão lớn làm sập chóp tháp và tái thiết thập niên 1920Năm 1921, một trận cuồng phong quét qua Roermond đã quật gãy phần chóp tháp và làm rơi bức tượng Thánh Christophorus xuống đất. Chóp tháp và bức tượng mới (do nghệ nhân gò đồng Jos Claessens chế tác) được dựng lại ngay sau đó.
- 28 tháng 2 năm 1945Quân Đức nổ mìn đánh sập tháp chuông ngay trước ngày giải phóngNgày 28 tháng 2 năm 1945, chỉ một ngày trước khi quân đội Đồng minh tiến vào giải phóng Roermond (ngày 1 tháng 3 năm 1945), quân Đức rút lui đã cho nổ mìn đánh sập hoàn toàn ngọn tháp chuông phía tây xuống gian giữa nhà thờ.
- 1946 tới 1957Phục dựng hoàn chỉnh nhà thờ chính tòa và đặt lại tượng vàng SjtufTrải qua hơn một thập niên tái thiết sau Thế chiến II, toàn bộ gian giữa, vòm trần và ngọn tháp chuông mới đã được hoàn thành vào năm 1957. Nghệ nhân Jac (Jos) Claessens một lần nữa gò bức tượng đồng mạ vàng Thánh Christophorus mới đặt lên đỉnh tháp cùng cây đại phong cầm Verschueren.
- 13 tháng 4 năm 1992 và đợt đại trùng tu 2001 tới 2016Trận động đất 5,8 độ Richter tại Roermond và công cuộc bảo tồn thế kỷ 21Rạng sáng ngày 13 tháng 4 năm 1992, trận động đất mạnh 5,8 độ Richter tại Roermond gây hư hại nặng cho kết cấu tháp và vòm nhà thờ. Từ năm 2001 (đặc biệt giai đoạn 2005 tới 2007) đến năm 2016, nhà thờ chính tòa và cây đàn organ đã được đại trùng tu và nâng cấp không gian phụng vụ toàn diện.
Bên cạnh ngôi nhà thờ chính tòa cổ kính, thành phố Roermond từ lâu đã được mệnh danh là thủ phủ của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc Công giáo Hà Lan thế kỷ 19 và 20. Chính tại thành phố này, kiến trúc sư vĩ đại Pierre Cuypers (Petrus Josephus Hubertus Cuypers, 1827 tới 1921, người thiết kế Bảo tàng Quốc gia Rijksmuseum và Ga Trung tâm Amsterdam) đã sinh ra, lớn lên và thành lập xưởng điêu khắc nghệ thuật thánh danh tiếng Cuypers & Stoltzenberg vào năm 1852. Cùng với một người con kiệt xuất khác của Roermond là bậc thầy nghệ thuật kính màu thế kỷ 20 Joep Nicolas (1897 tới 1972), cả hai thế hệ nghệ nhân xuất thân từ Roermond đều đã để lại những tác phẩm tâm huyết nhất của mình ngay trong lòng ngôi Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus quê hương.
IIIKiến Trúc Gothic Hạ Lưu Sông Rhine Và Sông Meuse, Tượng Vàng Sjtuf Và Điêu Khắc Gỗ Trung Cổ
Về mặt phong cách kiến trúc, Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus tại Roermond là đại diện tiêu biểu của trường phái Gothic Muộn vùng hạ lưu sông Rhine và sông Meuse (Nederrijnse gotiek kết hợp Maasgotiek). Bề ngoài công trình gây ấn tượng mạnh bởi kỹ thuật xây tường xen lớp truyền thống của vùng Limburg (speklagen): những mạch gạch đỏ nung ấm áp chạy xen kẽ với những dải đá vôi vàng nhạt vùng Limburg (mergelsteen) và đá xanh vùng Namur, tạo nên những đường chỉ ngang khỏe khoắn quanh thân nhà thờ và ngọn tháp phía tây. Mặt bằng bên trong nhà thờ vô cùng rộng rãi nhờ kết hợp giữa phần thân năm gian dọc (vijfbeukig schip) ở phía tây và khu hợp xướng hội trường ba gian (driebeukig hallenkoor) có chiều cao bằng nhau ở phía đông, kết hợp các nhà nguyện bên sườn tạo nên không gian phụng vụ khoáng đạt, trang nghiêm.
Ngự trên đỉnh ngọn tháp chuông ở độ cao hơn 80 mét là bức tượng đồng gò mạ vàng lá rực rỡ khắc họa Thánh Christophorus vác Chúa Hài Đồng trên vai, cao khoảng 3,6 mét tính cả phụ kiện thánh giá (riêng thân tượng cao hơn 2,5 mét). Sau khi các phiên bản năm 1894 (của Theodorus Cox) và năm 1921 bị bão và chiến tranh năm 1945 phá hủy, bức tượng hiện hữu được nghệ nhân gò đồng người Roermond là Jac (Jos) Claessens chế tác và rước lên đỉnh tháp năm 1957, hoạt động như một cánh buồm xoay theo chiều gió bảo hộ toàn thành phố.
Bên trong nhà thờ chính tòa bảo tồn bộ sưu tập tượng gỗ sồi và gỗ óc chó chạm khắc tinh xảo từ cuối thế kỷ 15 đến đầu thế kỷ 16 thuộc trường phái điêu khắc vùng sông Meuse và Hạ Rhine (Maaslandse en Nederrijnse beeldsnijkunst): nổi bật là bức tượng gỗ Thánh Christophorus cổ thế kỷ 16, tượng Thánh Rochus bảo hộ khỏi dịch bệnh, bộ tượng Đức Mẹ hai mặt treo trên vòm cao (Marianum, khoảng năm 1500), nhóm tượng Đồi Canvê (Calvariegroep) trên vòm khải hoàn và các bàn thờ chạm gỗ mang dấu ấn của các xưởng điêu khắc Roermond và truyền thống của bậc thầy Jan van Steffeswert.
Lưu giữ các tác phẩm điêu khắc, tòa giải tội chạm gỗ sồi, bục giảng và đồ thờ phụng bằng kim loại quý từ xưởng nghệ thuật thánh của kiến trúc sư Pierre Cuypers (1827 tới 1921, người con của thành phố Roermond). Khu cung thánh mới sau đợt trùng tu năm 2005 tới 2016 được bố trí hài hòa quanh ngai giám mục (cathedra) và bàn thờ đá trung tâm, kết nối truyền thống Trung cổ với phụng vụ Công giáo đương đại.
Thay thế cho các cửa sổ kính bị bom đạn năm 1945 phá hủy, toàn bộ các khung cửa sổ vòm nhọn của nhà thờ chính tòa là một bảo tàng nghệ thuật kính màu thế kỷ 20 và 21: tiêu biểu nhất là các cửa sổ kính màu đậm chất biểu hiện của bậc thầy sinh trưởng tại Roermond là Joep Nicolas (như cửa sổ Thánh Christophorus và các thánh vùng Limburg), cùng các tác phẩm kính màu của Max Weiss, Huub Kurvers, Jean Paul Raymond, Leo Reihs, Diego Semprun Nicolas và Annemiek Punt.
Tọa lạc trên lầu đàn là cây đại phong cầm lớn do hãng đóng đàn danh tiếng vùng Limburg là L. Verschueren (ở Heythuysen) chế tác năm 1957 ngay khi hoàn tất phục dựng nhà thờ. Từ năm 2014 đến năm 2016, cây đàn đã được tháo dỡ và cải tạo toàn diện từ hệ thống điện khí nén cũ sang hệ thống truyền động phím cơ học thuần túy (mechanische tractuur) bằng các thanh gỗ mảnh, được Giám mục Frans Wiertz làm phép ống đàn lớn nhất vào tháng 3 năm 2016.
Một chi tiết rất độc đáo về bức tượng đồng mạ vàng Thánh Christophorus (Sjtuf) trên đỉnh tháp mà ít du khách đứng dưới đất nhận ra là: bức tượng khổng lồ cao tới 3,6 mét ấy không hề được gắn cố định cứng vào đỉnh tháp, mà thực chất là một chiếc chong chóng chỉ hướng gió (windvaan) xoay tròn 360 độ quanh trục sắt chính tâm! Để toàn bộ khối tượng hai nhân vật (Thánh Christophorus và Chúa Hài Đồng trên vai) có thể tự động xoay nhẹ nhàng theo từng cơn gió thổi từ lưu vực sông Meuse mà không bị lật nghiêng trong bão lớn, nghệ nhân gò đồng Jac Claessens năm 1957 đã tạo hình tà áo choàng bay rộng của Thánh Christophorus ở phía sau như một cánh đuôi lái gió cân bằng trọng lượng với cây gậy ở phía trước. Nhờ vậy, mỗi khi gió đổi chiều trên bầu trời Roermond, vị thánh bảo hộ lại xoay mình nhìn khắp bốn phương của thành phố và giáo phận.
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng Giáo hội Công giáo Rôma không dạy và không áp dụng thuật phong thủy Á Đông trong việc xây dựng thánh đường. Tuy nhiên, lý do thực tế khiến người dân Roermond vào năm 1410 quyết định dời ngôi nhà thờ giáo xứ từ bãi bồi ngoài thành vào vị trí hiện nay bên Quảng trường Chợ lại xuất phát trực tiếp từ việc quan sát địa hình thủy văn để tránh lũ lụt của dòng sông Meuse, đồng thời tuân thủ quy tắc định hướng phụng vụ cổ truyền của Công giáo: khu cung thánh và bàn thờ chính quay về phương Đông (hướng Mặt Trời mọc, biểu tượng của Chúa Kitô Phục Sinh), còn ngọn tháp chuông quay về phương Tây. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cục sơn thủy của vùng thung lũng tỉnh Limburg ở miền Nam Hà Lan, thành phố cổ Roermond tọa lạc tại một vị trí lưỡng thủy giao hội (hai dòng sông hợp lưu) vô cùng đắc địa: dòng sông Roer (chảy từ vùng đồi núi Eifel của Đức theo hướng Đông Nam lên Tây Bắc với lưu tốc khá mạnh) uốn lượn qua sườn phía tây nam thành phố rồi đổ thẳng vào dòng đại giang Meuse (Maas) đang chảy từ hướng Nam (từ Maastricht) lên hướng Bắc. Trong phép xem thủy pháp cổ truyền, nơi dòng sông nhánh (sông Roer) giao hội cùng dòng sông cái (sông Meuse) và tạo thành các hồ nước tĩnh bao quanh gọi là thế thủy khẩu giao nha, chúng thủy triều đường, giúp tụ hội sinh khí và giao thương đường thủy cho cả một vùng lãnh thổ rộng lớn. Đặc biệt, vào năm 1410, việc cổ nhân bỏ ngôi nhà thờ cũ nằm ở mũi đất thấp ngoài thành (nơi chịu trực xung của dòng nước lũ hợp lưu) để lùi vào dựng Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus trên thềm đất cao bên trong tường thành (tọa độ 51,1964 độ vĩ Bắc, 5,9844 độ kinh Đông, chỉ cách bờ sông Meuse và sông Roer khoảng 250 mét) hoàn toàn tương hợp với nguyên tắc tị sát nghênh sinh (tránh chỗ nước xung sát, chọn thềm đất cao ráo đắc thủy mà không bị thủy hại) của địa lý cổ truyền.
Xét về trục hướng, minh đường và tả hữu hộ vệ, nhà thờ chính tòa nằm theo trục Tọa Đông Đông Bắc hướng Tây Tây Nam: phần khu hợp xướng hội trường ba gian tọa vững chãi về hướng Đông Đông Bắc nơi có dải phố cổ nội thành che chở làm hậu chẩm, còn ngọn tháp chuông cao vút ở phía tây mở ra không gian nối liền với Quảng trường Chợ (Markt, nơi có Tòa thị chính Roermond cổ kính đứng ở phía đông nam). Phía trước mặt tháp (hướng tây tây nam) mở thẳng ra phía bờ sông Meuse và cầu Sint-Christoffelbrug bắc qua sông làm ngoại minh đường rộng lớn đón gió mát và ánh sáng phản chiếu từ mặt nước. Bên cánh trái của nhà thờ (tả Thanh Long ở hướng đông nam) là Quảng trường Markt sầm uất và khu phố cổ hướng về dòng sông Roer, bên cánh phải (hữu Bạch Hổ ở hướng tây bắc) là dải công viên ven bờ sông Meuse và khu cảng nước tĩnh, tạo thế tả hữu ôm vòng cân xứng. Hình ảnh bức tượng vàng Thánh Christophorus vác Chúa Hài Đồng đứng trên đỉnh tháp cao 85 mét nhìn thẳng ra ngã ba sông Roer và sông Meuse vừa mang ý nghĩa biểu tượng đức tin Kitô giáo, vừa tạo nên một điểm hội tụ thị giác trấn giữ cửa sông cho toàn thành phố Roermond.
VNăm Phụng Vụ Công Giáo, Lễ Thánh Christophorus Và Truyền Thống Xứ Limburg
Là nhà thờ mẹ của Giáo phận Công giáo Roermond, nhịp sống tâm linh tại Sint-Christoffelkathedraal diễn ra trang trọng suốt bốn mùa theo Lịch chung Rôma (dương lịch) kết hợp với những nét văn hóa Công giáo truyền thống vô cùng đặc sắc của miền Nam tỉnh Limburg.
| Thời điểm | Hệ lịch | Tên lễ nghi hoặc sự kiện | Ý nghĩa và hoạt động truyền thống |
|---|---|---|---|
| Chủ nhật và các ngày trong tuần | Lịch phụng vụ Công giáo Rôma | Thánh lễ Chính tòa Trọng thể (Pontificale Hoogmis) và Kinh Phụng vụ | Thánh lễ Chủ nhật do Giám mục Giáo phận Roermond hoặc các vị kinh sĩ thuộc Hội đồng kinh sĩ chính tòa cử hành với sự phụng vụ của Ca đoàn Nhà thờ chính tòa. |
| Tháng 2 hoặc đầu tháng 3 (trước Thứ Tư Lễ Tro) | Lịch phụng vụ Kitô giáo | Thánh lễ cầu nguyện mùa Lễ hội Hóa trang Limburg (Vastelaovend) và Mùa Chay | Truyền thống đặc trưng của tỉnh Công giáo Limburg trước khi bước vào Mùa Chay, cầu nguyện cho cộng đồng và bắt đầu hành trình bốn mươi ngày chuẩn bị lễ Phục Sinh. |
| Tuần Thánh và Chủ nhật Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Lịch phụng vụ Công giáo Rôma | Thánh lễ Làm phép Dầu (Chrismamis) và Tam Nhật Vượt Qua | Giám mục Giáo phận Roermond cùng hàng trăm linh mục từ khắp tỉnh Limburg quy tụ về nhà thờ chính tòa để làm phép Dầu Dự tòng, Dầu Bệnh nhân và Dầu Thánh (Chrisma) dùng cho các bí tích trong suốt cả năm. |
| Ngày 24 tháng 7 hằng năm | Lịch phụng vụ Giáo phận Roermond (Dương lịch) | Lễ trọng Kính Thánh Christophorus Bổn mạng Nhà thờ chính tòa và Thành phố | Đại lễ kính vị thánh bảo hộ thành phố Roermond và người lữ hành, cử hành Thánh lễ trọng thể, tôn kính thánh tích Thánh Christophorus và làm phép lành cho các phương tiện giao thông của người đi đường. |
| Tháng 10 (Lễ Đức Mẹ Mân Côi) và ngày 24 tới 25 tháng 12 | Dương lịch | Hành hương tháng Mân Côi và Đại lễ Đêm Giáng Sinh | Các buổi rước kiệu, cầu nguyện trong tháng Đức Mẹ Mân Côi cùng Thánh lễ Đêm Giáng Sinh (Nachtmis) trọng thể bên máng cỏ truyền thống xứ Limburg. |
Trong đó, ngày lễ kính Thánh Christophorus vào ngày 24 tháng 7 hằng năm (ở một số nơi khác trong Giáo hội hoàn vũ kính vào ngày 25 tháng 7 do ngày 25 tháng 7 trùng lễ Thánh Giacôbê Tông đồ) là dịp lễ gắn bó mật thiết nhất với đời sống người dân Roermond. Sau Thánh lễ đại trào trong nhà thờ chính tòa và nghi thức tôn kính thánh tích Thánh Christophorus, linh mục chánh xứ thường cử hành nghi thức rẩy nước phép ban phúc lành cho xe hơi, xe đạp, xe máy và tàu thuyền của các tín hữu và lữ khách để cầu xin sự bình an trên mọi nẻo đường.
Về cộng đồng người Việt: tại tỉnh Limburg (bao gồm các thành phố Roermond, Venlo, Weert, Sittard-Geleen và Maastricht) có đông đảo các gia đình giáo dân Công giáo người Việt sinh sống lâu năm. Bà con giáo dân người Việt tại Roermond và vùng phụ cận thường xuyên tham dự các Thánh lễ Chủ nhật, lễ Làm phép Dầu Tuần Thánh và các kỳ lễ trọng tại Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus, đồng thời kết nối với Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Hòa Lan trong các dịp Đại hội Đức Mẹ La Vang và lễ Tết cổ truyền.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa tọa lạc tại phố Grotekerkstraat 29, ngay góc Quảng trường Chợ (Markt) ở trung tâm thành phố Roermond, tỉnh Limburg. Từ nhà ga đường sắt Roermond (nằm trên tuyến tàu Intercity nối thẳng từ Amsterdam, Utrecht và Eindhoven xuống Maastricht, cách Eindhoven khoảng 30 phút đi tàu), quý vị đi bộ dọc theo phố cổ khoảng 10 phút là tới thẳng quảng trường Markt và nhà thờ chính tòa.
- Toạ độ
- 51.1964, 5.9844
Khi tới thăm Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus tại Roermond, quý vị lưu ý đây là nhà thờ chính tòa Công giáo đang hoạt động nên cần ăn mặc kín đáo, bỏ mũ nón khi bước qua cửa thánh đường và giữ im lặng tuyệt đối ở khu vực nhà nguyện đặt Mình Thánh Chúa cũng như khi đang cử hành Thánh lễ. Quý vị có thể thắp nến cầu nguyện tại đài nến kính Thánh Christophorus và Đức Mẹ ở gian bên, đồng thời không bước lên khu vực cung thánh và ngai giám mục. Nhà thờ thường mở cửa đón khách hành hương và tham quan vào các buổi chiều từ tháng 4 đến tháng 10 với sự hướng dẫn tận tình của đội ngũ tình nguyện viên bảo vệ nhà thờ (Kathedraalwacht).
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Thánh Christophorus tại Roermond (Sint-Christoffelkathedraal)
Contribute photos, information or video for St. Christopher's Cathedral, RoermondThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tại sao Nhà thờ chính tòa Roermond lại được dâng kính Thánh Christophorus và chuyển vào trong thành năm 1410?
Thành phố Roermond nằm ngay tại ngã ba nơi sông Roer đổ vào sông lớn Meuse, vì thế người dân từ xưa đã tôn nhận Thánh Christophorus (vị thánh khổng lồ cõng Chúa Hài Đồng vượt qua dòng sông xiết, bảo hộ người lữ hành và người qua sông) làm thánh bổn mạng. Năm 1410, nhà thờ được khởi công xây dựng trên vùng đất cao bên Quảng trường Chợ trong tường thành để thay thế ngôi nhà thờ giáo xứ cũ nằm ngoài bờ sông thường xuyên bị ngập lụt.
Nhà thờ Thánh Christophorus tại Roermond chính thức trở thành Nhà thờ chính tòa vào năm nào?
Giáo phận Công giáo Roermond được Giáo hoàng Phaolô IV và Vua Philip II thành lập vào ngày 12 tháng 5 năm 1559. Ban đầu ngai tòa giám mục đặt tại Nhà thờ Chúa Thánh Thần, đến năm 1661 mới chính thức được chuyển về đặt tại Nhà thờ Thánh Christophorus, nâng công trình lên hàng Nhà thờ chính tòa của toàn bộ giáo phận tỉnh Limburg cho tới ngày nay.
Bức tượng vàng trên đỉnh tháp Nhà thờ chính tòa Roermond có tên gọi và đặc điểm gì?
Bức tượng đồng gò mạ vàng trên đỉnh tháp khắc họa Thánh Christophorus vác Chúa Hài Đồng, được người dân Roermond trìu mến gọi bằng phương ngữ địa phương là Sjtuf. Tượng cao khoảng 3,6 mét tính cả phụ kiện thánh giá (riêng thân tượng cao khoảng 2,57 mét), do nghệ nhân Jac (Jos) Claessens chế tác lại năm 1957 sau khi tháp cũ bị đánh sập trong Thế chiến II, và có khả năng xoay tròn theo chiều gió như một cánh buồm đón gió khổng lồ.
Ngọn tháp chuông của Nhà thờ chính tòa Roermond cao bao nhiêu mét và đã vượt qua những thảm họa nào trong thế kỷ 20?
Trước năm 1945, ngọn tháp cao khoảng 78 đến 79 mét, và sau khi được phục dựng năm 1957 với lầu đèn mới và tượng vàng trên đỉnh, tổng chiều cao đạt khoảng 85 đến 86 mét (các nguồn ghi 78 tới 79 mét cho phần thân tháp hoặc 85 tới 86 mét tính cả thánh giá và tượng đỉnh tháp). Trong thế kỷ 20, ngọn tháp đã ba lần bị tàn phá nặng nề: bão lớn quật sập chóp tháp năm 1921, quân Đức nổ mìn đánh sập toàn bộ tháp ngày 28 tháng 2 năm 1945 (ngay trước ngày giải phóng Roermond ngày 1 tháng 3 năm 1945), và trận động đất mạnh 5,8 độ Richter ngày 13 tháng 4 năm 1992, nhưng cả ba lần đều được phục dựng hoàn chỉnh.
Bên trong Nhà thờ chính tòa Roermond lưu giữ những kiệt tác nghệ thuật nào?
Nhà thờ bảo tồn nhiều tác phẩm điêu khắc gỗ sồi và gỗ óc chó thế kỷ 15 và 16 của trường phái sông Meuse và Xưởng điêu khắc Roermond (như tượng Đức Mẹ hai mặt Marianum khoảng năm 1500, tượng Thánh Christophorus và Thánh Rochus), các tác phẩm nội thất Tân Gothic của kiến trúc sư Pierre Cuypers (người sinh trưởng tại Roermond), cây đại phong cầm Verschueren năm 1957 và bộ sưu tập cửa sổ kính màu thế kỷ 20 của danh họa Joep Nicolas.